Από τις πλέον ενδιαφέρουσες εξελίξεις της εθνικής αμυντικής πολιτικής είναι οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί με γνώμονα την αναβάθμιση της Εφεδρείας. Συνεκτιμώντας το γεγονός πως ο Ελληνικός Στρατός είναι επιστρατευόμενος και δεδομένων των κενών που υπάρχουν στην επάνδρωση – στελέχωση, η αξιοποίηση της Εφεδρείας προβάλει ως η πλέον ορθολογική λύση για τη κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών του Στρατού Ξηράς σε περίοδο κρίσης – έντασης και φυσικά πολεμικής σύρραξης. Έχοντας τα παραπάνω δεδομένα κατά νου αποφασίσαμε και κατόπιν ειδικής άδειας από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το Γενικό Επιτελείο Στρατού να επισκεφθούμε τη Διεύθυνση Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής και να συζητήσουμε με τον Διευθυντή της Διεύθυνση Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/ Α4) Ταξίαρχο Πυροβολικού Ζαχαρόπουλο Γρηγόριο όλες τις εξελίξεις με βάση το τελευταίο νομοσχέδιο του Υπουργού Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκου Δένδια με στόχο την αναβάθμιση της Εφεδρείας.  

Η πλέον σημαντική εξέλιξη που έλαβε χώρα το προηγούμενο χρονικό διάστημα ήταν το Σχολείο Τακτικής Σχεδίασης Χερσαίων Επιχειρήσεων στη Σχολή Πολέμου Στρατού Ξηράς το οποίο μεταξύ άλλων παρακολούθησε και ο γράφων, Διευθυντής Σύνταξης του DefenceReview.gr και έφεδρος Υπολοχαγός του Πυροβολικού, Ιωάννης Νικήτας. Η άριστη διοργάνωση του Σχολείου Τακτικής Σχεδίασης Χερσαίων Επιχειρήσεων πιστώνεται τόσο στη Γενική Επιθεώρηση Στρατού υπό τον Γενικό Επιθεωρητή, Αντιστράτηγο Πυροβολικού Σταύρο Παπασταθόπουλο όσο και στη διοίκηση της Σχολής Πολέμου και τον Διοικητή της Σχολής, Ταξίαρχο Πυροβολικού Δημήτριο Ξογιάννη. Η πρωτοβουλία είχε ασφαλώς την έγκριση της ηγεσίας τόσο του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) όσο και του Αρχηγού ΓΕΣ Αντιστράτηγου Κωστίδη Γεώργιου. Αδιαμφισβήτητα σε πολιτικό επίπεδο καταλυτικός ήταν ο ρόλος του Υπουργού Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκου Δένδια ο οποίος είναι Έφεδρος Αξιωματικός. Για πρώτη φορά στα χρονικά Έφεδροι Αξιωματικοί εκπαιδεύτηκαν σε καθήκοντα διοίκησης – επιτελών προκειμένου να συμβάλουν σε επιτελικά καθήκοντα.

Είναι γεγονός και αυτό οφείλει να πιστωθεί στη Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων πως για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια καταβάλλονται αξιόλογες προσπάθειες για την εκπαίδευσης της Εφεδρείας και την αξιοποίηση της. Στη κατεύθυνση αυτή για πρώτη φορά δημιουργήθηκαν τα Κέντρα Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας (ΚΕΜΕΦ) σε Αυλώνα και Λιτόχωρο ενώ σύμφωνα με πληροφορίες στα τέλη Μαΐου του τρέχοντος έτους θα εισέλθουν προς εκπαίδευση οι πρώτες σειρές Εφέδρων Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Οπλιτών. Παράλληλα, το προηγούμενο χρονικό διάστημα έγιναν για πρώτη φορά μαζικές κλήσεις Εφέδρων ώστε Σχηματισμοί (Ταξιαρχίες του Στρατού Ξηράς) να πετύχουν πλήρη σύνθεση και επάνδρωση. Χαρακτηριστικά αναφέρεται το παράδειγμα της 29^ης Μηχανοποιημένης Ταξιαρχίας η οποία πραγματοποίησε τη Τακτική Άσκηση Μετά Στρατευμάτων (ΤΑΜΣ) «ΠΕΛΤΑΣΤΗΣ – 25» (Δεκέμβριος 2025). Τονίζεται πως η 29^ης Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία αποτελεί τη δύναμη ασφαλείας μετόπισθεν και εσωτερικής ασφάλειας της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Θράκης (ΑΣΔΙΘ, πρώην Δ’ Σώμα Στρατού) και η αποστολή της είναι ύψιστης εθνικής σημασίας. Η Ταξιαρχία στελεχώθηκε και επανδρώθηκε από Εφέδρους με μεγάλη συμμετοχή προκειμένου να επιτύχει πλήρη πολεμική σύνθεση.

Επιπροσθέτως, για πρώτη φορά μετά από εισηγήσεις της ηγεσίας του ΓΕΕΘΑ και της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ δημιουργούνται Εφεδρικές Μοίρες Καταδρομών και Εφεδρικοί Λόχοι Καταδρομών, τμήματα και μονάδες οι οποίες θα διοικούνται αποκλειστικώς από Εφέδρους Αξιωματικούς. Τέλος για πρώτη φορά δημιουργήθηκε και κατοχυρώθηκε νομικά ο θεσμός του Εθελοντή – Εφέδρου με στόχο να ενταχθούν πάνω από 100.000 ενεργοί έφεδροι Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί και Οπλίτες. Αναλυτικές πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο https://efedros.army.gr/home Εξαιρετικά σημαντικό είναι και το γεγονός πως τα επιστρατευμένα Φύλλα Ατομικής Πρόσκλησης για μετεκπαιδεύσεις και ασκήσεις δίδονται με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω της θυρίδας του πολίτη και μέσω του gov.gr.  

Συνεκτιμώντας όλα τα παραπάνω αποφασίσαμε ως DefenceReview.gr και κατόπιν αδειών της Πολιτικής και Στρατιωτικής Ηγεσίας να πραγματοποιήσουμε μια αποκλειστική συνέντευξη με τον Διευθυντή της Διεύθυνση Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/ Α4) Ταξίαρχο Πυροβολικού Ζαχαρόπουλο Γρηγόριο ο οποίος μας ανέφερε όλες τις εξελίξεις και τις προοπτικές για την Εφεδρεία του Στρατού Ξηράς.

Ερώτηση, Ιωάννης Νικήτας, Διευθυντής Σύνταξης DefenceReview.gr: Ποιες δράσεις έχουν αναληφθεί για την αναβάθμιση της Εφεδρείας;

Απάντηση από τον Διευθυντή της Διεύθυνση Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/ Α4) Ταξίαρχο Πυροβολικού Ζαχαρόπουλο Γρηγόριο: Με έναυσμα την  Ημερίδα για την Αναδιοργάνωση του θεσμού της Εφεδρείας που διεξήχθη στις 26 Απρ 2025 με την παρουσία του κ. ΥΕΘΑ, της Ιεραρχίας των Ε.Δ. και εκπροσώπων της Ανώτατης Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εφέδρων Αξκων (ΑΠΟΕΑ) και των Συνδέσμων Εφέδρων Αξκων (ΣΕΑΝ) από όλη τη Χώρα, πραγματοποιήθηκε σειρά δράσεων με σκοπό την:

• Αποκατάσταση επικοινωνίας των Σχηματισμών με τους τοπικούς Συνδέσμους Εφέδρων Αξιωματικών (ΣΕΑΝ) και τη διοργάνωση συναντήσεων εργασίας σε θέματα που αφορούν την αναβάθμιση του θεσμού της εφεδρείας.

• Καλλιέργεια πνεύματος του «ανήκειν» στους εφέδρους, με συμμετοχή τους σε συγκεντρώσεις – ενημερώσεις – εκδηλώσεις – δραστηριότητες που συμμετέχει το ενεργό προσωπικό των Μονάδων που θα καταταγούν. Επιπλέον, διοργανώθηκαν τελετές απονομής διακριτικών στους προαχθέντες έφεδρους Αξκους, με την παρουσία των οικογενειών τους, ενώ βραβεύθηκαν και έλαβαν τιμητικές διακρίσεις αριθμός εφέδρων και εθνοφυλάκων.

• Δημιουργία μονίμων συνδέσμων και σχέσεων με τους ΣΕΑΝ, ώστε μέσα από τη συνεργασία να αντιμετωπίζονται προκλήσεις και να επιτυγχάνονται οι στόχοι που τίθενται.

Επιπρόσθετα ο Νόμος 5265/2026 αναβαθμίζει το νομοθετικό πλαίσιο της εφεδρείας και μεταξύ άλλων ρυθμίζει:

• Την αύξηση του ορίου ηλικίας των εφέδρων από το 45^ο στο 60^ο έτος για τους οπλίτες και το 68^ο για τους αξιωματικούς.

• Τη συχνότητα και η διάρκεια των μετεκπαιδεύσεων.

• Το ανταποδοτικό πλαίσιο για τους εφέδρους (αύξηση μισθοδοσίας, κίνητρα, ποινές κ.α.).

• Την θεσμοθέτηση του «Ενεργού Εφέδρου».

• Την εκπαίδευση σε Μονάδες πλησίον αστικών κέντρων.

Επίσης θα υπάρξει αναβάθμιση της εκπαίδευσης ώστε να ανταποκρίνεται στα δεδομένα και τις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου της μάχης, βάσει των συμπερασμάτων που εξήχθησαν από τις πρόσφατες πολεμικές συρράξεις. Είναι σε εξέλιξη αναπροσαρμογή του σχεδίου Επιστράτευσης σύμφωνα με τις προβλέψεις της νέας Δομής Δυνάμεων. Επιπρόσθετα, πραγματοποιήθηκε αναβάθμιση της Μηχανογραφικής Εφαρμογής Επιστράτευσης ΕΦΕΔΡΟΣ, η οποία αποτελεί το κύριο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης του εφεδρικού δυναμικού και των μέσων προς επίταξη και τέθηκε σε εφαρμογή εντός του 2025. Τέλος, αναπτύχθηκαν διαδικτυακές λειτουργικότητες με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μέσω των οποίων κατέστη εφικτή η ηλεκτρονική επικοινωνία και αποστολή επιστρατευτικών εντύπων στις προσωπικές θυρίδες των εφέδρων με τη χρήση του gov.gr.

Τι αλλάζει σε επίπεδο εκπαίδευσης; Ποια τα νέα εκπαιδευτικά αντικείμενα που θα διδάσκονται;

Η αναβάθμιση της εκπαίδευσης εφεδρείας αποτελεί βασικό στόχο για την Διεύθυνση, προκειμένου αυτή να καλύπτει τις επιχειρησιακές ανάγκες των Μονάδων Εκστρατείας και ταυτόχρονα να είναι ελκυστική για τους εφέδρους. Η εκπαίδευση των εφέδρων είναι σε συνάρτηση με τη νέα εκπαίδευση των οπλιτών θητείας. Προστίθενται νέα αντικείμενα που περιλαμβάνουν την εξοικείωση στα νέα οπλικά συστήματα τα οποία προμηθεύεται ο Στρατός μας, την αντιμετώπιση και χειρισμό των drones, τις νέες τεχνολογίες επικοινωνιών, στις A’ Βοήθειες στη μάχη, την ευρεία χρήση εξομοιωτών, κ.α.

Επίσης, είναι σε εξέλιξη η δημιουργία 2 Κέντρων Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας σε Αυλώνα και  Λιτόχωρο. Στα κέντρα αυτά θα παρέχεται  υψηλού επιπέδου τυποποιημένη στρατιωτική εκπαίδευση. Αυτά τοποθετούνται πλησίον των μεγάλων αστικών κέντρων, όπου διαμένει μεγάλο μέρος του πληθυσμού, ώστε ο έφεδρος να μπορέσει, απρόσκοπτα και με την ελάχιστη δυνατή ταλαιπωρία να προσηλωθεί στην εκπαίδευσή του. Επιπλέον, εκτιμάται ότι με αυτό τον τρόπο θα  αυξηθούν τα ποσοστά συμμετοχής στην εκπαίδευση, ενώ μειώνεται και το κόστος κλήσης των εφέδρων. Σημειώνεται ότι θα δοθεί βάρος στη ρεαλιστική εκπαίδευση βάσει της αποστολής, με τη συμμετοχή των εφέδρων σε ασκήσεις μικρών κλιμακίων, μέχρι και ενεργοποιήσεις Σχηματισμών επιπέδου Ταξιαρχίας.

Επιπρόσθετα, αυξάνεται η συχνότητα πρόσκλησης των εφέδρων ήτοι, τουλάχιστον μία (1) φορά ανά τριετία για τους εφέδρους των ενεργών Μονάδων και τουλάχιστον μία (1) φορά ανά πενταετία για των Επιστρατευόμενων Μονάδων. Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής των εφέδρων στις εκπαιδεύσεις των Κέντρων Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας και στις κύριες εκπαιδευτικές δραστηριότητες των Μονάδων που ανήκουν επιστρατευτικά, μέσω του θεσμού του Ενεργού Εφέδρου.

Για πρώτη φορά είδαμε Έφεδρους Αξιωματικούς στη ΣΠΣΞ. Θα υπάρξουν και άλλες αντίστοιχες εκπαιδεύσεις;

Είναι γεγονός ότι το Μάρτιο 2026 λειτούργησε πιλοτικά στη Σχολή Πολέμου Στρατού Ξηράς (ΣΠΣΞ), Σχολείο Τακτικής Σχεδίασης Χερσαίων Επιχειρήσεων το οποίο κλήθηκαν να παρακολουθήσουν πενήντα (50) έφεδροι αξκοί. Η διάρκεια του σχολείου ήταν 2 εβδομάδες. Σκοπός της εν λόγω εκπαίδευσης ήταν, οι επιτυχώς αποφοιτήσαντες έφεδροι αξιωματικοί να τοποθετηθούν επιστρατευτικά σε επιτελεία Σχηματισμών, προκειμένου να αξιοποιηθούν σε καθήκοντα ανάλογα του βαθμού τους. Τα αποτελέσματα της εν λόγω εκπαίδευσης ήταν «εξαιρετικά» και ήδη προετοιμάζουμε την  περιοδική διεξαγωγή της. Η ΣΠΣΞ παρέχει υψηλού επιπέδου στρατιωτική εκπαίδευση και αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα του ΣΞ. Η παροχή εκπαίδευσης, για πρώτη φορά, σε έφεδρους αξκους, καταδεικνύει την σημασία που δίδει το ΓΕΣ στο ρόλο αυτών.

Τι αλλάζει στον ιστορικό θεσμό των Εφέδρων Αξιωματικών.

Οι έφεδροι αξιωματικοί μέσω της ΑΠΟΕΑ, των ΣΕΑΝ και των ομάδων εργασίας που συμμετέχουν, συμβάλουν καθοριστικά στην αναδιοργάνωση του θεσμού της εφεδρείας. Ένα μεγάλο μέρος των προτάσεων που υπήρχαν τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πράξη. Στη καθημερινή μου επαφή μαζί τους, εκτιμώ ότι αντιλαμβάνονται τον σπουδαίο ρόλο τους και ότι τους θέλουμε κοντά μας σε καθημερινή βάση για το καλό του Στρατού και της Πατρίδας μας.

Στο πλαίσιο της αναβάθμισης της Εφεδρείας θα υπάρξει δυνητική ανακατάταξη Εφέδρων Αξιωματικών ως μόνιμοι; Εξετάζεται κάτι τέτοιο;

Προς το παρόν δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη και εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της Διεύθυνσης Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/Α4).

Τι έχει αλλάξει στο σύστημα επιστράτευσης τα τελευταία χρόνια και τι ενέργειες ανελήφθησαν για τη βελτίωση του;

1. Η ψηφιακή αναβάθμιση σε ό,τι αφορά στην πρόσκληση, παρακολούθηση και εκπαίδευση.
2. Αύξηση του ορίου ηλικίας οπλιτών –αξκών με στόχο την αύξηση του διαθέσιμου εφεδρικού δυναμικού ιδίως στις νήσους του Αν. Αιγαίου.
3. Εισαγωγή μεθόδων ασύγχρονης εκπαίδευσης και διαδικτυακής μάθησης (ΔΙΜΑ) στους τρόπους μετεκπαίδευσης εφεδρείας.
4. Ανάπτυξη ηλεκτρονικής εφαρμογής εγγραφής και εισόδου των εφέδρων στην εφεδρεία, με δυνατότητα άμεσης μεταβολής των στοιχείων τους και δήλωσης επιθυμίας συμμετοχής στο θεσμό του Ενεργού Εφέδρου.

Για πρώτη φορά βλέπουμε τον θεσμό του Ενεργού Εφέδρου. Τι ακριβώς είναι αυτός ο θεσμός και ποιά οφέλη θα έχει κάποιος που θα αξιολογείται ως Ενεργός Έφεδρος;

Με τον Νόμο 5265/2026, θεσμοθετήθηκε η Ενεργή Εφεδρεία. Οι έφεδροι έχουν πλέον την δυνατότητα, μέσω διαδικτυακής εφαρμογής του ΓΕΣ/Α4 (efedros.army.gr), καθώς και σε οποιαδήποτε Μονάδα ή υπηρεσία των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ), να δηλώνουν εφόσον το επιθυμούν, τη συμμετοχή τους στην ενεργό εφεδρεία. Από το προηγούμενο θεσμικό και λοιπό κανονιστικό πλαίσιο δεν παρέχονταν δυνατότητα να ικανοποιηθούν αιτήματα εθελοντικής συμμετοχής, καθόσον απαιτούταν η πρόσκληση και κατάταξη του εφέδρου, με προϋπόθεση και με βάση την επιστρατευτική τοποθέτηση.

Η θεσμοθέτηση της εθελοντικής μετεκπαίδευσης εφεδρείας, θα επιτρέψει τη συγκρότηση ενεργής εφεδρείας , των εφέδρων δηλαδή οι οποίοι με την ενεργό συμμετοχή τους σε μετεκπαιδεύσεις, θα διατηρούν το επίπεδο της στρατιωτικής τους εκπαίδευσης. Οι τοπικά διαμένοντες σε Θράκη και νησιά του Αιγαίου, θα αποτελούν άμεσα διαθέσιμη εφεδρεία των Μονάδων Εκστρατείας. Οι διαμένοντες στο εσωτερικό θα εκπαιδεύονται στα Κέντρα Μετεκπαίδευσης και θα είναι εκμεταλλεύσιμοι επιστρατευτικά.

Δεν θα καταβάλλεται αποζημίωση ή άλλου είδους οικονομική παροχή στους εθελοντές εφέδρους, αλλά θα προβλεφθούν, επιβραβεύσεις. Οι Ενεργοί Έφεδροι στους οποίους θα απονέμεται ειδικό διακριτικό σήμα, θα δύνανται να συμμετέχουν, κατόπιν πρόσκλησης, εθελοντικά για εκτέλεση εφεδρικής στρατιωτικής υπηρεσίας. Έτσι θα αναδεικνύεται η διάκρισή τους σε ό,τι αφορά στην υπευθυνότητά τους και στην προσφορά τους προς την πατρίδα. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τις προβλέψεις που αποτυπώνονται στο Ν.5265/2026 «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», στους ενεργούς εθελοντές εφέδρους επιτρέπεται, υπό προϋποθέσεις, η είσοδος στις Στρατιωτικές Λέσχες και στα Στρατιωτικά Πρατήρια, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα νοσηλείας τους στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία, σύμφωνα με την παρ. 14 του άρθρου 266.

Δεδομένου πως ο ΕΣ βασίζεται στην Εφεδρεία, θα υπάρξουν μαζικές κλήσεις Εφέδρων σε μείζονος κλίμακας ΤΑΜΣ σε σχέση με το παρελθόν;

Στο πλαίσιο εφαρμογής νέας φιλοσοφίας για τη μετεκπαίδευση εφεδρείας, αποφασίστηκε η πλήρης ενεργοποίηση Σχηματισμών επιπέδου Ταξιαρχίας. Για έτος 2024 υλοποιήθηκε με την ενεργοποίηση της ΧΧIV ΤΘΤ με έδρα το Λιτόχωρο Πιερίας, και τη διεξαγωγή της ΤΑΜΣ «ΕΠΩΝΥΜΟΣ ΗΡΩΑΣ – 24». Αντίστοιχα, για το έτος 2025 υλοποιήθηκε ενεργοποίηση της 29 Μ/Π ΤΑΞΠΖ, με έδρα την Κομοτηνή και τη διεξαγωγή της ΤΑΜΣ «ΠΕΛΤΑΣΤΗΣ-25».

Θα υπάρξει πιστοποίηση δεξιοτήτων ή κάποια μορφή επιβράβευσης για την ενεργό και συστηματική συμμετοχή;

Υπάρχουν προτάσεις οι οποίες αξιολογούνται και θα αξιοποιηθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.

Ποιο μήνυμα θέλει να στείλει η ηγεσία προς τους πολίτες που θέλουν ναυπηρετήσουν ενεργά μέσω της Εφεδρείας;

Ο θεσμός της Ενεργής Εφεδρείας και η αξιοποίηση των Ενεργών Εφέδρων θα ενισχύσουν την Εθνική ασφάλεια. Στόχος είναι η δημιουργία αξιόμαχων και αποτελεσματικών Ενόπλων Δυνάμεων, με την ουσιαστική και συνεχή συμμετοχή όσων εφέδρων αποδέχονται έμπρακτα την αξία της ελευθερίας και την αναγκαιότητα της αποτελεσματικής αποτροπής. Γι’ αυτό και η διατήρηση υψηλού επίπεδου στρατιωτικής εκπαίδευσης με ενεργό συμμετοχή σε μετεκπαιδεύσεις τόσο στις Μονάδες Εκστρατείας όσο και στα Κέντρα Μετεκπαίδευσης, είναι κομβικής σημασίας. Ο στόχος του νέου εγχειρήματος είναι, σε πέντε χρόνια από τώρα, να υπάρχει μια δύναμη 150 χιλιάδων Ενεργών Εφέδρων, με υψηλού βαθμού εκπαίδευση και ετοιμότητα, που θα τους επιτρέπει να μπορούν να καλύψουν άμεσα επιχειρησιακές ανάγκες.

Αναφορικά με την Εθνοφυλακή: Ποια είναι τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής;

Ο Νόμος 5018/2023 εκσυγχρόνισε το θεσμικό κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας της Εθνοφυλακής, αναβάθμισε το ρόλο της, καθόρισε δομές, διευκόλυνε διαδικασίες, γεγονός που οδήγησε στην βελτίωση της εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο της AGENDA 2030 και δεδομένου ότι η Εθνοφυλακή, αντλεί προσωπικό από την εφεδρεία και αποτελεί ουσιαστικά μια μορφή ενεργής εφεδρείας με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, με έντονο εθελοντικό χαρακτήρα ως προς την προσέλευση, το ΓΕΣ προχώρησε στη συγχώνευση των Διευθύνσεων Επιστράτευσης και Εθνοφυλακής σε μια Διεύθυνση (ΔΕΠΕΘ). Σκοπός είναι η ολιστική αντιμετώπιση και ο ενιαίος χειρισμός των εφέδρων από έναν Φορέα, καθώς και η περαιτέρω προώθηση του εθελοντικού και ενεργού χαρακτήρα της Εφεδρείας – Εθνοφυλακής, με σκοπό τη δημιουργία μιας μεγάλης δεξαμενής Πολιτών – Οπλιτών, από την οποία θα αντλείται εφεδρικό προσωπικό για την επάνδρωση των Μονάδων. Οπότε, η αναβάθμιση του θεσμού της εφεδρείας, θα έχει άμεσο αποτέλεσμα και στην εθνοφυλακή.

Ποιος είναι σήμερα ο επιχειρησιακός ρόλος της Εθνοφυλακής στο σύγχρονο περιβάλλον απειλών;

Αποστολή της Εθνοφυλακής είναι η συμβολή στην άμυνα της Χώρας, η ενίσχυση και υποβοήθηση του ΣΞ στην εκπλήρωση της αποστολής του. Δύναται να αναλάβει σε περίοδο ειρήνης επιμέρους αποστολές, όπως η εκπαίδευση προσωπικού, συμμετοχή στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, στη συλλογή πληροφοριών, στη συντήρηση υλικών, κ.α. Η εντοπιότητα, η γνώση του εδάφους, το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, η ταχεία κινητοποίηση και η εθελοντική συμμετοχή είναι βασικά στοιχεία που καθορίζουν το ρόλο της. Βάσει των χαρακτηριστικών της, είναι ευθύνη του τοπικού Διοικητή ο επιχειρησιακός ρόλος που θα της ανατεθεί.  

Θα ενταχθούν νέα αντικείμενα στην εκπαίδευση των Μονάδων Εθνοφυλακής;

Ως κομμάτι της εφεδρείας, θα υπάρξει αντίστοιχη προσπάθεια αναβάθμισης της εκπαίδευσης των Μονάδων Εθνοφυλακής, ώστε αυτή να καλύπτει τις επιχειρησιακές απαιτήσεις και ταυτόχρονα να είναι ελκυστική για τους εθνοφύλακες.

Εξετάζονται θεσμικά ή κοινωνικά κίνητρα για όσους συμμετέχουν ενεργά στην Εθνοφυλακή;

Η εξέταση κινήτρων συμμετοχής στην Εθνοφυλακή είναι μια συνεχής διαδικασία και η Διεύθυνση είναι ανοιχτή σε οποιαδήποτε πρόταση. 

Ευχαριστίες

Ο γράφων για την έγκριση της παρούσας συνέντευξης ευχαριστεί τον Διευθυντή Ενημέρωσης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) Αλέξανδρο Διακόπουλο, τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτριο Χούπη, τον Αρχηγό ΓΕΣ Αντιστράτηγο Κωστίδη Γεώργιο, τον Διοικητή του Α Κλάδου ΓΕΣ (Κλάδος Επιχειρήσεων) Αντιστράτηγο Τεθωρακισμένων Κωστάκη Ηλία καθώς και τον Διευθυντή της Διεύθυνση Επιστράτευσης – Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/ Α4) Ταξίαρχο Πυροβολικού Ζαχαρόπουλο Γρηγόριο. Επίσης ευχαριστίες προς το προσωπικό της Διεύθυνσης Ενημέρωσης του ΥΠΕΘΑ καθώς και το Γραφείο Τύπου του ΓΕΣ και τον Εκπρόσωπο Τύπου Συνταγματάρχη Πεζικού Παναγιώτη Καράμπελα. Επίσης, ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τη Σχολή Πολέμου Στρατού Ξηράς και τον Διοικητή της Σχολής Πολέμου Ταξίαρχο Πυροβολικού Δημήτριο Ξογιάννη για τη εξαιρετική φιλοξενεία και το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης στα πλαίσια του 1ου Σχολείου Τακτικής Σχεδίασης Χερσαίων Επιχειρήσεων για Έφεδρους Αξιωματικούς.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλει να γίνει και στο πρόγραμμα «Σύγχρονος Μαχητής» ύψους 204 εκατομμυρίων ευρώ με στόχο να αποκτηθούν νέα υλικά μάχης και διαβίωσης.

Σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις δεν νοούνται χωρίς σύγχρονους μαχητές. Το σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων απαιτεί νέο εξοπλισμό του κάθε μαχητή που να παρέχει και προστασία, και ευελιξία και ισχύ πυρός. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του DefenceReview.gr το πρόγραμμα «Σύγχρονος Μαχητής», εκτιμώμενου κόστους 204 εκατ. ευρώ, θα υλοποιηθεί με τη σύμπραξη κυρίως των Στρατιωτικών Εργοστασίων 700 ΣΕ και 301 ΕΒ με ελληνικές εταιρείες, ενώ η πρώτη παράδοση υλικών αναμένεται να πραγματοποιηθεί το καλοκαίρι του 2026. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα έως το 2028 το σύνολο του προσωπικού σε Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο θα διαθέτουν νέα υλικά μαχητή.

Σκοπός του προγράμματος είναι η αναβάθμιση του εξοπλισμού που φέρει ο μαχητής προκειμένου να ανταποκριθεί στο σύγχρονο και διαρκώς μεταβαλλόμενο πεδίο μάχης. Η αρχιτεκτονική της αναβάθμισης στηρίζεται σε πέντε επίπεδα, την επιβίωση, την επικοινωνία, την επίγνωση, την ευελιξία και την ισχύ πυρός.

Στον τομέα των επικοινωνιών, εξασφαλίζεται η γρήγορη και ασφαλής επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο στο πεδίο της μάχης ενώ αναφορικά με την αντίληψη στο πεδίο, η νέα στολή παρέχει δυνατότητες επίγνωσης της τακτικής κατάστασης επιτρέποντας προσδιορισμό γεγονότων και δεδομένων και ταχύτητα στην απόφαση ενεργειών. Επιπλέον, αναφορικά με την ευελιξία, ο εξοπλισμός είναι ελαφρύτερος με σύγχρονα υλικά, προσφέροντας ταχύτητα, εργονομία και καλύτερη κατανομή βάρους.

Στη σχετική παρουσίαση τονίστηκε ότι στόχος της νέας στολής μαχητή είναι να καταστεί ο Έλληνας στρατιώτης ισχυρός, αποτελεσματικός και έτοιμος να ανταποκριθεί στο σύγχρονο και απρόβλεπτο πεδίο της μάχης. Αναφέρθηκε ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις είναι ραγδαίες, εμφανίζονται νέες μορφές απειλών και ασύμμετρου πολέμου, υπάρχει ανάγκη για επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, ενώ παράλληλα υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις ευελιξίας και επιβιωσιμότητας. Ειδικότερα, για την επιβίωση των μαχητών, σύμφωνα με την παρουσίαση της νέας στολής, παρέχονται νέα κράνη, αντιβαλλιστική θωράκιση, συλλογή Α’ Βοηθειών και κατάλληλη ένδυση και υπόδηση. Για την ισχύ πυρός, η νέα στολή εξασφαλίζει ισχυρότερα πυρά αλλά και ταχύτητα και ακρίβεια με αναβαθμισμένο εξοπλισμό και σκοπευτικά νέας γενιάς.

Ο κ. Δένδιας στα πλαίσια της παρουσίασης του προγράμματος «Σύγχρονος Μαχητής» αναφέρθηκε, επίσης, στο σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα του προγράμματος στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, επισημαίνοντας ότι «η ελληνική αμυντική βιομηχανία έχει δυνατότητα να παράξει περίπου το 90%» του εξοπλισμού καθιστώντας το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα ένα μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας μας». «Μέχρι σήμερα, από το 1974, από το υστέρημα του Έλληνα φορολογούμενου – κυριολεκτικά από το υστέρημά του – έχουν επενδυθεί στην άμυνα της πατρίδας άνω των 250 δισ. ευρώ σε εξοπλιστικά προγράμματα όχι μισθοδοσίες» υπογράμμισε ο κ. Δένδιας. «Από αυτό το τεράστιο ποσό», είπε, «ελάχιστα έχουν απορροφηθεί από το αμυντικό οικοσύστημα της πατρίδας μας». «Και μια», συμπλήρωσε, «από τις επιδιώξεις της «Ατζέντας 2030″ είναι να αλλάξει αυτό. Πρώτα σαν νοοτροπία και μετά σαν πραγματικότητα».