Ως αρματική μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η εβδομάδα λόγω της συνεχούς αρθρογραφίας μας με επίκεντρο τα Τεθωρακισμένα του Στρατού Ξηράς. Και τούτο διότι μέσα από το DefenceReview.gr επιλέξαμε να συλλέξουμε πληροφορίες και στοιχεία για τον εκσυγχρονισμό του αρματικού δυναμικού του Ελληνικού Στρατού. Θα σας τα παρουσιάσουμε κατ’ αποκλειστικότητα προκειμένου να αντιληφθείτε την οικονομική διάσταση των προγραμμάτων του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Το βασικό ζητούμενο είναι οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων που έγιναν τη περίοδο μετά τη Κρίση των Ιμίων σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να απαξιωθούν είτε αυτό αφορά τα άρματα μάχης Leopard 2 A6 HEL είτε τα άρματα μάχης Leopard 2 A4. Ακόμη όμως και στη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 A5 οφείλει να υπάρξει μέριμνα προκειμένου τα άρματα μάχης (501 στον αριθμό) να παραμείνουν πλήρως λειτουργικά και πλήρως αξιόμαχα με σύγχρονα συστήματα μάχης και πυρομαχικά.
Όπως επισημαίνουν ανώτατοι επιτελείς στον γράφοντα και το DefenceReview.gr σε πρώτη φάση ο εκσυγχρονισμός του αρματικού δυναμικού επικεντρώνεται σε περίπου δύο Επιλαρχίες Μέσων Αρμάτων Leopard 2 A4. Η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού έχει επιλέξει ένα συνετό πακέτο εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 που βασίζεται στο πακέτο αναβάθμισης (και όχι ριζικού εκσυγχρονισμού) των Αυστριακών αρμάτων μάχης Leopard 2 A4. Σημειώνεται πως όπως είχε τονίσει ο υπογράφων αρχικώς είχε παρουσιαστεί η προτεινόμενη γερμανική λύση προκειμένου το σύνολο των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 να εκσυγχρονιστεί ριζικά και να φτάσει στο επίπεδο Leopard 2 A7, το κορυφαίο διεθνώς. Η συγκεκριμένη λύση παρότι ήταν η πλέον κατάλληλη από πλευράς τεχνικών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων απορρίφθηκε λόγω υψηλού κόστους δεδομένου πως το πρόγραμμα ανέρχονταν στα 1.5 με 1.7 δισεκατομμύρια ευρώ. Στη περίπτωση αυτή ένα μεγάλο κόστος αναφέρονταν στο σύστημα αυτοπροστασίας των αρμάτων τύπου Trophy, το κόστος του οποίου για κάθε άρμα ανέρχονταν στα 2.5 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές για το 2024 – 2025. Το συνολικό κόστος για τον εκσυγχρονισμό του συνόλου των 353 αρμάτων μάχης Leopard 2 του Ελληνικού Στρατού ξεπερνούσε τα 2.2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Συνεκτιμώντας αυτά τα δεδομένα η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού και με γνώμονα πως τα κονδύλια για το αρματικό δυναμικό σε πρώτη φάση θα είναι εξαιρετικά περιορισμένα και θα αφορούν μόνον τα Leopard 2 A4 κατέληξε στο αυστριακό πακέτο εκσυγχρονισμού των αρμάτων Leopard 2 A4 κόστους 4-5 εκατομμυρίων ανά άρμα και δίχως να γίνει η παραμικρή εργασία αναβάθμισης ή εκσυγχρονισμού στη προστασία και θωράκιση των αρμάτων Leopard 2 A4 του Ελληνικού Στρατού. Πρακτικά αυτό συνεπάγεται πως δεν θα εγκατασταθούν συστήματα ενεργής αυτοπροστασίας όπως το Trophy και δεν θα βελτιωθεί η θωράκιση των αρμάτων μάχης όπως γίνονταν στη περίπτωση της αρχικής γερμανικής πρότασης με στόχο τα ελληνικά άρματα μάχης Leopard 2 A4 να γίνουν Leopard 2 A7.
Ως εκ τούτων, το κόστος για τον εκσυγχρονισμό 80 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 ανέρχεται στα 400 με 480 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές του 2025. Εάν εκσυγχρονίζονταν μεγαλύτερος αριθμός τριών Επιλαρχιών Μέσων Αρμάτων (120 άρματα) το κόστος θα ήταν 600 με 720 εκατομμύρια ευρώ. Όπως προαναφέρθηκε η περίπτωση του εκσυγχρονισμού του συνόλου των 183 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 αποκλείστηκε ενώ το ίδιο έγινε και με τη περίπτωση του εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 στο επίπεδο Leopard 2 A7. Πλέον οι εργασίες αναβάθμισης και όχι ενός ριζικού εκσυγχρονισμού επικεντρώνονται στα μηχανολογικά μέρη των αρμάτων μάχης (όπως είναι το συγκρότημα ισχύος, η μετάδοση και η ανάρτηση), στα σκοπευτικά συστήματα νέας γενιάς προκειμένου να επιτυγχάνεται ο εντοπισμός και η προσβολή στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, στο Σύστημα Ελέγχου Πυρός των αρμάτων καθώς και στο γεγονός πως ο πύργος των αρμάτων γίνεται ηλεκτρικός με νέα συστήματα. Αυτές οι εργασίες αφορούν και το αυστριακό πρόγραμμα των Leopard 2 A4. Αμετάβλητη εκτός της θωράκισης (δεν αλλάζει η θωράκιση και δεν εγκαθίσταται νέο σύστημα ενεργής αυτοπροστασίας) παραμένει και η ισχύς πυρός με τα πυροβόλα των αρμάτων να μένουν ως έχουν αφού πρώτα έχουν υποστεί μια γενική επισκευή. Επίσης, περιλαμβάνονται και οι αναβαθμίσεις στα μέσα μέσα επικοινωνιών και διοικήσεως και ελέγχου.
Yπενθυμίζεται πως ο Αυστριακός Στρατός το 2023 επιβεβαίωσε την απόφαση του για την αναβάθμιση 58 αρμάτων μάχης Leopard-2A4 και 112 τεθωρακισμένων οχημάτων ASCOD, στο πλαίσιο προγράμματος με προϋπολογισμό € 561 εκατομμύρια. Στόχος του προγράμματος είναι τα οχήματα να παραμείνουν σε υπηρεσία και ικανά για 15-20 χρόνια. Τα 58 αυστριακά Leopard 2 A4 θα αναβαθμιστούν στο επίπεδο Leopard-2A4NV (Nutzungsverlängerung), με νέα σκοπευτικά συστήματα και ηλεκτρικό σύστημα περιστροφής του πύργου, ενώ θα αντικατασταθούν όσα υποσυστήματα δεν υποστηρίζονται πλέον. Το πρόγραμμα όπως και οι τιμές που αναφέρθηκε παραπάνω υλοποιούνται από τις γερμανικές εταιρείες KMW (KNDS DE) και Rheinmetall σε συνεργασία με ελληνικές εταιρείες. Τον Σεπτέμβριο του 2023 η Υπουργός Άμυνας της Αυστρίας, Klaudia Tanner, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε το πρόγραμμα αναβάθμισης των 58 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 που διαθέτει η χώρα και ότι το πρώτο άρμα παραδόθηκε στην KNDS για να υποστεί εκσυγχρονισμό. Το κόστος του εκσυγχρονισμού ανέρχεται στα € 240 εκατομμύρια, δηλαδή € 4,14 εκατομμύρια ανά άρμα μάχης. Παράλληλα, η Αυστρία θα αναβαθμίσει και 112 τεθωρακισμένα οχήματα ASCOD με κόστος € 321 εκατομμύρια.
Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 2 HEL A6 σε περίπτωση που επιθυμούσαμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού το κόστος ανέρχεται στα 3-4 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα προκειμένου να φτάσουν το επίπεδο A7. Και τούτο διότι τα άρματα διαθέτουν συστήματα νεότερης γενιάς συγκριτικά με τα Α4 και οι εργασίες που απαιτούνται είναι λιγότερες. Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 Α5 το κόστος της πρότασης που έχει καταθέσει η EODH ανέρχεται στα 5 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα μάχης Leopard 1 Α5, τιμή στην οποία συμπεριλαμβάνονται όλες οι εργασίες με εξαίρεση την αλλαγή του πυροβόλου. Εγκαθίσταται νέα θωράκιση, αναβαθμίζεται πλήρως το παρωχημένο μηχανολογικό και ηλεκτρολογικό επίπεδο των συστημάτων των αρμάτων, εγκαθίσταται νέας γενιάς σκοπευτικά ενώ τοποθετούνται και νέα μέσα επικοινωνιών και διοικήσεως και ελέγχου.
Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 A5 η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού έχει καταλήξει στον εκσυγχρονισμό περίπου 120 (τρεις Επιλαρχίες – 160 αρμάτων μάχης τέσσερις Επιλαρχίες) με βάση το πακέτο της EODH (5 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα), σύνολο 600 εκατομμύρια ευρώ για 120 άρματα μάχης ή 800 εκατομμύρια ευρώ για 160 άρματα μάχης, τέσσερις Επιλαρχίες).
Στρατιωτική παρέλαση στην Θεσσαλονίκη για την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025. (ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ/ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ)
Αντιλαμβάνεστε πως τα παραπάνω ποσά απαιτούν επιπρόσθετες δαπάνες για τη προμήθεια νέων πυρομαχικών των 105mm και κυρίως νέων πυρομαχικών των 120mm. Συμπερασματικά για τον εκσυγχρονισμό 353 αρμάτων μάχης Leopard 2 του Ελληνικού Στρατού τα κονδύλια που απαιτούνται ξεπερνούν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ για μια καλή αναβάθμιση αντίστοιχη του αυστριακού προγράμματος και φτάνουν ως τα 2.5 δισεκατομμύρια ευρώ προκειμένου να εκσυγχρονιστούν ριζικά στο επίπεδο Α7. Υπολογίστε πως απαιτούνται και επιπλέον χρήματα για τα νέα πυρομαχικά. Η ρεαλιστική προσέγγιση με βάση τις παρούσες δημοσιονομικές συνθήκες είναι ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού για δύο Επιλαρχίες αρμάτων Leopard 2 A4 έναντι 400 με 480 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές του 2025 ενώ για τα Leopard 2 A5 χρειάζονται επιπλέον σύνολο 600 εκατομμύρια ευρώ για 120 άρματα μάχης δηλαδή περίπου τρείς Επιλαρχίες Μέσων Αρμάτων. Βεβαίως εάν αναλογιστεί κανείς πως η τιμή για ένα νέο άρμα μάχης ανέρχεται στα 20 με 25 εκατομμύρια ευρώ προκύπτει πως το κόστος της τάξης των 4-7 εκατομμύρια ευρώ για την αναβάθμιση ή έναν πιο ριζικό εκσυγχρονισμό για κάθε άρμα μάχης δεν είναι δυσθεώρητο. Η δε περίπτωση εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 HEL μετατίθεται χρονικά μετά το 2030 λόγω έλλειψης κονδυλίων. Οφείλουμε επίσης να τονίσουμε πως οι τιμές που αναφέραμε παραπάνω είναι των κατασκευαστών των αρμάτων και του αρχικού κατασκευαστή, ΟΕΜ (Original Equipment Manufacturer). Και τούτο διότι είναι σαφές πως οι επιτελείς του Στρατού Ξηράς επιθυμούν λύση με το ελάχιστο δυνατό τεχνικό ρίσκο.
Το προσεχές χρονικό διάστημα αναμένεται να είναι καταλύτης εξελίξεων με βάση τις προσπάθειας που καταβάλει η ηγεσία του ΓΕΣ και του ΓΕΕΘΑ προκειμένου να διασφαλιστεί πως μια κρίσιμη ποσότητα αρμάτων μάχης αφενός θα αναβαθμιστεί και αφετέρου από την αναβάθμιση μιας ποσότητας αρμάτων θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη υποστήριξη των υπολοίπων αρμάτων που σήμερα είναι εξαιρετικά οριακή. Εδώ να τονιστεί πως συζητήσεις και διαπραγματεύσεις υπάρχουν προκειμένου τα ελληνικά Leopard 1 A5 που συζητιέται να παραλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία όπως σημειώσαμε χθες κατ’ αποκλειστικότητα να έχουν πρώτα εκσυγχρονιστεί σε έναν αρκετά καλό βαθμό.
Όπως γράψαμε και στην αρχή του παρόντος άρθρου το βασικό ζητούμενο παραμένει πως οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων που έγιναν τη περίοδο μετά τη Κρίση των Ιμίων σε καμία περίπτωση να μην απαξιωθούν είτε αυτό αφορά τα άρματα μάχης Leopard 2 A6 ΗΕL είτε τα άρματα μάχης Leopard 2 A4. Επίσης η ποσότητα έχει τη δική της ποιότητα και σε καμία περίπτωση ο στόλος των αρμάτων μάχης Leo 1 A5 δεν πρέπει να αφεθεί στη τύχη του. Οι χερσαίες επιχειρήσεις στην Ουκρανία κατάδειξαν μεταξύ άλλων πως ακόμη και παλαιά οπλικά συστήματα εάν είναι πλήρως λειτουργικά παραμένουν φονικά και αξιόμαχα.
