Στο πλαίσιο της επιλογής μας να παρουσιάζουμε άρθρα με οπλικά συστήματα, τα οποία θα μπορούσαν να εξεταστούν, ως δυνητικές επιλογές, από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και μετά την ολοκλήρωση των αφιερωμάτων μας στις διαθέσιμες σχεδιάσεις φρεγατών για το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΑ), ξεκινάμε μια νέα σειρά άρθρων σχετικών με βλήματα κατά πλοίων. Ένα κριτήριο που θέσαμε είναι το μέγιστο βεληνεκές των βλημάτων αυτών να ξεπερνά τα 180 χιλιόμετρα, που είναι το μέγιστο βεληνεκές των MM-40 Block.3 Exocet, βλήματα με τα οποία το ΠΝ είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένο. Επίσης δεν θα εξετάσουμε τα βλήματα RGM-84 Harpoon και MM-40 Block.2/Block.3 Exocet, που βρίσκονται, εδώ και πολλά χρόνια, σε υπηρεσία από το ΠΝ και την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ). Θα παρουσιάσουμε δύο (2) επιλογές από τη Σκανδιναβία, και πιο συγκεκριμένα από τη Σουηδία και τη Νορβηγία, χώρες με παράδοση στην ανάπτυξη βλημάτων κατά πλοίων.

Πρόκειται για το βλήμα RBS-15 Mk.4 (Gungnir) της σουηδικής Saab και το βλήμα NSM (Naval Strike Missile) της νορβηγικής Kongsberg. Στο τελευταίο άρθρο θα παρουσιάσουμε μια ευκαιρία για την Ελλάδα να συμμετάσχει σε ένα πρόγραμμα ανάπτυξης ενός νέου βλήματος κατά πλοίων, το οποίο έχει σκοπό να αντικαταστήσει τα RGM/UGM-84 Harpoon και MM-40 Exocet, της Μεγάλης Βρετανίας και Γαλλίας αντίστοιχα, μέχρι το 2030. Πρόκειται για το πρόγραμμα Perseus ή FC/ASW (Future Cruise/Anti-Ship Weapon), που αναπτύσσει η ευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA, σε συνεργασία με το Βρετανικό και Γαλλικό Ναυτικό. Το πρόγραμμα Perseus, το οποίο για πρώτη φορά παρουσιάστηκε, ως αντίληψη σχεδίασης (Concept), το 2011, έχει στόχο την ανάπτυξη ενός νέου βλήματος κατά πλοίων, υπερηχητικής ταχύτητας, μέγιστου βεληνεκούς 300 χιλιομέτρων, τεχνολογίας cruise και με χαρακτηριστικά απόκρυψης ίχνους (Stealth).

Οι RBS-15 (RoBotSystem-15) είναι βλήματα κατά πλοίων, μεγάλου βεληνεκούς, τεχνολογίας Fire-and-Forget, με ικανότητα προσβολής και στόχων στο έδαφος, στις εκδόσεις Mk.3 και Mk.4, και δυνατότητα εκτόξευσης από τη θάλασσα, τον αέρα και την ξηρά. Τον RBS-15 σχεδίασε, ανέπτυξε, εξελίσσει και παράγει η Saab, ως αντικαταστάτη των RB-08, οι οποίοι εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 1966. Η ανάγκη ανάπτυξης ενός νέου βλήματος κατά πλοίων δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, παράλληλα με το πρόγραμμα ναυπήγησης των 12 Ταχέων Περιπολικών Κατευθυνόμενων Βλημάτων κλάσης «Norrköping», τα οποία ναυπηγήθηκαν την περίοδο 1972-1976. Η ανάγκη αυτή μετουσιώθηκε στο πρόγραμμα RB-04 Turbo, με πρότυπο τα βλήματα κατά πλοίων RB-04E της Σουηδικής Πολεμικής Αεροπορίας (σε υπηρεσία από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 σ’ αυτή την έκδοση και από το 1959 στην αρχική έκδοση RB-04C). Έτσι προέκυψε ο RBS-15.

Το αρχικό συμβόλαιο υπογράφηκε το 1979 και οι πρώτοι RBS-15, στην έκδοση Mk.1, εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 1984 (πρόκειται για την έκδοση εκτόξευσης από πλοία μέγιστου βεληνεκούς 70 χιλιομέτρων). Την ίδια χρονιά ξεκίνησε και το πρόγραμμα ανάπτυξης της έκδοσης παράκτιας άμυνας RBS-15F Mk.1, η οποία εντάχθηκε σε υπηρεσία το 1985, για να ακολουθήσει η ένταξη σε υπηρεσία και της έκδοσης εκτόξευσης από αέρος το 1989. Το 1994 ξεκίνησε το πρόγραμμα ανάπτυξης της βελτιωμένης έκδοσης RBS-15 Mk.2, η οποία εντάχθηκε σε υπηρεσία το 1998. Έχει αυξημένο μέγιστο βεληνεκές σε σχέση με την έκδοση Mk.1 (από τα 70 στα 100 χιλιόμετρα περίπου), ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις στο σύστημα ελέγχου πτήσης, στην ενδιάμεση και την τερματική φάση, και στον ερευνητή, ενώ εξωτερικά το βλήμα σχεδιάστηκε με έμφαση στη μείωση του υπέρυθρου ίχνους.

Στα μέσα με τέλη της δεκαετίας του 1990 ξεκίνησε η ανάπτυξη της έκδοσης RBS-15 Mk.3, από την Saab σε συνεργασία με τη γερμανική Diehl. Η έκδοση RBS-15 Mk.3, η οποία δοκιμάστηκε για πρώτη φορά το 2008, έχει υπερδιπλάσιο μέγιστο βεληνεκές, σε σχέση με τις εκδόσεις Mk.1 και Mk.2 (από τα 70 και 10ο στα 200 χιλιόμετρα), λόγω της αύξησης της ποσότητας καυσίμου και της υιοθέτησης νέου, αποτελεσματικότερου καυσίμου. Επίσης, η νέα έκδοση επιτυγχάνει και μεγαλύτερη ακρίβεια, λόγω της ενσωμάτωσης συστήματος GPS (Global Positioning System) και της δυνατότητας επιλογής στόχου πρώτης προτεραιότητας, ενώ έχει τη δυνατότητα προσβολής στόχων εδάφους. Εξίσου σημαντική παράμετρος είναι και η υιοθέτηση μιας νέας πολεμικής κεφαλής μεγαλύτερης διατρητικής ικανότητας. Να σημειωθεί ότι στην έκδοση εκτόξευσης από πλοία, οι RBS-15 Mk.3 συνοδεύονται και από νέα, ωοειδούς σχεδίασης κάνιστρα (η έκδοση εκτόξευσης από τον αέρα είναι η RBS-15F Mk.3).

O RBS-15 Mk.3 ενσωματώνει αναπτυσσόμενα πτερύγια σταυροειδούς σχήματος, έχει μήκος 4,35 μέτρα, διάμετρο 0,5 μέτρα και άνοιγμα πτερυγίων 1,4 μέτρα. Ζυγίζει 810 κιλά, κατά την εκτόξευση, και 650 κιλά περίπου κατά την πρόσκρουση στο στόχο. Η ταχύτητα πλεύσης είναι 0,9 Mach, ενώ επιταχύνει κατά την τερματική φάση για να αντιμετωπίσει τα εχθρικά αντιπυραυλικά πυρά. Ενσωματώνει αδρανειακό σύστημα καθοδήγησης (INS : Inertial Navigation System), σύστημα GPS, αλτίμετρο λέιζερ και ερευνητή ραντάρ (ζώνης συχνοτήτων Ku). Σύμφωνα με τη Saab ο RBS-15 Mk.3 είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός στα αναλώσιμα και ηλεκτρονικά αντίμετρα και έχει δυνατότητα προγραμματισμού προσβολής του ίδιου στόχου με δύο (2) η περισσότερα βλήματα ταυτόχρονα και από διαφορετικές κατευθύνσεις (επιθέσεις κορεσμού). Ενσωματώνει πολεμική κεφαλή υψηλής εκρηκτικότητας, θραυσμάτων (HE-F : High Explosive-Fragmentation).

Η τελευταία και ικανότερη έκδοση RBS-15 Mk.4 Gungnir ολοκλήρωσε την ανάπτυξη της στα μέσα του 2018 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη διεθνή έκδοση «Farnborough International Airshow 2018». Η λέξη «Gungnir» παραπέμπει στο ακόντιο του Όντιν, του ανώτατου θεού της σκανδιναβικής μυθολογία. Η ανάπτυξη της έκδοσης Mk.4 ξεκίνησε το Μάρτιο του 2017, στο πλαίσιο σχετικής σύμβασης ύψους $ 358,5 εκατομμυρίων. Σε σχέση με τις προγενέστερες εκδόσεις, η Mk.4 επιτυγχάνει αυξημένο μέγιστο βεληνεκές, 300 χιλιόμετρα περίπου, ενώ ενσωματώνει και άλλες βελτιώσεις (όπως καλύτερο ερευνητή). Επίσης έχει μικρότερο βάρος και ανοιχτή αρχιτεκτονική για ευκολία ενσωμάτωσης πιθανών μελλοντικών βελτιώσεων. Τα βλήματα της έκδοσης Mk.4 προορίζονται να εξοπλίσουν τις κορβέτες κλάσης «Visby» και τα μαχητικά αεροσκάφη JAS-39E/F Gripen. Η απόκτηση πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας έχει προσδιοριστεί για τα μέσα της δεκαετίας του 2020.

Το βλήμα ενσωματώνει ενεργό ερευνητή ραντάρ (ζώνης συχνοτήτων J), συνδυαστικά με συστήματα INS και GPS. Ο συνδυασμός αυτός επιτρέπει στο RBS-15 Mk.4 να παραμένει ικανός για επιχειρήσεις, με υψηλό βαθμό ακριβείας, υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Στη νέα έκδοση τα βλήματα ενσωματώνουν και σύστημα ζεύξης δεδομένων, κάτι που επιτρέπει την αλλαγή πορείας, κατά τη διάρκεια της πτήσης, και εμπλοκή άλλου στόχου από τον αρχικό. Ο σχεδιασμός της αποστολής γίνεται από το σύστημα MEPS (Missile Engagement Planning System), το οποίο προσφέρει στον χειριστή ικανότητες υποβοήθησης κατά τη φάση της λήψης της απόφασης, αλλά και δυνατότητες διαχείρισης μαζικού πλήγματος με πολλαπλά βλήματα. Η πολεμική κεφαλή, βάρους 200 κιλών, βρίσκεται στο μέσο περίπου του βλήματος. Τα βλήματα της οικογένειας RBS-15 έχουν επιλεγεί από τη Σουηδία, τη Γερμανία, την Αλγερία, την Κροατία, τη Φιλανδία, την Πολωνία και την Ταϊλάνδη.

Comments

  1. Θα επέτρεπε ποτέ η λοκχιντ να πιστοποιηθεί στα F 16? Τον jsm/nsm τον κατασκευάζει και τον μανατζαρει πλέον η raytheon, αφού πήρε την άδεια των νορβηγων, αλλά δεν έχει γίνει επίσημη πιστοποίηση Στα F16 (αν και έχουν γίνει επιτυχείς δοκιμές) και όταν γίνει θα μας από δεσμεύεστε από τους Νορβηγούς η θα έχει λόγο και η raytheon?
    Δυστηχως η λοκχιντ μας κρατάει από τα… Ότι και να κάνουμε θα τη βρούμε μπροστά μας, να μας κλείνει τις πόρτες σε όλα τα αξιόλογα όπλα.
    Μόνο από Ισραήλ, η πολλές μικρές Spice 250 που κάνουν και για tasmo,απο τα 100 χιλρα,
    Η delidah αν μας τον δίνουν.
    Ακόμα και αν μας από δεσμεύονται harpoon η Slam er (αμφίβολο) είναι και πανάκριβοι και ξεπερασμένη; τεχνολογίας σε σχέση με τους Jsm, rbs, ακόμα και τον aim39 exocet που σε 2 χρόνια θα είναι ψηφιακός.
    Δεν έχουν δέσει χειροποδαρα οι Αμερικανοί,
    Ώστε να μην ανατρέψουμε το ισοζύγιο ισχύος με τους Τούρκους υπέρ μας,
    Και κάποιοι τους λατρεύουν ακόμα.
    Αυτοί που τους λατρεύουν ακόμα και Μίλαν συνέχεια υπέρ τους η προδότες είναι, η βλακες, η χρηματιζομενοι.

  2. Φοβερα και τρομερα και τα Σουηδικα RBS MK4 αλλα και τα Νορβηγικα NSM .
    Το ερωτημα ειναι πως και για ποιο λογο επικρατησαν τα επισης ολοκαινουρια-υπερσυγχρονα GABRIEL MK V στον Διαγωνισμο των γειτονων-φιλων-Σκανδιναβων Φινλανδων και ενω ηταν ηδη χρηστες του RBS

  3. Όλα αυτά είναι πολύ ωραίοι και πολύ καλοί πύραυλοι (NSM & RBS), αλλά όπως λέει το άρθρο βλέπω μονόδρομο το ευρωπαικό Γαλλοβρετανικό και γιατί θα είναι καλύτερο και γιατί δεν θα μας βάλουν περιορισμούς.

    Περαιτέρω νομίζω ότι θα ήταν χρήσιμο αν κάποιος που είναι βαθύς γνώστης να μπορούσε να διαφωτίσει ένα σημείο που ίσως είναι το πιο κρίσιμο. Τι κάνει το καθένα και ποιο είναι το καλύτερο για τα αντίμετρα και ποια είναι παντός καιρού κτλ.

    Και αυτό γιατί την σήμερον ημέρα πυραυλάκια που ταξιδεύουν 300 χλμ υπάρχουν πολλά και διάφορα, το θέμα είναι πιο είναι πιο αποτελεσματικό στο χτύπημα, δηλαδή,
    α) να είναι παντός καιρού,
    β) να είναι πιο ανθεκτικό και σε ηλεκτρονικά αντίμετρα και σε CIWS (με διάφορες μεθόδους, άλλα έχουν καλά ηλεκτρονικά για τα αντίμετρα, πολλαπλούς αισθητήρες κτλ, στο να ξεπεράσουν το CIWS άλλα αξιοποιούν τρελλές ταχύτητες, άλλα τροχιές άλλα επίθεση κορεσμού)
    γ) να μπορούν να κάνουν την maximum ζημιά στο πλοίο, πχ άλλο να πέσει όπου ναναι, άλλο να πέσει στους αισθητήρες του και άλλο να πέσει ακριβώς στην μέση και κάτω ώστε να εκραγεί από κάτω του κτλ

    Μου φαίνεται περίεργο επίσης που δεν έχουν αναπτυχθεί πύραυλοι που να θυμίζουν αυτό που κάνουν οι Ρωσικοί πυρηνικοί πύραυλοι, ότι όταν φτάσουν σε ένα σημείο χωρίζονται σε περισσότερους/κεφαλές οπότε με έναν πύραυλο στην ουσία κάνεις επίθεση κορεσμού. Μπορεί να είναι πιο μικρή η ζημιά (γιατι η γόμωση στα επιμερισθεί) αλλά θα φέρει πολλαπλές μικρότερες ζημιές και σίγουρη επιτυχία (αντί για μία μεγάλη και αμφίβολη, μερικές μικρότερες και σίγουρες

    1. Ο Perseus ειναι το μέλλον… 5 mach και τριπλή κεφαλή που οι δυο αποσπώνται πριν την πρόσκρουση… Ο φορέας Rafale ήδη θα υπάρχει (και αν αποκτηθει τελικά και η Μπελ με τον Α70) και την πιστοποίηση θα την πληρωσει η γαλλική ΠΑ…

      1. ερώτηση:
        Ο Perseus θα χρησιμοποιεί Α70 εκτοξευτή?? Δεν θα είναι σε κάνιστρα όπως MM40 ή Harpoon? Αρα θα μειωθούν 4 ή 8 Α/Α βλήματα στον Α70 για να χωρέσουν οι SSM Perseus?

  4. Και μια απορία, κάπου λέει θα είναι επιχειρησιακός στα μέσα της δεκαετίας του 20, αλλά ήδη αναφέρει ότι έχει διάφορες χώρες σαν αγοραστές, πως γίνεται αυτό? (εκτός και αν εννοούμε ότι οι υφιστάμενοι αγοραστές είναι για την προηγούμενη έκδοση, μάλλον αυτό)

      1. Μήπως ήταν οι RBS-15, οι οποίοι άλλαξαν στα πλαίσια της εξοπλιστικής διπλωματίας σε MM40, όπως επίσης και ο τύπος ΤΠΚ, που από τις Γαλλικές Competente 4 ή 5 δεν θυμάμαι καλά την έκδοση, άλλαξε στις βρετανικές Vita;

  5. Μακαρι να μπορουσαμε να μπουμε στο προγραμμα Perseus οπως ειχαμε κανει και με τον iris-t ετσι ωστε να ειναι σιγουρο οτι θα τον προμηθευτουμε γιατι αλλιως δεν βλεπω να ερχεται στην ελλαδα ενα οπλο που θα αλλαξει τα δεδομενα στην περιοχη.Απο εδω και περα πρεπει να εστιαζουμε σε οπλα game changer οπως ο Perseus.ο Μeteor,o Aster-30,o Lora,o scalp κλπ.

  6. Perseus ο ένας! Prometheus ο άλλος! Η Ελλάδα έχει ζητήσει πνευματικά δικαιώματα από τις εταιρείες που χρησιμοποιούν ελληνικές ονομασίες? Τι ρωτάω τώρα!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *