Η δημόσια συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε μεγάλο βαθμό επικεντρώνεται στην καθημερινή διαχείριση του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε (π.χ. μεταναστευτικές ροές, παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, υπερπτήσεις). Έτσι όμως βλέπουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος.

Με μια σειρά από κινήσεις η Τουρκία πλέον επιδιώκει τη στρατηγική περικύκλωση (strategic encirclement) της Ελλάδας. Ο συγκεκριμένος όρος προέρχεται από την επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων και περιγράφει τη στρατηγική που εφαρμόστηκε στο παρελθόν από τις ΗΠΑ εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, του Ιράν και άλλων εχθρικών χωρών.

Μια προσεκτική ματιά στον χάρτη θα πείσει ακόμα και τον πιο δύσπιστο παρατηρητή. Η Άγκυρα ενισχύει καθημερινά το καθεστώς του Σάρατζ στην Τρίπολη με ξένους μισθοφόρους, στρατιωτικούς συμβούλους και οπλικά συστήματα. Το τουρκικό ναυτικό διατηρεί μια ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στα ανοικτά της Λιβύης που παρέχει ένα πέπλο προστασίας στις φιλοτουρκικές δυνάμεις. Ταυτόχρονα, η Άγκυρα έχει δημιουργήσει μια αεροπορική γέφυρα με την Τρίπολη που τροφοδοτεί συνεχώς την πολεμική προσπάθεια.

Η Τουρκία έχει πετύχει τον βασικό της σκοπό, παίρνοντας μεγάλα ρίσκα. Έχει αποκτήσει ένα στρατηγικό προγεφύρωμα στην κεντρική Μεσόγειο, που αργά ή γρήγορα θα χρησιμοποιήσει εναντίον μας. Η υπογραφή του τουρκο-λιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών ήταν μόνο η αρχή.

Παράλληλα, η τουρκική ηγεσία έχει κατορθώσει να ενισχύσει την αμυντική της σχέση με την Αλβανία, εκμεταλλευόμενη τις βαθιά ριζωμένες ανασφάλειες που υπάρχουν στη γειτονική χώρα έναντι της Ελλάδας. Πριν ακριβώς έναν μήνα, το αλβανικό κοινοβούλιο επικύρωσε τη διμερή συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας. Στις 23 Απριλίου, δηλαδή την ίδια μέρα με την επικύρωση, ανακοινώθηκε η συμμετοχή του αλβανικού ναυτικού στη μεγάλη τουρκική ναυτική άσκηση «Ασπίδα της Μεσογείου» (Akdeniz Kalkanı).

Δεν είναι όμως μόνο η Αλβανία που προσελκύει το τουρκικό ενδιαφέρον στα Βαλκάνια. Με αφορμή τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η τουρκική διπλωματία κατόρθωσε να εκμεταλλευτεί την ψυχρότητα που υπάρχει στις σχέσεις της Αθήνας με τη Σόφια. Αυτή οφείλεται στη Συμφωνία των Πρεσπών που αναγνώρισε (παρά τις έντονες βουλγαρικές αντιρρήσεις) τη μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα. Με άλλα λόγια, εξομαλύνθηκε μερικώς η σχέση μας με τα Σκόπια εις βάρος των ελληνοβουλγαρικών σχέσεων. Αυτή είναι μια κρίσιμη παράμετρος που αγνοήθηκε από την τότε κυβέρνηση που διαπραγματεύθηκε τη συμφωνία.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα ενισχύει διαρκώς τη ναυτική της παρουσία στην κυπριακή ΑΟΖ για να ασκήσει πίεση στην Κυπριακή Δημοκρατία και κατά επέκταση στην Ελλάδα. Επίσης, η τουρκική διπλωματία κάνει διπλωματικά ανοίγματα σε χώρες που νιώθουν αποκλεισμένες από τα ενεργειακά τεκταινόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως είναι ο Λίβανος, η Ιορδανία και η Παλαιστινιακή Αρχή. Στη Συρία, παρά τις ήττες που έχει υποστεί, η Άγκυρα έχει πετύχει τον έλεγχο των βορειοδυτικών περιοχών. Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι δεν έχει γίνει ακόμα οριοθέτηση της κυπριακής ΑΟΖ με τη Συρία.

Το συμπέρασμα είναι ότι η τουρκική ηγεσία έχει υιοθετήσει μια στρατηγική περικύκλωσης της Ελλάδας και της Κύπρου. Η τουρκική ηγεσία οικοδομεί ένα πλέγμα συμμαχιών για να αυξήσει την πίεση στην Αθήνα και τη Λευκωσία. Ακόμα και να υποθέσει κανείς ότι τίποτα με όλα αυτά δεν μας αφορούν (με εξαίρεση την τουρκική παρουσία στην κυπριακή ΑΟΖ), οι κινήσεις της Άγκυρας εκ των πραγμάτων επηρεάζουν την ελληνική ασφάλεια.

Η δημιουργία των τριμερών σχημάτων συνεργασιών με την Αίγυπτο και Ισραήλ δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του τουρκικού αναθεωρητισμού. Πρέπει να ληφθούν μεγάλες πρωτοβουλίες από την ελληνική πλευρά για τη στρατηγική ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας. Οι διμερείς μας σχέσεις με τη Μόσχα βρίσκονται σε απελπιστικά χαμηλό επίπεδο, με ευθύνη και των δύο πλευρών.

Η Ρωσία δεν είναι ούτε «εταίρος», ούτε «σύμμαχος» είναι μια μεγάλη δύναμη που η Αθήνα δεν έχει σοβαρό λόγο να αποξενώσει. Τη στιγμή μάλιστα που πολλές σοβαρές φωνές στην Αμερική και την Ευρώπη ζητούν εξομάλυνση των σχέσεων με το Κρεμλίνο. Εξάλλου, η μεγάλη βελτίωση των ρωσοτουρκικών σχέσεων επέτρεψε στην Άγκυρα να στρέψει την προσοχή της στην Ανατολική και Κεντρική Μεσόγειο.

Το διπλωματικό άνοιγμα στη Σαουδική Αραβία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μια σημαντική εξέλιξη που πιστώνεται η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΞ. Δεν φτάνει όμως αυτό. Η Ελλάδα πρέπει να εκπονήσει μια νέα ολιστική πολιτική για τη Μέση Ανατολή. Να δώσει έμφαση στην ανάπτυξη των σχέσεων της με τον Λίβανο, τη Συρία (ο πόλεμος τελειώνει!), την Ιορδανία και τη Τυνησία. Η Αθήνα πρέπει επίσης να οικοδομήσει μια νέα σχέση με τον κουρδικό παράγοντα εκτός Τουρκίας, έστω με τη συνδρομή μη κρατικών δρώντων (ΜΚΟ, επιχειρηματικός κόσμος).

Η σχέση μας με την Τουρκία έχει περάσει σε μια νέα φάση αντιπαράθεσης με άγνωστη κατάληξη. Όσο πιο γρήγορα το συνειδητοποιήσουμε, τόσο το καλύτερο για εμάς.

ΠΗΓΗ: LIBERAL

Comments

  1. Εδώ κινδυνεύουμε να μας κόψουν ένα χέρι, ένα πόδι, τον κώλο, δύο αυτιά, την μύτη και να μας βγάλουν κι ένα μάτι, και παρόλα αυτά βλέπω συνεχώς να ασχολούμαστε με το όνομα και τις Πρέσπες, να πω τα εξής.

    (α) Τα παράπονα των Βουλγάρων για την συμφωνία των Πρεσπών, στις ΗΠΑ παρακαλώ. Οι ΗΠΑ την επέβαλαν την συμφωνία, κι όποιος δεν το βλέπει είναι τυφλός..
    (β) Η κύκλωση της Ελλάδας – ειδικά απο τον Βορά δεν είναι χτεσινό φαινόμενο, ούτε καν Ερδογάνικο. Έχει αρχίσει πολύ πριν, απο τον πόλεμο της Γιουκοσλαβίας.
    (γ) Ειλικρινά πιστεύει ο αρθρογράφος οτι η προσέγγιση Βουλγαρίας Τουρκίας επήλθε με την συμφωνία των Πρεσπών? Αυτό είναι εντελώς λάθος και δεν καταλαβαίνω πως μπορεί να το λέει κάποιος που παρακολουθεί τα των Βαλκανίων.
    (δ) Προσεχώς Τουρκικές βάσεις και στην Βόρεια xxxxxx αφού οι δικοί μας «σιχαίνονται» να πάνε εκεί και να τους αποκαλέσουν αυτούς τους ανθρώπους βορειομακεδονέζους ή ότι άλλο παρόμοιο αλλά προτιμούν να τους πουν Βουλγάρους. Γιατί οι Βούλγαροι είναι αδελφικό μας έθνος χωρίς καθόλου βλέψεις…
    (ε) Πλήρης αυτοκτονική συμπεριφορά. Μωραίνει κύριος ους βούλεται απολέσαι.. Δυστυχώς.

    1. Μόνο στο να κατασκευάζουμε εχθρούς είμαστε καλοί και να ζητάμε τα πάντα απο όλους. Ο συμβιβασμός είναι άγνωστη λέξη για την ελληνική κοινή γνώμη (περίπου ισοδύναμη με τη λέξη ήττα στο μυαλό μας).
      Μετά μας κάνει εντύπωση που συνεργάζονται με την Τουρκία.

  2. Ξεχάσατε και άλλες χώρες…
    Η Τουρκία τα έχει καλά με διάφορες χώρες, που ξαφνικά τις βρίσκουμε απέναντί μας σε όλα, με:
    -Λίβανο (θυμηθείτε την διαμαρτυρίες του Λιβάνο για την ΑΟΖ της Κύπρου)
    -Λιβύη
    -Τυνησία
    -Ιταλία (παντού απέναντί μας και αυτή)
    -Μάλτα
    -Αλβανία
    -Σκόπια
    -Βουλγαρία (τώρα πλέον)

    Εμείς πετάμε χαρταετό, δώσαμε σε Αλβανία, δώσαμε σε Σκόπια, σε Βουλγαρία, σε Μάλτα, σε Ιταλία, με την απουσία μας δώσαμε στον Σάρατζ, παντού απλά δίνουμε…

    Από την άλλη στο θέμα του τριπόλου Ελλάδα Βουλγαρία Σκόπια, για κάποιο λόγο το όλο θέμα μου φαίνεται και λίγο διασκεδαστικό, γιατί όσο εμείς θέλαμε ξεκάθαρες λύσεις με τα Σκόπια, οι Βούλγαροι αβάνταραν τα Σκόπια. Έτσι τελικά συμφωνήσαμε μια περίπου κακή συμφωνία με τα Σκόπια στο θέμα του ονόματος, και μια αρκετά κακή στο θέμα της γλώσσας και τελειώσαμε. Η Βουλγαρία που το έπαιζε σπόνσορας των Σκοπίων απέναντι στην Ελλάδα, ξαφνικά τώρα ανακάλυψε το θέμα της γλώσσας, και παιζει σε δεύτερο χρόνο να κερδίσει αυτή ότι έχασε η Ελλάδα (με οφελημένη και την Ελλάδα, καθώς κάτι τέτοιο θα κλείσει ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα της συμφωνίας των Πρεσπών).

    Όσον αφορά την στρατηγική περικύκλωση, μια χώρα συμμαχεί μαζί σου όταν σε βλέπει σαν κάποιον δυνατό και δυναμικό. Για το δυνατός, έχουμε χάσει την λάμψη που είχαμε πριν χρόνια (εδώ υπάρχουν χώρες που μας προσπερνάνε) και για το δυναμικός, τελευταίες δυναμικές μας ενέργειες ήταν όταν βοήθησε το ναυτικό μας στο Δυρράχιο αν θυμάμαι καλά, και λίγο η συμμετοχή μας στην Λιβύη με μια συμμαχία. Σε όλα τα άλλα, μοιάζουμε ότι είτε δεν κάνουμε τίποτα ή υπομένουμε ζημιές και υποχωρήσεις, άρα γιατί κάποιος να συνταχθεί με εμάς?

  3. Αφού η πολιτική της Ελλάδας περιορίζεται αυστηρά στην συμμόρφωση με τους στόχους του μεγάλου αδερφού στην περιοχή, γιατί να μη το εκμεταλλευτούν οι γείτονες που ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τα εθνικά τους συμφέροντα;

  4. Ολα αυτά είναι λογικα γιά τους τρίτους της περιοχής και όχι μόνο, αφου έχουν να κάνουν με …ΤΙΣ ΚΟΤΕΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ !!!

  5. Νταξ μωρε και να μας την φορεσουν σαμπως θα πολεμησουμε; Απολαυστε τα φρεντα και τα στριγκ στην παραλια για την ωρα….

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *