Τις τελευταίες μέρες είδαν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες σχετικά με την πρόθεση της Κύπρου να προμηθευτεί μια Επιλαρχία αρμάτων μάχης Leopard-2A4, προκειμένου να αντισταθμίσει την επιθετική κίνηση της Τουρκίας να ενισχύσει τις κατοχικές δυνάμεις με τουλάχιστον μια Επιλαρχία αρμάτων μάχης Leopard-2A4 και με αυτοκινούμενα πυροβόλα Firtina των 155 χιλιοστών.

Γράφουν οι Γιάννης Νικήτας & Ευθύμιος Λάζος

Η Εθνική Φρουρά συμπεριλαμβανομένης και της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) περιλαμβάνει 13.000 άνδρες και γυναίκες. Τέλος, όσον αφορά τις δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων υπάρχει ένα Σύνταγμα Καταδρομών συν την Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών της Διοίκησης Ναυτικού της Εθνικής Φρουράς. Φυσικά, η βασική ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς είναι η μεγάλη δεξαμενή των εφέδρων αλλά και η ελληνική υποστήριξη. Ας ελπίσουμε πως δεν θα βρεθεί ένας ακόμα πολιτικός ηγέτης να αναφερθεί στην περίφημη φραση «Η Κύπρος κείται μακράν». Από την άλλη μεριά, οι Τουρκικές Δυνάμεις Κατοχής διαθέτουν προσωπικό 41.000 ατόμων υπαγόμενοι σε ένα Σώμα Στρατού, με δύο μεραρχίες ΠΖ, 1 ΤΘ ταξιαρχία, 2 Μ/Κ ταξιαρχίες με την μια εκ των δύο να είναι της Τουρκικής Δύναμης Κύπρου και εν κατακλείδι αναφορικά με τις ειδικές επιχειρήσεις εδρεύουν τρία τάγματα Καταδρομών και ένα τμήμα Ειδικών Επιχειρήσεων.

Αδιαμφισβήτα το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Εθνικής Φρουράς απορρέει σε αυτόν τον τομέα. Η πρόσφατη απόκτηση των 41 μεταχειρισμένων 41 T-80U/UK προσδίδει ακόμα μεγαλύτερες επιχειρησιακές ικανότητες στην Εθνική Φρουρά. Συνολικά, συγκροτείται ένα αρματικό δυναμικό της τάξης των 82 σύγχρονων αρμάτων μάχης με πυροβόλο 125 χλστ. και δυνατότητα μάχης ημέρα και νύχτα.

Η Κύπρος αγόρασε τα πρώτα Τ-80 τον Οκτώβρη του 1996 έναντι 174 εκατ. δολαρίων ενω τον Οκτώβριο του 2009 προμηθεύτηκε άλλα 41 έναντι κόστους 115 εκατ. δολαρίων. Οι παραδόσεις ολοκληρωθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2011. Το Τ-80 διαθέτει αυτοματοποιημένο σύστημα επαναγεμίσεως βλημάτων σε δύο παρτίδες των 28 βλημάτων με ελάχιστη γέμιση τα 7,5 δευτερόλεπτα και μέγιστη τα 19,1, το πυροβόλο του δύναται να εντοπίσει στόχους σε απόσταση 5.000 μέτρων την ημέρα και 2600 μέτρα την νύχτα απόρροια του θερμικού σκοπευτικού Agava, ενω η θωράκιση του άρματος περιλαμβάνει 780 χλστ εναντίον βλημάτων APFSDS και 1320 εναντίον βλημάτων ΗΕΑΤ. Από την άλλη μεριά τα ΤΘ της Ε.Φ διαθέτουν επιπλέον 52 ΑΜΧ-30Β2 συν τα 61 Μ-48 Α5 ΜΟLF της ΕΛ.ΔΥΚ. Πρόκεται για δύο κατηγορίες αρμάτων με πυροβόλο 105 χλστ και δυνατότητα διεξαγωγής επιχειρήσεων ημέρα και νύχτα.

Από την άλλη μεριά οι Τουρκικές Δυνάμεις Κατοχής έχουν στην διάθεση τους 164 Μ-48Α5Τ2.

Συμπληρωματικά, υπάρχουν επιπλέον 184 Μ-48 Α5 εκδόσεων Τ1 και C χωρίς δυνατότητα νυχτερινών επιχειρήσεων. Από τα παραπάνω, συνάγεται το συμπέρασμα πως το αρματικό ισοζύγιο της Ε.Φ ήταν μέχρι πρότινος σε αρκετά καλό επίπεδο με συνολικά 195 ‘αρματα μάχης με θερμικό σκοπευτικό και πυροβόλα των 120 και 105 χλστ. Το πλεονέκτημα της Τουρκίας έγκειται στην ποσοτική της υπεροχή που διαθέτει συνολικά 348 άρματα μάχης Μ-48 Α5 εκ των οποίων μόνον τα 164 με δυνατότητα νυχτερινών επιχειρήσεων και όλα με πυροβόλο 105 χλστ. Τελευταία προσθήκη τα 42 Leopard 2 A4.

Προτάσεις αναβάθμισης του αρματικού δυναμικού

Οι πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας αναφέρουν ότι η Κύπρος ενδιαφέρεται για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, γερμανικής εμπνεύσεως, για τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού οπλοστασίου Leopard-2. Την σχετική είδηση είχαμε αναρτήσει στο «DefenceReview.gr» στις 5 Δεκεμβρίου του 2017.

Σύμφωνα με τη γερμανική αμυντική εφημερίδα « Griephan Briefe» η πρόταση ανήκει στην KMW (Krauss-Maffei Wegmann), κατασκευάστρια των αρμάτων μάχης Leopard-2, η οποία προτίθεται να αναλάβει τη δωρεάν αναβάθμιση των Leopard-2, που βρίσκονται σε υπηρεσία από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στο επίπεδο Leopard-2A7 και στη συνέχεια θα τα υπενοικιάσει στις χώρες που το επιθυμούν.

Εναλλακτικά, η χώρα ενδιαφέροντος θα μπορεί να καλύψει, με ίδιους πόρους, την αναβάθμιση και να έχει την πλήρη κυριότητα των αναβαθμισμένων αρμάτων μάχης, όπως συμβαίνει στα κοινά προγράμματα αναβάθμισης. Σε περίπτωση αδυναμίας κάλυψης του κόστους, η KMW θα αναλάβει την αναβάθμιση και στη συνέχεια η αποπληρωμή θα γίνει με τη μορφή της καταβολής ετήσιου ενοικίου.

Η πρόταση αυτή κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Άμυνας (EDA : European Defence Agency), η οποία, στις 22 Σεπτεμβρίου του 2017, εξέδωσε αίτημα για πληροφορίες (RFI), για την αναβάθμιση των Leopard-2A4 των χωρών-μελών της ΕΕ στο επίπεδο Leopard-2A7. Σε δεύτερη φάση, εάν βέβαια πετύχει το πρόγραμμα για τα Leopard-2A4, θα υπάρξουν ανάλογα προγράμματα και για τις εκδόσεις Leopard-2A5 και Leopard-2A6.

Σήμερα, σε επίπεδο ΕΕ, υπηρετούν περί τα 1.300 Leopard-2A4 (και συνολικά πάνω από 2.500 Leopard-2), εκ των οποίων 183 στην Ελλάδα (συν τα 170 Leopard-2HEL). Σύμφωνα με την KMW ένα πρόγραμμα, το οποίο θα επιφέρει ομοτυπία στο σύνολο των Leopard-2 που υπηρετούν σε χώρες-μέλη της ΕΕ, θα μειώσει σημαντικά το ετήσιο κόστος υποστήριξης και συντήρησης τους, με σημαντικό οικονομικό όφελος για τους χρήστες.

Το βέβαιο είναι ότι η Κύπρος θέλει να απαντήσει στις τουρκικές κινήσεις σε δύο επίπεδα: Στην ενίσχυση των αρμάτων μάχης και στην ενίσχυση της αντιαρματικής ικανότητας. Σε επίπεδο αρμάτων μάχης, η μία εναλλακτική που εξετάζεται είναι αυτή της προμήθειας Leopard-2A4 από την EDA. Αλλά αυτή η λύση είναι στα χαρτιά, δηλαδή δεν έχουν υπάρξει τελικές αποφάσεις. Και αν υπάρξουν ο χρόνος υλοποίησης της πρότασης της KMW είναι μεγάλος. Αρχικά πρέπει να βρεθεί η χώρα που θα διαθέσει Leopard-2A4, στη συνέχει αυτά θα πρέπει να αναβαθμιστούν στο επίπεδο Leopard-2A7 και στη συνέχεια η Κύπρος να τα νοικιάσει, να τα παραλάβει, να εκπαιδεύσει προσωπικό και να τα εντάξει επιχειρησιακά στην Εθνική Φρουρά. Όλα αυτά χρειάζονται χρόνο, τουλάχιστον 4-5 χρόνια. Συνεπώς δεν είναι η άμεση λύση που αναζητά η Κύπρος.

Η δεύτερη εναλλακτική είναι η προμήθεια μεταχειρισμένων Leopard-2A4. Αλλά οι περισσότερες χώρες που διατηρούν στο οπλοστάσιο τους Leopard-2A4 τα χρειάζονται και δεν τους περισσεύουν, μεταξύ των οποίων και Ελλάδα, διότι ακούστηκε και η πληροφορία ότι η Ελλάδα θα διαθέσει μια Επιλαρχία Leopard-2A4 στην Κύπρο, κάτι που δεν ευσταθεί μιας και τα 353 ελληνικά Leopard-2HEL/2A4 είναι εντεταγμένα σε σχηματισμούς πρώτης γραμμής και είναι απολύτως απαραίτητα για την άμυνα της Θράκης. Πιθανή απώλεια μιας Επιλαρχίας Leopard-2A4 θα λειτουργούσε αρνητικά, ως προς την ισορροπία δυνάμεων στο μέτωπο της Θράκης. Με άλλα λόγια η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφαιρέσει μια Επιλαρχία Leopard-2A4 από το δυναμολόγιο της.

Όπως έχουν γράψει στο παρελθόν μόνο η Ισπανία και η Φιλανδία διαθέτουν 108 και 93 Leopard-2A4 σε αποθήκευση και είναι πρόθυμες να τα πουλήσουν. Συγκεκριμένα, από τα 108 ισπανικά Leopard-2A4, τα 54 βρίσκονται σε καθεστώς αποθήκευσης, ενώ τα υπόλοιπα 54 αναμένεται να τεθούν σε αποθήκευση σύντομα, καθώς ο Ισπανικός Στρατός έχει αποφασίσει να στηριχτεί αποκλειστικά στη χρήση των 219 Leopard-2E (έκδοση του Leopard-2A6), που απέκτησε νέα, σε αντίθεση με τα Leopard-2A4 που απέκτησε μεταχειρισμένα από τη Γερμανία.

Το 2013 η Ισπανία διέθεσε προς πώληση τα 108 Leopard-2A4 που διαθέτει στο Περού, αλλά το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους η Λατινοαμερικανική χώρα τα απέρριψε με την αιτιολογία ότι η συντήρηση τους ήταν ακριβή για τα οικονομικά της δεδομένα. Έτσι τα 108 ισπανικά Leopard-2A4 παραμένουν διαθέσιμα.

Το 2003 η Φιλανδία προμηθεύτηκε 124 μεταχειρισμένα Leopard-2A4 από τη Γερμανία, εκ των οποίων 12 μετατράπηκαν σε γεφυροφόρα και 12 χρησιμοποιήθηκαν ως πηγή άντλησης ανταλλακτικών. Τον Ιανουάριο του 2014 αποφασίστηκε η προμήθεια, έναντι του ποσού των € 200 εκατομμυρίων, 100 μεταχειρισμένων ολλανδικών Leopard-2A6 προς αντικατάσταση των ισάριθμων Leopard-2A4, εκ των οποίων επτά (7) έχουν μετατραπεί σε συστήματα εγγύς αντιαεροπορικής άμυνας (Marksman), ενώ τα υπόλοιπα 93 βρίσκονται σε καθεστώς αποθήκευσης και προς πώληση.

Συνεπώς εάν η Κύπρος επιθυμεί την προμήθεια μεταχειρισμένων Leopard-2A4 οι μόνες χώρες που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν θετικά στο κυπριακό αίτημα είναι η Ισπανία και η Φιλανδία.

Μια άλλη εναλλακτική που εξετάζει η Εθνική Φρουρά είναι ο εκσυγχρονισμός των 82 εν υπηρεσία, ρωσικής προέλευσης, αρμάτων μάχης T-80U/UK, τα οποία αποκτήθηκαν σε δύο διαδοχικές παραγγελίες, μία το 1996 και μία το 2009. Το 1996 η Κύπρος προμηθεύτηκε 41 T-80U/UK, έναντι $ 174 εκατομμυρίων, τα οποία παρέλαβε το 1996 και το 1997, ενώ το 2009 προμηθεύτηκε άλλα 41 T-80U/UK, έναντι € 115 εκατομμυρίων, τα οποία παρέλαβε το πρώτο εξάμηνο του 2011.

Τα κυπριακά T-80U/UK ενσωματώνουν τεχνολογίες της δεκαετίας του 1990 και χρειάζονται αναβάθμισης. Ευκαιρία για την Κύπρο, υπό την πίεση βέβαια της τουρκικής επιθετικότητας, να αναβαθμίσει ένα αξιόλογο άρμα μάχης και να το καταστήσει ανώτερο του Leopard-2A4. Στην περίπτωση της αναβάθμισης των T-80U/UK οι εναλλακτικές της Κύπρου είναι η ρωσική πρόταση T-80BVM και η ουκρανική T-84 Oplot-M.

Εκσυγχρονισμένα ρωσικά T-80BVM

Το T-80BVM αποτελεί αναβάθμιση του T-80BV και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2017, ως ένα πακέτο ριζικής αναβάθμισης των 4.500 περίπου T-80 που διατηρεί σε υπηρεσία η Ρωσία, τα περισσότερα σε αποθήκευση, λόγω του αυξημένου επιχειρησιακού κόστος, το οποίο επιβαρύνει η παλαιότητα τους. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες η Ρωσία ήδη αναβαθμίζει έναν μικρό αριθμό T-80 στο επίπεδο T-80BVM.

Το αναβαθμισμένο T-80BVM διαθέτει καλύτερη θωράκιση, καθώς ενσωματώνει τη θωράκιση Relikt τύπου ERA, ίδια με τη θωράκιση που χρησιμοποιούν τα αναβαθμισμένα T-90M και T-90MS. Η θωράκιση Relikt προστατεύει το άρμα από αντιαρματικά βλήματα με δύο πολεμικές κεφαλές σε κάθετη διάταξη (tandem), ενώ μειώνει το βαθμό διάτρησης από βλήματα APFSDS κατά 50%. Πλευρικά, το άρμα έχει ενισχυθεί με ελαστικές ποδιές, επί των οποίων έχουν τοποθετηθεί πλάκες θωράκισης. Το πίσω μέρος του οχήματος και του πύργου έχουν ενισχυθεί με προστατευτικό πλέγμα. Την προστασία του T-80BVM συμπληρώνει ένα παθητικό σύστημα αυτοπροστασίας.

Το T-80BVM ενσωματώνει το βελτιωμένο πυροβόλο 2A46M των 125 χιλιοστών με μέγιστο βεληνεκές τα 2-3 χιλιόμετρα, με τη χρήση βλημάτων APFSDS, την ημέρα ή 2-2,6 χιλιόμετρα για βολές τη νύχτα. Σε βολή στα 2 χιλιόμετρα η διατρητική ικανότητα του T-80BVM είναι της τάξεως των 590-630 χιλιοστών. Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι το πυροβόλο μπορεί να εκτοξεύσει και τα κατευθυνόμενα αντιαρματικά βλήματα 9M119M Refleks (AT-11 Sniper-B), μέγιστου βεληνεκούς 5 χιλιομέτρων. Το T-80BVM ενσωματώνει αυτόματο σύστημα γέμισης και αναχορηγία 45 βλημάτων. Ο οπλισμός του άρματος περιλαμβάνει και δύο πολυβόλα, ένα συζυγές των 7,62 χιλιοστών και ένα των 12,7 χιλιοστών.

Άλλες βελτιώσεις αφορούν στην υιοθέτηση νεότερου και ικανότερου Συστήματος Ελέγχου Πυρός, του 45Μ, ενώ ο κινητήρας έχει παραμείνει ο ίδιος, δηλαδή ο GTD-1250TF μέγιστης ισχύος 1.250 ίππων, ενώ για μικρά χρονικά διαστήματα η μέγιστη ισχύς μπορεί να αυξηθεί στους 1.400 ίππους. Τα σκοπευτικά του άρματος έχουν βελτιωθεί με την εγκατάσταση του συστήματος σκοπευτικών 9K119, όπως επίσης έχει βελτιωθεί και το σύστημα επικοινωνιών.

Η Ουκρανική πρόταση εκσυγχρονισμού των T-80

Η ουκρανική επιλογή είναι το πακέτο αναβάθμισης T-84 Oplot-M, το οποίο αποτελεί εξέλιξη του πακέτου αναβάθμισης T-84 Oplot. Το T-84 Oplot-M είναι εφοδιασμένο με το κύριο πυροβόλο KBA-3 των 125 χιλιοστών, το συζυγές KT-7.62 των 7,62 χιλιοστών και το KT-12.7 των 12,7 χιλιοστών. Το κύριο πυροβόλο ενσωματώνει αυτόματο σύστημα γέμισης, ενώ μπορεί να εκτοξεύσει και κατευθυνόμενα αντιαρματικά βλήματα μέγιστου βεληνεκούς. Εσωτερικά το άρμα έχει απόθεμα 46 βλημάτων, 1.250 φυσιγγίων των 7,62 χιλιοστών και 450 φυσιγγίων των 12,7 χιλιοστών.

Το νέο Σύστημα Ελέγχου Πυρός αποτελείται από σκοπευτικό ημέρας για τον πυροβολητή, το πανοραμικό περισκόπιο PNK-6 για τον αρχηγό, το θερμικό σκοπευτικό PTT-2, αντιαεροπορικό σκοπευτικό και σύστημα ελέγχου πυρός για το αντιαεροπορικό πυροβόλο των 12,7 χιλιοστών. Το μέγιστο βεληνεκές εντοπισμού του θερμικού σκοπευτικού PTT-2 είναι 8 χιλιόμετρα. Το άρμα ενσωματώνει και το νέο βαλλιστικό υπολογιστή LIO-V.

Η προστασία του άρματος έχει ενισχυθεί σημαντικά και περιλαμβάνει επιπλέον θωράκιση Duplet τύπου ERA και το ενεργητικό σύστημα αυτοπροστασίας Zaslon. Προστατευτικές ποδιές με θωράκιση έχουν τοποθετηθεί και πλευρικά του άρματος. Επίσης ενσωματώνει και το οπτοηλεκτρονικό σύστημα αντιμέτρων Varta η χρήση του οποίου διαταράσσει και παρεμβάλει τα συστήματα καθοδήγησης των κατευθυνόμενων αντιαρματικών βλημάτων με τη χρήση δεσμών λέιζερ. Το T-84 Oplot-M ενσωματώνει τον κινητήρα 6TD-2E6 μέγιστης ισχύος 1.200 ίππων. Εναλλακτικά μπορεί να εφοδιαστεί και με τον κινητήρα 6TD-3 μέγιστης ισχύος 1.500 ίππων.

Και οι δύο περιπτώσεις, τόσο η ρωσική, όσο και η ουκρανική, είναι αξιόλογες και αναβαθμίζουν το T-80 σημαντικά και σίγουρα σε καλύτερο επίπεδο από το Leopard-2A4, που αποτελεί τη νέα απειλή για την Εθνική Φρουρά.

Τα Merkava Mk.3 με πυροβόλο των 120 χλστ δεν θα αποτελούσαν καθόλου κακή επιλογή εάν είναι αποδεσμεύσιμα και διαθέσιμα προς πώληση… Φυσικά μια διερεύνηση από το ΓΕΕΦ αξίζει…

Μια άλλη εναλλακτική λύση, η οποία αποτελεί δική μας σκέψη, είναι αυτή της διερεύνησης της πιθανότητας προμήθειας μεταχειρισμένων Merkava Mk.3 από το Ισραήλ. Επιλέξαμε το Merkava Mk.3 διότι στις εκδόσεις Mk.1 και Mk.2 το ισραηλινό άρμα μάχης ενσωματώνει πυροβόλο των 105 χιλιοστών, άρα δεν θα έκανε τη διαφορά. Από την άλλη η έκδοση Mk.4 πρόσφατα εντάχθηκε στο ισραηλινό οπλοστάσιο και δεν υπάρχει περίπτωση διάθεσης του, διότι είναι απολύτως αναγκαίο για το Ισραήλ. Μόνο καινούργια μπορεί να πάρει η Κύπρος, αλλά το κόστος είναι ανασταλτικός παράγοντας.

Όχι ότι είναι βέβαιο ότι το Ισραήλ είναι διατεθειμένο να αποδεσμεύσει άρματα Merkava Mk.3, αλλά μια διερευνητική επαφή δεν θα έκανε κακό. Άλλωστε οι σχέσεις Ισραήλ και Κύπρου είναι εξαιρετικές. Επιπλέον, το Ισραήλ διατηρεί σε υπηρεσία 730 περίπου Merkava Mk.3 και η πιθανότητα πώλησης 41 ή 82 τέτοιων αρμάτων στην Κύπρο δεν θα είχε αντίκτυπο στην αμυντική ισχύ του Ισραήλ, αφού μιλάμε για μικρή ποσότητα, σε σχέση με τη διαθέσιμη.

Νέα αντιαρματικά όπλα

Τα αντιαρματικά όπλα αποτελούν δομικό στοιχείο κάθε στρατιωτικού σχεδιασμού, τόσο σε επίπεδο αμυντικών όσο και σε επίπεδο επιθετικών επιχειρήσεων. Και τούτο διότι το μεγάλο βεληνεκές που διαθέτουν, σε συνάρτηση με την ικανότητα τους να διαπερνούν τις σύγχρονες θωρακίσεις, τα καθιστούν μια αποτελεσματική και οικονομική λύση.

Η σωστή χρησιμοποίηση των αντιαρματικών όπλων προϋποθέτει την απόλυτη εκμετάλλευση των σημείων στήριξής τους. Με άλλα λόγια, η εκτέλεση εύστοχων και αποτελεσματικών πυρών απαιτεί τη σωστή τοποθέτηση, την κίνηση και τη χρήση τους. Η βασική αρχή στην τοποθέτηση των αντιαρματικών όπλων είναι η ενέδρα. Θα πρέπει να τοποθετηθούν έτσι ώστε να μπορούν να βάλουν από κρυμμένη και αν είναι δυνατό από προστατευμένη θέση. Θα πρέπει επίσης να έχουν το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού και της εμπλοκής με τον εχθρό από πίσω και πλάγια. Η κάλυψη, απόκρυψη, ο αιφνιδιασμός, τα κριτήρια εμπλοκής και οι βολές στα πλάγια των εχθρικών δυνάμεων είναι οι βασικές αρχές κατά τη διαδικασία της τοποθέτηση τους. Άλλα κριτήρια είναι η διασπορά, η αμοιβαία υποστήριξη και η εκμετάλλευση του μεγάλου βεληνεκούς τους.

Στα όρια της κύριας αμυντικής τοποθεσίας ο εκάστοτε διοικητής οργανώνει τις δυνάμεις του ανάλογα με την τακτική κατάσταση, Συνήθως, τα αντιαρματικά όπλα αναπτύσσονται μαζικά, αλλά μπορεί και να προβεί και σε απόσπαση ορισμένων στοιχείων για να ενδυναμώσει την αντιαρματική άμυνα σε ένα συγκεκριμένο σημείο του μετώπου. Εναλλακτικά, ισχυρές αντιαρματικές δυνάμεις μπορεί να τοποθετηθούν για την κάλυψη προσβάσεων, που διαθέτουν πεδία μεγάλου βεληνεκούς. Σε περιοχές όπου τα πεδία βολής είναι μικρότερα και περιορισμένα, η αντιαρματική άμυνα βασίζεται στα άρματα μάχης, λόγω της μεγαλύτερης ευελιξίας που διαθέτουν σε σχέση με τα αντιαρματικά όπλα.

Για τη συγκέντρωση πυρών σε συγκεκριμένη περιοχή, οι αντιαρματικές δυνάμεις τοποθετούνται σε βάθος ή πλευρικά σε σχέση με το μέτωπο. Για την επίτευξη βάθους, οι αντιαρματικές δυνάμεις τοποθετούνται σ’ όλο το βάθος του αμυντικού τομέα, έτσι ώστε να είναι σε θέση να μετακινούνται από τις μπροστινές γραμμές προς εναλλακτικές ή συμπληρωματικές θέσεις, να συγκεντρώνουν τα πυρά τους και να διατηρήσουν το βεληνεκές ασφάλειας τους. Η επιδέξια ενσωμάτωση, στο αμυντικό δίκτυο, αντιαρματικών πυρών και κωλυμάτων, εμποδίζει τον εχθρό να βάλλει με ευκολία κατά φίλιων αντιαρματικών συστημάτων. Έτσι οι φίλιες δυνάμεις επιβραδύνουν το ρυθμό κίνησης τους.

Με άλλα λόγια αυξάνεται ο χρόνος εμπλοκής των αντιαρματικών βλημάτων και συνεπώς αυξάνεται και η πιθανότητα καταστροφής ενός εχθρικού στόχου. Ανεξάρτητα από το εάν τα αντιαρματικά όπλα επιχειρούν μόνα τους η σε συνεργασία με τις δυνάμεις ελιγμού (άρματα μάχης ή τεθωρακισμένα οχήματα), τοποθετούνται χωριστά και πάντα επιλέγουν πολλαπλές θέσεις πυρός, έτσι ώστε να καλύψουν βασικούς και δευτερεύοντες τομείς πυρός. Σε κάθε περίπτωση, οι αντιαρματικές δυνάμεις μπορούν να βάλλουν κατά δύο ή περισσότερους στόχους πριν αλλάξουν θέση βολής. Όταν η απόσταση από τον στόχο είναι μικρότερη του βεληνεκούς ασφαλείας, τότε τα αντιαρματικά όπλα μετακινούνται κατάλληλα έτσι ώστε να επανακτήσουν το απαιτούμενο βεληνεκές ασφάλειας. Διαφορετικά, θα πρέπει να αλλάζουν θέση μετά από κάθε εμπλοκή.

Ένα σύστημα με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον τόσο για την Εθνική Φρουρά όσο και για τον Ε.Σ είναι ο αντιαρματικός εκτοξευτής νέας γενιάς Kornet-D. Οι δύο εκτοξευτές 9M133M Kornet-EM φέρονται επί οχήματος GAZ-562 με συνολικό απόθεμα οκτώ αντιαρματικών πυραύλων με μέγιστο βεληνεκές τα 8000 μέτρα διαθέτοντας αντιαρματική κεφαλή ενώ μπορεί να βληθεί έως και τα 10000 μέτρα με τη προσθήκη θερμοβαρικής κεφαλής. Η φιλοσοφία καθοδήγησης του πυραύλου Kornet-D προς τον στόχο είναι fire and forget.

Αποτελεί ιδανική επιλογή για την Εθνική Φρουρά. Οι δύο εκτοξευτές 9M133M Kornet-EM φέρονται επί οχήματος GAZ-562.

Έχοντας κατά νου τις πρόσφατες συγκρούσεις στη Συρία και την ευρεία χρήση αντιαρματικών όπλων εύκολα καθίσταται σαφές πως τα αντιαρματικά όπλα παραμένουν μια μόνιμη και θανάσιμη απειλή για τα σύγχρονα άρματα μάχης. Ειδικότερα η ύπαρξη μιας πολυεπίπεδης και πολυστρωματικής αντιαρματικής άμυνας μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά θανάσιμη απειλή για τα τουρκικά Leo 2A4.

Ένα άλλο οπλικό σύστημα που μας κέντρισε το ενδιαφέρον και τη προσοχή είναι το Ρωσικό όχημα υποστήριξης BMPT Terminator. To BMPT Terminator φέρει 4 αντιαρματιακούς πυραύλους 9M120 Ataka (μπορούν να μπουν και Kornet), δύο πυροβόλα 2Α42 των 30 χλστ, δύο εκτοξευτές χειροβομβίδων AG-17D και πολυβόλο 7,62 PKTM. Το όχημα βασίζεται σε σκάφος άρματος μάχης Τ-72. Η τελευταία έκδοση του Terminator και η πλέον σύγχρονη βασίζεται σε σκάφος Τ-90. Το ρωσικό θηρίο φέρει όπως προαναφέραμε τέσσερις αντιαρματικούς πυραύλους 9M120 Ataka. Η πλέον σύγχρονη έκδοση είναι 9M120D εκεί όπου το βεληνεκές του πυραύλου φτάνει τα 10.000 μέτρα.  Παράλληλα το BMPT Terminator εκτός από αξιόπιστη λύση στην αντιαρματική άμυνα μπορεί με τα λοιπά του όπλα να προσφέρει αντιαεροπορική κάλυψη έναντι ελικοπτέρων και να λειτουργήσει από κοινού στα τακτικά συγκροτήματα αρμάτων μάχης T-80 και BMP-3 της Εθνικής Φρουράς με πολλαπλά επιχειρησιακά οφέλη.

Μια ακόμα εξαιρετική προσθήκη… Ο λόγος για το
BMPT Terminator…

Συνεχίζοντας ένα πρόσθετο οπλικό σύστημα για την Εθνική Φρουρά είναι το Σερβικό ALAS. Οι εκδόσεις του συστήματος είναι η ALAS-A, η ALAS-B και η ALAS-C. Στη πρώτη έκδοση το σύστημα επιτυγχάνει βεληνεκές 25 χιλιόμετρα, στη δεύτερη 60 χιλιόμετρα ενώ η τρίτη είναι έκδοση παράκτιας άμυνας. Βέβαια στα 25 χιλιόμετρα το πρόβλημα είναι η στοχοποίηση και η κατάδειξη του στόχου. Αυτό είναι κάτι που αναιρείται είτε από την ύπαρξη προωθημένων ομάδων ειδικών δυνάμεων ή με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η καθοδήγηση του πυραύλου προς τον στόχο γίνεται μέσω οπτικής ίνας με τη δυνατότητα διαρκούς αλλαγής της πορείας του πυραύλου προς τον στόχο ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη ακρίβεια.

Το Σερβικό ALAS.
Το Ισραηλινό Spike NLOS

Φυσικά ιδιαίτερη μνεία έχουμε κάνει στα Ισραηλινά καρφιά που και αυτά θα αποτελούσαν μια άλλη επιλογή:

Εναέρια μέσα

Για το τέλος αφήσαμε μια πιο φουτουριστική επιλογή που είναι ο εκσυγχρονισμός των Κυπριακών ΜΙ-35 P και η προσθήκη αντιαρματικών όπλων στα AW 139 της Εθνικής Φρουράς.

Πρόσφατα αναπτύχθηκε η βασική κοινή αναβαθμισμένη διαμόρφωση Mi-35P, η οποία είναι μια οικονομικότερη έκδοση του πακέτου αναβάθμισης Mi-35M. Στη νέα έκδοση το ελικόπτερο ενσωματώνει το σύστημα OPS-24N-1L με σύστημα θερμικής απεικόνισης 3ης γενιάς, κάμερα ημέρας και αποστασιόμετρο λέιζερ. Το πιλοτήριο ενσωματώνει το ολοκληρωμένο σύστημα πλοήγησης KNEI-24E-1 με οθόνες απεικόνισης πολλαπλών λειτουργιών, το ψηφιακό σύστημα πτήσεως PKV-8-35 και το προηγμένο σκοπευτικό σύστημα PrVK-24-2, το οποίο υποστηρίζει τη χρήση των κατευθυνόμενων αντιαρματικών βλημάτων 9M127-1 Ataka-VM.

Τα Κυπριακά AW 139 θα μπορούσαν να αποκτήσουν πτερυγικούς φορείς ανάρτησης όπλων όπως αντιαρματικούς πυραύλους Brimstone και καλάθους ρουκετών. Σχετικές εκδόσεις έχουν παρουσιαστεί από την Ιταλική Leonardo.

Κάθε AW149 μπορεί να φέρει έως 4 πυραύλους Brimstone με μέγιστη εμβέλεια τα 12km. Aνάλογες τροποποιήσεις είναι τεχνικώς εφικτές και στα AW139.
Οπλισμένη έκδοση του ελικοπτέρου AW139.
Πύραυλος Brimstone αναρτημένος σε ελικόπτερο AW149. Θεωρούμε πως και τα AW139 της Κύπρου θα μπορούσαν να πάρουν ανάλόγα βλήματα καθότι το βάρος δεν αποτελεί απαγορευτικό παράγοντα.

Θεωρούμε πως τα παραπάνω δεν αποτελούν ιδιαίτερα ακριβές επιλογές για την Εθνική Φρουρά. Αντίθετα είναι λύσεις με σχετικό φθηνό κόστος και καλό επιχειρησιακό αποτέλεσμα έχοντας μια πολύ ικανοποιητική αναλογία κόστους/ οφέλους.

Στόχος μας ήταν να παρουσιάσουμε ορισμένες λύσεις και επιλογές. Φυσικά υπάρχουν και άλλα οπλικά συστήματα με μεγάλο ενδιαφέρον για τη Κύπρο όπως παράκτιες συστοιχίες.

Συνοψίζοντας οι επιλογές που ξεχωρίσαμε είναι οι εξής:

1. Εκσυγχρονισμός των Τ-80

2. Απόκτηση μεταχειρισμένων αρμάτων

3. Αντιαρματικά όπλα – Πυραυλικά συστήματα

4. Οχήματα υποστήριξης                                         

5. Εκσυγχρονισμός των ελικοπτέρων

Μπαράζ βολών από εκτοξευτές tos-1 buratino… Tα θερμοβαρικά όπλα είναι γνωστά ως τα όπλα των φτωχών… Με τεράστια φονική ισχύ.

Η κυπριακή κυβέρνηση δεν έχει δικαιολογίες ως προς την εύρεση χρημάτων. Οι τελευταίες εξελίξεις με την ενίσχυση των τουρκικών δυνάμεων κατοχής δεν αφήνουν περιθώρια για περαιτέρω αδράνεια.

Αν η Τουρκία θελήσει να κλιμακώσει περαιτέρω θα το κάνει όπως φαίνεται στη Κύπρο καθότι η γεωγραφία από τακτικής και στρατηγικής άποψης την ευνοεί χωρίς να αποκλείονται και άλλες κύριες ή δευτερεύουσες ενέργειες στη περιοχή ευθύνης της ΑΣΔΕΝ ή του Δ Σώματος. Λύσεις δεν είναι να μεταφερθούν ελληνικά άρματα στη Κύπρο καθώς κάτι τέτοιο θα αποδυνάμωνε την άμυνα του Δ ΣΣ. Εκτίμηση μας είναι πως υπάρχουν λύσεις που μπορούν να ενισχύσουν αποφασιστικά την Εθνική Φρουρά και να αποτελέσουν ποιοτική διαφοροποίηση με τη δυνητική απειλή. Το θέμα είναι υπάρχει πολιτική βούληση και πυγμή για τέτοιες κινήσεις;

Comments

  1. Το άρθρο δείχνει σαφώς το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η Κύπρος μας.
    Ήρθε η ώρα να κάνουν κάτι και αυτοί. Γιατί καλά όλα τα γύρω γύρω (Γαλλικό Ναυτικό, πολυεθνικές εταιρείες κ.λπ.), αλλά πρέπει να αφήσει και αυτή λίγο τα νύχια της να μεγαλώσουν για να ….ξυστεί.
    Όσον αφορά τις χερσαίες δυνάμεις της Κύπρου, οι προτάσεις του άρθρου είναι ταιριαστές με τις αναλογίες και τις δυνατότητες της Κύπρου, ενώ προμήθειες Ρωσικών συστημάτων σημαίνει αξιόλογες δυνατότητες με λιγότερα χρήματα (η Κύπρος δεν είναι στο ΝΑΤΟ για να έχει πρόβλημα).
    Το μόνο που θα πρόσθετα, θα ήταν ένα σύστημα πυροβολικού που λείπει. Δεν θα είναι ακριβό διότι η μεγαλύτερη απόσταση βολής που θα χρειαστεί, λογικά δεν θα ξεπεράσει τα 150 χλμ. (αν θέλουμε τώρα βολές στα απέναντι λιμάνια και παράλια, αλλάζει το πράγμα).
    Στα πλαίσια αυτά, θα πρότεινα περίπου 10 συστήματα εκτόξευσης Lynx (Ισραηλινά), σε διαμόρφωση Χ 8 (δηλαδή 80 σωλήνων) και με τον πύραυλο EXTRA των 300mm, εμβέλειας 150 χλμ., 120kg εκρηκτικής κεφαλής και με cep μόλις 10μ. Ο πύραυλος EXTRA είναι εξαιρετικός, σύγχρονος (από το 2016) και πολύ αποτελεσματικός.
    Κάθε σύστημα Lynx κοστίζει περί τα 7 εκ (ονομαστική τιμή 8 εκ. που πέφτει με διαπραγματεύσεις) και συνολικά 70 εκ. Ενώ κάθε πύραυλος EXTRA, κοστίζει περί τις 200 χιλ. (ονομαστική τιμή 250 χιλ.). Για 5 φόρτους πυρομαχικών, θα χρειάζονταν 400 EXTRA, και συνολικά 80 εκ.
    Έτσι, με ένα ποσό περί τα 150 εκ. η Κύπρος θα είχε ένα περίφημο και ακριβέστατο σύστημα πυροβολικού, ικανό να προβληματίσει οποιοδήποτε στρατό.
    Άλλο θέμα θα μπορούσε να ήταν τα ραντάρ και οι αισθητήρες. Πραγματικά δεν ξέρω τι έχουν οι Κύπριοι.
    Τέλος, ένα ικανό πλέγμα αντιαεροπορικής άμυνας είναι εκ των ων ουκ άνευ για οποιαδήποτε χώρα.
    ΥΓ. Τα παραπάνω βεβαίως, ανεξάρτητα του ΠΝΚ, όπου και λόγω των κοιτασμάτων θα πρέπει να αναβαθμιστεί σημαντικά.

      1. Βεβαίως.
        Το γνωρίζω αυτό το σύστημα και είναι εξαιρετικό. Νομίζω μάλιστα ότι υπάρχει και χρηματοδότησή του από τους Άραβες (ΗΑΕ αν δεν κάνω λάθος). Δεν έχω συγκρατήσει την τιμή του, όμως σίγουρα η προέλευσή του προδιαθέτει για πολύ προσιτή τιμή.
        Ίσως όμως, για ευνόητους λόγους, να είναι καλύτερα να αγοράζει η Κύπρος ότι μπορεί από τους Ισραηλινούς, οι οποίοι έχουν γενικώς και πολύ καλές τιμές σε διάφορα όπλα ή πυρομαχικά τους (ιδίως του πυροβολικού).
        Όταν οι γεωπολιτικές συμμαχίες παντρεύονται με ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων, γίνονται πιο δυνατές. Από αυτής της απόψεως, εγώ στη θέση των Κυπρίων, εάν ετίθετο τέτοιο θέμα (εξοπλισμών), η πρώτη πηγή προμήθειας μου θα ήταν εκείνη του Ισραήλ.

  2. Τα Leclerc αν και πολύ ακριβότερα σε χρήση απο τα AMX δεν αποτελούν λύση;
    Αλλη μια άμεση λύση θα ηταν να μεταφερθούν Kiowa στην Κύπρο.
    Spike δεν το συζητώ θα έπρεπε ήδη να εχουν παραγγελθεί, μαζί με Ισραηλινά MLRS.

  3. Η πιο άμεση λύση για την Κύπρο είναι να αγοράσει αντιαρματικά όπλα και πιο συγκεκριμένα τα Spike. Brimstone δεν θα αποδεσμεύσουν οι Άγγλοι στους Κυπρίους. Οι Spike σε διάφορες εκδόσεις πρέπει να είναι η Νο.1 επιλογή για τον εξοπλισμό χερσαίων δυνάμεων και εναερίων μέσων και μιλάμε και για τα Mi-35 αλλά και για τα SA-341. Όσον αφορά τα άρματα, τα πράγματα είναι λίγο περίπλοκα. Τα ισραηλίτικα άρματα έχουν αμερικανικά υποσυστήματα και δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα στην Κύπρο, η μόνη επιλογή είναι Τ-80 αλλά δημιουργούν πρόβλημα στις σχέσεις με τις ΗΠΑ που τον τελευταίο καιρό βελτιώνονται και τελευταία τα Leo-2A4. Ελπίζω να μην κάνουμε εμείς καμιά βλακεία και αποδεσμεύσουμε μια ΕΜΑ που ακούγεται. Θέλω να πιστεύω ότι θα καταφέρουν να αποκτήσουν φινλανδικά άρματα που είναι σε καλύτερη κατάσταση από τα Ισπανική. Ελπίζω να μην υπάρχουν αμερικανικά υποσυστήματα γιατί και σε αυτήν την περίπτωση δεν θα υπάρξει αποδέσμευση τους. Βέβαια υπάρχει και το ενδεχόμενο οι Γερμανοί να μπλοκάρουν οποιαδήποτε πώληση. Θεωρητικά παίζουν και τα Leclerc, τα οποία είναι πολύ ικανά άρματα, όμως είναι ιδιαιτέρως ακριβά στην χρήση.

    1. Και τα ρωσικά δεν έχουν πολύ μεγάλη κατανάλωση και είναι δύσκολα στη συντήρηση; Τα γαλλικά (όπως και τα ισραηλινά) ακούγονται ως λογική επιλογή λόγω των πρόσφατων συμμαχιών που αναπτύσσονται γύρω από τα ενεργειακά συμφέροντα της Αν. Μεσογείου.
      Μακάρι να γίνει κάτι γιατί στην Κύπρο φοβάμαι κοιμούνται βαθύτερο ύπνο από εμάς στα αμυντικά. Φοβάμαι ότι και οι δύο χώρες φάγαμε ασυλλόγιστα τον παπά της Ευρωπαικής Ένωσης. Το γεγονός ότι ενταχτήκαμε στην ΕΕ δε σημαίνει ότι μετακομίσαμε ξαφνικά στις Βρυξέλλες»και δε χρειάζεται επομένως να διατηρεί ισχυρό στρατό. Η Ελλάδα είναι μια χώρα Μεσογειακή ενώ η Κύπρος είναι μια χώρα Μεσανατολική .Και στο χώρο αυτό υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα που δεν έχει σχέση με τα συνθήματα της ΕΕ για «ἑιρήνη και ευημερία για όλους»και άλλους πολύ όμορφους και θεμιτούς στόχους κατά τα άλλα.

  4. Καλή λύση ο εκσυγχρονισμός αλλά πάνω από όλα χρειάζονται αριθμοι οπότε μια αγορά 80 μεταχειρισμένων T-80U είναι επιτακτική ..
    Άμεσα παραδοτέα και γνωστα .
    Ο εκσυγχρονισμός αναβαθμίζει το άρμα αλλά δεν δίνει λύση στους υπάρχοντες μικρούς αριθμούς ενώ θεωρώ την έκδοση αυτή ανώτερη των Leo.
    Ίσως αργότερα να εξεταζόταν το ζήτημα αν και το κόστος είναι αγνωστο .
    Προέχει σήμερα η ποσότητα καθώς εκεί πάσχει η ΕΦ.
    Τα ΜI-35 έπρεπε ήδη να έχουν δυνατότητα νυχτερινής βολής .
    Και να έχουν αγοραστεί περισσότερα Gazelle απο Γαλλία με εκσυγχρονισμό στο επίπεδο αυτό και των άλλων.
    Γενικά πολλά έπρεπε και πρέπει να γίνουν αλλά με ηττοπαθείς και αιθαιροβαμμονες πολιτικούς σαν τον Αναστασιάδη και τους υπόλοιπους δεν θα γίνουν ούτε φοβάμαι αυτά καν.
    Έλλειψεις υπάρχουν παντού από οχήματα μηχανικού μάχης μέχρι γέφυρες και ναρκοθετησης και manpads .
    Tα δε BMP-3 είναι ελάχιστα .
    Η ΕΦ έχει εγκαταλειφθεί σκόπιμα .
    Δυστυχώς οποίος πιστεύει ότι το Κυπριακό θα λυθεί με το μαχαίρι στο λαιμό της νήσου είναι επικινδυνος και φυσικά δεν θα ενισχύσει ποτέ την άμυνα της Κύπρου αφού θεωρεί ότι επηρεάζονται οι ατέρμονες συνομιλίες η ότι δεν θα πολεμήσουμε ποτέ αφού θα επέμβουν άλλοι να μας σώσουν.
    Αυτές είναι οι συνιστώσες της Κυπριακής πολιτικής ,ο Θεός να την κάνει,σκέψης .

  5. Στις εξοπλιστικές της προτεραιότητες η Κύπρος πρέπει να βάλει πρώτα από όλα το Πυροβολικό και από ότι άκουσα το κάνει αγοράζοντας Σερβικά ΑΚ πυροβόλα. Φαίνεται πως οι κυρώσεις δεν έχουν ακόμη αρθεί για την Κύπρο όποτε περιορίζονται οι πηγές προμήθειας.

  6. Το καλύτερο οπλικό σύστημα για την Κύπρο αυτή την στιγμή, θα είναι να τελειώσει ο ραγιαδισμός των δυο μεγαλύτερων κομμάτων.
    Το αμέσως επόμενο θα είναι να εκμεταλλευτούν τα έσοδα απο το φυσικό αέριο και να επιδοτήσουν τις γεννήσεις.
    Τέλος θα πρέπει να καταλάβουν οτι δεν μπορούν να έχουν τυφλή εμπιστοσύνη σε όλους όσους αναλαμβάνουν την εξουσία στην Ελλάδα.
    Όσον αφορά το αμυντικό κομμάτι, απο την στιγμή που δεν έχει αρθεί η απαγόρευση πώλησης όπλων απο τις ΗΠΑ, ας κοιτάξουν πρώτα για αντιαρματικά νέας τεχνολογίας απο Ισραήλ, Γαλλία και Ρωσία. Να αναβαθμίσουν τα Τ-80 και να κοιτάξουν και για merkava. Το tos-1 buratino είναι ένα σύστημα που εκτός απο την Κύπρο θα το ήθελα και στα Ελληνικά νησιά! Το BMPT-72 Terminator 2 είναι καλή περίπτωση επίσης. Δεν ξέρω αν τροχοφόρα τύπου Jaguar EBRC 6×6 θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα! Για το ΠΒ καλά έκαναν και πήραν τα Nora B-52 αν και θα ήταν καλύτερα τα G6! Τώρα, αν συνεχιστεί το εμπάργκο απο τις ΗΠΑ, ας κοιτάξουν και προς Κίνα. Το πρόβλημα είναι οτι με αμερικανικές εταιρείες στην ΑΟΖ της, έχει αυτομάτως πολύ περιορισμένες επιλογές για αντιπλοική άμυνα!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *