F-15 Eagle-Γιατί θα άλλαζε τις ισορροπίες στο Αιγαίο για τα επόμενα 20 χρόνια…

Συνεχίζουμε τη σειρά των αφιερωμάτων μας στο τι πραγματικά χρειάζεται η Πολεμική Αεροπορία για να αποτελέσει ξανά ένα πραγματικό παράγοντα αποτροπής για την ελληνική αμυντική μηχανή. Διευκρινίζουμε ότι δεν εξετάζουμε την τραγική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα. Και επομένως δεν την συνδέουμε με το συγκεκριμένο ζήτημα. Είναι κάτι που δεν το έχουμε γράψει μέχρι σήμερα, αλλά πλέον, μετά την πρόσφατη εξέλιξη της ψήφισης της προδοτικής και καταστροφικής για το μέλλον της ειρήνης στα Βαλκάνια, συμφωνίας των Πρεσπών από τη Βουλή των Ελλήνων, πρέπει να το τονίσουμε. Δεν είναι άλλο ένα «ευκόλως εννοούμενο»…

Παραθέτουμε στοιχεία, προτάσεις και απόψεις, θεωρώντας ως δεδομένο το ότι η Ελλάδα είναι μία πραγματικά ανεξάρτητη και εθνικά κυρίαρχη χώρα, η οποία σχεδιάζει την εξωτερική της πολιτική προς όφελος των ζωτικών της συμφερόντων και κατ΄ επέκταση προς όφελος των πολιτών της. Το ότι δεν ισχύει τίποτα από όλα αυτά ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ να μας κάνει να σκύψουμε το κεφάλι και να αποδεχθούμε την κατάσταση ως έχει… Επειδή πρέπει να μαθαίνουμε από τα λάθη μας και επειδή τέτοιες σκοτεινές περίοδοι έχουν υπάρξει ξανά στο παρελθόν, θα πρέπει -ο καθένας από την πλευρά του- να κάνει ότι περισσότερο και ότι καλύτερο μπορεί. Για το εαυτό του, την οικογένειά του και τη χώρα…

Σε σχηματισμό με ελληνικά F-16D Block 52+ Advanced κατά τον Ηνίοχο του 2016. Η προσθήκη ενός μαχητικού όπως το F-15 που προμηθεύτηκε η Σαουδική Αραβία ή το Κατάρ, στο ελληνικό οπλοστάσιο, θα άλλαζε (έστω και με δύναμη δύο Μοιρών) καθοριστικά τις ισορροπίες στο Αιγαίο. Όχι… Δεν είναι ευσεβής πόθος. Ιδίως από τη στιγμή που το κόστος ανά μονάδα είναι άμεσα συγκρίσιμο με το αντίστοιχο των ευρωπαϊκών Rafale και Typhoon. θα παραμείνει δε στα ίδια ή και χαμηλότερα επίπεδα από το αντίστοιχο του F-35, αν τελικά το F-15X αγοραστεί και από την USAF. Επίσης, δεν βλέπουμε το λόγο η διαμόρφωση που αποδεσμεύθηκε στο Κατάρ, να μην αποδεσμευτεί και για την Ελλάδα… (ΠΑ)

Υπό αυτό το πρίσμα έχουμε ξεκινήσει αυτού του είδους τα αφιερώματα. Έχουμε άποψη, η οποία δεν είναι κατ΄ ανάγκη και η ορθότερη, και θέλουμε να έχετε και εσείς… Είναι πολύ σημαντικό για εμάς, το να ασχοληθεί περισσότερος κόσμος με αυτά τα ζητήματα. Όταν υπάρχει αυτή η προϋπόθεση, υπάρχει ενημέρωση, υπάρχει επίγνωση της τακτικής κατάστασης και των δεδομένων και γίνεται πραγματικά δύσκολο, τόσο για τον ξένο παράγοντα (ευρωπαϊκό, αμερικανικό, ρωσικό…), όσο και για την οικονομική και πολιτική «ελίτ» του τόπου, να επιβάλλουν και να μονιμοποιήσουν πράγματα επιζήμια για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα…

Είναι πολύ ενθαρρυντικό για εμάς να δεχόμαστε τον σχολιασμό σας. Όποιος και αν είναι αυτός (πλην του υβριστικού φυσικά…). Θα προσπαθήσουμε να είμαστε συνεπείς και να απαντάμε. Να επικοινωνούμε. Πάντα με στοιχεία και αποδείξεις. Στο προκείμενο όμως… Θεωρούμε υποχρέωσή μας σε αυτό το αφιέρωμα να γράψουμε λίγα πράγματα για ένα μαχητικό που πιστεύουμε ότι πραγματικά μπορεί να κάνει τη διαφορά για την Πολεμική Αεροπορία. Στο Αιγαίο και πάνω από τα Βαλκάνια των οποίων τους ασκούς του Αιόλου κάποιοι μεθοδευμένα ανοίγουν. ΥΠΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ βέβαια. Οι οποίες θα δούμε ποιες είναι. Δυστυχώς, όπως σε όλα τα πράγματα, ισχύει και εδώ το «ναι μεν αλλά».

F-15 Eagle- Α Real Old Dog…

Πέταξε πριν από 47 ολόκληρα χρόνια (Ιούλιος 1972) για πρώτη φορά. Εντάχθηκε σε υπηρεσία πριν από 43 (1976) και στη σημερινή του μορφή εξελίχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Έχουν περάσει γεμάτες τρείς δεκαετίες από τότε που ο «Αετός» μετεξελίχθηκε σε πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων γιατί πρωτίστως αυτό απαιτούσε η νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα. Όχι μόνο στις ΗΠΑ… Σε όλο τον κόσμο. Ακόμα και για τις υπερδυνάμεις, το νέο αυτό επιχειρησιακό δεδομένο έλεγε ότι η διατήρηση εξειδικευμένων μαχητικών με συγκεκριμένες δυνατότητες και ρόλο στις τάξεις των αεροπορικών δυνάμεων, δεν ήταν πλέον οικονομικά και τεχνικά-επιχειρησιακά εφικτή.

Τα εξειδικευμένα αναχαιτιστικά, βομβαρδιστικά ή φωτοαναγνωριστικά αεροπλάνα επομένως, θα έπρεπε να αντικατασταθούν από μαχητικά πολλαπλών ρόλων. Τι ή ποίος καθόρισε τη νέα αυτή πραγματικότητα; Τη νέα ανάγκη αν θέλετε. Πρώτος διδάξας ήταν ο επί πολλά έτη υπουργός άμυνας των ΗΠΑ Robert McNamara. Ο οποίος στη δεκαετία του ’60 είχε καταβάλλει πολύ μεγάλες προσπάθειες να επιβάλλει στο USN και την USAF την ανάπτυξη κοινών αεροσκαφών και συστημάτων για την κάλυψη των επιχειρησιακών τους αναγκών. Ότι έκανε το έκανε με ένα στόχο. ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ μέσω της αύξησης της ομοιογένειας.

Γιατί ναι μεν τα μαχητικά και βομβαρδιστικά που αναπτύσσονταν και κατασκευάζονταν στη Δύση, ήταν πολύ λιγότερα από αυτά που είχαν κατασκευαστεί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ή του πολέμου της Κορέας, αλλά…  Ήταν κατά πολύ ακριβότερα ανά μονάδα. Ο McNamara κατάφερε πολλά. Από το στόλο των F-100, F/RF-101, F-106, F-105, F-4E, F-111 που είχε ενταγμένα σε υπηρεσία η USAF στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’60 (για να μην συμπεριλάβουμε και τα λιγοστά F-104A/C και F-5A/B), επέβαλλε δύο τύπους (F-15 και F-16) στις δεκαετίες του ’70 και του ’80. Με μόνη εξαίρεση βέβαια τα καθαρά επιθετικά (CAS-εγγύς αεροπορικής υποστήριξης στην πραγματικότητα) A-7 και A-10.

F-15C, 35 χρόνια πριν, με δύο πλευρικές CFT. H USAF δεν θέλει να στερηθεί τις επιδόσεις και τις δυνατότητες του Eagle, ενώ από την άλλη πλευρά δεν θέλει να δαπανήσει σημαντικά ποσά σε μαχητικά που δεν ενσωματώνουν από σχεδίασης, χαρακτηριστικά stealth. Δεδομένου ότι η ολική δομική αναβάθμιση των μαχητικών του τύπου -αντικατάσταση πτέρυγας και κεντρικής ατράκτου- έχει εκτιμηθεί ότι θα ξεπεράσει σε κόστος τα 35 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα, φαίνεται πολύ πιο πιθανή η αντικατάσταση των 230 περίπου F-15C που παραμένουν σε υπηρεσία από το νέο F-15X που προτείνει η κατασκευάστρια Boeing. (USAF)

Ότι δε δεν κατόρθωσε ο McNamara τότε, κατάφερε να το επιβάλλει η τεχνολογία οριστικά και αμετάκλητα σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα… Στη δεκαετία του ’80 η τεχνολογία των ηλεκτρονικών (τότε γεννήθηκε και ο όρος Avionics από τη σύντμηση των λέξεων Aviation Electronics) αναπτύχθηκε σε τέτοιο βαθμό που πραγματικά επέτρεψε τη δημιουργία μαχητικών με πολυδιάσταστο χαρακτήρα. Με εξοπλισμό αποστολής (ραντάρ, συστήματα επικοινωνιών, υπολογιστές στοιχείων αέρος και διαχείρισης-άφεσης όπλων που αργότερα αντικαταστάθηκαν από ένα μόνο υπολογιστή αποστολής) που μπορούσε να υποστηρίξει αποτελεσματικά αναχαίτιση και προσβολή επίγειων στόχων σχεδόν ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ. Ή για να ακριβολογούμε με το γύρισμα ενός διακόπτη ή το πάτημα κάποιων πλήκτρων…

Ακόμα και μικρά μαχητικά της κατηγορίας των 10 τόνων, μεταμορφώθηκαν σε πλατφόρμες πολλαπλών ρόλων με σημαντικότερα και αντιπροσωπευτικότερα παραδείγματα το F-16 και το Mirage 2000. Και τα δύο αναπτύχθηκαν στη δεκαετία του ’70 ως καθαρόαιμα αναχαιτιστικά μικρής ακτίνας. Στις δεκαετίες του ’90 είχαν μεταμορφωθεί σε μαχητικά για όλες τις δουλειές. Εφόσον λοιπόν μία τέτοια εξέλιξη ίσχυσε για τα μικρά αυτά μαχητικά, δεν θα μπορούσε να μην ισχύσει και για το σημαντικά μεγαλύτερο και δικινητήριο F-15.

Από τo αναχαιτιστικό Eagle… 

Τα πρώτα F-15 παραγωγής, η έκδοση F-15A και το διθέσιο εκπαιδευτικό F-15B (TF-15 αρχικά), παραδόθηκαν στην USAF το 1976 κερδίζοντας αμέσως τις εντυπώσεις και την τεράστια εκτίμηση των ιπταμένων. Με λόγο ώσης προς βάρος μεγαλύτερο της μονάδας, ανέβαινε στο επίπεδο των 65.000 ποδών σε δύο μόλις λεπτά (122 δευτερόλεπτα!)… Το νέο μαχητικό αεροπορικής υπεροχής, το πρώτο καθαρόαιμο αναχαιτιστικό της USAF μετά το F-86 Sabre, όχι μόνο μπορούσε να επιταχύνει κατακόρυφα και να επιτυγχάνει βαθμούς ανόδου που οποιοδήποτε άλλο μαχητικό ούτε που πλησίαζε, αλλά ήταν και εξαιρετικά ευέλικτο στο οριζόντιο επίπεδο, παρά τις μεγάλες του διαστάσεις, λόγω της χαμηλής πτερυγικής του φόρτισης.

Τρία μόλις χρόνια από την εισαγωγή του –Α σε υπηρεσία (αρχές 1976), αυτό αντικαταστάθηκε από το F-15C. Το οποίο ενώ διατηρούσε το ίδιο βασικό κομμάτι του εξοπλισμού αποστολής του, το θηριώδες παλμικό ντόπλερ ραντάρ APG-63, το πρώτο σύστημα του είδους που εξοπλίστηκε με επαναπρογραμματιζόμενο επεξεργαστή σήματος και το πρώτο με δυνατότητα look down/shoot down και ασφαλή (αξιόπιστο) διαχωρισμό ιπτάμενων στόχων από τις αντανακλάσεις του εδάφους, διέφερε ως προς τα εξής: Μέσω του Production Eagle Package (PEP), αυξήθηκε η εσωτερική χωρητικότητα καυσίμου κατά 900 κιλά, εγκαταστάθηκαν υποδομές (σωληνώσεις, αντλίες και σημεία προσαρμογής) για δύο CFT (fast packs τις ονόμαζαν τότε) πλευρικά των αεραγωγών, πιστοποιήθηκε αυξημένο μέγιστο βάρος απογείωσης (MTOW-30.700 κιλά), ενισχυμένο σύστημα προσγείωσης, νέος ψηφιακός κεντρικός υπολογιστής και σύστημα προειδοποίησης υπερφόρτισης (over-G) που επέτρεπε στον ιπτάμενο να εκτελεί με ασφάλεια ελιγμούς με φορτίσεις μέχρι 9G με διαφορετικά βάρη.

H Ιαπωνία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος χρήστης μαχητικών F-15 μετά τις ΗΠΑ. Απέκτησε συνολικά 223 F-15J και διθέσια -DJ κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού της δεκαετίας του ’80. Κατασκευάστηκαν όλα στην Ιαπωνία από την Mitsubishi Heavy Industries, όπως και οι κινητήρες τους. Τα ιαπωνικά αεροπλάνα έχουν υποστεί περιορισμένης έκτασης αναβάθμιση ηλεκτρονικών και πρόσφατα (Δεκέμβριος 2018) η ιαπωνική κυβέρνηση πρότεινε στις ΗΠΑ την πώληση σημαντικού αριθμού στην USAF προκειμένου να χρηματοδοτήσει την προμήθεια περισσότερων από 100 F-35.

Ακολούθησε άλλη μία σημαντική αναβάθμιση, τέσσερα μόλις χρόνια μετά, το 1983, μέσω του προγράμματος  MSIP (Multistage Improvement Program). Από το 1985 που άρχισαν οι παραδόσεις, τα F-15C αυτής της διαμόρφωσης διέθεταν αναβαθμισμένο κεντρικό υπολογιστή, επαναπρογραμματιζόμενη μονάδα διαχείρισης οπλισμού μέσω της οποίας εξασφαλίστηκε και η ενσωμάτωση του νέου τότε AIM-120A AMRAAM, καθώς και σύστημα τακτικού Η/Π (πρόδρομος των ολοκληρωμένων συστημάτων αυτοπροστασίας και Η/Π), που περιλάμβανε το RWR τύπου ALR-56C εκτοξευτές θερμοβολίδων και αερόφυλλων ALE-40 και παρεμβολέα ALQ-135. Τα τελευταία 43 F-15C που κατασκευάστηκαν «φόρεσαν» το ραντάρ APG-70, ενώ σε όλα τα προγενέστερα έγινε αναβάθμιση του APG-63 σε APG-63(V)1, προκειμένου οι δυνατότητες να είναι παρεμφερείς…

…στο Strike Eagle- Η εξέλιξη σε τακτικό πολυεργαλείο

Η ανάπτυξη μίας διθέσιας έκδοσης του F-15 κατάλληλης και για την προσβολή επίγειων στόχων σε σχετικά μεγάλες αποστάσεις, ξεκίνησε με πρωτοβουλία της κατασκευάστριας του μαχητικού McDonnell Douglas, στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Αξιοποιώντας το δεύτερο πρωτότυπο TF-15A (διθέσιο), που είχε χρησιμοποιηθεί μεταξύ άλλων και για την δοκιμή των τροποποιήσεων ενσωμάτωσης των CFT, η εταιρεία είχε έτοιμη πρόταση όταν το 1981 η USAF ανακοίνωσε την έναρξη του προγράμματος ETF (Enhanced Tactical Fighter) για την αντικατάσταση του F-111 και του F-4E σε ρόλο τακτικής κρούσης μέσης ακτίνας.

Τρία χρόνια αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1984, η USAF επέλεξε το F-15E έναντι του F-16XL με πτέρυγα διπλού (σπαστού) δέλτα που διαφοροποιούσε (μακράν προς το καλύτερο) τις επιδόσεις του μικρού μαχητικού σε μέσα και μικρά ύψη. Λέγεται ότι σημαντικό ρόλο στην επιλογή του F-15E διαδραμάτισε το σημαντικά χαμηλότερο κόστος ανάπτυξής του. 270 εκατομμύρια δολάρια έναντι 470 του F-16XL. O πραγματικός λόγος βέβαια δεν ήταν αυτός. Είχε να κάνει με το ότι το F-15E, πέρα από τη μεγαλύτερη ασφάλεια και επιβιωσιμότητα που παρείχε ως δικινητήριο, προσέφερε σημαντικά μεγαλύτερους χώρους για μελλοντικές αναβαθμίσεις μέσω εγκατάστασης νέων συστημάτων, ενώ το μέγιστο βάρος απογείωσής του (31 τόνοι για το -C και 36,7 για το -Ε!), ακόμη και υπό συνθήκες Hot & High, εξασφάλιζε τη μεταφορά σημαντικά μεγαλύτερων ποσοτήτων καυσίμου και φυσικά περισσότερων όπλων.

Απεικόνιση του F-15X που προτείνεται στην USAF από την Boeing για την αντικατάσταση των F-15C/D, σε διαμόρφωση αέρος-αέρος από πλευράς φορτίου, με 16 πυραύλους AIM-120 ΑΜRAAM. Υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος αγοράς ανά μονάδα δεν θα ξεπεράσει τα 80-85 εκατομμύρια δολάρια, η USAF μελετά το ενδεχόμενο αντικατάστασης μέρους του στόλου των F-15C/D με το -X. Πρόκειται για έκδοση την ανάπτυξη της οποίας έχει ήδη πληρώσει η Σαουδική Αραβία και η οποία στην περίπτωση της USAF θα εξοπλιστεί με το AESA APG-82 και όχι με το APG-63(V)3. Πέρα από το όριο δομικής ζωής των 20.000 ωρών πτήσης, η νέα έκδοση διαθέτει σύστημα ελέγχου πτήσης Fly-By-Wire, εντελώς νέους πίνακες οργάνων με ενιαίες ευρείας γωνίας οθόνες απεικόνισης στοιχείων πτήσης, ναυτιλίας, ενδείξεων ραντάρ κ.ο.κ. και για τα δύο μέλη του πληρώματος και νέες CFT μεγαλύτερης χωρητικότητας. (Boeing)

Το πρώτο Strike Eagle παραδόθηκε στην USAF τον Απρίλιο του 1988 και μέχρι τον τερματισμό της παραγωγής το 2001, ακολούθησαν άλλα 235. Δομικά το F-15E επανασχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε έτσι ώστε να διασφαλιστεί διπλάσιος αριθμός ωρών πτήσης στην ωφέλιμη επιχειρησιακή του ζωή σε σχέση με τις προγενέστερες εκδόσεις. Το 2007 δε, αποφασίστηκε και η αντικατάσταση του ραντάρ APG-70, από το ενεργού ηλεκτρονικής σάρωσης APG-82. To οποίο προήλθε από την ενσωμάτωση του επεξεργαστή του AESA, APG-79 που «φορούν» τα F/A-18E/F Super Hornet και της κεραίας του επίσης AESA APG-63(V)3  του F-15C, στο APG-70. Αρχικά το νέο σύστημα ονομάστηκε APG-63(V)4 αλλά το 2010 μετονομάστηκε σε APG-82. Στο F-15E πιστοποιήθηκαν όλα τα σχεδόν τα όπλα αέρος-εδάφους του οπλοστασίου των ΗΠΑ, παράλληλα με τα ατρακτίδια του συστήματος LANTIRN που με τη σειρά τους τα τελευταία χρόνια έχουν αντικατασταθεί από το ατρακτίδιο στοχοποίησης SNIPER, αν και το ατρακτίδιο ναυτιλίας AN/AAQ-14 εξακολουθεί να χρησιμοποιείται. Το σύστημα αυτοπροστασίας και Η/Π του Strike Eagle είναι το TEWS (Tactical Electronic Warfare System) που απαρτίζεται από το RWR τύπου AN/ALR-56, τον παρεμβολέα AN/ALQ-135, το σύστημα προειδοποίησης AN/ALQ-128 και τους εκτοξευτές αναλωσίμων AN/ALE-40/45. To TEWS αντικαθίσταται πλέον από το EPAWSS (Eagle Passive Active Warning Survivability System) της BAE Systems. H σχετική σύμβαση ύψους 140 εκατομμυρίων δολαρίων υπογράφηκε το Νοέμβριο του 2016. Η ίδια εταιρεία είναι ο προμηθευτής και του συστήματος Link 16 (MIDS) με το οποίο έχουν εξοπλιστεί τα Strike Eagle.

Η ελληνική ιστορία του Strike Eagle

Όταν στα τέλη της δεκαετίας του ’90 η Πολεμική Αεροπορία προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό για την επιλογή νέου μαχητικού αεροπλάνου (από τότε αν και έχουν περάσει 20 ολόκληρα χρόνια δεν επαναλήφθηκε αντίστοιχη διαδικασία!), το F-15 ήταν μεταξύ των υποψήφιων μαχητικών που αξιολογήθηκαν. Οι πληροφορίες που διέρρευσαν τότε, ανέφεραν ότι οι Έλληνες ιπτάμενοι είχαν σχεδόν ομόφωνα κατατάξει το δικινητήριο μαχητικό της Boeing πρώτο. Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, από πλευράς επιδόσεων και ακτίνας δεν μπορούσε να συγκριθεί με οτιδήποτε άλλο… Με σχεδόν πλήρες φορτίο καυσίμου και όπλων, συνέχιζε να ανεβαίνει με τον ίδιο ρυθμό (ίδιο βαθμό ανόδου) ακόμη και μετά τα 25.000 πόδια! Οι μονοκινητήριοι ανταγωνιστές του μετά τα 20.000 πόδια απλά δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν…

Προσγείωση F-15E της USAFE (επιχειρεί από τη βάση Lakenheith της RAF) στη Σούδα, στο πλαίσιο συνεκπαίδευσης με τις 345 και 343 Μοίρες της ΠΑ. (Π.Α.)

Υπό διαμόρφωση αέρος-αέρος ήταν επίσης ασυναγώνιστο. Μπορούσε να εντοπίζει και αν εγκλωβίζει ιπτάμενους στόχους σε αποστάσεις σχεδόν διπλάσιες. Από την άλλη πλευρά οι επιδόσεις του (βαθμός ανόδου και ρυθμός επιτάχυνσης) του επέτρεπαν την εκτόξευση ΑΙΜ-120 όχι μόνο από αποστάσεις εκτός της ακτίνας εγκλωβισμού των ραντάρ των αντίπαλων μαχητικών, αλλά και υπό κινηματικές προϋποθέσεις (μεγάλη ταχύτητα και ύψος) που αύξαναν κατακόρυφα τις πιθανότητες επιτυχούς προσβολής. Αύξαναν δηλαδή κατακόρυφα το Pk (Probability of Kill). Προς απόδειξη αυτών που γράφουμε παραθέτουμε απόσπασμα από άρθρο του περιοδικού Cockpit εκείνης της περιόδου, το οποίο αναφέρονταν στις αξιολογήσεις των μαχητικών που διενεργούσε το ΓΕΑ με βάση την Τανάγρα:

«Σε μία από τις 17 περίπου εξόδους που πραγματοποιήθηκαν, τα αεροσκάφη παραμένοντας στον αέρα για μεγάλο χρονικό διάστημα με μικτές διαμορφώσεις οπλικού φορτίου, έδειξαν ότι μπορούν να αναλάβουν με μία μόνο έξοδο, τέσσερις αντίστοιχες εξόδους άλλων αεροσκαφών που διαθέτει η Π.A, χωρίς να προσγειωθούν για ανεφοδιασμό σε καύσιμο και οπλικό φορτίο. Oι περισσότερες έξοδοι αξιολόγησης των αεροσκαφών F-15E βασίσθηκαν στην επίδειξη των επιδόσεων του ραντάρ APG-70, το οποίο πραγματικά εντυπωσίασε με τις επιδόσεις του. Kαι δεν θα μπορούσε άλλωστε να ήταν διαφορετικά, εφόσον το συγκεκριμένο σύστημα θεωρείται κορυφαίο στην κατηγορία του.

    Ιδιαίτερη έμφαση κατά τις αποστολές αέρος-εδάφους δόθηκε στη λειτουργία χαρτογράφησης υψηλής ανάλυσης (HRM) για την οποία το APG-70 ξεχωρίζει από την προηγούμενη έκδοση APG-63. Είναι χαρακτηριστικό ότι η απεικόνιση του ραντάρ σε μερικές περιπτώσεις είχε ποιότητα φωτογραφίας! Ειδικότερα από εμβέλειες της τάξης των 150 χλμ, η διακριτική ικανότητα ήταν στα 18 περίπου μέτρα, ενώ στα 37χλμ, μόλις 5 μέτρα. Στην παραπάνω λειτουργία μάλιστα, το αεροσκάφος έπρεπε να πετά 10 μοίρες εκτός πορείας προς το στόχο, ώστε η τεχνική αυτή αποκάλυψης να αξιοποιείται στο μέγιστο βαθμό.  Mε τον τρόπο αυτό επιδείχθηκε η ικανότητα της έγκαιρης αποκάλυψης και κατάδειξης των στόχων εδάφους και επιφανείας, ώστε το αεροσκάφος να αποκτά από πολύ νωρίς το τακτικό πλεονέκτημα.

   Στα σενάρια αέρος-αέρος, το αεροσκάφος αξιοποίησε κυρίως το συνδυασμό APG-70 και AMRAAM. Oι αποκαλύψεις (ανεύρεση στόχου) υποστηρίζεται ότι ξεπερνούσαν τα 70 μίλια, ενώ σε μία περίπτωση κάποια ελληνικά αεροσκάφη που έπαιζαν το ρόλο ενός σχηματισμού βομβαρδισμού, πετώντας στα 500 πόδια και σε περιβάλλον με έντονες εδαφικές εξάρσεις, κάπου στη βόρεια Eλλάδα, αποκαλύφθηκαν από μεγάλη απόσταση καθώς το F-15E πετούσε στα 30.000 πόδια! Σε κάποια άλλη περίπτωση δε, ένας σχηματισμός Δ/B από αεροσκάφη F-4E και F-16, με συνοδεία Mirage 2000 αποκαλύφθηκαν από μεγάλη απόσταση και το μόνο που έκανε το F-15E ήταν να εξαπολύει εικονικά, βλήματα AMRAAM το ένα πίσω από το άλλο…»

Είχε ειπωθεί μάλιστα μεταξύ άλλων τότε χαρακτηριστικά ότι αμέσως μετά την απογείωσή του από την 114 Π.Μ., το F-15E που συμμετείχε στην αξιολόγηση, ανέβαινε σε λιγότερο από πέντε λεπτά στα 30.000 πόδια και το πλήρωμά του μπορούσε μέσω του APG-70 να δει καθαρά το λιμάνι της Σμύρνης… Πετώντας πάνω από τη Χαλκίδα! 

Παρά το γεγονός ότι η επιλογή του F-15E (θα ονομάζονταν F-15H) από πολλούς -σε Ελλάδα και ΗΠΑ- θεωρούνταν δεδομένη (σκεφτείτε ότι τότε οι Pratt&Whitney και General Electric είχαν αποδυθεί σε ένα τιτάνιο αγώνα για το ποιος κινητήρας θα επιλεγεί για τα ελληνικά F-15E!), τελικά ο παράγοντας του κόστους ήταν αυτός που έγειρε οριστικά την πλάστιγγα υπέρ του F-16. Αυτό που είχε ευρύτερα κυκλοφορήσει τότε, ήταν ότι με τα χρήματα που αγοράστηκαν τα 60 F-16C/D Block 52+, δεν θα μπορούσαμε να προμηθευτούμε περισσότερα από 30 F-15E. Είναι μια πληροφορία που δεν επιβεβαιώθηκε και δεν διαψεύστηκε ποτέ…  Αν όντως αληθεύει, τότε ορθώς πάρθηκε η απόφαση για την επιλογή του Block 52+.

Δύναμη μικρότερη των δύο Μοιρών θα προκαλούσε περισσότερα προβλήματα στην Πολεμική Αεροπορία σε ζητήματα υποστήριξης και επιχειρησιακά, από αυτά που θα έλυνε… Σε διαφορετική περίπτωση η ελληνική αμυντική μηχανή απλά έχασε την ευκαιρία να αποκτήσει έναν πραγματικό παράγοντα αποτροπής.

F-15X. H απόλυτη έκδοση του «Αετού» χρηματοδοτείται από τη Σαουδική Αραβία

Μέχρι την ολοκλήρωση των παραδόσεων του Strike Eagle στην USAF το 2001, μοναδικοί εξαγωγικοί χρήστες του τύπου ήταν το Ισραήλ (F-15I) και η Σαουδική Αραβία (F-15S). To Ισραήλ απέκτησε μόλις 25 μονάδες, ενώ η Σαουδική Αραβία (και οι δύο χώρες ήταν επίσης χρήστες του αναχατιστικού F-15C/D) παρέλαβε την περίοδο 1996-1998, συνολικά 72 μονάδες. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι στην λειτουργία Synthetic Aperture του ραντάρ APG-70 η ανάλυση ήταν υποβαθμισμένη σε σχέση με αυτή των συστημάτων που εντάχθηκαν σε υπηρεσία στην USAF… Και στα ισραηλινά και στα Σαουδαραβικά αεροπλάνα!  

F-15SG της Αεροπορίας της Σιγκαπούρης. Ήταν τα πρώτα F-15E εκτός ΗΠΑ που εξοπλίστηκαν με ραντάρ AESA τύπου APG-63(V)3. H μικρή ασιατική χώρα μέσω διαδοχικών παραγγελιών από το 2005 μέχρι το 2014 απέκτησε 40 τέτοια αεροπλάνα. Μαζί με την Νότιο Κορέα (παραγγελία 61 μονάδων) ήταν οι χώρες που διατήρησαν τη γραμμή παραγωγής του τύπου ενεργή κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000…

Μετά την απώλεια της ελληνικής παραγγελίας στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και ενώ όλα έδειχναν ότι η γραμμή παραγωγής του F-15E θα κλείσει, το 2002 η Νότιος Κορέα θα το επιλέξει έναντι του γαλλικού Rafale και του Eurofighter-Typhoon, αλλά και του ρωσικού Su-35. Για το τελευταίο δεν γνωρίζουμε κανένα παρασκήνιο. Σε ότι αφορά στα άλλα δύο ευρωπαϊκά μαχητικά, οι Γάλλοι είχαν διαμαρτυρηθεί για προνομιακή αντιμετώπιση του αμερικανικού μαχητικού, οπότε κάπου εκεί ίσως να μπορούσε να δικαιολογηθεί και η άποψη που υποστηρίζουν πολλοί ότι οι Νοτιοκορεάτες πήγαν για άλλη μία φορά σε καθαρά «πολιτική επιλογή».

Αισθητήρας IRST τύπου ΑΑR-42 (επάνω) και ατρακτίδιο επίγειας στοχοποίησης SNIPER (κάτω), σε F-15K της Αεροπορίας της Νοτίου Κορέας. Το ίδιο IRST επέλεξε και η Σαουδική Αραβία, ενώ από ότι έχει γίνει γνωστό το Κατάρ θα προμηθευτεί αριθμό IRST ατρακτιδίων Legion.

Η αλήθεια είναι ότι το F-15K που προμηθεύτηκε η Νότια Κορέα ήταν ήδη μία δοκιμασμένη πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων. Το δε Rafale τελούσε υπό ανάπτυξη και η πρώτη διαμόρφωσή του που είχε δυνατότητες αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους (χωρίς δυνατότητα αυτόνομης κατάδειξης επίγειων στόχων για βόμβες LGB) ήταν η F2 που εντάχθηκε σε υπηρεσία την περίοδο 2006-2007. Το σύνολο των 40 F-15K παραδόθηκε εντός του 2005… Επιπρόσθετα σημειώστε ότι οι Νοτιοκορεάτες το παζάρεψαν δυνατά, με αποτέλεσμα να αποσπάσουν και σημαντικό υποκατασκευαστικό έργο. Η Korean Aerospace Industries ανέλαβε την κατασκευή των πτερύγων και της πρόσθιας ατράκτου και η Samsung Techwin ανέλαβε τη συναρμολόγηση των κινητήρων F110 που επιλέχθηκαν για την πρόωση των αεροσκαφών. Έμειναν τόσο ικανοποιημένοι δε από ότι φαίνεται, που το 2008 επανήλθαν με μία πρόσθετη παραγγελία 21 ακόμα F-15K έναντι 2,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα οποία παραδόξως εξοπλίστηκαν με κινητήρες F100-PW-229 της PW για λόγους ομοιοτυπίας με το στόλο των F-16!

H Σιγκαπούρη μέσω διαδοχικών αγορών από τον Δεκέμβριο του 2005 μέχρι και το τέλος του 2014 παράγγειλε άλλα 40 F-15SG, ίδιας διαμόρφωσης με το F-15E και το F-15K αλλά εξοπλισμένα με το ραντάρ AESA APG-63(V)3, ενώ οι Σαουδάραβες ήταν αυτοί που θα διατηρήσουν τη γραμμή παραγωγής του τύπου ενεργή για τη δεκαετία 2010-2020…

Από τις δοκιμές της έκδοσης -SA της Σαουδικής Αραβίας στις ΗΠΑ. Εδώ το φορτίο ανέρχεται σε 12 πυραύλους αέρος-αέρος. Το νούμερο αυτό μπορεί και στα Σαουδαραβικά και στα Καταριανά F-15QA, να ανέλθει στους 22 πυραύλους με την χρήση των φορέων AMBER (Advanced Missile and Bomb Ejection Rack) και την ενεργοποίηση άλλων δύο εξωτερικών πτερυγικών φορέων. Τα F-15 εξαγωγής (Σιγκαπούρη, Σαουδική Αραβία και Κατάρ) είναι εξοπλισμένα με το σύστημα αυτοπροστασίας και Η/Π DEWS (Digital Electronic Warfare System) της BAE Systems. (Christopher McGreevy)

Μέσω μίας και μόνο παραγγελίας συνολικού ύψους –κρατηθείτε- 29,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο τέλος του 2010, θα διατηρήσει το πρόγραμμα F-15 στη ζωή για τρείς ακόμη περίπου δεκαετίες… Αγοράζοντας 84 καινούρια F-15SA και εκσυγχρονίζοντας στο ίδιο επίπεδο τα 68 εναπομείναντα F-15S, η Σαουδική Αραβία ήταν η λύση στο πρόβλημα της Boeing που έψαχνε εναγωνίως χρηματοδότη όχι μόνο για τη διατήρηση της γραμμής παραγωγής του τύπου ανοικτής, αλλά και για την ανάπτυξη νέων εκδόσεων που θα αύξαναν τις εξαγωγικές προοπτικές έναντι του F-35, στα τέλη της περασμένης δεκαετίας. Έλυσε επίσης και ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος της USAF… H οποία εδώ και αρκετά χρόνια δεν φέρεται διατεθειμένη να δαπανήσει τα σημαντικά κονδύλια που απαιτεί η δομική αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός (των ηλεκτρονικών και του εξοπλισμού αποστολής γενικά) των F-15C/D. Αντιθέτως, συζητάει την προμήθεια αριθμού F-15X νέας παραγωγής, της ίδιας περίπου διαμόρφωσης με τα σαουδαραβικά –SA και τα καταριανά –QA, υπό την προϋπόθεση ότι η τιμή ανά μονάδα θα είναι –έστω και σε μικρό βαθμό- χαμηλότερη από την αντίστοιχη του F-35A…

Τα F-15SA της Σαουδικής Αραβίας ενσωματώνουν όλες σχεδόν τις βελτιώσεις-νεοτερισμούς που πρότεινε η Boeing μέσω των προγραμμάτων Silent Eagle και 2040C. H παραγγελία ύψους 29,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων της χώρας αυτής (84 καινούρια μαχητικά σύν αναβάθμιση 68 παλαιότερων -S στο ίδιο επίπεδο) όχι μόνο επέτρεψε την συνέχιση της παραγωγής του τύπου, αλλά και την περαιτέρω εξέλιξή του. H Βoeing σήμερα εξακολουθεί να προσφέρει το F-15X ώς μαχητικό ευθέως ανταγωνιστικό του F-35… (Boeing)

Παραθέτουμε τη λίστα της σαουδαραβικής παραγγελίας όπως δημοσιεύθηκε από την Υπηρεσία Συνεργασίας σε θέματα Άμυνας και Ασφάλειας (DSCA-Defence Security Cooperation Agency), και στάλθηκε στο κογκρέσο των ΗΠΑ προκειμένου να πάρει έγκριση εξαγωγής. Είναι όχι μόνο εντυπωσιακή, αλλά και ιστορικής αξίας. Ιδίως αν συνυπολογίσει κανείς ότι τρεις χώρες, ήδη χρήστες του F-15 (Ιαπωνία, Νότιος Κορέα και Ισραήλ), είχαν απορρίψει την πρόταση της Boeing για τη συμμετοχή τους στην ανάπτυξη μίας νέας έκδοσης του F-15, επιλέγοντας να μείνουν ΜΟΝΟ στο πρόγραμμα F-35… Ιδού η παραγγελία-μαμούθ της Σαουδικής Αραβίας:

84 F-15SA Aircraft
170 APG-63(v)3 Active Electronically Scanned Array Radar
(AESA) radar sets
193 F-110-GE-129 Improved Performance Engines
100 M61 Vulcan Cannons
100 Link-16 Multifunctional Information Distribution
System/Low Volume Terminal (MIDS/LVT) and spares
193 LANTIRN Navigation Pods (3rd Generation-Tiger Eye)
338 Joint Helmet Mounted Cueing Systems (JHMCS)
462 AN/AVS-9 Night Vision Goggles (NVGS)
300 AIM-9X SIDEWINDER Missiles
25 Captive Air Training Missiles (CATM-9X)
25 Special Air Training Missiles (NATM-9X)
500 AIM-120C/7 Advanced Medium Range Air-to-Air
Missiles (AMRAAM)
25 AIM-120 CATMs
1,000 Dual Mode Laser/Global Positioning System (GPS)
Guided Munitions (500 lb)
1,000 Dual Mode Laser/GPS Guided Munitions (2000 lb)
1,100 GBU-24 PAVEWAY III Laser Guided Bombs (2000 lb)
1,000 GBU-31B V3 Joint Direct Attack Munitions (JDAM)
(2000 lb)
1,300 CBU-105D/B Sensor Fuzed Weapons (SFW)/Wind
Corrected Munitions Dispenser (WCMD)
50 CBU-105 Inert
1,000 MK-82 500lb General Purpose Bombs
6,000 MK-82 500lb Inert Training Bombs
2,000 MK-84 2000lb General Purpose Bombs
2,000 MK-84 2000lb Inert Training Bombs
200,000 20mm Cartridges
400,000 20mm Target Practice Cartridges
400 AGM-84 Block II HARPOON Missiles
600 AGM-88B HARM Missiles
169 Digital Electronic Warfare Systems (DEWS)
158 AN/AAQ-33 Sniper Targeting Systems
169 AN/AAS-42 Infrared Search and Track (IRST) Systems
10 DB-110 Reconnaissance Pods
462 Joint Helmet Mounted Cueing System Helmets
40 Remotely Operated Video Enhanced Receivers
(ROVER)
80 Air Combat Maneuvering Instrumentation Pods

Άλλη μία φωτογραφία σαουδαραβικού F-15SA. Μέχρι και το 2001 που τερματίστηκε η παραγωγή του F-15E τα μεταλλικά πέταλα επικάλυψης των ακροφυσίων (nozzle) των κινητήρων αφαιρούνταν, καθώς είχαν την τάση να αποκολλούνται κατά τη διάρκεια της πτήσης! Αποτέλεσμα ήταν η αύξηση της οπισθέλκουσας κατά 3%. Από τα F-15K και μετά το πρόβλημα επιλύθηκε και για τους δύο τύπους κινητήρων που “φορά” το μαχητικό. (Boeing)

Υπάρχει μέλλον για το F-15; Μπορεί να είναι και ελληνικό;  

Η παραγγελία 36 ακόμη μαχητικών ίδιας σχεδόν διαμόρφωσης με τα F-15SA της Σαουδικής Αραβίας, από το Κατάρ, δεν είναι παρά ένα ακόμα βήμα προς την υλοποίηση του προτεινόμενου από την Boeing για τη κάλυψη των αναγκών της USAF, F-15X. Το οποίο θα ενσωματώνει το σύνολο των νεοτερισμών που αναπτύχθηκαν για λογαριασμό των δύο χωρών του Περσικού (με δικά τους έξοδα φυσικά), με σημαντικότερη διαφοροποίηση το ραντάρ AESA τύπου APG-82. Για λόγους ομοιοτυπίας με τα F-15E. H Αμερικανική Αεροπορία το σκέφτεται ακόμα… Αυτό που είχε αποφασίσει ήταν να εκσυγχρονίσει με το ελάχιστο δυνατό κόστος μεγάλο αριθμό μαχητικών F-16 και από εκεί και πέρα να επενδύσει αποκλειστικά και μόνο σε μαχητικά πέμπτης γενιάς με σχεδιαστικά χαρακτηριστικά stealth. Υπάρχουν βέβαια πολλές απόψεις και εντός USAF που υποστηρίζουν την παραμονή του F-15 σε υπηρεσία και μάλιστα με νέα μορφή, προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί στις επιχειρησιακές προκλήσεις του μέλλοντος.

H εγκατάσταση του ραντάρ AESA APG-82 ξεκίνησε ώς παραγωγική διαδικασία επάνω στα F-15E της USAF το 2014. Η Boeing υποστηρίζει ότι η νέα έκδοση του μαχητικού, το F-15X, εξοπλισμένη με το ίδιο ραντάρ μπορεί να εντοπίζει F-35 σε αποστάσεις υπερ-επαρκείς για να εκτοξεύσει πρώτο πυραύλους BVR εναντίον του! Παρά το μεγάλο (για τα σημερινά πλέον δεδομένα) RCS που έχει ώς αεροπλάνο το F-15, καλύπτει το μειονέκτημά του αυτό, χάρη στη μεγάλη κεραία του ραντάρ του και τη μεγάλη ισχύ εκπομπής του…

Δεδομένου ότι σταδιακά τα F-15C/D «μένουν» από ώρες εξαντλώντας το όριο της δομικής τους ζωής, υπολογίζεται ότι τα μαχητικά του τύπου που πλέον έχουν στην πλειοψηφία τους περάσει σε μονάδες της εθνοφρουράς (Air National Guard), θα αποσυρθούν μέχρι το 2022. Εδώ είναι που θα πρέπει επιπρόσθετα να συνυπολογιστούν άλλοι δύο παράγοντες στο ζήτημα αυτό… Οι καθυστερήσεις και οι υπερκοστολογήσεις του προγράμματος F-35  είναι ο πρώτος. Η τήρηση των ισορροπιών και κατ’ επέκταση «η διανομή της πίτας» μεταξύ των δύο μεγάλων αεροδιαστημικών βιομηχανιών των ΗΠΑ είναι ο δεύτερος… Ο νοών νοείτω. Τίποτα επομένως δεν μπορεί να αποκλειστεί προς το παρόν, σχετικά με το εάν τελικά η USAF επιλέξει την προμήθεια σημαντικού αριθμού F-15Χ, ή όχι.  Σύμφωνα μάλιστα με το αμερικανικό Bloomberg Government (https://about.bgov.com/blog/pentagon-billion-new-boeing-fighters/) Η USAF θα περιλάβει στον προϋπολογισμό της για το 2020 την προμήθεια 12 μαχητικών F-15X έναντι 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Δεδομένου ότι θα δημοσιευθεί εντός του τρέχοντος μηνός (Φεβρουάριος 2019), μένει να δούμε αν το δημοσίευμα θα επαληθευτεί…

Οι ειδικές CFT (επάνω) που είχαν προταθεί για την έκδοση Silent Eagle (κάτω) στα τέλη της περασμένης δεκαετίας. Μέσω της απόδοσης ικανότητας μεταφοράς οπλικού φορτίου εσωτερικά (στις CFT όπως φαίνεται και στην απεικόνιση), της υιοθέτησης κεκλιμένων προς τα έξω πτερυγίων στο ουραίο και της επικάλυψης με ειδικές απορροφητικές της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας βαφές, η Boeing επιχείρησε να προσδώσει χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) στο Eagle. (Boeing)

Σε τι μας αφορούν εμάς τώρα όλα αυτά… Καταρχήν, βασική προϋπόθεση για να αποκτήσει και να αξιοποιήσει αποτελεσματικά η Πολεμική Αεροπορία ένα μαχητικό σαν το F-15X, είναι αυτό να ενταχθεί σε υπηρεσία στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ (USAF στη συγκεκριμένη περίπτωση). Για ευνόητους λόγους. Σε αντίθετη περίπτωση και παρά το γεγονός ότι θα είναι ενταγμένο σε υπηρεσία στις Αεροπορίες του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας, το κόστος υποστήριξης θα είναι απλά εκτός των ελληνικών οικονομικών δυνατοτήτων…

To πρόγραμμα Silent Eagle προτάθηκε τόσο στη Νότιο Κορέα η οποία είχε δείξει σημαντικό ενδιαφέρον, όσο και στην Ιαπωνία και το Ισραήλ. Και οι τρεις αυτές χώρες τελικά προτίμησαν -όπως και η USAF τότε- να μην πάρουν το τεχνικό και -ιδίως- το οικονομικό ρίσκο του εγχειρήματος και να επιλέξουν την εμπλοκή τους στο πρόγραμμα F-35. Προς το παρόν οι εξελίξεις δεν τις έχουν δικαιώσει. Λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων και υπερκοστολογήσεων του προγράμματος ανάπτυξης του τελευταίου. Χρησιμοποιούμε τη φράση “πρός το παρόν” όμως για να υπενθυμίσουμε ότι σε αυτές τις περιπτώσεις τα πράγματα δεν είναι άσπρο-μαύρο… Το F-35 όπως και να έχει είναι μία νέα σχεδίαση με μέλλον δεκαετιών μπροστά του.

Δεύτερη προϋπόθεση είναι ΤΑ ΟΠΛΑ. Ασφαλώς και δεν έχει λογική το να μπούμε στη διαδικασία και το τεράστιο έξοδο να συγκροτήσουμε δύο πλήρεις Μοίρες (τουλάχιστον 45 αεροπλάνα) εξοπλισμένες με F-15, αν πρώτα δεν έχουμε διασφαλίσει ότι θα μπορούμε να αξιοποιήσουμε επάνω στην αξιόλογη αυτή πλατφόρμα και ευρωπαϊκά όπλα. Κατά την άποψή μας τα σημαντικότερα είναι ο METEOR και το Taurus KEPD 350. Σε δεύτερο χρόνο δε, θεωρούμε πολύ σημαντικό και το FCASW (Future Cruise and Anti-ship Weapon) της MBDA, αντικαταστάτη του STORM SHADOW/SCALP EG. Μόνο το Taurus έχει πιστοποιηθεί στα Νοτιοκορεάτικα F-15K, ενώ για τον METEOR δεν υπάρχει καμία αναφορά έστω και για πρόθεση πιστοποίησης.

Η ενιαία οθόνη ευρείας γωνίας (επάνω) ήταν “κομμάτι” του προγράμματος Silent Eagle πριν από 10 χρόνια περίπου (κάτω). Θα πρωτοεγκατασταθεί στα F-15QA του Κατάρ μαζί με νέο HUD ευρείας γωνίας, χαμηλού προφίλ. Τα F-15SA και -QA θα διαθέτουν επίσης σύστημα απεικόνισης επί κάσκας JHMCS. (Boeing)

Θα πρέπει επίσης να έχουμε υπόψη ότι για μία τέτοια διαδικασία απαιτείται φυσικά η συγκατάθεση των ΗΠΑ, προς αποδέσμευση των πηγαίων κωδικών (source codes) για την ενσωμάτωση των όπλων. Τα όπλα επομένως είναι το πιο δύσκολο –για να μην πούμε αδύνατο- κομμάτι που βέβαια αν δεν διασφαλιστεί, περιορίζεται σημαντικά το επιχειρησιακό όφελος από την ένταξη ενός τέτοιων δυνατοτήτων και κόστους μαχητικού σε υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία. Γιατί δεν είναι μόνο οι περιορισμοί στην προμήθεια συγκεκριμένων –ακόμα και υποστρατηγικού χαρακτήρα- όπλων που θέτουν οι ΗΠΑ. Είναι και το ότι ακόμη και τα όπλα που αποδεσμεύουν είναι σε πολλές περιπτώσεις υποδεέστερων (υποβαθμισμένων) δυνατοτήτων σε σχέση με τα ίδια που προορίζονται για τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ!

Tα υποσυστήματα του DEWS και η θέση τους επάνω στο Eagle. (Boeing)

Δεν υπάρχει γιατί… Οποιαδήποτε συναλλαγή με την υπερδύναμη είναι «κομμένη και ραμμένη» έτσι ώστε να εξυπηρετεί πρωτίστως την ίδια. Αυτό δεν ισχύει τώρα, ισχύει από καταβολής του ανθρώπινου είδους. Θα χρησιμοποιήσουμε πάλι ένα απόσπασμα από το αφιέρωμα του περιοδικού Cockpit πριν από 20+ χρόνια στις αξιολογήσεις των μαχητικών για να καταλάβετε τι εννοούμε… «Πρέπει επίσης να σημειώσουμε, ότι οι εκδόσεις των AMRAAM που χρησιμοποιούσαν τα δύο αεροσκάφη (F-15E) δεν είχαν σχέση με αυτές που πρόκειται να παραλάβει η Π.A, καθώς  η εμβέλειά τους έφθανε ίσως και πάνω από τα 30 μίλια. Oπότε, κάθε άλλο παρά ρεαλιστικά ήταν τα σενάρια για βολές BVR, εφόσον οι εκδόσεις των ελληνικών βλημάτων θα είναι κατά πολύ υποδεέστερες».

Τρίτη προϋπόθεση είναι το γεγονός ότι ακόμα και αν η USAF τελικά υιοθετήσει το F-15X και προχωρήσει στην προμήθεια σημαντικού αριθμού μαχητικών του τύπου, αυτά θα λειτουργήσουν επικουρικά και σε συνδυασμό με τα ακριβότερα μαχητικά πέμπτης γενιάς. Μετά από δέκα χρόνια επομένως, πιθανότατα δεν θα έχει κανέναν νόημα η προμήθεια μαχητικών όπως το F-15X.

Γιατί πολύ απλά το αμερικανικό F-35 θα βρίσκεται στο στάδιο της ωρίμανσης και θα αποτελεί μία ασφαλώς πιο λογική επιλογή τόσο επιχειρησιακά όσο και οικονομικά, ενώ σημειώστε ότι διεργασίες για την δημιουργία του αντικαταστάτη των Rafale και Eurofighter-Typhoon έχουν ήδη ξεκινήσει από το 2017. Γαλλία και Γερμανία θα συνεργαστούν στο πλαίσιο της ανάπτυξης του FCAS (Future Air Combat System), ένα πρόγραμμα στο οποίο έχει ήδη προσχωρήσει και η Ισπανία. Από την άλλη πλευρά οι Βρετανοί έχουν ανακοινώσει την συνεργασία των BAE Systems και Rolls Royce με την ιταλική Leonardo με στόχο την ανάπτυξη του Tempest.

Oμοίωμα του 6ης γενιάς Tempest στον εκθεσιακό χώρο της BAE Systems στην περασμένη αεροπορική έκθεση του Farnborough. Εκτός της ιταλικής Leonardo λέγεται ότι στο πρόγραμμα επιθυμούν να συμμετάσχουν και οι Ολλανδοί.

Και τα δύο μαχητικά προωθούνται ως εκπρόσωποι της 6ης γενιάς, αν και αυτό είναι κάτι που μένει να αποδειχθεί στην πράξη… Τα παθήματα του παρελθόντος θα πρέπει να λειτουργήσουν ως μαθήματα (βλέπε σχετικό αφιέρωμα για τα Rafale και Eurofighter-Typhoon https://defencereview.gr/neo-machitiko-gia-tin-polemiki-aeropor-2/), κάτι που οπωσδήποτε δεν είναι πρόβλημα της ελληνικής πλευράς προς το παρόν. Προσωπική μας αντίληψη είναι το ότι και τα δύο αυτά προγράμματα εάν τελικά περάσουν στο στάδιο της υλοποίησης δεν θα καθυστερήσουν στο βαθμό που καθυστέρησαν οι διαδικασίες ανάπτυξης των Rafale και Eurofighter.

Εν κατακλείδι…

Προσωπική μας πεποίθηση είναι ότι το F-15 με τη μορφή του –Χ (δομικό όριο ζωής 20.000 ωρών πτήσης!) και όλες τις προϋποθέσεις που προαναφέραμε, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ενδιάμεση λύση για την Πολεμική Αεροπορία και μάλιστα με αξιώσεις. Τα μαχητικά που παραλαμβάνει η Σαουδική Αραβία (αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 2016) και θα αρχίσει να παραλαμβάνει και το Κατάρ, έχουν σαφώς μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυνατότητες από τα Rafale, Eurofighter-Typhoon και F-35 (με τη μορφή που έχει σήμερα). Όπως δε όλα δείχνουν, αυτό είναι κάτι που θα ισχύει για αρκετά ακόμα χρόνια. Και εδώ είναι που ερχόμαστε στο ζήτημα της αυτόνομης εξωτερικής πολιτικής και κατ’ επέκταση της πραγματικά ανεξάρτητης αμυντικής πολιτικής… Είναι ένας παράγοντας που μας λείπει πολύ περισσότερο από τα χρήματα. Ή για να το θέσουμε καλύτερα, αν υπήρχαν στην Ελλάδα πραγματικές κυβερνήσεις –και δεν αναφερόμαστε μόνο στα τελευταία δέκα χρόνια!- θα υπήρχαν και τα κονδύλια. Όχι μόνο για την άμυνα αλλά και για πολλά άλλα πράγματα…

Απεικόνιση Η/Υ του γαλλογερμανικού FCAS που προορίζεται για την αντικατάσταση των Rafale και Eurofighter. Στο πρόγραμμα έχουν προσχωρήσει και οι Ισπανοί…

Δεν είναι θέμα κόστους επομένως. Αυτό τουλάχιστον αποδεικνύουν τα νούμερα στην περίπτωση του Κατάρ. Που προμηθεύτηκε και τους τρείς τύπους (Rafale, Eurofighter-Typhoon και F-15QA). Είναι θέμα σχεδιασμού και βούλησης για άσκηση πραγματικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής. Αν είχαμε φροντίσει να εκσυγχρονίσουμε το σύνολο των Mirage 2000 σε επίπεδο -5Mk.2, αλλά και τα F-16C/D Block 30 και -50 (αναφερόμαστε στην πλήρη απραξία των τελευταίων 15 ετών), θα είχαμε όλη την άνεση του χρόνου και των χρημάτων να επενδύσουμε σε ένα μαχητικό σαν το F-15X για να αποκτήσουμε πραγματική εναέρια υπεροχή και κυριαρχία έναντι της Τουρκίας. Δεν λειτουργούμε με καμία συνέχεια και καμία λογική. Απλά υποκύπτουμε σε πιέσεις.  Όχι μόνο του ξένου παράγοντα αλλά και της «τελευταίας στιγμής». Και επειδή όταν αναγκαστούμε να αποσύρουμε και τα Block 30 και τα Block 50, γιατί (θυμηθείτε το…) δεν θα τα εκσυγχρονίσουμε, λίγα μόλις χρόνια μετά τα Phantom AUP και τα Mirage 2000EG, το κόστος απόκτησης νέου μαχητικού θα είναι πολλαπλάσιο των επιλογών που θα έπρεπε να είχαμε κάνει όλα αυτά τα χρόνια. Δεν έχουμε παρά να ελπίζουμε απλά ότι θα χρειαστεί να πληρώσουμε μόνο αυτό (δεν θα είναι άλλωστε και η πρώτη φορά!) και όχι την απώλεια εθνικού εδάφους και αξιοπρέπειας.    

Comments

  1. Το F-15 ήταν η σωστή επιλογή, αν θέλαμε να κυριαρχήσουμε στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Για να αποκτηθεί όπως αυτό το αεροπλάνο, έπρεπε κάποια πράγματα να μην γίνουν και να αποδεχτούμε ότι η ΠΑ δεν θα είχε πλέον οροφή 300 μαχητικά που τότε ήταν αδιαπραγμάτευτο άλλα το πολύ 140-160 μαχητικά. Δεν έπρεπε να εκσυγχρονιστούν τα F-4, δεν έπρεπε να αγοραστούν τα 15 Μ2000-5 δεν έπρεπε να αγοραστούν τα C-27J. Έπρεπε να γίνει αγορά 40-45 F-15H αντί για 60 F-16 +15 M2000-5 και στην πορεία έπρεπε να γίνει εκσυγχρονισμός Μ2000EGM & F-16 BL30/50. Το 2005 έπρεπε να αγοραστούν ακόμη 10-15 F-15H και να ολοκληρωθεί ο εκσυγχρονισμός των Μ2000EGM & F-16 BL30/50. Στο τέλος αυτής της δεκαετίας, θα είχαμε 150-170 μαχητικά, με τα 50-60 F-15H που θα κυριαρχούσαν παντού, συνεπικουρούμενα από τα Μ2000-5 και F-16 CCIP.

    Φυσικά για τα F-15H, έπρεπε να επιλεχτεί ο F-110 για να υπάρξει ομοιοτυπία με τα F-16 και να μειωθεί ως ένα βαθμό το συνολικό κόστος χρήσης του στόλου της ΠΑ, όπως επίσης θα έπρεπε να αγοραστούν πέρα από τα όπλα διάφορα ατρακτίδια ηλεκτρονικού πολέμου, σκόπευσης και συλλογής πληροφοριών που θα εξόπλιζαν τα αεροσκάφη.

  2. Δεν ειναι μόνο η ποιότητα είναι και η ποσότητα. Συνεπώς παρά τα όποια λάθη νομίζω καλώς δεν πήγαμε σε δικινητήρια μαχητικά.
    Τώρα αν θα είχαμε υπεροχή με τα F-15 έναντι των τουρκικών F-16, προσωπικά έχω αρκετές αμφιβολίες, όταν τα όπλα είναι ίδια.

    1. Το 70 η Ελλάδα προτίμησε το πολύ ακριβό F-4E αντί για το F-5E που την πρότειναν όπως επίσης το Α-7Η από το Α-4 που επίσης της πρότειναν. Αν διάλεγε F-5 & A-4 θα είχε πάρει τουλάχιστον τα διπλάσια μαχητικά. Το θέμα είναι ότι δεν άλλαζε κάτι δραματικά υπέρ μας σε σχέση με ότι είχαμε στο οπλοστάσιο μας.

  3. Βασικά η Ελλάδα δεν χρειάζεται κανένα όπλο μιας και έχει πληθώρα βλημάτων εντός βουλής.
    Κανένα εξοπλιστικό δεν αρκεί αν δεν υπάρχει η βούληση να χρησιμοποιηθεί. Και οι ΕΔ είναι απαξιωμένες ήδη απο αυτούς που τις διοικούν βλέπε τον νέο ΥΠΕΘΑ. Μόνο καρέκλες έχουν στο μυαλό τους και πολύ αμφιβάλλω αν στην στραβή θα χάσουν το κεφάλι τους ( μόνο με φόβο μπορούν να είναι δυστυχώς αποτελεσματικοί ).
    Η Ελλάδα βάζει τους σύγχρονους τίτλους τέλους δυστυχώς.

    1. Σωστός. Και τον ισχυρότερο στρατό να έχεις, αν έχεις έναν εφιάλτη στην εξουσία είναι αρκετό για τον εχθρό. Όχι εμείς που έχουμε παραπάνω απο έναν!

  4. Η αλήθεια είναι ότι η ελληνική οικονoμία αντέχει να συντηρεί 300 F16/M2000 και 100 F15 ή Rafale ή Typhoon. Όλα είναι θέμα προτεραιοτήτων. Αν αποφασίσεις ότι αυτοί είνια οι αριθμοί που απαιτούνται για την εδαφική σου ακεραιότητα. Δείτε το Ισραήλ που τις προηγούμενες δεκαετίες συντηρούσε αναλόγικά τις διπλάσιες ένοπλες δυνάμεις από ότι εμείς. Ξέρω ότι λάμβανε επιδότηση από ΗΠΑ, αλλά εννοώ ότι όλα είναι θέμα πολιτικών αποφάσεων.

    Στην σημερινή κατάσταση η ΠΑ χρειάζεται 180 – 200 μαχητικά. Το ιδανικό με δεδομένη τη μη παραλαβή F35 από την THK θα ήταν 140 – 150 από αυτά να είναι μονοκινητήρια (F16/M2000 εκσυγχρονισμένα) και τα 40 – 50 δικινητήρια (F15/Rafale/Typhoon) σε ρόλους εναέριας υπεροχής.

    Είτε το αποδεχόμαστε και βάζουμε το χέρι στην τσέπη ή όχι και “το ρισκάρουμε”…

  5. Για το αξιόμαχο των Ε.Δ. χρειάζονται οικονομικές θυσίες, και οι επιλογές μας πρέπει να έχουν χαρακτήρα επένδυσης με μακροχρόνιο ορίζοντα απόσβεσης, και συνιστώσες ποιοτικής διαφοροποίησης-υπεροχής . Μπορεί αυτό να το κάνει το F-15 για την Π.Α.;
    Έχει μεγάλη μεταφορική ικανότητα, μεγάλη αυτονομία, κορυφαία ηλεκτρονικά και ραντάρ, και διατίθεται σε συγκριτικά καλή τιμή, αν παραγγείλουμε σήμερα, θα παραλάβουμε σε 2 χρόνια, και θα πετάνε μέχρι το.. 2050;;
    Σίγουρα θα δώσουν υπεροχή, ειδικά αν καθυστερήσουν (ή ακυρωθούν) τα τούρκικα F-35, όμως αν πάμε κοντά στο 2030 όπου οι τούρκοι θα αξιοποιούν χωρίς προβλήμα τα F-35, θα μπορούμε να πούμε πως κάναμε καλή επένδυση με το F-15 ή θα λέμε κρίμα τα λεφτά και τον κόπο, καλύτερα να είχαμε πάρει από τότε (δηλ σήμερα) F-35, και τότε να ψάχναμε ίσως για κάτι καλύτερο του F-35. Δε γίνεται να γνωρίζουμε το μέλλον, όμως όλες οι νέες αεροπορικές σχεδιάσεις δίνουν έμφαση στην χαμηλή παρατηρησιμότητα, και είναι δύσκολο για ένα αεροσκάφος χωρίς αρχική σχετική πρόβλεψη στο σχεδιασμό του, να κυριαρχεί μετά το 2030, εκτός και αν ο αντίπαλός είναι χαμηλής τεχνολογικής υπόστασης (βλέπε αντιπάλους Ισραήλ, Σ. Αραβίας, Κατάρ…).
    Αν πρόκειται να παραγγείλουμε νέο αεροσκάφος, η καλύτερη επιλογή είναι το F-35, οι πιθανότητες είναι ελάχιστες, όμως θεωρητικά μιλώντας είναι το καλύτερο άμεσα διαθέσιμο αεροσκάφος με τις μεγαλύτερες προοπτικές εξέλιξης. Τα ευρωπαϊκά αυτοαποκαλούμενα 6ης γενιάς, είναι απίθανο να είναι επιχειρησιακά πριν το 2030 και πιθανότατα θα έχουν τεχνολογικά ως προς το F-35, την σχέση που έχει στις μέρες μας το F-16blk70 με τα Rafale-Eurofighter, ίσως αξίζει τον κόπο να τα αξιολογήσουμε στο μέλλον για να δούμε αν τα χαρακτηριστικά τους θα μας δίνουν υπεροχή σε κάποιον τομέα, ανάλογα φυσικά με το χρονοδιάγραμμα εξέλιξής τους…

    1. Η λογική λέει ότι η ΠΑ μέχρι το 2030 θα παραγγείλει 50 F35 για να αντικαταστήσει τα F4 και Μ2000EGM.
      Στη συνέχεια θα χρειάζονται σταδιακά αντικατάσταση τα F16/M2000-5. Ιδανικό θα ήταν να συμμετάσχουμε στο FCAS και το μαχητικό που θα προκύψει να αντικαταστήσει τα 4ης γενιάς μαχητικά μας από το 2035 έως το 2045 με εγχώρια προστιθέμενη αξία. Διαφορετικά θα πρέπει να συνεχιστούν οι παραγγελίες F35 και να αναζητηθούν άλλες λύσεις που θα είνια τότε διαθέσιμες…

    2. Συμφωνούμε με πολλά από αυτά που επισημαίνετε. Ένα εκ των οποίων είναι και το ότι το F-35 έχει -με βάση τα στοιχεία που έρχονται στο φώς της δημοσιότητας καθημερινά- έχει ακόμη δρόμο μπροστά του προκειμένου να καταστεί επιχειρησιακά ώριμο. Στο διάστημα που θα μεσολαβήσει θα πρέπει πρώτα από όλα να διατηρήσουμε αξιόμαχο το στόλο των μαχητικών της ΠΑ. Ήτοι Mirage 2000 και F-16C/D Block 30 και -50. Έχουμε πράξει ακριβώς το αντίθετο… Έχουμε απαξιώσει τα Mirage 2000 πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων την τεράστια επένδυση που έγινε στα -5Mk.2 και τα όπλα τους, ενώ παράλληλα έχουμε πετάξει στον κάλαθο των αχρήστων και τα δύο προγράμματα δομικής αναβάθμισης των Block 30, μαζί με το πρόγραμμα αναβάθμισης των κινητήρων τους (περασμένες δεκαετίες). Το ίδιο κάνουμε δε και με τα Block 50. ΟΛΑ ΑΥΤΑ φυσικά θα δημιουργήσουν την ανάγκη να προμηθευτούμε νέο μαχητικό ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΤΕΡΑ και υπο καθεστώς πίεσης… Η διατήρηση του στόλου λοιπόν των ήδη διαθέσιμων μαχητικών, αξιόμαχου, και η -υποθετική πάντα- απόκτηση ενός υπερμαχητικού όπως το F-15, εκτός από τις πολυπόθητες (αεροπορική) υπεροχή και κυριαρχία, θα μας εξασφάλιζαν και πραγματική διαπραγματευτική ισχύ. Είτε για το F-35, είτε για το FCAS, είτε για οτιδήποτε άλλο… Το κόστος του εκσυγχρονισμού των Block 30 και 50 είναι εντός των ελληνικών οικονομικών δυνατοτήτων. Όπως είναι και το κόστος της FOS των Mirage 2000-5Mk.2 η οποία εκκρεμεί επί δεκαετία σχεδόν. Κάτι δεν πάει καθόλου καλά επομένως. Το μέλλον δεν μπορούμε να το προβλέψουμε, αλλά οπωσδήποτε μπορούμε να το σχεδιάσουμε. Η μήπως όχι;

      1. Δεν θα αναφερθω στο F15 καθως αυτο ειναι δουλεια της ΠΑ εαν κρινει την αποκτηση του και κατοπι της πολιτικης ηγεσιας να τεθει. Το θεμα ειναι πρωταρχικα τα υπαρχοντα μεσα οπως το mirage 2000 να αναβαθμιστει με λογικο κοστος ωστε να λαμβανει meteor, τα F16 να λαβουν legion pod κλπ και να αποκτηθουν αμεσα τα αναλογα οπλικα συστηματα.
        Οσο αφορα το μελλων που ερχεται καλπαζοντας σε μια χωρα που οι πολιτικοι νιαζονται για την καρεκλα και τις εκλογες :
        Εχω σχολιασει αλλοτε οσο αφορα, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ το γαλλογερμανικό μαχητικό νέας γενιάς FCAS.
        Η ιδεα που παρουσιαζω για να μετεχουμε ως πληρες μελος σε αυτο το εγχειρημα,ειναι η εξης, επειδη χρηματα δεν υπαρχουν και δεν περισσευουν.

        Αντι να κατευθυνθουν τα χρηματα των φορολογουμενων για μνημονιακες υποχρεωσεις στην Ευρωπη, να κατασκευαστει στην Ελλαδα ενα απο τα Ευρωπαικα εργοστασια συναρμολογησης, συντηρησης και κατασκευης μερων του νεου ΓαλλοΓερμανικου αεροσκαφους FCAS(οπως και των ucav) και να μετεχουμε ως πληρες μελος σε αυτο το εγχειρημα.
        Επισης οπου απαιτειται να προσληφθουν ξενοι σε ειδικοτητες που δεν εχουμε εννοεειται οτι αυτο πρεπει να συμβει.

        Ετσι αντι να δινουμε τα συμφωνηθεντα, αυτα να κατευθυνθουν σε κατι που θα μας ωφελησει, θα αποτελει μοχλο αναπτυξης της οικονομιας αλλα και της ασφαλειας (πραγμα που θα πρεπει να επικαλεστουμε, ασφαλεια υδρογονανθρακων, ευρωπαικων συνορων, κλπ).

        Στην ουσια βεβαια το εργοστασιο, θα ειναι συνεταιρικο αφου εμεις μονο μερος του θα μας ανηκει, και τα χρηματα που δινουμε κατ ουσιαν ειναι για να πανε προς Ευρωπη μερια.
        Ας φροντισουμε ως πληρες μελος του να θεσουμε ορους που να εξυπηρετουν τα εθνικα μας συμφεροντα εξ αρχης και δεν θα εξαχθει το αεροσκαφος και το ucav σε εχθρικες με εμας χωρες.

        Ποιος θα μπορουσε ομως να πετυχει κατι τετοιο απο το πολιτικο προσωπικο ειναι το ερωτημα.

        Το θεμα ειναι ο προγραμματισμος και να τεθουν στοχοι, οταν οι πολιτικοι δεχονται οτιδηποτε τους πασσαρουν οι ξενοι και δεν προτεινουν τιποτα.

  6. Θα την πατησουμε οπως τα Ιμια που η αεροπορια ηταν πολυ κατωτερη απο την ΤΗΚ σε ολους τους τομεις.
    Δεν μαθαινουμε απο τα λαθη μας δυστυχως.
    Ακομα κ τωρα αυτη τη στιγμη χωρις το F35 με 200f16 bl50+avd οι Τουρκοι ειναι μπροστα μας σε ολα.
    Η οικονομικη κριση μας αναγκασε να μεινουμε τοσο πισω ξανα.
    Η αποφαση εκσυγχρονισμου 84 f16 σε 5-7 χρονια με τα V ηταν η λυση που σκεφτηκαν οι επιτελεις μας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *