Η ανάπτυξη της τεχνολογίας των μη-επανδρωμένων οχημάτων επηρεάζει άμεσα το δόγμα, την στρατηγική, τις επιχειρήσεις και τις τακτικές ενός στρατεύματος. Παράλληλα η επίγνωση αυτoύ του επηρεασμού και στην σκεπτική του αντιπάλου επιτρέπει την σωστή χάραξη ενός δόγματος αποτροπής και μίας αποτελεσματικής απόκρισης σε μια μελλοντική σύγκρουση.

Γράφει ο Θεόδωρος Γ. Κωστής

Το βράδυ της 18ης Δεκεμβρίου 1941, έξι μέλη της μυστικής μονάδας ναυτικού πολέμου Decima Flottiglia Motoscafo Anti Sommergibili (X MAS) της Regia Marina, διείσδυσαν με υποβρύχια νάνους στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου που βρισκόταν η κύρια βρετανική ναυτική βάση της Ανατολικής Μεσογείου [1].

Εκεί έθεσαν ωρολογιακές βόμβες στα θωρηκτά HMS Queen Elizabeth και HMS Valiant, στο νορβηγικό πετρελαιοφόρο Sagona και στο αντιτορπιλικό HMS Jervis με αποτέλεσμα την πρόκληση τεράστιων ζημιών από τις εκρήξεις. Όμως η αντίστοιχη καταστροφή είχε συμβεί λίγους μήνες πριν, τον Ιούλιο του 1941, στις δυνάμεις της Χ MAS όταν στην προσπάθεια επίθεσης τους στην Μάλτα αποδεκατίστηκαν λόγω της ανίχνευσης τους εν οδό από μια τεχνολογία που δεν είχαν επίγνωση ότι χρησιμοποιούσαν οι Βρετανοί, το ραντάρ [2].

Τα παραπάνω περιστατικά έχουν τον κοινό συντελεστή ότι η εκάστοτε ηττημένη πλευρά δεν ήταν προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει την αντίστοιχη απειλή. Επιπροσθέτως ένα ακόμη κοινό σημείο είναι ότι η αντίστοιχη απειλή είχε προέλθει από την τεχνολογική επένδυση της εκάστοτε πλευράς. Για παράδειγμα οι ιταλικές ανθρώπινες τορπίλες είχαν αρχικά κατασκευαστεί  το 1939 στο San Bartolomeo Torpedo Workshops στην πόλη της La Spezia, ενώ από την άλλη πλευρά η Αγγλία είχε επενδύσει αρκετά στην έρευνα και ανάπτυξη των συστημάτων ραντάρ για μεσαία κύματα και για μικροκύματα. 

Σήμερα από όλους τους σημαντικούς στρατούς του κόσμου υπάρχει στενή παρακολούθηση των τεχνολογικών δυνατοτήτων για την δημιουργία καινοτόμων οπλικών συστημάτων. Συγκεκριμένα μια τεχνολογία αιχμής που μπορεί να δημιουργήσει μια μεγάλη γκάμμα στρατιωτικών εφαρμογών, από οπλικά συστήματα έως πλατφόρμες ISTAR (Intelligence, Surveillance, Target acquisition, and Reconnaissance) είναι η τεχνητή νοημοσύνη (Artificial Intelligence – ΑΙ).

Με απλά λόγια η λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης είναι η δυνατότητα ενός υπολογιστικού συστήματος να μπορεί να συγκρίνει την είσοδο των δεδομένων του με ένα σύνολο δειγμάτων που έχει κρατήσει στην μνήμη του από μια προηγούμενη ενέργεια και αντιστοίχως να πάρει μια απόφαση σχετικά με την ομοιότητα ή ανομοιότητα των δύο συνόλων. Αυτή η προηγούμενη ενέργεια ονομάζεται «εκπαίδευση (training)» του συστήματος και χρησιμεύει ακριβώς στο να προμηθεύσει το υπολογιστικό σύστημα με το σημείο αναφοράς που θα χρησιμοποιηθεί για την σύγκριση.

Δηλαδή προσφέρουμε στο σύστημα ένα σύνολο δεδομένων που αντιπροσωπεύουν το ανάγλυφο μιας περιοχής έτσι ώστε το σύστημα AI να το αποθηκεύσει στην μνήμη του ως σημείο αναφοράς για μελλοντικές συγκρίσεις που υα υποστηρίζουν εφαρμογές πλοήγησης. Επιπροσθέτως βάσει των παραπάνω παρατηρήσεων το σύστημα AI μπορεί να προσαρμόσει την απόκριση του για να μεγιστοποιήσει την λειτουργικότητα του ή να βελτιώσει την θέση του [4].

Στην ουσία η παραπάνω διαδικασία δεν διαφέρει από τον ανθρώπινο τρόπο κατάληξης σε μια απόφαση μέσω προηγούμενης παρατήρησης. Επεξηγηματικά εάν έχουμε ξαναπεράσει από ένα σημείο τότε με την νοημοσύνη μας συγκρίνουμε τα τωρινά δεδομένα εισόδου με την ανάμνηση των δεδομένων που έχουμε στην μνήμη μας από την προηγούμενη φορά που είχαμε περάσει από εκείνο το σημείο και καταλήγουμε σε μια απόφαση εάν για παράδειγμα βρισκόμαστε στην ίδια περιοχή.

Επιπροσθέτως σε περίπτωση που έχουμε δοκιμάσει τρία μονοπάτια και έχουμε βρει ότι το δεύτερο είναι καλύτερο, τότε τείνουμε προς αυτή την επιλογή. Οι ίδιες λειτουργίες εκτελούνται από το σύστημα AI.

Σε αυτό το σημείο αρχίζει να γίνεται κατανοητό ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία οπλικών συστημάτων που θα μπορούν να κυνηγούν μόνα τους τον προγραμματισμένο από πριν στόχο τους, όπως τα αιωρούμενα πυρομαχικά. Άρα η απόκτηση της υπογραφής (signature) ενός στόχου από μια αντίπαλη δύναμη, δηλαδή τα στοιχεία της ενεργούς διατομής στόχου ή των υπέρυθρων εκπομπών του αρχίζει να έχει πια μια ιδιαίτερη σημασία.

Παράλληλα σημαντική είναι η εκπαίδευση ενός συστήματος ΑΙ στην αναγνώριση του εδάφους ή στην χαρτογράφηση του υποθαλάσσιου ανάγλυφου του βυθού. Ιδιαίτερα στην δεύτερη περίπτωση η χαρτογράφηση του βυθού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία μη-επανδρωμένων οχημάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επίθεση σε αντίπαλους ναύσταθμους.

Ειδικότερα το πρόσφατο, στα τέλη Φεβρουαρίου 2021, περιστατικό της διείσδυσης του τουρκικού πολεμικού πλοίου Τσεσμέ με παράνομη navtex απέναντι από την ναυτική βάση της Λήμνου θα μπορούσε να είναι μια προσπάθεια χαρτογράφησης του βυθού για την καθοδήγηση μη-επανδρωμένων υποθαλάσσιων οπλικών συστημάτων.

Αδιαμφισβήτητα ο συγκεκριμένος τύπος επίθεσης είναι γενικά δύσκολος με αντίστοιχα μέτρα ασφαλείας, όπως τα Underwater Port Security System (UPSS) που είναι επιφορτισμένα με την αντιμετώπιση βατραχανθρώπων χρησιμοποιώντας τρισδιάστατα σόναρ και παλμούς με μεγάλη ενέργεια που αναγκάζουν τους δύτες να αναδυθούν στην επιφάνεια. Παράλληλα με την αντιμετώπιση των απειλών που βασίζονται στον ανθρώπινο παράγοντα, αυτά τα συστήματα προστασίας αρχίζουν και εμπεριέχουν λύσεις ανίχνευσης μη-επανδρωμένων  υποβρύχιων οχημάτων (Unmanned Underwater Vehicle – USV) [5]. 

Βέβαια το πρόβλημα της ανίχνευσης τέτοιων υποβρύχιων απειλών θα αρχίσει να γίνεται πιο δύσκολο όσο τα USV αρχίζουν να μοιάζουν με πραγματικά υποθαλάσσια όντα. Για παράδειγμα πολύ επιτυχημένα συστήματα κατασκοπείας είχαν την μορφή βράχων ή άλλων αντικειμένων που δεν προκαλούσαν την υποψία στον αντίπαλο [6]. Σήμερα βέβαια που η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορεί να καθοδηγεί τέτοια κατασκοπικά ή οπλικά συστήματα θα έρθει η στιγμή των αυτόνομων μη-επανδρωμένων οχημάτων συλλογής πληροφοριών που θα μοιάζουν στο εξωτερικό τους με κάποιο έμβιο ον πέραν κάθε υποψίας.

Η σημασία των μη-επανδρωμένων οχημάτων φαίνεται και από την πρόσφατη έκδοση του Πολεμικού Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών που ασχολείται με την ενδελεχή ανάλυση κάθε είδους μη-επανδρωμένου οχήματος που θα ήταν χρήσιμο για τον πόλεμο στην θάλασσα [7].

Συμπερασματικά ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης είναι μια τεχνολογία αιχμής που μπορεί να δημιουργήσει οπλικά συστήματα με ιδιότητες δύσκολα αντιμετωπίσιμες από τα σημερινά συστήματα αντίμετρων. Άρα η συμμετοχή στην έρευνα και ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων από την Ελλάδα είναι επιβεβλημένη.

ΠΗΓΕΣ

1. Decima Flottiglia Motoscafi Armati Siluranti (La Decima or Xª MAS – 10th Assault Vehicle Flotilla), https://dbpedia.org/page/Decima_Flottiglia_MAS

2. Vincent P. O’Hara, Enrico Cernuschi, 2015, Frogmen against a Fleet: The Italian Attack on Alexandria 18/19 December 1941 , Naval War College Review, Volume 68, Number 3, p. 5, Summer Article 8, https://bit.ly/3uu9er6

3. Italian Manned Torpedo. Photographed 1998, Submarine Museum, Gosport., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=643789

4. Θεόδωρος Κωστής , 2021, Ραντάρ και Ηλεκτρονικός Πόλεμος, Τύπος Μέσου: έντυπο / ΒΙΒΛΙΟ, Έκδοση: 1η, Εκδοτικός Όμιλος Ίων,  683 σελ., ISBN: 978-960-508-323-6 Γλώσσες : Ελληνική (gre) Ημ/νία Παραχώρησης : 05/02/2021

5. https://www.wi-ltd.com/product/diver-detection-sonar-system/

6. Michael B Kelley, Syria Claims It Found Israeli Spying Devices Disguised As Rocks, 2013, 

7. Dept of the Navy, Unmanned Campaign framework, 16 March 2021.

Ο Δρ Θεόδωρος Γ. Κωστής έχει πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία στην ανώτερη τριτοβάθμια εκπαίδευση (Λέκτορας ΠΔ407/80) στα Στρατιωτικά Ηλεκτρονικά & Τηλεπικοινωνίες στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, Ηλεκτροπτικά & Συστήματα Ραντάρ στην Στρατιωτική Σχολή Διαβιβάσεων, Ηλεκτρονικά, Ψηφιακά και Ηλεκτρικά Συστήματα στην Σχολή Τεχνικών Υπαξιωματικών Αεροπορίας. Σήμερα είναι Ειδικός Επιστήμονας για το μάθημα «Συστήματα Ραντάρ» στην Σχολή Ικάρων.



Comments

      1. Συμφωνώ απολύτως και με τα δυο που γράφετε κύριε Κωστή.

        Τρία πιστεύω πως είναι τα σημεία που πρέπει να σταθούμε:
        Στης παρεμβολές ενός ραντάρ, στους ψευδοστόχους, στης καιρικές
        συνθήκες,.
        Αν και θα ήθελα να γράψω πολλά περισσότερα.

        Πιστεύω πως ο κόσμος δεν μπορεί να καταλάβει τα
        μειονεκτήματα της ηλεκτρονικής σταθεροποίησης ενός
        Fixed Panel Radar.

        Τα εξηγώ με απλό τρόπο αλλά δεν τα καταλαβαίνουν.’
        Δεν καταλαβαίνουν πχ τι σημαίνει στοχοποίηση και βολή
        πυραύλων.

        Πιστεύουν πως ένα ραντάρ συνεχώς μεταδίδει στοιχεία
        σε καινούργιους πυραύλους και συνεχώς ρίχνεις!
        Δεν είναι το ραντάρ και τα κελιά πυραύλων πολυβόλα!

        Νομίζουν πως ρίχνεις και ξεχνάς μετά τους πυραύλους!
        Ξεχνούν βασικά πράγματα και θέματα.
        Τι σημαίνει παρακολούθηση πυραύλων;

        Τι συμβαίνει αν ξεπεράσει η κλίση του πλοίου
        της 20 μοίρες, το -20 της κατόπευσης του ραντάρ.
        Αν έχουμε έναν χαμηλά ιπτάμενο στόχο θα τον
        χάσει το ραντάρ προσωρινά.

        Αν χάσει το ραντάρ τον στόχο μόλις τον ξανά βρει
        αυτομάτως υπάρχει ανανέωση των στοιχείων στον πύραυλο.
        Αν υπάρχουν παρεμβολές μπορεί να δει ψευδοστόχο.

        Συγνώμη για αυτά που έγραψα πιστεύω πως είναι πολύ
        σοβαρά θέματα.

        Πιστεύω πάντως πως δεν χρειάζεται στα πλοία ο τεράστιος
        ιστός με τα 4 Fixed Panel Radar.
        Την ίδια δουλειά την κάνεις με 4 ραντάρ!
        Δυο περιστρεφόμενα, δυο πάνελ που περιστρέφονται,
        ακολουθώντας τον στόχο όπως τα αεροσκάφη με στοιχεία
        από τα δυο περιστρεφόμενα.
        Επειδή ασχολούμαι με ένα προσχέδιο μιας προμελέτης
        με αυτό το θέμα βλέπω μόνο πλεονεκτήματα.

        Συγνώμη για τα πολλά σχόλια

  1. Ενδιαφερον αρθρο.

    Αναμφισβητητα ο τομεας της Τεχνητης Νοημοσυνης και της Ρομποτικης ειναι τεχνολογια αιχμης με μεγαλη χρησιμοτητα, αλλα στην Ελλαδα δεν δινεται μεγαλη εμφαση.

    Σε πολλες περιπτωσεις ομως ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ καν τεχνητη νοημοσυνη για να επιτυχεις ενα ικανο αποτελεσμα. Το μονο που χρειαζεται ειναι η χρηση καταληλων τεχνικων χαρτογραφησης οπως TERCOM και το data fusion.

    Επισης, σε πολλες περιπτωσεις δεν απαιτειται καν η χαρτογραφηση του βυθου, καθως οι τεχνικες SLAM (Simultaneous Localisation Αnd Mapping) μπορουν να βοηθησουν ενα οχημα ωστε να εχει αυτονομη πορεια και ταυτοχρονη χαρτογραφηση. Το δοκιμαζουν αυτα οι Αμερικανοι κατω απο τους παγους των Αρκτικων αυτη τη στιγμη.

    Αν δειτε τα αυτονομα αυτοκινητα, οταν κερδισε το Stanley στον διαγωνισμο της Darpa, το 2005, δεν διεθετε κανενα συστημα τεχνητης νοημοσυνης, μονο αισθητηρες.

    Φυσικα, αν καποιος γνωριζει συγκεκριμενες τεχνικες Reinforcement Learning τοτε μπορει να κανει πολλα περισσοτερα πραγματα, αλλα υπαρχει το μειονεκτημα οτι χρειαζεται μεγαλη υπολογιστικη ισχυς και χρονος για να εκπαιδευσει κανεις τετοια μοντελα. Επισης, οποιος εχει κατασκευασει τετοια μοντελα γνωριζει οτι υπαρχει το προβλημα ευρεσης των καταλληλων «υπερ-παραμετρων» (hyper-parameter tuning).

    Τελος, υπαρχει ΜΕΓΑΛΗ διαφορα μεταξυ μοντελου και πραγματικοτητας.

    1. Δειτε το παρακατω για να αντιληφθειτε οτι ενα κομματι της Ελλαδας συνεχιζει να εχει την νοσηρη νοοτροπια της δεκαετιας του 1980, που θελει δηλαδη να εισαγει τα παντα ετοιμα απο εξω και να καθεται.

      Προφητικη κωμωδια. Απο τοτε μεχρι τωρα δεν αλλαξε η σκεψη. Τα καναλια, οι δημοσιογραφοι, ο θεωρητικος Μαρξιστης, το δημοσιο, ο φιλοσοφος ανεργος που ειναι ντυμενος σαν μοντελο με ολα τα εισαγωμενα προιοντα και η «φιλοσοφια της ανεργιας».

      Ο Ευρωανεργος «Λαλακης ο εισαγωμενος»

      https://www.youtube.com/watch?v=Z0Sk_LSnq_o

    2. Σας ευχαριστώ για το σχόλιο σας. Η πιο καυτή συζήτηση αυτή τη στιγμή είναι η αυτονομία των υποθαλάσσιων στρατιωτικών οχημάτων (unmanned combat undersea vehicle), ο τρόπος ανάκτησης στόχου και προφανώς η συγγραφή ανάλογων κανόνων εμπλοκής που υποχρεωτικά δεν θα μπορούν να συμπεριλαμβάνουν τον ανθρώπινο παράγοντα.
      Επιπροσθέτως στην σχεδίαση ενός όπλου παίζει ρόλο το στέλθ, δηλαδή η χαμηλή παρατηρησιμότητα αλλά και η μικρή πιθανότητα ανίχνευσης των ενεργών εκπομπών του. Σε περίπτωση επιτυχούς επιθετικής αναγνώρισης θα μπορούσαν να ποντιστούν σημεία αναφοράς ή τα δεδομένα της αναγνώρισης να μεταφερθούν σε ένα προσομοιωτή για εκπαίδευση (combat/navigation simulation). Τίποτα δεν νικάει τα πραγματικά δεδομένα. Άρα το θέμα από στρατιωτική έννοια είναι πολύπλευρο, η αντιμετώπιση του πρέπει να είναι ολιστική και εν κατακλείδι η δυνατότητα ανίχνευσης του βυθού που ανήκει σε άλλο κράτος είναι πολύ σοβαρό θέμα, καθώς και η επίγνωση του άλλου κράτους για αυτή τη δυνατότητα και λήψη μέτρων για την αποτροπή του. Δεν πιστεύω ότι η συγκεκριμένη navtex τυχαία κάλυπτε και την περιοχή έξω από τον δικό μας Ναύσταθμο. https://twitter.com/tedkostis

      1. @ Θεόδωρος Κωστής

        Για να γινουν αυτα φιλτατε, χρειαζεται συντονισμος και εμπλοκη ερευνητικων ιδρυματων και εταιριων ωστε να τα κατασκευασουν εγχωρια.

        Διαφορετικα αγοραζεις ενα ετοιμο οχημα οπως τα Bluefin AUV και κανεις τη δουλεια σου.

        1. Να συμπληρωσω οτι οταν εχουμε τυπους σαν τον Ντοκο και τον Καλπαδακη ως συμβουλους πρωθυπουργων, ειναι προφανες γιατι η χωρα δεν φροντιζει την εθνικη αμυνα και την οικονομια.

    3. Κι όμως, το διδακτορικό μου (προ 2 δεκαετιών) βασιζόταν στην ενισχυτική μάθηση (a.k.a. reinforcement learning). Δυστυχώς, τω καιρώ εκείνω, δεν ήταν της μοδός η τεχνητή νοημοσύνη, οπότε αι προσπάθειαί μου εγνώρισαν πεπερασμένη επιτυχία….
      Πάντως, αξίζουν συγχαρητήρια στον κ. Κωστή, ο οποίος θίγει ένα δύσκολο και ενδιαφέρον θέμα, ενώ παράλληλα μας θέτει προ των ευθυνών μας, καθώς θα έπρεπε να είχαμε αναπτύξει ανάλογες δυνατότητες, τόσο για την αναγνώριση, όσο και την καθ’ εαυτό πλοήγηση του επιτιθέμενου οχήματος.

    4. Κι όμως, το διδακτορικό μου (προ 2 δεκαετιών…) βασιζόταν στην ενισχυτική μάθηση (a.k.a. reinforcement learning). Δυστυχώς, τω καιρώ εκείνω, δεν ήταν της μοδός η τεχνητή νοημοσύνη, οπότε αι προσπάθειαί μου εγνώρισαν πεπερασμένη αναγνώριση και επιτυχία.
      Πάντως, αξίζουν συγχαρητήρια στον κ. Κωστή, ο οποίος θίγει ένα δύσκολο και ενδιαφέρον θέμα, ενώ παράλληλα μας θέτει προ των ευθυνών μας, καθώς θα έπρεπε να είχαμε αναπτύξει ανάλογες δυνατότητες, τόσο για την αναγνώριση του στόχου, όσο και την καθ’ εαυτό κίνηση του όπλου.

      1. @ Konstantinos Zikidis

        Τι τεχνικες ειχατε εφαρμοσει τοτε?

        Ελπιζω να γνωριζετε πως ολες οι τεχνικες που εφαρμοζονται σημερα λιγο πολυ ειχαν κατασκευαστει τη δεκαετια του 80 και του 90.

        Απλα σημερα εχουμε πολυ μεγαλυτερη υπολογιστικη ισχυ, πολυ μεγαλυτερα δεδομενα, και το καταληλο λογισμικο.

        Ας παρουμε για παραδειγμα το AlphaGo που κερδισε τον παγκοσμιο πρωταθλητη στο παιχνιδι του GO που ειναι πολυ πιο δυσκολο απο το σκακι. Οι τεχνικες που χρησιμοποιηθηκαν (Q-learning) κατασκευαστικαν απο την Watkins τη δεκαετια του 1980.

        H πρωτη χρηση των τεχνικων Reinforcement Learning μαζι με Νευρωνικα Δικτυα ωστε να κερδισει καποιος ενα παιχνιδι, εγινε απο τον Tesauro ωστε να κατασκευασει εναν προγραμμα (agent) που αποκτησε υπερανθρωπες ικανοτητες στο να παιζει ταβλι. Αυτο εγινε το μακρυνο 1992 !!!

        Υπαρχουν ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ που μπορουν να γινουν με βαση αυτες τις τεχνικες, αλλα ενα δημοσιο φορουμ δεν ειναι το καταλληλο μερος για να επεκταθω. Εμεις τουλαχιστον οι Ελληνες εχουμε πολλους και κορυφαιους επιστημονες σε αυτον τον τομεα.

        1. @ G_P
          Η δουλειά που είχα κάνει ήταν πολύ συναφής με το Q-learning του Chris Watkins, καθώς και την ανάλογη προσέγγιση του Richard Sutton. Στη δεκαετία του ‘90 προέκυψε ως ενδιαφέρουσα προσέγγιση ο συνδυασμός της ασαφούς λογικής με τα νευρωνικά δίκτυα, τομείς οι οποίοι λίγο παλαιότερα ήταν ανταγωνιστικοί. Έτσι η κύρια συνεισφορά μου ήταν ο συνδυασμός μίας μορφής νευρωνικών δικτύων (ART – Adaptive Resonance Theory) με ασαφή λογική και τελικά η χρήση του σε προβλήματα reinforcement learning. Οι εφαρμογές όμως τότε ήταν ακόμα αρκετά απλές, όχι πολύπλοκα παιχνίδια όπως το Go και το σκάκι. Πιο συγκεκριμένα, βασική εκπαίδευση οδήγησης οχήματος ή ανάστροφο εκκρεμές. Για περισσότερα: https://www.researchgate.net/publication/265382385_Nees_technikes_neuronikes_matheses_kai_neuroasaphous_syllogistikes_epharmoge_ste_rompotike_kai_ton_automato_elencho

          1. @ Konstantinos Zikidis

            Kαταλαβα, Fuzzy Logic με δικτυα Hopfield.

            To Q-Learning Policy ως καθοροαιμη τεχνικη τυπου dynamic programming εχει καποια μειονεκτηματα, γι αυτο και σημερα συνδυαζεται μαζι με τεχνικες Policy Gradient και ονομαζεται Actor-Critic methods.

            Πολλα πραγματα ειναι ανταγωνιστικα ακομη και σημερα, οταν δοκιμαζει κανεις να τα τρεξει στους σημερινους υπολογιστες. Για παραδειγμα οι γενετικοι αλγοριθμοι της δεκαετιας του 1990 και συγκεκριμενα οι Στρατηγικες Εξελιξης (Evolutionary Strategies) μπορουν να επιτυχουν την ιδια αποδοση με Q-Learning εαν καποιος διαθεσει την ιδια υπολογιστικη ισχυ και χρονο. Αυτο εχει αποδειχθει πειραματικα πριν 2-3 χρονια σε συγκεκριμενο paper.

            Ενταξει ο Sutton ειναι η στανταρντ reference σε Reinforcement Learning (RL), αλλα να μην ξεχναμε οτι στανταρ reference ειναι επισης και οι δικοι μας οπως π.χ. ο Μπερτσιμας ο Τσιτσικλης του ΜΙΤ που ειχαν γραψει την μονογραφια NeuroDynamic Programming ηδη απο 1996. Υπαρχουν φυσικα και χιλιαδες αλλους Ελληνες επιστημονες που εχουν δουλεψει και εχουν προσφερει γνωση σε αυτον τον τομεα.

            Αυτο που ειναι εξαιρετικα ενοχλητικο ομως ειναι η απουσια της πολιτειας διαχρονικα ωστε να μπορεσει να ενθαρρυνει τη δημιουργια εταιριων και θεσεων εργασιας για το επιστημονικο δυναμικο στην Ελλαδα. Ακομη και στην Αμυντικη Βιομηχανια για παραδειγμα, οταν π.χ. δεν υπαρχει ο καταλληλος σχεδιασμος και γινονται προμηθειες οπλικων συστηματων κυριολεκτικα στο ποδι καθε φορα με Μηδενικη βιομηχανικη συμμετοχη, τοτε αυτο ειναι ενα προφανες προβλημα.

            Το αναφερω επειδη διαβασα καποια σχολια σε ενα προσφατο αρθρο, οτι καλως αγορασαμε 20 ελικοπτερα ΝΗ90 απο τους φιλους μας τους ΓαλλοΓερμανους, παρα να αγοραζαμε με τα ιδια χρηματα τα διπλασια Blackhawk και να τα κατασκευαζαμε μεσω συμπαραγωγης στην Ελλαδα.

          2. @ G_P
            Την αμυντική βιομηχανία έχουμε καταφέρει πρακτικά να την εκμηδενίσουμε, ενώ 2-3 δεκαετίες πριν ήμασταν πολύ πιο προχωρημένοι απο τους απέναντι. Όσο για τη συνεργασία του αμυντικού τομέα με τα ΑΕΙ, είναι ανύπαρκτη, εν αντιθέσει με όλες τις φυσιολογικές χώρες. Όποιος καθηγητής σε κάποιο ΑΕΙ κάνει το σφάλμα να δοκιμάσει να συνεργαστεί με εμάς, τις ΕΔ, ή την αμυντική βιομηχανία, θα δεχτεί άμεσα «επίσκεψη» από τους λεγόμενους γνωστούς-αγνώστους ή αντιεξουσιαστές ή τραγουδιστές της λεφτεριάς, οι οποίοι θα τον «πείσουν» ότι αυτό που κάνει δεν είναι σωστό, ενδεχομένως εφαρμόζοντας την οικοδομική τέχνη, χτίζοντας την πόρτα του καθηγητή…. Φυσικά δεν μιλάμε για την σχεδίαση και κατασκευή κάποιου φονικού όπλου αλλά ακόμα και τη συνδρομή για την επίλυση κάποιου απλού προβλήματος.
            Αποτέλεσμα: αντί τα ΑΕΙ να απασχολούν φοιτητές για να προτείνουν λύσεις στις ΕΔ, αναγκαζόμαστε να απευθυνθούμε αποκλειστικά σε οίκους του εξωτερικού….

            Όσο για αυτό που λέτε για τα ΝΗ90 και τα Blackhawk, δεν το γνωρίζω. Μου ακούγεται όμως εξαιρετικά «too good to be true» να παίρναμε τα διπλάσια Blackhawk στην ίδια τιμή, και μάλιστα με συμπαραγωγή (η οποία αυξάνει την τιμή), παρόλο που θεωρώ τη σύμβαση των ΝΗ90 μία από τις χειρότερες που έχουμε κάνει ever… Εάν δεν κάνω λάθος, τα Romeo που παίρνουμε είναι παρεμφερή κατά βάση με τα Blackhawk (βασίζονται στην ίδια σχεδίαση) και δεν νομίζω ότι τα παίρνουμε και πολύ φθηνά (180 εκ. $ για 4 Ε/Π)…

      2. Κύριε Σμήναρχε γυρίσατε από την Γαλλία;
        Σας χάσαμε για πολύ καιρό μας λείψατε.
        Δεν ξέρω αν με διαβάσατε για την τοποθέτηση Ισραηλινών ραντάρ στα πλοία μας
        και σε ΑΑ συστήματα κλπ.
        Μόνο 8,7 εκατομμύρια το ένα τα πλήρωσε η Σλοβενία.
        Ραντάρ που χρησιμοποιούν για τα πάντα με τεράστιες ικανότητες.
        Τα ίδια και περιστροφικά και σταθερά AESA και σε πλοία μπαίνουν.

        Μπορώ να σας στείλω το προσχέδιο της μελέτης που αποδεικνείει
        πως δεν χρειάζεται να βάλεις τον τεράστιο ιστό με τα 4 πάνελ στα πλοία.
        Μπορείς να κάνεις το ίδιο με 4 ξεχωριστά ραντάρ, με δυο περιστρεφόμενα
        και με δυο πάνελ που στρίβουν προς τον στόχο όπως στρίβουν οι κεραίες
        στα αεροσκάφη.

        1. Αν και πολύ θα το ήθελα, δεν έφυγα καθόλου για Γαλλία…
          Σπίτι-δουλειά, δουλειά-σπίτι, όπως όλοι. Ή τουλάχιστον όπως όλοι οι τυχεροί που έχουν δουλειά, καθώς η κατάσταση είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη με τον κορωνοϊό και τον εγκλεισμό…

          1. Για την πολύ χαμηλή τιμή των 8,7 εκατομμυρίων για τα
            ραντάρ που πήρε η Σλοβενία τι έχετε να μας πείτε;

          2. Λογικά σκέφτηκες και μπράβο σου!

            Εγώ όμως καλό μου παιδί έχω ευαίσθητο στομάχι είμαι ευαίσθητος άνθρωπος
            .
            Με πονάει όταν ακούω καλό μου παιδί, πως αν σου δώσω SM-2 θα δώσω και στα αγαπητά μου παιδιά στους Τούρκους.

            Αν πάρεις Άστερ θα κάνω το ίδιο καλό μου παιδί αγάπες είναι αυτές τι να κάνουμε τώρα;

            Έ όχι ρε δεν θα πάρω ESSM II θα πάω κάτω στο Ισραήλ και θα πάρω Barak, και τα
            ραντάρ και όλα και θα ζητήσω παραγωγή στην Ελλάδα σε όλα και τους πηγαίους
            κωδικούς.
            Με 70-80 ραντάρ πολλά θα μας έδιναν έμαθα, το ίδιο αν παίρναμε 500+ πυραύλους.
            Γιατί έχουν πρόβλημα οι πολεμικές τους βιομηχανίες ναι πρόβλημα επιβίωσης.

          3. @ ΔΙΚΑΙΟΣ 10 Απριλίου 2021 στις 09:08
            Νομίζω ότι τα 17 ισραηλινά ραντάρ έναντι 148 εκ. € είναι μία πολύ καλή κίνηση. Η αλήθεια είναι ότι η επίσημη ανακοίνωση της ΙΑΙ δεν αναφέρει ρητά τον τύπο του ραντάρ αλλά κάνει λόγο για «new 3D radar system».
            Έχω επανειλημμένως επισημάνει τη σημασία του ΣΑΕ, καθώς και το γεγονός ότι μιλάμε για πολύ λιγότερα χρήματα σε σχέση με αεροπλάνα και βαπόρια… Χονδρικά, με κόστος 100-150 εκ. € θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε εντυπωσιακά το δίκτυο ραντάρ της χώρας, όπως απέδειξαν οι Σλοβάκοι. Επίσης, το defencereview έχει κάνει αρκετά αφιερώματα στο θέμα. Τα πράγματα είναι απλά: χωρίς έγκαιρη προειδοποίηση, τα όμορφα αεροπλάνα μας θα κάθονται κάτω… αποτελώντας όμορφους στόχους…

  2. Η τραγικη ειρωνεια του θεματος στην υποθεση της Ιταλικης ομαδας ΜΥΚ, εκεινης την εποχης, ειναι πως η εφευρεση ρανταρ – δηλαδη η ανακαλυψη πως τα ραδιο κυματα εχουν μια ιδιετερη συμπεριφορα οταν ερθουν σε επαφη με συγκεκριμενα αντικειμενα, δηλαδη, επιστραφουν πισω στην πηγη/ραδιο πομπο – εγινε απο τον Ιταλο επιστημονα Guglielmo Marconi!!

    Αρα, ποιο ειναι το μαθημα εδω;;;
    Οτι, δεν μετρα τοσο ποιος ή ποιοι εφευρουν την αλφα ή την βητα καινοτομια/τεχνολογια αλλα ΠΟΙΟΙ τις αντιλαμβανονται και τις θετουν σε επιχειρησιακη λειτουργεια αναγνωριζοντας που και πως μια τετοια τεχνολογια θα αποφερει τα μεγιστα.

  3. Eπανερχομαι στο θεμα αυτο με καποιες σκεψεις.
    Aυτο που χρειαζεται η Ελλαδα ειναι ενα πυκνο δικτυο επιτηρησης χαμηλου κοστους, για την αποτελεσματικη επιτηρηση σε Αερα, θαλασσα, στερια και βυθο.

    Το περιστατικο με το τις ερευνες το Τσεσμε που αναφερει ο κ. Κωστης ειναι υποπτο, αλλα υπαρχει επισης το παραδειγμα στο Καστελοριζο με το drone που εριξε κοκκινη μπογια πανω στην Ελληνικη σημαια, αλλα και το γεγονος οτι το ιδιο, η καποιο αλλο drone επαιζε του Τουρκικο εθνικο υμνο πανω απο το Καστελοριζο. Αυτα πιθανοτατα ειναι ψυχολογικες επιχειρησεις της Τουρκιας ωστε να δειξει οτι οποιαδηποτε στιγμη θελουν μπορουν να παρουν το Καστελοριζο.

    Επομενως χρειαζομαστε τα εξης:

    1) Στον βυθο χρειαζομαστε ενα πυκνο δικτυο απο υδροφωνα και παθητικα σοναρ μονιμα τοποθετημενα στα χωρικα μας υδατα στα νησια του Αιγαιου ωστε να μπορουμε να ανιχνευσουμε κινησεις Τουρκικων υποβρυχιων. Προτεινω δηλαδη μια αντιγραφη του Αμερικανικου συστηματος SOSUS για το Αιγαιο.

    https://en.wikipedia.org/wiki/SOSUS

    2) Για τον αερα, θα μπορουσαν να τοποθετηθουν αισθητηρες οπως Ρανταρ και FLIR πανω σε αεροστατα οπως κανουν οι Αμερικανοι με τα TARS (Tethered Aerostat Radar System) και οι Ισραηλινοι, ακομη και οι Τουρκοι στα συνορα με τη Συρια. Τα αεροστατα εχουν το πλεονεκτημα οτι μπορουν να παραμενουν στον αερα για 1-2 μηνες καθε φορα, χωρις να υπαρχει αναγκη να τροφοδοτουνται με ενεργεια ωστε να παραμενουν στον αερα. Υπαρχει βεβαια συνδεση με καλωδιο με τον σταθμο εδαφους ωστε να παρεχεται ηλεκτρικο ρευμα στο ρανταρ και το FLIR, και ταυτοχρνα οπτικη ινα για μεταφορα δεδομενων. Τα αεροστατα μπορουν να παραμενουν σε υψος 5 χιλιομετρων για πανω απο 1 μηνα καθε φορα, και τα ρανταρ εχουν εμβελεια εως και 400 χιλιομετρα, δηλαδη θα μπορουμε να βλεπουμε τα Τουρκικα μαχητικα οταν απογειωνονται απο τα αεροδρομια τους. Ενα τετοιο ρανταρ στο Καστελοριζο θα ειχε εντοπισει ευκολα το drone που εστειλαν οι Τουρκοι για να ριξουν μπογια στη σημαια μας. Εαν ειχαμε και ενα συστημα ηλεκτρονικων παρεμβολων η ενα συστημα με 30αρι πυροβολο οπως το Μauser του Αρτεμις, η πολυβομβιδοβολο 40 χιλιοστων με πυροσωληνα προσεγγισης, θα μπορουσαμε να το ειχαμε καταρριψει κιολας.

    3) Στο εδαφος και στα νησια θα πρεπει να τοποθετηθουν ρανταρ και θερμικες καμερες, οπως γινεται αλλωστε στον Εβρο, ωστε να ελεγχουν τις κινησεις των Τουρκων. Πιστευω οτι ειναι αδιανοητο να μας δινουν χρηματοδοτηση απο την Ευρωπη για τετοια συστηματα, και να εχουμε τουλαχιστον 3 εταιριες που κατασκευαζουν τετοια συστηματα (Theon, Miltech Hellas, Hellenic Instruments) και να μην τα αγοραζουμε. Ειναι εξωφρενικο.

    Τελος, σχετικα με το Καστελοριζο, τα drone αυτα κοστιζουν 500-1000 ευρω το καθενα, και ο καθενας με βασικες γνωσεις ηλεκτρονικων μπορει να τα κατασκευασει στο σπιτι του. Αυτο που θα επρεπε εμεις να κανουμε, ειναι να δωσουμε ενα μαθημα στους Τουρκους, και την επομενη μερα να στειλουμε drone απεναντι απο το Καστελοριζο στο Κας ωστε να ριξει μπλε μπογια στην Τουρκικη σημαια η πανω σε αγαλμα του Ατατουρκ. Η θεωρια των παιγνιων (game theory) εχει δειξει αποτελεσματικα οτι ο ΜΟΝΟΣ τροπος να συμμορφωσεις εναν αντιπαλο σε συνεργατικη συμπεριφορα, ειναι η ισοδυναμη ανταποδοση, δηλαδη η γνωστη τεχνικη «tic-for-tat». Η υποχωρηση ειναι λανθασμενη.

  4. Φίλε μου μακάρι να γίνουν όσα λες ποιος νομίζεις πως ενδιαφέρετε από τους από πάνω;

    Με δυο λόγια γιατί δεν πήραμε τα ΑΑ συστήματα το 1990 των Αμερικάνων SAPARAL και GALTING;
    Δεν ξέραμε πως το Καστελόριζο δεν έχει ΑΑ συστήματα;

    Ο στρατηγός Μανωλάς είπε και πρότεινε να αγοράσουμε με λιγότερο από 10 εκατομμύρια τα 128 KURASIER
    που θα ήταν ιδανικά για τα μικρά νησιά.
    Το είπε στην διεύθυνση τεθωρακισμένων και του απάντησαν πως δεν τα χρειαζόμαστε γιατί;
    Γιατί είναι ένας νέος τύπος, γιατί δεν έχουμε προσωπικό και διάφορες ακόμα μπούρδες.

    Ναι είναι η ίδια διεύθυνση που όταν απευθύνθηκε η ΕΛΒΟ για πως θα έπρεπε να σχεδιάσουν το τόμα
    Κένταυρος είπαν να είναι αερομεταφερόμενο.

    Τι θες να γράψω τι έλεγαν οι μόνιμοι στην βολή του ρυμουλκούμενου εκτοξευτή ρουκετών των 2,75 ιντσών
    της ΑΛΦΑ; Το καταραμένο πάλι πέτυχε τον στόχο!
    Νομίζεις πως δεν ήξεραν πως με δυο τρεις εκτοξευτές ρουκετών μπορούσαν να αποτρέψουν μια απόβαση σε ένα νησί; Με 84 ή 126 ρουκέτες να σκάνε στην ακτή σαν να ρίχνεις ταυτόχρονα με 6-9 όλμους των 81 χιλιοστών.

    Τι θες να σου γράψω; Εσύ καλά τα λες δεν ενδιαφέρετε κανείς δυστυχώς.

    1. @ ΔΙΚΑΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΑΣ

      Αυτοι που ΔΕΝ ενδιαφερονται ειναι ανοητοι και θα πρεπει να πανε σπιτια τους μονιμα. Ειδικα αυτοι που βρισκονται διπλα στην Τουρκια.

      Η τεχνητη νοημοσυνη, η αυτονομη πλοηγηση και η ρομποτικη φιλτατε δεν εχει μονο αμυντικες προεκτασεις. Εχει ΚΥΡΙΩΣ εμπορικες.

  5. Αυτά τα ξέρω αγαπητέ αλλά στην Ελλάδα βρισκόμαστε λυπάμαι που δεν έφυγα στα 51-52 μου χρόνια
    ήταν αργά για να το κάνω όταν που το πρότειναν.
    Η απόλυτη ξεφτίλα ντρονς με 30 ευρώ τα πουλάνε στα 100 ευρώ εδώ στην Ελλάδα.
    Αν συγκρίνεις τιμές Κίνας θα φρίξεις.
    Γενικά υπάρχουν τα πάντα για να φτιάξεις ότι θες παλιότερα δεν υπήρχε απολύτως τίποτα.
    Ναι δεν τους ενδιαφέρει το ξέρω.
    Βρε μπούφοι ακόμα και ένα ντρονς των 30 ευρώ μπορεί να σου σώσει την ζωή γιατί θα σηκωθεί στα 50
    μέτρα ύψος και θα δεις πολλά από μακριά.
    Εμείς έχουμε μείνει ακόμα στα κυάλια.

    1. @ Θεόδωρος Κωστής

      Ειναι εξαιρετικα ενδιαφερον το αρθρο κ. Κωστη.

      Το περιστατικο με το Καστελοριζο το ανεφερα και εγω λιγο πιο πανω ως ενδειξη οτι χρειαζεται ενισχυση του δικτυου επιτηρησης σε αερα, ξηρα, θαλασσα και βυθο.

      Ειδικα για τον βυθο, θα επρεπε να τοποθετηθουν υδροφωνα και παθητικα σοναρ οπως εκαναν οι Αμερικανοι με το SOSUS.

      Στον αερα μπορουν να τοποθετηθουν αισθητηρες πανω σε μεγαλα αεροστατα, π.χ. οπως τα Αμερικανικα TARS.

        1. @ Θεόδωρος Κωστής

          Ξερετε για ποιον λογο μαλλον εκαναν ερευνες οι Τουρκοι στην συγκεκριμενη περιοχη?

          Για να γνωριζουν που μπορει να κρυφτει στην περιοχη ενα υποβρυχιο ωστε να βυθισει τα Ελληνικα αρματαγωγα που θα φερουν πεζοναυτες, εαν αυτα φυγουν απο τον Βολο για να εκτελεσουν αποστολη υποστηριξης καποιου νησιου.

          1. Έχετε δίκιο σε αυτό που λέτε, ότι δηλαδή ήταν μια επιθετική αναγνώριση, που δεν ανασχέθηκε από την σημερινή κυβέρνηση, στα πλαίσια του Operational Access/Secured Access (OA/A2) όπως ορίζεται στο Joint Operational Access Concept (JOAC). Οι επιχειρήσεις ΟΑ/Α2 προσπαθούν να απομειώσουν ή να εξουδετερώσουν την άμυνα που προέρχεται από το πιο ευρέως γνωστό δόγμα Anti-Access/Area Denial (A2/AD) [Σχετική ανάλυση στο Θεόδωρος Κωστής , 2021, Ραντάρ και Ηλεκτρονικός Πόλεμος, Τύπος Μέσου: έντυπο / ΒΙΒΛΙΟ, Έκδοση: 1η, Εκδοτικός Όμιλος Ίων, 683 σελ., ISBN: 978-960-508-323-6 Γλώσσες : Ελληνική (gre) Ημ/νία Παραχώρησης : 05/02/2021. Είτε η αναγνώριση υποστήριζε επανδρωμένη είτε μη-επανδρωμένη υποβρύχια πλατφόρμα, έπρεπε να ανασχεθεί.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *