Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 26 Οκτωβρίου 2017 στη στήλη «THE STRATEGIST», της αυστραλιανής ιστοσελίδας στρατηγικών αναλύσεων ASPI (Australian Strategic Policy Institute), με τον τίτλο «The strategic role of submarines in the 21st century». Συντάκτης του άρθρου είναι ο Andrew Davies, αναλυτής στρατιωτικών ικανοτήτων και Διευθυντής Ερευνών του ASPI. Στην ουσία, το άρθρο είναι η παρουσίαση που έκανε ο συντάκτης στο σεμινάριο «Goldrick 2017» που διοργάνωσε το Australian Naval Institute και πραγματεύεται το μέλλον του στρατηγικού ρόλου των υποβρυχίων καταθέτοντας την άποψη ότι μπορεί να χάσουν την επιχειρησιακή τους αξία μέχρι το 2050. Η μετάφραση έγινε από τη συντακτική ομάδα του «DefenceReview.gr». (Το πρωτότυπο κείμενο, στην αγγλική γλώσσα, μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ)

«Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με κάτι ωραίο και μη-αμφιλεγόμενο. Τα υποβρύχια ενδέχεται να καταστούν ξεπερασμένα στα μέσα του αιώνα. Είναι πιθανό ότι οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στα συστήματα ανίχνευσης και της επεξεργασίας σημάτων, σε συνδυασμό με την χρήση σμηνών αυτόνομων, μη-επανδρωμένων συστημάτων, θα μπορούσαν να καταστήσουν τα υποβρύχια πρακτικά ανίκανα να διατηρήσουν το χαρακτηριστικό της απόκρυψης που τα διακρίνει. Για να δώσουμε ένα μόνο παράδειγμα, κβαντικά συστήματα ανίχνευσης ικανά να συλλέγουν εξαιρετικά μικρά μαγνητικά σήματα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε μεγάλους αριθμούς μη-επανδρωμένων σκαφών επιφανείας και υπό δικτύωση, και όλα μαζί να παράγουν, σε πραγματικό χρόνο, έναν ολοκληρωμένο χάρτη του μαγνητικού πεδίου σε μια εκτεταμένη περιοχή και σε πραγματικό χρόνο. (Η εργασία μου για τις κβαντικές τεχνολογίες θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα.)

Αλλά μην ανησυχείτε-δεν πρόκειται να κηρύξω το υποβρύχιο παρωχημένο και μετά να καθίσω κάτω. Ενώ άλλοι-όπως ο Roger Bradbury του ANU-πιστεύουν ότι ο ωκεανός μπορεί να «γίνει διαφανής», δεν νομίζω ότι αυτό θα συμβεί ξαφνικά ή σύντομα. Υπάρχει η πιθανότητα μιας ενδελεχούς, αυστηρής ματιάς στην επένδυσή μας πολύ πριν παραδοθεί το 12ο μελλοντικό υποβρύχιο, γύρω στο 2050 [σ.μ. αναφέρεται στο αυστραλιανό πρόγραμμα ναυπήγησης 12 Shortfin Barracuda]. Νομίζω ότι θα είναι ζήτημα των χαρακτηριστικών του υποβρυχίου. Στην πραγματικότητα, πιστεύω ότι τα υποβρύχια θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη στρατιωτική πλατφόρμα. Για παράδειγμα, θα πόνταρα τα χρήματα μου στο ότι το πρόγραμμα των υποβρυχίων μας θα ξεπεράσει σε διάρκεια ζωή το αντίστοιχο των φρεγατών μας. Το να είναι κάτι δύσκολο να εντοπιστεί είναι πάντα προτιμότερο από κάτι άλλο που είναι εύκολο να εντοπιστεί. Και ο αέρας θα είναι πάντα πιο διαφανής από τη θάλασσα. Το πλοίο επιφανείας θα ακολουθήσει τον δρόμο των θωρηκτών πριν από το υποβρύχιο.

Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει μια περίοδος κατά την οποία το υποβρύχιο θα είναι περισσότερο, παρά λιγότερο, σημαντικό στα σχέδια μάχης του ναυτικού. Εάν η προβολή ισχύος και η άρνηση θαλάσσιας περιοχής δεν μπορούν να γίνουν από την επιφάνεια, τότε θα πρέπει να γίνουν από το διάστημα, από τον αέρα ή από κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Σημειώστε ότι δεν ξεγράφω τα πλοία επιφανείας εντελώς. Θα υπάρξουν πολλά καθήκοντα υψηλού επιπέδου, εκτός του πολέμου, για τα οποία τα πλοία επιφανείας θα έχουν ρόλο. (Αν και δεν νομίζω ότι θα θέλαμε να ξοδέψουμε δισεκατομμύρια δολάρια για μεγάλα πλοία για να εκτελέσουν αυτές τις αποστολές, οι κορβέτες θα έχουν μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία από τα αντιτορπιλικά, αλλά αυτό είναι συζήτηση μιας άλλης μέρας.)

Προς το παρόν, ας εργαστούμε επί τη βάση της παρατήρησης ότι το ανώτερο χαρακτηριστικό της απόκρυψης, ακόμη κι αν αυτό γίνει όλο και πιο επισφαλές, είναι πιθανό να κρατήσει το υποβρύχιο στο οπλοστάσιο μας για κάποιο χρονικό διάστημα. Και σημειώστε ότι τα επιχειρήματά μου λειτουργούν και αντίθετα ως προς τα υποβρύχια: Δηλαδή δεν είναι τόσο χρήσιμα για μη-πολεμικές επιχειρήσεις και δεν έχει νόημα να έχουμε υποβρύχια με κάτι λιγότερο από κορυφαίες δυνατότητες μάχης.

Αλλά αξίζει να έχουμε κατά νου ότι ακόμη και αν οι τεχνολογικές τάσεις δεν οδηγήσουν σε καλύτερα υποβρύχια, τουλάχιστον θα αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους. Πιθανότατα, τα υποβρύχια του μέλλοντος θα πρέπει να χρησιμοποιούν το δικό τους σμήνος μη-επανδρωμένων υποβρύχιων οχημάτων (UUV), τα οποία θα συλλέγουν δεδομένα, θα εκτελούν πυρά και θα ενεργούν ως δολώματα, δημιουργώντας μαγνητικές και ακουστικές υπογραφές που θα γεμίζουν το περιβάλλον και θα περιπλέκουν την διεξαγωγή ανθυποβρυχιακού πολέμου. Το UUV θα είναι μια πλατφόρμα επιλογής για επιχειρήσεις σε περιοχές υψηλού κινδύνου, όπως οι παράκτιες θάλασσες και τα στενά, όπου ο αντίπαλος μπορεί να συγκεντρώσει τα μέσα του. Οι κίνδυνοι για τα υποβρύχια θα ξεπεράσουν κάθε όφελος που θα μπορούσαν να παράξουν από τη μετάβαση και την χρήση τους σε τέτοιες περιοχές.

Μπορεί να ρωτήσετε: Γιατί να μην φύγει ο ενδιάμεσος παράγοντας; Εάν τα UUV επωμιστούν το βάρος των επιχειρήσεων σε επικίνδυνες περιοχές, γιατί να μην αποκτήσουμε έναν στόλο UUV και να παρακάμψουμε τα υποβρύχια εντελώς; Εάν ολοκληρώσω τη λίστα μου με τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, αυτό θα απαντηθεί. Ένα αυτόνομο σκάφος με δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να λάβει τη σχετική ενημέρωση της αποστολής του πριν ξεκινήσει για απομακρυσμένες θάλασσες. Αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι θα κερδίζαμε πολλά κάνοντας κάτι τέτοιο. Η μεγάλη εμβέλεια και η αυτονομία πλεύσης με επαρκείς ταχύτητες απαιτούν μέγεθος για την αποθήκευση του αναγκαίου καύσιμο, οπότε μιλάμε για μεγάλα UUV μόνο και μόνο γι’ αυτούς τους λόγους. Και αν θέλετε να ενσωματώνουν και ισχύ πυρός ή άλλα ωφέλιμα φορτία και να τα χρησιμοποιούν όταν φτάσουν στην περιοχή ενδιαφέροντος, το απαιτούμενο μέγεθος μόλις αυξήθηκε ακόμα περισσότερο.

Έχουμε συνηθίσει να σκεφτόμαστε τα UUV ως σχετικά μικρά συστήματα, αλλά θα αρχίσουν να κινούνται προς το μέγεθος των υποβρυχίων εάν περιμένουμε απ’ αυτά να εκτελούν ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων. Ενώ απέχει πολύ από το να είναι ισοδύναμο με ένα μη-επανδρωμένο υποβρύχιο, όσον αφορά τα αποτελέσματα που μπορεί να προσφέρει, το Echo Voyager της Boeing έχει μήκος πάνω από 15 μέτρα και ζυγίζει 50 τόνους.

Εάν ο κύριος λόγος για να μείνουμε μακριά από παράκτιες θάλασσες και στενά είναι ο κίνδυνος για την πλατφόρμα, από βελτιωμένες τεχνολογίες ανθυποβρυχιακού πολέμου, ίσως να μην θέλουμε να θέσουμε μεγάλες, εξελιγμένες-και επομένως ακριβές-πλατφόρμες σε κίνδυνο, απλά επειδή δεν έχουν πλήρωμα. Η μεγαλύτερη πιθανότητα για την επιτυχία της αποστολής ίσως θα μπορούσε να προέλθει μέσω της ικανότητας του κορεσμού των ανιχνευτών και του δικτύου άμυνας της περιοχής ενδιαφέροντος με μια ομάδα πλατφορμών χαμηλού κόστους και ουσιαστικά αναλώσιμων. Θα έκαναν τη δουλειά τους μέσω του μεγάλου αριθμών τους και με μεγάλη επιτυχία.

Μικρά UUV θα μπορούσαν να κάνουν κάτι τέτοιο. Το μικρό τους μέγεθος θα βοηθούσε στην αποφυγή της ανίχνευσης τους, αλλά όμως θα περιόριζε και τις αποστάσεις που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν. Θα χρειάζονταν άλλη πλατφόρμα, ένα «μητρικό πλοίο» που να είναι αρκετά μεγάλο για να φτάσει στην περιοχή ενδιαφέροντος, να ενσωματώνει ισχύ πυρός ή άλλο ωφέλιμο φορτίο και να ενσωματώνει χαρακτηριστικά απόκρυψης ώστε να αποφύγει τον εντοπισμό. Γι’ αυτό πιστεύω ότι το μεγάλο υποβρύχιο έχει ακόμα μέλλον. Φυσικά, το μητρικό πλοίο μπορεί μια μέρα να είναι ένα μεγάλο μη-επανδρωμένο υποβρύχιο. Εν ολίγοις, είναι απολύτως πιθανό το 12ο μελλοντικό υποβρύχιο μας να έχει μικρή ομοιότητα με το πρώτο».

Comments

  1. Εξαιρετικα ενδιαφερον αρθρο και πιστευω πως τα συμπερασματα των Αυστραλων πρεπει να υιοθετηθουν και απο το Ελληνικο ΠΝ. Ειδικά σε οτι αφορά το Αιγαίο δεν νομιζω οτι φρεγάτες ή κορβέτες έχουν και πολύ νόημα. Πιστεύω πως υποβρύχια σαν τον τύπο 214 ή τα αντιστοιχα Αυστραλο/Γαλλικα που κατασκευάζονται τώρα θα ήταν η σωστή επιλογή για το μέλλον του ΠΝ. Εάν μάλιστα συνδυαστούν με πυραυλακάτους που θα φέρουν πυραύλους σαν τον LRASM και τον RBS μαζί με επάκτιες συστοιχίες και διασύνδεση όλων αυτών των συστημάτων, τότε πιστεύω οτι θα έχουμε τεράστιες δυνατότητες να αποκρούσουμε οτι μας στειλουν οι απεναντι. Επίσης εαν δεν κανω λαθος οι Τουρκοι εχουν πει και κατι σχετικα με δορυφορους που θα εκτοξευσουν γυρω στο 2028 και οτι θα παρακολουθουν ολη την ΝΑ Μεσογειο και καποια μερη της Βορειας Αφρικης και Μεσης Ανατολης, οποτε δεν πιστευω οτι υπαρχει λογος συγκεκριμενα για το Αιγαιο να σκεφτομαστε για μεγαλα πλοια αφου δεν θα υπαρχει μερος που να μπορει να κρυφτει απο τους δορυφορους. Ακομα εαν συνδυαστουν οι δορυφοροι με καποιον βαλιστικο αντιπλοικο πυραυλο με 400 km βεληνεκες πιστευω οτι μονο υποβρυχια και 30m σκαφη θα μπορουν να πλησιαζουν στα νησια του Ανατολικου Αιγαιου.

    1. @Διονυσης
      Πραγματι, με υποβρυχια, ΤΠΚ και επακτιες πυραυλικες συστοιχιες μπορουμε να ελεγχουμε το Αιγαιο.
      Οποιοδηποτε πλοιο με μεγεθος μεγαλυτερο απο ΤΠΚ πρεπει μα ειναι πρωτιστως πολυ καλη ανθυποβρυχιακη πλατφορμα.
      Πανακριβες φρεγατες του 1 δισ. και βαλλε, αμτιαεροπορικες και μη, ειναι εγκληματικη σπαταλη πορων.
      Υποβρυχια εχει δυστυχως και ο αντιπαλος. Τα δικα μας υποβρυχια μπορουν να τα κυνηγησουν, αλλα δεν εχουμε πολλα, ειναι ακριβα, και εχουν αλλες δουλειες να κανουν. Χρειαζομαστε λοιπον και καποιες φρεγατες/ κορβετες , ωασικα για ανθυποβρυχιακη αμυνα. Τετοια πλοια δεν ειναι ουτε πολυ μεγαλα ουτε πολυ ακριβα, και η αποκτηση τους ειναι εφικτη: Κορβετα Gowind 2500 300-350 εκ.,φρεγατα Α200 λιγο πανω απο 400 εκ.

  2. Υπερβολές όλα χρειάζονται το αιγαίο είναι κλειστή θάλασσα. το μόνο λάθος μας είναι πως δεν
    έχουμε μικρά υποβρύχια.
    Το 1986 είχα διαβάσει για έναν σχεδιασμό μικρού υποβρυχίου 350 τόνους αν δεν κάνω λάθος.
    Από την ίδια εταιρία που έχει φτιάξει τα 206, 209, 212 και 214.
    Αυτό το μικρό υποβρύχιο με 4 τορπίλες εξωτερικά τοποθετημένες και με μπαταρίες λιθίου
    είναι μια χαρά για ενέδρες σε συγκεκριμένα σημεία του αιγαίου.
    Το περιοδικό είχε ειδική αναφορά με έξτρα τεύχος δώρο για τα υποβρύχια και άλλες προτάσεις.
    Εννοούμε γερμανικές όλες και σχέδια για LPD των 10.000 τόνων με υπόστεγο για δυο ή έξη ελικόπτερα Σι κινγκ τότε.

    1. Τι παει μα πει «ολα χρειαζονται» ρε Παπαφλέσσα; Χρειαζονται «φρεγατες ΑΑW» και «πλοια αεραμυνας περιοχης» του 1 δισ. ευρω; Εχει δικιο ο Διονύσης.

      1. 1 λιγο ειναι, 2 δις εκαστο … Το αιγαιο εκτος τα ανατολικα ειναι ανοιχτο .Οποτε οτι μεγαλο με οπλα μακρας εμβελιας ειναι στις ανοικτές περιοχες καλυπτει και τα ανατολικα νησια ποσο μαλλον οταν βγουν στην επιθεση .

  3. Η τεχνη τιυ υποβρυχιου πολεμου ειναι ισως η πιο δυσκολη απο ολα τα οπλα με διαφορα και το δρομο τον δειχνουν εδω και χρονια οι Ρωσοι και πιο πριν η ΕΣΣΔ η οποια ειχε καθορισει ξεκαθαρα στο αμυντικο της δογμα την σημασια του υποβρυχιου, του πυραυλικου δυναμικου και της αεροποριας ως πυλωνες της επιβιωσης της και της αρνησης του αντιπαλου στις θερμες και ψυχρες θαλασσες σε αντιθεση με τις ΗΠΑ που ειχαν σαν επικεντρο τα αεροπλανοφορα ωστε να μεταφερουν την οπλικη δυναμικη τους επι του σημειου.

    Η τελευταια εξελιξη με το Poseidon στην ουσια εκτινασει τη σημαντικοτητα του υποβρυχιου και το μετατρεπει απο παραγοντα αποτροπης σε οπλο κρουσης και επιβολης τετελεσμενων επιθεσης ειτε στο ωκεανιο ειτε στο παρακκτιο περιβαλλον και αναγλυφο.

    Ο συνδυασμος υπερεκτεταμενης διαρκειας σε πλευση και καταδυση, δυνατοτητα μακρας κρουσης με οπλα hypersonic και δικτυοκεντρικο ελεγχο απο ξηρα και διαστημα μεσω δορυφορων βαζει στο καδρο τα υποβρυχια ως τον βασικο χαρτι πολεμικης εμπλοκης αλλα και ως μπαλαντερ για την ασκηση θερμης και ισχυρης διπλωματιας.

    Περιοχες οπως ο Αρκτικος Κυκλος, τα Στενα της Μαλακα, Ο Βεριγγυος και ολο το τοξο του Ατλαντικου γινονται πεδιο δοξης λαμπρο για υποβρυχια πυρηνικης κρουσης και προωσης αλλα και συστηματων οπως το Poseidon που λειτουργει αυτονομα ειτε ως hunter-killer ειτε ως μελος ενος ευρυτερου υποθαλλασιου πλεγματος.

    Στην Ελλαδα το καταλαβαμε αργα ποσο σημαντικος παραγοντας ειναι τα υποβρυχια βασει του αναγλυφου μας που παραμενει ο καλυτερος συμμαχος μας αλλα η αναβλητικοτητα και αδιαφορια για περαιτερω ενισχυση της οροφης μας θα αλλαξει εις βαρος μας τους κανονες που ουτε 4 [email protected] δεν ειναι ικανες να βελτιωσουν την κατασταση μακροπροθεσμα.

  4. Η θεωρια του Ντειβις μοιαζει – σε αναλογια – με τις μπαρουφες Φουκουγιαμα μετα το περας του Ψυχρου Πολεμου περι του τελους της Ιστοριας κλπ κλπ.

    Οταν ανακαλυπτεται ενα Α μεσο αμυνας εναντια σε γνωστο εκ των προτερων μεσο επιθεσης Β τοτε το μεσο επιθεσης προσαρμοζεται αναλογως.Ποτε μα ποτε η αμυνα δεν επικρατησε της επιθεσης ως αναφορα την πρωτοπορια ειτε με συμβατικη ειτε με αντισυμβατικη αντιληψη στην παγκοσμια Ιστορια.Απο την εποχη του ξιφους και της ασπιδας μεχρι τους δορυφορους και τα αντιδορυφορικα οπλα η πλευρα της επιθεσης πρωτοπορουσε και επερχοταν η απαντηση απ την αμυνα.
    Το θεμα δεν ειναι η επιθεση ή η αμυνα, το θεμα ειναι οτι παντοτε η μια μεταβλητη της εξισωσης αντιδρουσε αναλογα με το προβλημα ωστε να επικρατησει του αντιπαλου.

    Ειναι παρολογο να υποθετουμε οτι η πλευρα των Υ/Β θα παραμεινει αδρανης ωστε τα οποιας μορφης σμηνη μη επανδρωμενων να επιχειρουν ανεμποδιστα και χωρις περιορισμους. Θα εφευρεθουν τροποι ειτε παρεμποδισης ειτε αρνησης λειτουργιας των ειτε κατι αλλο που οπως και να χει ειναι επι του παροντος αγνωστο.Θα ειναι ομως αναλογο της απειλης.Αυτο ειναι το μονο σιγουρο.

    Με δυο λογια και πολυ απλα δεν στεκει να θεωρουμε οτι μια μεταβλητη της εξισωσης θα παραμενει σταθερη προς «οφελος» της δευτερης μεταβλητης. Αν ηταν ετσι θα ειχαμε μεινει με τα τοξα και τα βελη.

  5. OΠΩΣ ΠΑΡΑΔΕΧΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΑ Υ/Β ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΠΑΞΙΩΘΟΥΝ ΚΑΙ ΘΑ ΘΕΩΡΗΘΟΥΝ ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΑ,ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΤΟ ΠΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΝΑ ΚΟΙΤΑΞΕΙ ΤΗΝ ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ SMX THΣ DCNS,ΙΣΩΣ ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΦΡΕΓΑΤΕΣ Α/Α ΓΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΟΝΤΑΣ ΣΕ ΚΟΡΒΕΤΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΑΛΛΑ ΜΕ ΕΠΑΡΚΗ ΟΠΛΙΣΜΟ…ΜΕ ΤΟΝ ΡΥΘΜΟ ΠΟΥ ΤΡΕΧΟΥΝ ΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΠΥΡΑΥΛΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΟΙΑ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΝ.ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΔΥΣΚΟΛΕΥΤΗΚΑΝ ΝΑ ΒΡΟΥΝ ΤΑ 214 ΚΑΙ ΑΝ ΤΑ ΒΡΗΚΑΝ ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΓΙΑ ΑΚΟΜΑ ΠΟΙΟ ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ..ΟΥΤΕ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΑΠΟ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΗΛΘΕ

  6. Νομίζω πως Αυστραλία, Ταϊβάν, Ν. Κορέα και Ιαπωνία δείχνουν τον δρόμο. Και οι τέσσερις χώρες επενδύουν σε υποβρύχια με δυνατότητες εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων και προβολής ισχύος από μεγάλη απόσταση. Εάν η Ελλάδα επιθυμεί κυριαρχία σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να ναυπηγησει πλοία επιφανείας και υποβρύχια που μπορούν να δράσουν από μεγάλες αποστάσεις εκτός τουρκικού πλέγματος άρνησης αντιπροσβασης. Και η απάντηση για την Ελλάδα βρίσκεται μόνο στην Γαλλία._

  7. Τα υποβρυχια αποτελουν κυρια και αναντικαταστατη πηγη θαλασσιας ισχυος,το ΠΝ πρεπει να προγραμματισει εγκαιρα τη ναυπηγηση αριθμου νεων υποβρυχιων αφου ο υπαρχων στολος διαθετει αρκετα σκαφη μεγαλης ηλικιας..

  8. Η μεγάλη προκσταβολή των Ραφαλε -1,5 δις- ρούφηξαν σχεδόν όλο το προυπολογισμό για φέτος.
    Μένει ένα δις για τόσα προγράμματα εν εξέλιξη.
    Φρεγάτες μάλλον πάνε για 2022 και αν.
    Εκτός και αν μας φορτώσουν τώρα τα mmsc κ fms λόγω έλλειψη πόρων.
    Μαντάρα τα κάνανε πάλι.

  9. Δεν ξέρω αν τα υποβρύχια χάσουν το ρόλο τους δύσκολα νομίζω να γίνει αυτό.
    Εμείς σίγουρα θα χάσουμε τα υποβρύχια μας μιας που ο κορμός των υποβρυχίων του πν είναι 50 ετών.
    Άλλη μια επιτυχία των πολιτικών που βλέπουν μακριά δηλαδή μέχρι τη μύτη τους.

  10. Ειμαι υπερ των UUV κ συντασσομαι με τα δυο τελευταια αρθρα του ναυαρχου μαρτζουκου
    Η αρνηση προσβασης περιοχης ειναι ενα πολυπαραγωντικο ζητημα κ πρεπει το επιταχυνουμε
    Οπως κ την αμυντικη συμφωνια με Γαλλια ισραηλ κ ινδια

  11. ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ ΑΡΘΡΟ . ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΩ ΤΗΝ ΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΥΘΙΑΣ ( ΤΑ ΞΥΛΙΝΑ ΤΟΙΧΟΙ ΘΑ ΣΩΣΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ) ΕΓΩ ΘΑ ΕΛΕΓΑ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ (ΜΙΚΡΑ -ΜΙΝΙ & ΜΕΓΑΛΑ ΠΛΗΡΩΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΕΝΑ ) & UAV ΘΑ ΣΩΣΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ . TO ΓΑΛΛΙΚΟ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΥΠΕΡΤΕΡΕΙ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *