Δεν υπάρχει πιο χαρακτηριστική φράση για να τονίσουμε την απόκτηση των ισραηλινών πυραυλικών συστημάτων από αυτή του τίτλου του παρόντος άρθρου. Τελικώς, η λογική πρυτάνευσε και ο Ελληνικός Στρατός θα αποκτήσει ένα νέο πυραυλικό σύστημα (PULS) ισραηλινής προέλευσης έναντι 692 εκατομμυρίων ευρώ αντί του πανάκριβου εκσυγχρονισμού των M-270 MLRS έναντι 1.1 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ειδικότερα, θα αποκτηθούν 36 υπερσύγχρονοι Πολλαπλοί Εκτοξευτές Πυραύλων (ΠΕΠ) PULS της Elbit Systems αντί του εκσυγχρονισμού μόλις 24 εκτοξευτών M-270 MLRS (36 είναι το σύνολο) του Πυροβολικού Μάχης. Αύριο η αρμόδια επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων και συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων αναμένεται να εγκρίνει τη προμήθεια των νέων πυραυλικών συστημάτων ισραηλινής προέλευσης.

Παράλληλα, η ισραηλινή πρόταση διασφαλίζει πως ο Ελληνικός Στρατός θα αποκτήσει ένα υπερσύγχρονο πυραυλικό οπλοστάσιο αποτελούμενο από τους πυραύλους εδάφους – εδάφους, τύπου Predator Hawk μέγιστου βεληνεκούς 300 χιλιομέτρων καθώς και τους πυραύλους  εδάφους – εδάφους, τύπου EXTRA μέγιστου βεληνεκούς 150 χιλιομέτρων. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, αποκτώνται περιφερόμενα πυρομαχικά τύπου SkyStriker βεληνεκούς άνω των 100 χιλιομέτρων για προσβολή στόχων με χειρουργική ακρίβεια.

Δίχως καμία αμφιβολία η ισραηλινή πρόταση διασφαλίζει τόσο την απόκτηση ενός σύγχρονου φορέα καθώς και τη προμήθεια σύγχρονων όπλων κρούσης. Αυτό άλλωστε είναι και το βασικό ζητούμενο. Η απόκτηση σύγχρονων όπλων κρούσης συνδυαστικά με σύγχρονες πλατφόρμες. Είτε αυτό αφορά χερσαία είτε ναυτικά είτε αεροπορικά συστήματα. Το ζήτημα του πανάκριβου εκσυγχρονισμού των αμερικανικών M-270 MLRS το είχαμε αναδείξει από τη πρώτη στιγμή αιτιολογώντας και τεκμηριώνοντας πως το κόστος ύψους 1.1 δισεκατομμυρίων για τον εκσυγχρονισμό μόλις 24 εκτοξευτών και με αμφίβολη την απόκτηση πυραύλων αυξημένου βεληνεκούς είναι σκανδαλώδες. Και τούτο διότι η προμήθεια των νέων βλημάτων στη περίπτωση των MLRS περιλάμβανε μόνον τις ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER δίχως να διασφαλίζεται η απόκτηση αμερικανικής προέλευσης πυραύλων κρούσης μεγάλου βεληνεκούς όπως των PRSM/ DEEPSTRIKE. Πρόκειται για μια δικαίωση των γραφομένων μας αφού τελικώς πρυτάνευσε η λογική.

Για του λόγου του αληθές αξίζει να διαβάσετε το άρθρο μας στις 21 Ιανουαρίου 2022 με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός MLRS: Η οικονομική διάσταση ενός προγράμματος με δυσθεώρητο κόστος». Όπως σημειώνατε τότε: «Για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών MLRS είναι γνωστό πως υπάρχουν δύο βασικές προτάσεις εκ των οποίων η μια είναι η Αμερικανική με επίκεντρο τη Lockheed Martin καθώς και η ευρωπαϊκή της γερμανικής KMW. Φυσικά το μεγαλύτερο και ουσιώδες ζήτημα είναι τα όπλα των εκτοξευτών και δευτερευόντως οι πλατφόρμες (εκτοξευτές).

Κανείς δεν αμφιβάλει πως πρόκειται για μια από πλέον κατεπείγουσες ανάγκες του ΕΣ και του Πυροβολικού Μάχης ειδικότερα πλην όμως οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν εκτόξευση του κόστους δημιουργώντας κρίσιμα ερωτήματα. Στη τελευταία συνεδρίαση του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (ΑΣΣ) κατόπιν εισήγησης της Διεύθυνσης Πυροβολικού (ΔΠΒ) του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) εγκρίθηκε το ύψος του προγράμματος (βάση της Μελέτης Ολοκληρωμένης Πρότασης Υποπρογράμματος) που ανέρχεται στο 1.081.000.000 ευρώ. Καλά διαβάσατε. Ένα δισεκατομμύριο ευρώ ογδονταένα εκατομμύρια ευρώ. Θα εξηγήσουμε παρακάτω τι περιλαμβάνει. Όπως πληροφορείται το DefenceReview.gr και ο γράφων στο παραπάνω χρηματικό ποσό περιλαμβάνεται ο πλήρης εκσυγχρονισμός 24 εκτοξευτών M-270 MLRS καθώς και περίπου 20 Κέντρων Διευθύνσεως Πυρός των δύο Μοιρών που διαθέτουν από 18 εκτοξευτές. Η αναβάθμιση των οχημάτων έχει προϋπολογιστεί στα 260 εκατομμύρια ευρώ από τη ΔΠΒ. Αξίζει να τονιστεί πως το 2014 το ίδιο ακριβώς πρόγραμμα εκσυγχρονισμού (εκτοξευτών και ΚΔΠ) είχε προϋπολογιστεί στα 154 εκατομμύρια ευρώ.

Η ΔΠΒ έχει υπολογίσει ακόμη ένα μικρό (πολύ μικρό) απόθεμα των νέας γενιάς αμερικανικών πυραύλων PrSM εφόσον φυσικά αποδεσμευτούν και διατεθούν στη χώρα μας. Το μελλοντικό οπλοστάσιο περιλαμβάνει κατά βάση ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER καθώς και όπως προαναφέρθηκε ένα πολύ μικρό αριθμό PrSM. Εξ όσων πληροφορούμαστε η ΔΠΒ κατέληξε στο ιλιγγιώδες χρηματικό ποσό 1.081.000.000 ευρώ κάνοντας κάποιες τιμαριθμικές αναπροσαρμογές. Η αμερικανική εταιρεία κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα (Lockheed Martin) είχε καταθέσει προσφορά ύψους 157 εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των MLRS (όχι του συνόλου αλλά μέρους αυτού, συγκεκριμένα 24 εκτοξευτών). Η γερμανική KMW είχε προσδιορίσει την οικονομική της προσφορά στα 75 εκατομμύρια ευρώ για το σύνολο των εκτοξευτών (36 Μ-270).Η ΔΠΒ έχει υπολογίσει ακόμη ένα μικρό (πολύ μικρό) απόθεμα των νέας γενιάς αμερικανικών πυραύλων PrSM εφόσον φυσικά αποδεσμευτούν και διατεθούν στη χώρα μας. Το μελλοντικό οπλοστάσιο περιλαμβάνει κατά βάση ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER καθώς και όπως προαναφέρθηκε ένα πολύ μικρό αριθμό PrSM. Εξ όσων πληροφορούμαστε η ΔΠΒ κατέληξε στο ιλιγγιώδες χρηματικό ποσό 1.081.000.000 ευρώ κάνοντας κάποιες τιμαριθμικές αναπροσαρμογές. Η αμερικανική εταιρεία κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα (Lockheed Martin) είχε καταθέσει προσφορά ύψους 157 εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των MLRS (όχι του συνόλου αλλά μέρους αυτού, συγκεκριμένα 24 εκτοξευτών). Η γερμανική KMW είχε προσδιορίσει την οικονομική της προσφορά στα 75 εκατομμύρια ευρώ για το σύνολο των εκτοξευτών (36 Μ-270).

Φυσικά το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τα πυρομαχικά καθότι το Πυροβολικό σκοπεύει να αντικαταστήσει το υφιστάμενο σημερινό απόθεμα που πραγματικά είναι τεράστιο (ειδικά των Μ26). Τα αμείλικτα δεδομένα που χρήζουν απαντήσεων Κάπου εδώ αρχίζουν να προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το κόστος του ενός και πλέον δισεκατομμυρίου είναι κυριολεκτικά δυσθεώρητο σε σημείο που πρέπει να ερευνηθούν άμεσα εναλλακτικές επιλογές από άλλες χώρες (Σερβία, Βραζιλία, Ισραήλ).

Γιατί δεν εξετάζεται η προμήθεια νέων συστημάτων μη Αμερικανικών δεδομένου πως το κόστος είναι υψηλό; Κάλλιστα θα μπορούσαν ακόμα και για λόγους έντονου ανταγωνισμού να ζητηθούν προσφορές από τρίτες χώρες)». Το παραπάνω άρθρο γράφτηκε επαναλαμβάνουμε στις 21 Ιανουαρίου 2022.

Ο λόγος φυσικά που υπενθυμίζουμε τα παραπάνω γραφόμενα είναι όχι για να ευλογήσουμε τα γένια μας αλλά γιατί μέσα από το DefenceReview.gr καταθέτουμε την άποψη μας πάντα με στοιχεία, τεκμηριωμένα και δομημένα. Ειδικά για το θέμα των MLRS είχαμε αρθρογραφήσει επανειλημμένα. Τα παραθέτουμε για του λόγου το αληθές. Και επειδή ο γράφων τυγχάνει να είναι και έφεδρος υπολοχαγός του Πυροβολικού Μάχης, Χρόνια Πολλά στους Έλληνες Πυροβολητές για την αυριανή εορτή της Αγίας Βαρβάρας με ευχή πάντα το Πυροβολικό να εκσυγχρονίζεται και να ενισχύεται!  

Το άρθρο Πρυτάνευσε η λογική: Από το € 1,1 δις για τα MLRS η Βουλή εγκρίνει την απόκτηση των PULS έναντι € 692 εκ-Πυραυλική κρούση στα 300 χιλιόμετρα για τον Ελληνικό Στρατό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Κατ’ επανάληψιν μέσα από το DefenceReview.gr έχουμε τονίσει την ανάγκη ενίσχυσης του Πυροβολικού Μάχης. Το Πυροβολικό Μάχης απέδειξε για πολλοστή φορά την αξία στα πεδία μάχης της Ουκρανίας αλλά και της Μέσης Ανατολής ως μια φτηνότερη λύση προσβολής στόχων υψηλής αξίας έναντι του Αεροπορικού όπλου. Για το ελληνοτουρκικό πεδίο αντιπαράθεσης το Πυροβολικό Μάχης διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στην ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας. Λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας το Πυροβολικό Μάχης εάν διαθέτει τα κατάλληλα οπλικά συστήματα μπορεί να προσβάλει πλειάδα στόχων βαθιά στη τουρκική ενδοχώρα και φυσικά να χτυπήσει σκληρά τα τουρκικά κέντρα βάρους. Βασικό προαπαιτούμενο σε μια τέτοια περίπτωση είναι διαθέτει τα κατάλληλα μέσα παροχής πυρών, τα ενδεδειγμένα πυρομαχικά και φυσικά σύγχρονες δυνατότητες στοχοποίησης σε βάθος και με ακρίβεια πληροφοριών.

Όλα τα παραπάνω δεδομένα φαίνεται πως βρίσκονται στο επίκεντρο της αξιολόγησης τόσο του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) όσο και του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ). Στη κατεύθυνση αυτή δρομολογείται το πρόγραμμα απόκτησης νέων πυραυλικών συστημάτων από το Ισραήλ (PULS), εξετάζεται το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αμερικανικών M-270 MLRS για το οποίο το κόστος έχει μειωθεί αισθητά έναντι των αρχικών οικονομικών απαιτήσεων (από 1.1 δις ευρώ σε 650 εκατομμύρια ευρώ) ενώ εξελίξεις προωθούνται και για τον εκσυγχρονισμό των Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων (ΠΕΠ) RM-70. Στη κατεύθυνση αυτή είναι πιθανό να υλοποιηθεί τόσο το πρόγραμμα απόκτησης νέων πυραυλικών συστημάτων από το Ισραήλ καθώς και το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αμερικανικών M-270 MLRS. Το ζήτημα είναι βέβαια να εξασφαλιστεί πως το Πυροβολικό θα αποκτήσει το κατάλληλο απόθεμα πυρομαχικών (ρουκετών και πυραύλων) που θα επιτρέψουν τη προσβολή στρατηγικών στόχων. Ως εκ τούτων, έχουμε επιχειρηματολογήσει πολλές φορές για την ανάγκη να διασφαλιστεί το ελληνικό απόθεμα των πυραύλων ATACAMS και να εφαρμοστεί πρόγραμμα επέκτασης του επιχειρησιακού τους βίου. Ενδεικτικά αναφέρεται πως ο αμερικανικός στρατός εφάρμοσε το πρόγραμμα SLEP.

Παράλληλα, αναζητούνται λύσεις για τον πολυπληθή στόλο των αυτοκινούμενων πυροβόλων Μ-109 και της αδιαμφισβήτητης ανάγκης να συνεχίσουν να αποτελούν τον κορμό του Πυροβολικού Μάχης. Δυστυχώς, κατά το προγενέστερο χρονικό διάστημα, μια φτηνή και απλή λύση η οποία βελτίωσε δραστικά το αξιόμαχο των Μοιρών Πυροβολικού, η εγκατάσταση του ισραηλινού συστήματος NAPOS (σύστημα ταχείας τάξης και προσανατολισμού, αναφέρεται ως Navigation and Pointing System) δεν προχώρησε λόγω αδράνειας των αρμοδίων φορέων. Φυσικά δεν αρκεί μόνον το NAPOS. Το NAPOS είναι μια καλή αρχή η οποία πρέπει να συνοδευτεί με ένα γενικότερο πρόγραμμα αναβάθμισης των Μ-109 και κυρίως απόκτησης νέων πυρομαχικών αυξημένου βεληνεκούς για τα πυροβόλα των 155mm.

Επιπροσθέτως, για τη Διεύθυνση Πυροβολικού αποτελεί κεντρικό ζήτημα η αναβάθμιση των μέσων και δυνατοτήτων στοχοποίησης και κατάδειξης στόχων. Η απόκτηση οργανικών Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών σε επίπεδο Μοιρών Πυροβολικού και Διοικήσεων Πυροβολικού έχει καθυστερήσει πολύ δεδομένων των εξελίξεων που καταγράφονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Στον τομέα αυτών πολλές ελληνικές εταιρείες όπως η UCANDRONE του Ομίλου EFA GROUP, η Intracom Defense, η ALTUS LSA, η S.A.S Spirit Aeronautical Systems έχουν παρουσιάσει τεχνολογικά προϊόντα που κάλλιστα θα μπορούσαν να αποκτηθούν μαζικά για χρήση από τους παρατηρητές του Πυροβολικού. Η σύγχρονη κατάδειξη στόχων επιβάλει την αξιοποίηση Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών από το επίπεδο Μοίρας Πυροβολικού έως το επίπεδο Διοικήσεων Πυροβολικού των Σχηματισμών (Μεραρχίας – Σώματος Στρατού).

Παρά το γεγονός πως οι παραπάνω ελληνικές εταιρίες έχουν επιδείξεις αξιόλογα συστήματα και δοκιμασμένες λύσεις, εντούτοις εξακολουθεί να μην έχει δρομολογηθεί μια ολοκληρωμένη αγορά συστημάτων. Ανάλογες εξελίξεις πρέπει να δρομολογηθούν και με την απόκτηση νέων ραντάρ αντιπυροβολικού καθώς και φορητών συσκευών κατάδειξης στόχων που θα αντικαταστήσουν τον παρωχημένο και κυρίως δυσκίνητο «ΠΟΛΥΦΗΜΟ» του Πυροβολικού. Προβάλει ως αδήριτη ανάγκη η αντικατάσταση παρωχημένων ραντάρ αντιπυροβολικού περιορισμένων επιχειρησιακών δυνατοτήτων και κυρίως ο εξοπλισμός των Πυροβολαρχιών Παρατηρήσεως με σύγχρονα μέσα.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για συστήματα διοίκησης και ελέγχου επίσης από το από το επίπεδο Μοίρας Πυροβολικού έως το επίπεδο Διοικήσεων Πυροβολικού των Σχηματισμών, συστήματα που κάλλιστα μπορούν να σχεδιαστούν και να παραχθούν από ελληνικές εταιρείες με μεγάλη εμπειρία και τεχνογνωσία όπως η SCYTALYS του EFA GROUP. Το ίδιο ισχύει και για την ανάγκη περαιτέρω εξέλιξης και βελτίωσης του Συστήματος Τακτικού και Τεχνικού Ελέγχου Πυρός «ΔΙΑΣ», το οποίο πρέπει να αναβαθμιστεί και να προσαρμοστεί στα σύγχρονα δεδομένα. Αυτό που θέλουμε να καταδείξουμε είναι πως για την αναβάθμιση του αξιόμαχου του Πυροβολικού Μάχης μπορούν να υπάρξουν λύσεις από την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Από το σκέλος των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών έως των πυρομαχικών από τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα ή και άλλες ελληνικές εταιρείες. Ευελπιστούμε οι εξελίξεις που συντελούνται σε επίπεδο Επιτελείων (ΓΕΣ και ΓΕΕΘΑ) να φέρουν άμεσα απτά αποτελέσματα.

Είναι αδιανόητο προγράμματα χαμηλού κόστους αλλά τεράστιας επιχειρησιακής σημασίας και αξίας όπως το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων (ΠΕΠ) RM-70 (ύψους 170 εκατ. ευρώ) καθώς και του κυριολεκτικά τεράστιου αποθέματος ρουκετών να μην έχουν ήδη ολοκληρωθεί αλλά ακόμη να συζητούνται. Προγράμματα μέσω των οποίων θα μπορούσε να είχε διασφαλιστεί μεγάλη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και να υπάρξει μεταφορά τεχνογνωσίας στη χώρα μας. Είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πως η Διεύθυνση Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού και ο Δ’ Κλάδος του ΓΕΣ (Διεύθυνση Αμυντικού Σχεδιασμού & Προμηθειών) αλλά και ο Δ’ Κλάδος του ΓΕΕΘΑ έχουν πραγματικά καταρτίσει μια πλήρη λίστα προγραμμάτων για τον ολικό εκσυγχρονισμό του Πυροβολικού Μάχης. Το ζητούμενο είναι η πολιτική ηγεσία και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκος Δένδιας να περάσουν στο στάδιο της υλοποίησης συγκεκριμένων πολιτικών αναγκαίων για την ελληνική αποτροπή.  

Κεφαλαιώδους σημασίας είναι το ζήτημα προκειμένου ορισμένες Μοίρες του Πυροβολικού Μάχης να αποκτήσουν Περιφερόμενα Πυρομαχικά αυξημένου βεληνεκούς σε αποστάσεις άνω των 50 χιλιομέτρων. Και τούτο διότι τα Περιφερόμενα Πυρομαχικά ή Περιπλανώμενα Πυρομαχικά εξασφαλίζουν τη μέγιστη ακρίβεια και παράλληλα είναι σε θέση να λειτουργούν ως μέσα συλλογής πληροφοριών ενταγμένα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιχειρήσεων ISR (Intelligence, surveillance and reconnaissance).

Το άρθρο Ελληνικός Στρατός: Επιτέλους εξελίξεις με επίκεντρο το Πυροβολικό-Πυραυλικό πυροβολικό και στοχοποίηση στο προσκήνιο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Με τη χαρακτηρηστική φράση: «Από την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τα συστήματα του Πυραυλικού Πυροβολικού τα συστήματα anti-drone όπως ο «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ», την αναβάθμιση του μαχητή με το πρόγραμμα «Σύγχρονος Μαχητής», ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας έδωσε το εξοπλιστικό στίγμα για τα κύρια εξοπλιστικά προγράμματα του Στρατού Ξηράς. Ειδικότερα, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας παρέστη σήμερα, Παρασκευή 25 Απριλίου 2025, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης, στην τελετή εορτασμού του Προστάτη του Στρατού Ξηράς Μεγαλομάρτυρα Αγίου Γεωργίου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Στην τελετή εορτασμού παρέστησαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, καθώς επίσης ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και Επίτιμοι Αρχηγοί ΓΕΣ.

Κατά τον χαιρετισμό του στην εκδήλωση ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε: «Κυρίες και κύριοι, Είναι μεγάλη μου χαρά και μεγάλη μου τιμή που βρίσκομαι σήμερα εδώ. Στον επίσημο εορτασμό της μνήμης του Αγίου Γεωργίου. Μιας μορφής κυρίαρχης στη θρησκευτική μας πίστη αλλά και στην λαογραφική μας παράδοση. Η εικόνα Του όπως λέχθηκε από τον Αρχηγό κοσμεί τις πολεμικές σημαίες του Ελληνικού Στρατού από το 1864. Προστάτης, από το 1953, του Στρατού Ξηράς και του Πεζικού. Ενός Όπλου που με συνδέει η 28μηνη υπηρεσία μου ως έφεδρου Αξιωματικού. Κυρίες και κύριοι, Ο Άγιος Γεώργιος δεν ανακαλείται στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού μόνο ως ηθικό πρότυπο. Ή ως πρότυπο στρατιωτικής αρετής. Ή όπως ψάλλεται και στην Ιερά του Ακολουθία: «Ἄγιε τοῦ Θεοῦ, Γεώργιε τρισμάκαρ, ὁπλίτη τοῦ Ουρανοῦ καὶ φύλακα τῆς γῆς». Πέρα από το όνομα του, που η ρίζα είναι ίδια με την γαία, τη γη προέρχεται από τη γη, έχει νόημα σαν παράδειγμα, αν νοηματοδοτεί το σήμερα. Αναφέρθηκε πριν ο Αρχηγός σε έναν στίχο του Βαλαωρίτη. Εγώ θυμάμαι απ’ τα γυμνασιακά μου χρόνια έναν στίχο του Σεφέρη : «Να σηκωθεί ο Αϊ Γιώργης ο Καβαλάρης να καρφώσει με το κοντάρι στο χώμα τον δράκοντα». Και ο δράκος, κυρίες και κύριοι, υπάρχει και σήμερα. Και απειλεί το μέλλον του Στρατού όπως τον απειλούν και οι εχθροί μας. Είναι ο δράκος της άχρηστης γραφειοκρατίας. Είναι ο δράκος του εφησυχασμού στις βεβαιότητες του χθες, για να μην πω του προχθές. Είναι ο δράκος της ανεπαρκούς εκπαίδευσης των κληρωτών μας. Είναι ο δράκος των δεκάδων άχρηστων εγκαταστάσεων, τις οποίες συγχωνεύουμε. Είναι ο δράκος των υποστελεχωμένων Μονάδων μας, της ανεστραμμένης πυραμίδας των στελεχών μας. Είναι ο δράκος τον οποίο πρέπει να σκοτώσουμε εμείς.

Ελπίζω, κυρίες και κύριοι, ότι ο Άη Γιώργης θα μας βοηθήσει σε αυτό. Γιατί πρέπει να αλλάξουμε πολλά, πάρα πολλά. Έχω πει επανειλημμένα ότι χρειαζόμαστε μια βαθιά μεταρρύθμιση. Και εσείς τα στελέχη του ελληνικού Στρατού, το ξέρετε καλύτερα από όλους. Η Άμυνα της Πατρίδας απαιτεί μακροπρόθεσμο κι εμπεριστατωμένο, σχεδιασμό. Και η «Ατζέντα 2030» που είναι η απάντηση της Πολιτείας σε αυτή την μεγάλη ανάγκη, δεν αποτελεί απλή καταγραφή προτεραιοτήτων. Είναι μια ολιστική αντίληψη άμυνας, αποτροπής, τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, οικονομικής ανάπτυξης. Η Άμυνα μπορεί να είναι ένας παράγοντας πλουτισμού της κοινωνίας μας. Είναι επίσης ένα πρόγραμμα βελτίωσης της καριέρας, των όρων ζωής, της μισθοδοσίας των στελεχών μας. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι συμβατικές και υβριδικές απειλές, οι τεχνολογικές εξελίξεις, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη ενός πλήρους ανασχεδιασμού.

Γιατί όπως επίσης έχω πει επανειλημμένα, η Ελλάδα δεν έχει την ευτυχία του Λουξεμβούργου. Δεν είναι σε μια ήσυχη γεωπολιτική γωνιά της Ευρώπης. Βρίσκεται ακριβώς εκεί, που οι διαρκείς γεωπολιτικές μεταβλητές, η αστάθεια, οι ανταγωνισμοί, οι απρόβλεπτες συγκρούσεις συναντιούνται. Για να επιβιώσει λοιπόν η Ελλάδα πρέπει να τα αλλάξουμε όλα. Κι αυτό κάνουμε με την «Ατζέντα 2030». Η Ατζέντα υλοποιείται. Το πρόσφατα εγκεκριμένο από το ΚΥΣΕΑ Σχέδιο Δομής Δυνάμεων και ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών, περιλαμβάνουν τις βασικές στρατηγικές επιλογές της Πατρίδας για τα επόμενα 12, συν 8, 20 δηλαδή συνολικά χρόνια. Δεν θυμάμαι όσο γνωρίζω την Πατρίδα μας να έχει κάνει εικοσαετή προγραμματισμό για οτιδήποτε. Και αυτό γίνεται με διαφάνεια. Κάθε πρόγραμμα άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, θα εξελίσσεται μόνο μετά από ειδική συζήτηση στην υποεπιτροπή εξοπλιστικών της Βουλής των Ελλήνων, τη διεύρυνση της οποίας θα ζητήσω με επιστολή από τον Πρόεδρο της Βουλής, μόλις ανοίξει η Βουλή την επόμενη Δευτέρα. Και βέβαια όπως ο νομός επιτάσσει, μετά από ειδική απόφαση του ΚΥΣΕΑ.

Γιατί θέλουμε να τονίσουμε ότι τα θέματα εξοπλισμών δεν αποτελούν ούτε κομματικό προνόμιο ούτε κομματικό Φέουδο. Αποτελούν τον χώρο κοινής προσέγγισης και κατανόησης όλων των κομμάτων, για να μην πω όλων των Ελλήνων. Εστιάζουμε λοιπόν στον εκσυγχρονισμό των δυνάμεών μας, με την ενσωμάτωση συστημάτων αλλά κυρίως αντιλήψεων και κουλτούρας κατάλληλων για τον 21ο αιώνα. Από την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τα συστήματα του Πυραυλικού Πυροβολικού τα συστήματα anti-drone όπως ο «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ», την αναβάθμιση του μαχητή με το πρόγραμμα «Σύγχρονος Μαχητής», τα οποία είναι ήδη σε εξέλιξη. Κυρίες και κύριοι, Σε αυτό το σημείο θέλω να ευχαριστήσω και να συγχαρώ όλο το προσωπικό του Στρατού Ξηράς. Και να εκφράσω στην καθεμία και στον καθένα την βαθιά κι ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη για τη συμβολή, την τεράστια συμβολή στην προάσπιση της ακεραιότητας της Πατρίδας μας. Τη διασφάλιση της Κυριαρχίας της και των Κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Ο Άγιος Γεώργιος σκέποι το Στρατό, της Ελλάδας».

Το άρθρο Αντιαεροπορικά Συστήματα και νέα Πυραυλικά συστήματα για τον Στρατό Ξηράς οι δύο κυρίαρχες εξοπλιστικές προτεραιότητες σύμφωνα με τον σχεδιασμό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ίσως η πλέον σημαντική είδηση της χθεσινής ημέρας ήταν οι δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος σημείωσε με ιδιαίτερη έμφαση πως η χώρα μας στρέφεται στο Ισραήλ για την απόκτηση των νέων αντιαεροπορικών συστημάτων δεδομένου πως εάν επιθυμούσαμε να προμηθευτούμε PATRIOT τότε θα απαιτούνται επιπλέον πέντε έτη λόγω περιορισμένων παραγωγικών δυνατοτήτων. Όπως χαρακτηρηστικά τόνισε: Η Ευρώπη σήμερα -πρέπει να το αντιληφθούμε- έχει ένα μεγάλο παραγωγικό κενό όσον αφορά στην άμυνα. Αν, παραδείγματος χάρη, θέλουμε να μιλήσουμε για αντιπυραυλική προστασία, η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που διαθέτει αμερικανικά συστήματα Patriot, αλλά αν θέλουμε να πάμε να αγοράσουμε νέα συστήματα Patriot, πιστεύω -θα με διορθώσει ο Υπουργός- ότι θα χρειαστούμε τέσσερα με πέντε χρόνια για να μπορέσουμε να προμηθευτούμε ένα τέτοιο σύστημα, πολύ απλά γιατί δεν υπάρχει η παραγωγική δυνατότητα. Οι ευρωπαϊκές δυνατότητες είναι περιορισμένες, το Ισραήλ είναι μία χώρα με την οποία έχουμε μία στρατηγική συμμαχία και ενδεχομένως μπορεί πιο γρήγορα να μας παρέχει τέτοιες δυνατότητες.

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού καθιστούν προφανή την επιλογή της κυβέρνησης για την απόκτηση ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων ενώ παραμένει βασικό ζητούμενο τι απόφαση θα παρθεί για τον εκσυγχρονισμό των PATRIOT και εάν ένα τέτοιο πρόγραμμα δύναται να προχωρήσει. Η αντικατατάσταση των ρωσικών S-300 PMU1 της Πολεμικής Αεροπορίας όπως και των ρωσικής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων αποτελεί κυρίαρχη προτεραιότητα στα πλαίσια του νέου εξοπλιστικού προγράμματος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ως δυνητικές επιλογές προβάλουν τα ισραηλινά συστήματα (BARAK & DAVID SLING) ενώ εξετάζονται και ευρωπαϊκής προέλευσης επιλογές. Ειδικότερα, σε επίπεδο Γενικού Επιτελείου Στρατού αξιολογούνται δυνητικές επιλογές ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων βραχέως και μέσου βεληνεκούς για την αντικατάσταση των ρωσικής προέλευσης αντιαεροπορικών του Στρατού Ξηράς καθώς και των αμερικανικής προέλευσης παρωχημένων αντιαεροπορικών συστημάτων HAWK. Στο επίκεντρο της αξιολόγησης έχουν βρεθεί τα αντιαεροπορικά συστήματα Barak και Spyder. Στόχος του Γενικού Επιτελείου Στρατού είναι η ολική ανανέωση των αντιαεροπορικών συστημάτων του Αντιαεροπορικού Πυροβολικού που υπηρετούν στις Περιοχής Ευθύνης του Δ Σώματος Στρατού και της ΑΣΔΕΝ.

Σύμφωνα με πληροφορίες το κόστος της ισραηλινής πρότασης ξεπερνά τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ και συγκεκριμένα ανέρχεται στα 6.7 δισ. ευρώ για τη κάλυψη όλων των παραπάνω αντιαεροπορικών συστημάτων. Το τελικό κόστος είναι παραπάνω από τριπλάσιο των διατιθέμενων κονδυλίων τα οποία έχουν προβλεφθεί στο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας δεδομένου πως οι πιστώσεις που έχουν προβλεφθεί (σε πρώτη φάση) κυμαίνονται περί τα 2 με 2.5 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτων, ο σχεδιασμός για τον ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικό θόλο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων χωρίζεται σε δύο φάσεις εκ των οποίων η πρώτη έχει χρονικό ορίζοντα υλοποίησης ως το 2030 ενώ η δεύτερη μεταξύ 2030 – 2036. Είναι σαφές πως σε πρώτη φάση κυρίαρχη προτεραιότητα θα δοθεί στην αντικατάσταση των σοβιετικής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Αξίζει να σημειωθεί πως σε επίπεδο ανώτατης πολιτικής ηγεσίας και Μεγάρου Μαξίμου καταγράφεται έντονος προβληματισμός απόρροια των δηλώσεων του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια αναφορικά με τις διαρκείς αναφορές στον ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικό θόλο δίχως να λογίζονται ζητήματα χρηματοδότησης και δημοσιονομικών δεδομένων της κυβέρνησης. Και τούτο διότι πολλές φορές ανακοινώνονται και εξαγγέλλονται προγράμματα από τον ΥΕΘΑ Νίκο Δένδια με καθαρά επικοινωνιακό χαρακτήρα και πρόσημο όντως εν πολλοίς επικοινωνιακά αφηγήματα.

Παράλληλα πρέπει να επισημανθούν τα εξής δεδομένα: για την αντικατάσταση των αντιαεροπορικών TOR-M1 και OSA AK/ AKM ως επικρατέστερες προβάλουν οι ισραηλινές επιλογές των αντιαεροπορικών συστημάτων SPYDER-AiO (All-in-One) ή εναλλακτικά BARAK MX ή του SPYDER SR/ MR ή συνδυασμού αυτών των δύο παραπάνω συστημάτων. Για την αντικατάσταση των αντιαεροπορικών HAWK προβάλει ως επιλογή η προμήθεια των αντιαεροπορικών BARAK MX ενώ για τη περίπτωση των αντιαεροπορικών S-300 PMU1 της Πολεμικής Αεροπορίας ως βασικές επιλογές προβάλουν τα ισραηλινά αντιαεροπορικά David’s Sling (πρώτιστη επιλογή του ΓΕΑ) ή τα BARAK MX (εναλλακτικά) εξοπλισμένα με πυραύλους βεληνεκούς 150 χιλιομέτρων.

Από τη μεριά του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκος Δένδιας επισήμανε την ειλημμένη απόφαση για τα νέας γενιάς πυραυλικά συστήματα του Πυροβολικού Μάχης του Στρατού Ξηράς. Ειδικότερα, σημείωσε πως: «Λοιπόν, αυτή η κυβέρνηση είναι η πρώτη κυβέρνηση η οποία έχει το στοιχείο του απορρήτου πάνω, γι’ αυτό δεν μπορώ να το καταθέσω, έχει καταθέσει δεκαετές εξοπλιστικό, το οποίο έχει αποστείλει ήδη προς τη Βουλή των Ελλήνων εδώ και ένα μήνα και αναμένει πότε θα συνέλθει η Επιτροπή για να το συζητήσουμε. Επίσης, έρχομαι να μιλήσουμε λίγο αν θέλετε για το ευρύτερο πλαίσιο. Τι προτείνουμε εδώ; Και είναι υπαρξιακό για τη χώρα. Προτείνουμε μια συνολική αλλαγή προσέγγισης των αμυντικών θεμάτων. Κατ’ αρχάς, μία πλήρη αλλαγή δόγματος. Θα τα πω απλά και στην Επιτροπή, θα τα πω πολύ πιο καθαρά, με λεπτομέρειες, βεβαίως, χωρίς καμία δημοσιότητα. Σταματάμε τη λογική ότι το Αιγαίο το υπερασπίζεται ο στόλος και πάμε σε μια τελείως διαφορετική λογική, με την Ασπίδα του Αχιλλέα, που το Αιγαίο για όλη την επικράτεια – εναντίον πυραύλων, εναντίον αεροπλάνων, εναντίον drones, εναντίον σκαφών και εναντίον υποβρυχίων – το υποστηρίζει πλέον ένα πολύ πιο πολύπλοκο σύστημα, πολύ πιο φθηνό όμως στην απόκτησή του και πολύ πιο ικανό στη λειτουργία του, πολλαπλών πυραυλικών συστημάτων, αποκρυπτόμενων και μετακινούμενων, με τεχνητή νοημοσύνη και Command and Control. Και από κει και πέρα ο στόλος ελευθερώνεται. Ιδίως τα νέα πλοία του στόλου, ελευθερώνονται για να λειτουργήσουν ως στρατηγικά όπλα αποτροπής και το ίδιο συμβαίνει και με τα αεροπλάνα, τα Rafale και τα Mirage που μπορούν να φέρουν στρατηγικά όπλα. Και αλλάζουμε και τη δομή των δυνάμεων».

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο νέο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών περιλαμβάνεται η απόκτηση των ισραηλινής προέλευσης πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS έναντι 700 εκατομμυρίων ευρώ. Αντικειμενικός Σκοπός του Γενικού Επιτελείου Στρατού καθώς και του ΓΕΕΘΑ είναι η απόκτηση δύο Μοιρών Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS (36 εκτοξευτές) ισραηλινής προέλευσης. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη ενώ αξιολογείται και η προοπτική απόκτησης ευρωπαϊκών οχημάτων (EURO-PULS) καθώς και ευρωπαϊκών πυρομαχικών για πυραυλικά συστήματα. Παράλληλα, η θετική εισήγηση της Διεύθυνσης Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, σηματοδοτεί καίριες εξελίξεις για το Πυροβολικό Μάχης του Στρατού Ξηράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος της Διεύθυνσης Πυροβολικού είναι η απόκτηση δύο Μοιρών Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS με το ανάλογο απόθεμα πυρομαχικά τακτικού, επιχειρησιακού και στρατηγικού επιπέδου. Το κονδύλι ύψους 1.1 δις ευρώ για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των M-270 MLRS στο επίπεδο M-270 A1 (ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού παρωχημένο, σχεδόν εικοσαετίας), θα διατεθεί για την απόκτηση νέων Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων παράλληλα με νέα πυραυλικά οπλικά συστήματα όπως τους πυραύλους EXTRA και PREDATOR HAWK επίσης ισραηλινής κατασκευής και προέλευσης.

Το άρθρο «Ο κύβος ερρίφθη»: Οι δηλώσεις που επιβεβαιώνουν την απόκτηση αντιαεροπορικών και νέων πυραυλικών συστημάτων από το Ισραήλ για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Είναι γνωστή τοις πάσοι η απειλή που συνιστά για την ελληνική πλευρά το πρόγραμμα ανάπτυξης και κατασκευής βαλλιστικών βλημάτων από πλευράς Τουρκίας. Η εμφάνιση προσφάτως του τουρκικού βαλλιστικού βλήματος TAYFUN έγινε αφορμή για την διατύπωση πολλών σχολίων, που κινούνται από την δραματοποίηση έως την εμφανή υποτίμηση της απειλής, αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά, πως στο ελληνικό περιβάλλον διαλόγου απουσιάζει η ψυχρή και αντικειμενική ανάγνωση της πραγματικότητας και αντιθέτως κυριαρχεί η αμετροέπεια.

Γράφουν οι Κωνσταντίνος Τόλιας (Konstantinos_Tolias@hotmail.com) και Αναστάσιος Παπανδρέου (anastasios_papandreou@hotmail.com)

Η δημόσια συζήτηση όσον αφορά τις δυνατότητες αντιμετώπισης της απειλής περιστράφηκε γύρω από την ικανότητα της ελληνικής αεράμυνας να αντιμετωπίσει την απειλή που συνιστούν τα τουρκικά βαλλιστικά βλήματα και τις αναγκαίες προσθήκες που πρέπει να γίνουν σε αυτήν, ώστε να καταστεί αυτή πιο αξιόπιστη. Ελάχιστη αντιθέτως προσοχή τράβηξε στην σφαίρα του δημοσίου διαλόγου, το τι κινήσεις πρέπει να λάβουν χώρα σε «επιθετικό» επίπεδο ώστε να αντισταθμιστεί η απειλή. Και εξηγούμαστε. Είναι γνωστό πως, σε κάθε τομέα της στρατιωτικής τέχνης και επιστήμης, δεν αρκούν τα αμυντικά μέσα αντιμετώπισης μιας δεδομένης απειλής, αλλά αυτά οφείλουν να συνδυάζονται, στην βάση ενός κατάλληλου και ισορροπημένου «μίγματος», με επιθετικά ανάλογα. Για να γίνουμε λίγο πιο γλαφυροί, από έναν πολεμιστή δεν γίνεται να απουσιάζει το «δόρυ» και αυτός να αρκείται στην «ασπίδα». Έτσι λοιπόν ο ελληνικός στρατιωτικός μηχανισμός δεν μπορεί να αρκείται σε αμυντικά μέσα αλλά να κατέχει και ικανό αριθμό επιθετικών αντιστοίχων. Τα τελευταία μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορα συστήματα. Αυτά διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες: τα βαλλιστικά βλήματα και τα βλήματα πλεύσης.

Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με τα πρώτα και θα αναπτύξουμε την πιθανότητα εξοπλισμού των ΕΕΔ με ένα όπλο της κατηγορίας, το ισραηλινό LORA. Όπως έχει παρουσιαστεί παλαιότερα, ο πύραυλος LORA πρωτοεμφανίσθηκε το 2003 σε έκθεση του Ισραηλινού Στρατού, κατασκευάστηκε από τις ΙΑΙ, MLM Division και IMI, ενώ πέραν του Ισραηλινού, τον χρησιμοποιεί και ο Αζερικός Στρατός. Σύμφωνα με την ΙΑΙ, ο LORA έχει διάμετρο 0,624 μέτρα, μήκος 5,2 μέτρα και βάρος εκτόξευσης περίπου 1.600 κιλά. Μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως 600 κιλά και να αναπτύξει μία μόνο κεφαλή (είτε συμβατική είτε πολλαπλών χρήσεων). Χρησιμοποιεί αδρανειακό σύστημα ναυσιπλοΐας INS, ενώ για τερματική καθοδήγηση πλοηγείται τηλεχειριζόμενα μέσω κάμερας. Ο πύραυλος έχει μέγιστη εμβέλεια 430 χιλιομέτρων, κινούμενος με υπερηχητικές ταχύτητες και ακρίβεια 10 μέτρων CEP με ικανότητα ελιγμών και αλλαγής δεδομένων πτήσης μέσω δορυφορικής υποβοήθησης GPS.

Το οπλικό σύστημα περιλαμβάνει κυρίως έναν βαλλιστικό πύραυλο και έναν εκτοξευτή μαζί με ένα σύστημα Διοίκησης-Ελέγχου, καθώς και ένα σύστημα επίγειας/θαλάσσιας υποστήριξης. Μπορεί να χτυπήσει με ακρίβεια μια σειρά στόχων, συμπεριλαμβανομένων τακτικών πυραύλων εδάφους-εδάφους (SSM), αεροπορικών βάσεων, πολλαπλών συστοιχιών πυροβολικού, μονάδων αεράμυνας και εχθρικών θέσεων Διοίκησης-Ελέγχου. Παρέχει βελτιωμένο χρόνο απόκρισης στην αλλαγή δεδομένων πτήσης αγνοώντας τους καιρικούς περιορισμούς. Το κόστος συντήρησης του πυραύλου είναι πολύ χαμηλό, καθώς στεγάζεται σε σφραγισμένο κάνιστρο. Μπορεί εύκολα να μεταφερθεί εύκολα καθώς απαιτεί πολύ μικρό χώρο καταστρώματος κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δραστηριοτήτων του.

Επιχειρησιακές εφαρμογές του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Τυχόν εισαγωγή του LORA σε υπηρεσία με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα είχε ευεργετικές, σχεδόν στρατηγικής σημασίας, συνέπειες για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια παρένθεση: πολλοί, στην προσπάθεια τους να υποστηρίξουν την αναγκαιότητα της εισόδου στο ελληνικό οπλοστάσιο παρόμοιας τεχνολογίας οπλικών συστημάτων, προβαίνουν σε ένα καίριο, δομικής σημασίας λάθος, επικαλούμενοι το δόγμα MAD (Mutual Assured Destruction) που επικράτησε μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Πρέπει όμως να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο δόγμα αναπτύχθηκε στο περιβάλλον της πυρηνικής αντιπαράθεσης και υπό τους όρους που αυτή επέβαλε. Η μηχανιστική μεταφορά του συγκεκριμένου υποδείγματος στο ελληνοτουρκικό σύστημα αντιπαράθεσης, ορισμένο με συμβατικά όπλα, αποτελεί στρατηγικό σφάλμα ανάλυσης και οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

Τυχόν απόκτηση του LORA από την Ελλάδα θα επέτρεπε στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να πλήξουν με μεγάλη ακρίβεια και να εξουδετερώσουν τα κέντρα βάρους της τουρκικής πολεμικής μηχανής. Ως τέτοια ορίζονται αεροδρόμια, στρατιωτικές βάσεις, ναύσταθμοι, κέντρα ανεφοδιασμού, συγκοινωνιακοί κόμβοι, σταθμοί έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, στρατηγεία, χώροι συγκέντρωσης χερσαίων δυνάμεων κ.α. Επίσης η ναυτική έκδοση του LORA προσφέρεται για την προσβολή στόχων όπως κύριες μονάδες μάχης και αποβατικές του αντιπάλου, οι οποίες στην παρούσα φάση, στερούνται μέτρων ισχυρής προστασίας έναντι παρόμοιων απειλών.

Τυχόν προσβολή αυτών των στόχων με ομοβροντίες (Salvo) LORA θα υποβάθμιζε καίρια την συνολική ικανότητα του εχθρού να διεξάγει επιχειρήσεις, διαμορφώνοντας ευνοϊκότερους όρους συνέχισης των επιχειρήσεων από ελληνικής πλευράς. Όπλα ωστόσο όπως το LORA καλό είναι να μην αντιμετωπίζονται ως πανάκεια. Κι αυτό διότι ο όγκος πυρός που δύναται να εξαπολυθεί από αυτά και από τα υπόλοιπα μέσα εκπομπής πυρός που διαθέτουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι πεπερασμένος και μάλλον περιορισμένος και δεν είναι δυνατόν να «γονατίσουν» έναν αντίπαλο όπως η Τουρκία. Προς επίρρωση του σχετικού ισχυρισμού παραθέτονται τόσο τα παραδείγματα του Ιράκ και της Γιουγκοσλαβίας όσο και πιο πρόσφατα της Ουκρανίας, που συνέχισαν να πολεμούν, αν και δέχθηκαν πολλαπλάσιο όγκο πυρομαχικών, ακριβείας και μη, που εξαπολύθηκε εναντίον τους σε σχέση με αυτόν που μπορούν να εκπέμψουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Επίσης, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέσων μεγιστοποιείται με την ύπαρξη ενός κατάλληλα δομημένου συστήματος ISTAR αποτελούμενου από στρατηγικά UAV, αεροσκάφη επιτήρησης εδάφους και δορυφορικά συστήματα. Τυχόν έλλειψη ή πλημμελή επένδυση επί αυτών, είναι ικανή να ελαχιστοποιήσει από μόνη της την όποια επένδυση γίνει σε όπλα όπως το LORA, χωρίς σε αυτό να υπολογίζονται τα μέσα ενεργητικής και παθητικής άμυνας που ενδέχεται να λάβει ο αντίπαλος.

Οργανωτικοί-επιχειρησιακοί φορείς αξιοποίησης του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Όπλα σαν το LORA προσφέρονται για υιοθέτηση από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Στον ΕΣ ο μόνος κατάλληλος φορέας αξιοποίησης του LORA είναι το Πυροβολικό Μάχης, του οποίου δύναται να επεκτείνει τον επιχειρησιακό ορίζοντα. Φρονούμε πως η απόκτηση LORA με προσανατολισμό χρήσης τόσο από την 1^η Στρατιά όσο και από την ΑΣΔΕΝ θα ήταν πολύ σημαντική κίνηση ώστε να αναβαθμιστούν οι δυνατότητες του Πυροβολικού Μάχης και να αποκτήσει η ελληνική αποτροπή ένα σχετικό βάθος, τουλάχιστον από πλευράς ΕΣ.

Αλλά και το ΠΝ μπορεί να επωφεληθεί από τα LORA. Επάκτιες συστοιχίες βλημάτων της αντιπλοϊκής έκδοσης του βλήματος, δύναται να καταστήσουν εφικτή την δημιουργία ζωνών Anti-Access/Area Denial (A2AD) δημιουργώντας χώρους απαγόρευσης/ καταστροφής του τουρκικού στόλου επιφανείας. Επίσης η πιστοποιημένη δυνατότητα τοποθέτησης του LORA πάνω σε πολεμικά ή και εμπορικά πλοία, αυξάνει τον βαθμό αβεβαιότητας του εχθρού, προσφέρει την δυνατότητα προσβολής στόχων από μη αναμενόμενη κατεύθυνση και αυξάνει συνολικά την ισχύ πυρός της φίλιας ναυτικής δύναμης. Ας σκεφτεί κανείς για λίγο την πιθανότητα προσβολής τουρκικών στόχων από «αθώα» εμπορικά πλοία που πλέουν ανυποψίαστα για τον αντίπαλο κατά μήκος των νότιων μικρασιατικών ακτών.

Αναμφίβολα για το κεφάλαιο που ανοίγεται όσον αφορά την είσοδο στο ελληνικό οπλοστάσιο συστημάτων όπως το LORA, θα μπορούσαν  να λεχθούν και να γραφούν περισσότερα. Εμείς επιχειρήσαμε μια όσο πιο συνοπτική περιγραφή των επιχειρησιακών παραμέτρων που τίθενται σε ο, τι έχει να κάνει με την χρήση του LORA από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και της πιθανής χρησιμότητας που μπορεί να έχει. Επιφυλασσόμεθα να επανέλθουμε σε πρώτη ευκαιρία, μόλις γίνουν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες γύρω από την πιθανότητα πρόσκτησης του συστήματος από ελληνικής πλευράς.

Στη Eurosatory 2024, η MBDA παρουσίασε τον νέο πύραυλο κρουζ LCM (Land Cruise Missile). Ο LCM είναι μεγάλης εμβέλειας εκτοξευόμενος από εκτοξευτές εδάφους θέλοντας να καλύψει την ανάγκη για ένα τέτοιο όπλο που αναδύθηκε μέσα από την εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο LCM ανήκει στην οικογένεια του πυράυλου κρουζ Scalp EG αποτελώντας το τρίτο μέλος και βασίζεται στην έκδοση του πολύ επιτυχημένου Naval Cruise Missile ( MdCN) / Naval Cruise Misile (NCM) ο οποίος σε λίγα χρόνια θα επιχειρεί και από τις νέες φρεγάτες του Π.Ν., FDI HN.

O LCM έχει σχεδιαστεί για να ανταποκρίνεται στις σημερινές στρατηγικές ανάγκες του πεδίου μάχης, προσφέροντας μια κυρίαρχη και ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή λύση για χτυπήματα ακριβείας εξαιρετικά μεγάλης εμβέλειας. Τα χαρακτηριστικά του νέου πυραύλου είναι παρόμοια με του MdCN, αν και η έκδοση δεν προσδιορίζει το εύρος, το μέγεθος, το ωφέλιμο φορτίο ή τα συστήματα καθοδήγησής του. Ωστόσο, ο πύραυλος στον οποίο βασίζεται έχει μήκος περίπου 6,4 μέτρα μαζί με τον αποσπόμενο επιταχυντή (Booster), ζυγίζει 1,4 τόνους και φέρει κεφαλή 1.100 λιβρών, πετά με περίπου 500 mph και μπορεί να φτάσει στόχους περίπου 620 μίλια μακριά. Επίσης, ο Scalp Naval διαθέτει συνδυαστικό σύστημα καθοδήγησης αδρανειακής πλοήγησης (INS) με υποβοήθηση GPS, που του επιτρέπει να πετάει σε πολύ χαμηλά ύψη και να προσαρμόζει ανάλογα την πορεία του.

Ο LCM έχει ε σχεδιαστεί για να μπορεί να διεισδύει στα ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας του εχθρού, λόγω της «μειωμένης διατομής ραντάρ και της ικανότητας παρακολούθησης εδάφους», παρέχοντας άμεση και μόνιμη απειλή κατά στόχων υψηλής αξίας έως και πολύ μεγάλης εμβέλειας. Το γεγονός ότι είναι διαθέσιμοι και πύραυλοι που εκτοξεύονται από το έδαφος καθιστά επίσης δυνατό να μην τεθεί σε κίνδυνο τα αεροσκάφη σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί κυριαρχία του αέρα. Αυτή η ικανότητα να επηρεάζεις την επιθετική συμπεριφορά των αντιπάλων είναι ζωτικής σημασίας σε συμμετρικές εμπλοκές υψηλής έντασης. Τα δυνατά πλεονεκτήματά του περιλαμβάνουν πολύ υψηλή ακρίβεια σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, υψηλή επιβίωση χάρη στην χαμηλή υπογραφή ραντάρ, ικανότητα παρακολούθησης εδάφους και ικανότητα εξαπάτησης της άμυνας του εχθρού, καθώς και υψηλή καταστροφικότητα έναντι διαφόρων στόχων. Επιτρέπει επίσης συγχρονισμένα χτυπήματα υψηλής ακρίβειας χάρη στην ικανότητα «Συγχρονισμένης προσβολής στο στόχο» (STOT, Synchronized Time-On-Target), που αποδείχθηκε από τις επιτυχημένες δοκιμές με το Γαλλικό Ναυτικό στις 18 Απριλίου 2024.

Πύραυλοι Κρουζ στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις

Όπως προαναφέραμε, κατά την καθέλκυση της δεύτερης φρεγάτας FDI HN έγινε γνωστό ότι οι τρεις τελευταίες φρεγάτες θα είναι εξοπλισμένες με τους ναυτικούς πυραύλους κρούσης MdCN. Αποκτώντας και το Π.Ν. τη δυνατότητα στρατηγικής κρούσης, μετά την Π.Α. και τους αερομετεφερόμενους Scalp EG από τα γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη Mirage 2000-5 Mk2 και Rafale F3R. Μετά και την ολοκλήρωση της συμφωνίας για την τέταρτη φρεγάτα και την εγκατάσταση των εκτοξευτών Sylver Α70, οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με ανοικτές πηγές, θα διαθέτουν ένα σύνολο 90+ πυραύλων Scalp EG που αποκτήθηκαν μέσα από τρεις διαδοχικές παραγγελίες και τουλάχιστον 24 MdCN στις τρεις φρεγάτες FDI HN. Μια δύναμη πυρός ικανή να αποτελέσει πονοκέφαλο και όπλο ψυχολογίας απέναντυ στον αντίπαλο.

Μια πιθανή προσθήκη στο ελληνικό οπλοστάσιο την από ξηράς εκτοξευόμενη έκδοση θα είχε πολλαπλά οφέλη τόσο στρατηγικά όσο και τακτικά.

Στρατηγικά γιατί πολλαπλασιάζονται οι πλατφόρμες εκτόξευσης επομένως και τα όπλα που είναι έτοιμα για βολή. επιτρέποντας την προσβολή περισσότερων στόχων από διαφορετικές πλατφόρμες αυξάνοντας τη δυσκολία διαχείρισης αυτού του παράγοντα από τον αντίπαλο. Τακτικά, γιατί η εύρεση και η προσβολή των κινητών χερσαίων εκτοξευτών είναι μια πολύ δύσκολη αποστολή που απαιτεί τεράστιες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο σε μεγάλου εύρους και έντονα αμφισβητούμενες ή απαγορευμένες περιοχές από την αντίπαλη αεράμυνα. Επίσης γιατί θα μπορούσε να αποτραπεί η αγορά και εγκατάσταση των ναυτικών πυραύλων κρούσης MdCN στις φρεγάτες FDI HN από τη στιγμή που η MBDA έκανε γνωστό ότι οι κάθετοι εκτοξευτές δεν είναι πιστοποιήμενοι στην μεταφορά και εκτόξευση των Α/Α πυραύλων Aster 30 και μια τέτοια απαίτηση ενέχει κόστος και χρόνο που θα επωμιστεί το Π.Ν. Οπότε το φορτίο των Α/Α πυραύλων των τριών φρεγατών θα περιοριστεί στους 24 Aster 30, που θεωρείται μικρό για μια Αντιαεροπορική φρεγάτα. Συνυπολογίζοντας επίσης ότι οι εκτοξευτές Sylver δεν έχουν τη δυνατότητα Quad pack για πυραύλους μικρής-μέσης εμβέλειας ώστε να μπορεί να αυξηθεί το απόθεμα πυραύλων πάνω στο πλοίο.

Ο LCM μπορεί να δώσει την ευκαιρία στους έλληνες επιτελείς για μια ολιστική λύση που θα μπορεί να λειτουργεί χωρίς να δεσμεύει πλατφόρμες από τη στιγμή που ένας πύραυλος κρουζ είναι στρατηγικό όπλο και η χρήση του δεν θα είναι στην κρίση του τοπικού διοικητή/πτεράρχου/πλοιάρχου, αλλά θα είναι εντολή από τα ανώτερα κλιμάκια της ιεραρχίας που λαμβάνουν αποφάσεις σε στρατηγικό επίπεδο.

Το άρθρο Η ελληνική απάντηση στο τουρκικό βαλλιστικό οπλοστάσιο: Μονόδρομος η απόκτηση στρατηγικών και βαλλιστικών όπλων για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ο ελληνικός στρατός έχει στην υπηρεσία δύο τύπους πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων. Ένας αμερικάνικης και ένας τσέχικης προέλευσης που αποκτήθηκαν μέσα στη δεκαετία του 1990.  Σήμερα διαθέτει 36 μονάδες M-270 MLRS κατασκευής Lockheed Martin και 116 από τους 150 RM-70 που αποκτήθηκαν από τα αποθέματα του ανατολικογερμανικού στρατού το 1992 μαζί με άλλα οπλικά συστήματα ως πλεονάζων υλικό μετά την ενοποίηση των δύο Γερμανιών.

Εν έτη 2023, με την εξέλιξη της τεχνολογίας και των απαιτήσεων και τα δύο αυτά συστήματα θεωρούνται παρωχημένα εφόσον δεν έχουν περάσει από κάποιο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και δεν έχουν πλαισιωθεί από σύγχρονα εξελιγμενα πυρομαχικά. Με το πρόσχημα της πρόσφατης απόφασης της επιτροπής άμυνας της Βουλής για τον εκσυγχρονισμό μέρους των 36 Μ-270 κόστους 1,081 δις ευρώ μαζί με τα πυρομαχικά, θα κάνουμε μια παρουσίαση των διαθέσιμων συστημάτων και επιλογών που θα μπορουσε να έχει ο ελληνικός στρατός. Στην παρουσίαση δεν θα αναφερθούμε σε ρώσικα, κινέζικα ή άλλα συστήματα που εκ των πραγμάτων είναι εκτός ελληνικής πραγματικότητας λόγω γεωπολιτικών και άλλων περιορισμών.

Μ-270 MLRS / Μ-142 HIMARS

Ο Μ-270 ξεκίνησε η παραγωγή του το 1975 και έληξε το 2003 όπου αντικαταστάθηκε από το Μ-142 HIMARS. Χωρίζεται ουσιαστικά σε τρία μέρη, το σασί Μ993 όπου είναι μια επιμηκυμένη έκδοση του σασί του ΤΟΜΑ Bradley, τον εκτοξευτή/αυτόματο φορτωτή και την θωρακισμένη καμπίνα του πληρώματος όπου βρίσκεται και το σύστημα ελέγχου πυρός. Η καινοτομία του συστήματος ήταν την εποχή εκείνη ότι οι ρουκέτες έρχονταν προσυσκευασμένες σε ειδικά κοντέινερ που κούμπωναν απευθείας στον εκτοξευτή του οχήματος μειώνοντας δραστικά το χρόνο επαναγέμισης, τη στιγμή που σε όλα τα αντίστοιχα συστήματα η επαναγέμιση γινόταν χειροκίνητα μία-μία ρουκέτα. Στην αρχική έκδοση ο εκτοξευτής είχε τη δυνατότητα να βάλει τις μη κατευθυνόμενες ρουκέτες Μ26/Μ26Α1 βεληνεκούς 30/45 χιλιομέτρων και τους βαλλιστικούς πυραύλους MGM-140A Block1/Α1 με βεληνεκές 165/300 χιλιόμετρα. Οι μη κατευθυνόμενες ρουκέτες Μ26/Μ26Α1 είναι φορείς βομβιδίων διασποράς ιδανικές κατά μεγάλων συγκεντρώσεων οπλικών συστημάτων και καλύπτοντας μεγάλες περιοχές ενδιαφέροντος. Ενδεικτικά μία πυροβολαρχία των 18 συστημάτων βάλλοντας το πλήρες φορτίο των 12 ρουκετών Μ26 των 227χιλ με 644 βομβίδες η καθεμιά έχει τη δυνατότητα να ρίξει με τη μία 139104 βομβίδες στην περιοχή ενδιαφέροντος κάνοντας ουσιαστικά την περιοχή αυτή απροσπέλαστη. Το κύριο πρόβλημα αυτών των ρουκετών είναι το ποσοστό άσκαστων βομβίδων που μπορεί να γίνουν θανάσιμη παγίδα για τα φίλια τμήματα και τους αμάχους.

Στις αρχές του 2000 η Lockheed παρουσίασε το πακέτο αναβάθμισης στο επίπεδο Α1. Στο επίπεδο αυτό ο εκτοξευτής αποκτάει αναβαθμισμένο μηχανικό σύστημα ελέγχου του εκτοξευτή (ILMS, improved Launcher Mechanical System) όπου ο χρόνος στόχευσης και επαναγέμισης του εκτοξευτή μειώνεται κατά έξι φορές σε σχέση με το προηγούμενο μοντέλο. Όπως επίσης και αναβαθμισμένο σύστημα ελέγχου πυρός (IFCS, Improved Fire Control System) το οποίο υποστηρίζει τις νέες ρουκέτες εκτεταμένου βεληνεκούς κατευθυνόμενες μέσω GPS Μ30/Μ31. Όμως από την έκδοση αυτή χάνει τη δυνατότητα βολής των παλαιότερων ρουκετών Μ26/Μ26Α1 λόγω και της συνθήκης απαγόρευσης όπλων με βομβίδια διασποράς. Στο επόμενο επίπεδο Α2, το όχημα αποκτάει νέα μηχανή των 600 ίππων αναβαθμίζοντας την ευκινησία του ενώ γίνεται και περαιτέρω αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου πυρός ώστε να μπορεί να βάλει τα επόμενα χρόνια τους νέους βαλλιστικούς πυραύλους PrSM με εμβέλεια άνω των 500 χλμ οι οποίοι θα αντικαταστήσουν τους ATACMS.

Ο ελληνικός στρατός μέσα από δύο διαδοχικές παραγγελίες 1994 και 1999 προμηθεύτηκε 36 εκτοξευτές Μ-270Α0 μαζί με συναφή υλικά, πυρομαχικά και οχήματα, συγκροτώντας δύο πλήρης μοίρες ΠΕΠ. Το ύψος των δύο παραγγελιών ήταν 156 εκατ. δολάρια για την πρώτη μαζί με ρουκέτες Μ26 και 54,9 εκατ. δολάρια για τη δεύτερη παραγγελία. Στη συνέχεια παραγγέλθηκαν στο σύνολο 171 βαλλιστικοί πύραυλοι MGM-140A Block1 ATACMS μέσα από τρεις συνεχόμενες παραγγελίες μεταξύ των ετών 1996-1998 και ρουκέτες Μ26Α1 εκτεταμένου βεληνεκούς το 2002 σε μία πραγγελία ύψους 29,7 εκατ. δολάρια.

Παρ’ ότι ο αμερικάνικος ΠΕΠ που βρίσκεται σε ελληνική υπηρεσία είναι πιο εξελιγμένος τεχνολογικά από τον τσέχικο και μπορεί να βάλει πιο εξελιγμένα όπλα δεν παύει να είναι τεχνολογίας 30 ετών. Ενώ και τα πυρομαχικά του είναι άγνωστο κατά πόσο είναι λειτουργικά.  

Από το 2003 το Μ-142 HIMARS αντικατέστησε σε παραγωγή το Μ-270. Το Μ-142 HIMARS ουσιαστικά είναι μία ελαφρύτερη έκδοση του Μ-270Α1 με μονό εκτοξευτή τοποθετημένο σε φορτηγό υψηλής κινητικότητας. Έχει τη δυνατότητα να βάλει όλα τα πυρομαχικά που είναι διαθέσιμα σήμερα.

Πρόγραμμα εκσυγχρονισμού MARS II

Τη δεκαετία του 2000 η γερμανική KMW παρουσίασε ένα πακέτο αναβάθμισης των εκτοξευτών Μ-270 για τους εκτοξευτές του γερμανικού, γαλλικού και ιταλικού στρατού. Το πακέτο αναβάθμισης περιλάμβανε:

1. Ενσωμάτωση του Ευρωπαϊκό Συστήματος Ελέγχου Πυρός (EFCS) με την πρόσθετη λειτουργία εκτόξευσης κατευθυνόμενων ρουκετών GMLRS.

2. Αντικατάσταση του υδραυλικού συστήματος ελέγχου του εκτοξευτή από ένα ηλεκτρικό σύστημα (Electrical Launch Drive System – ELDS) που αναπτύχθηκε από την KMW, το οποίο επιτρέπει την ταχεία θέση του εκτοξευτή και μειώνει την προσπάθεια συντήρησης και επισκευής σε σύγκριση με το υδραυλικό σύστημα.

3. Εγκατάσταση πλήρως αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης χωρίς halon και CFC που χρησιμοποιεί άζωτο ως πυροσβεστικό μέσο για το χώρο του κινητήρα. Επιτρέπει την αυτόματη παρακολούθηση και καταπολέμηση της πυρκαγιάς, ακόμη και έως και 24 ώρες μετά την απενεργοποίηση του εκτοξευτήρα MARS II/MLRS-E.

4. Το σύστημα MARS II/MLRS-E είναι έτοιμο για περαιτέρω μελλοντικές επεκτάσεις δυνατοτήτων.

RM-70

Ο ΠΕΠ RM-70 είναι ουσιαστικά ο εκτοξευτής του ρώσικου ΒΜ-21 Grad τοποθετημένο στο τσεχοσλοβάκικο όχημα υψηλής ευκινησίας 8×8 Tatra 813. Ο φορέας Tatra 813 φέρει θωρακισμένη καμπίνα για το προσωπικό από βολίδες 7,62 και θραύσματα πυροβολικού και τον εκτοξευτή συν μία πλήρη αναχορηγία στην καρότσα. Ο εκτοξευτής διαθέτει 40 σωλήνες για μη κατευθυνόμενες  ρουκέτες των 122 χιλιοστών. Οι ρουκέτες που διαθέτει αυτή τη στιγμή ο ελληνικός στρατός έχουν εμβέλεια τα 20 χιλιόμετρα.

Στο παρελθόν έχουν υπάρξει διάφορα πακέτα εκσυγχρονισμού των συγκεκριμένω συστημάτων, όπως το RM-70/85Μ, όπου το σύστημα διέθετε νέο σύστημα ελέγχου πυρός και συστήματος πλοήγησης και ικανότητα να βάλει νέες ρουκέτες αυξημένου βεληνεκούς. Το RM-70 Modular, ένα σλοβακο-γερμανικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού όπου ο εκτοξευτής θα μπορούσε να βάλει είτε 28 ρουκέτες των 122 χιλιοστών είτε τις έξι ρουκέτες των 226 χιλιοστών του αμερικάνικου συστήματος Μ-270, αυξάνοντας τη διαλειτουργικότητα με τα Νατοϊκά συστήματα. Και τέλος η πιο εξελιγμένη πρόταση αναβάθμισης είναι της Τσέχικης Excalibur Army, το RM-70 Vampire 4D. Στην έκδοση αυτή αλλάζει ο φορέας του συστήματος με τον νεότερο 8×8 Tatra 815-7Τ3RC1 που φέρει πλήρως θωρακισμένη καμπίνα για τα τέσσρα μέλη του πληρώματος. Ο νέος φορέας θα προσφέρει αυξημένει ευκινησία στο σύστημα και θα διπλασιάσει το χρόνο ζωής μιας και ο υπάρχον διανύει το πεντηκοστό έτος της επιχειρησιακής του ζωής. Έχει ενσωματωμένο πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα ελέγχου πυρός και αυτόματο σύστημα επαναγέμισης ρουκετών. Μπορεί να εκτοξεύσει το πλήρες φορτίο των 80 (40 + 40) ρουκετών σε χρόνο μόλις δύο λεπτών ενώ η πλήρης επαναγέμιση ενός φόρτου 40 ρουκετών είναι γύρω στα 2,5 λεπτά. Οι ρουκέτες που χρησιμοποιεί το σύστημα είναι είτε οι απλές εμβέλειας των 20 χιλιομέτρων είτε οι G2000 εκτεταμένης εμβέλειας 40 χιλιομέτρων και αυξημένης ακρίβειας. Ήδη υπάρχει έγκριση ύψους 170 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση των συστημάτων και του αποθέματος των ρουκετών σε G2000 σε συνεργασία με τα ΕΑΣ, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει το πρόγραμμα αυτό. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης θα μπορούσε να ζητηθεί και η ενσωμάτωση των ισραηλινών ρουκετών των 122 χιολοστών Accular. Οι συγκεκριμένες ρουκέτες έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι κατευθυνόμενες αυξάνοντας κατακόρυφα την ακρίβεια.

PULS/ EuroPULS

Το επόμενο σύστημα που θέτει σοβαρή υποψηφιότητα και θα μπορούσε να αντικαταστήσει τους Μ-270 είναι το PULS/ EuroPULS. Το σύστημα της ELBIT είναι ένας πολλαπλός εκτοξευτής μέ όλη τη σημασία της λέξης μιας και έχει τη δυνατότητα να βάλει πολλά διαφορετικά διαμετρήματα ρουκετών με διαφορετικές εμβέλειες αυξάνοντας την επιχειρησιακή ευελιξία κατά το δοκούν.

Το PULS έχει σχεδιαστεί για να μεγιστοποιεί την απόκριση με βέλτιστη ευελιξία πυρός, χωρίς την ανάγκη ειδικών τροποποιήσεων στο σύστημα. Μια τυπική αποστολή βολής μπορεί να εκτελεστεί σε λιγότερο από ένα λεπτό από την έναρξη. Ο εκτοξευτής διαθέτει δύο κάλαθους ρουκετών όπου μπορούν να τοποθετηθούν διαφορετικού διαμετρήματος ρουκέτες και είναι τοποθετημένος στο πίσω μέρος ενός υψηλής ευκινησίας φορτηγού οχήματος. Οι ρουκέτες είναι παλεταρισμένες σε ειδικά PODS και ο εκτοξευτής μπορεί να φέρει μέχει δύο PODS. Οπότε μπορεί να φέρει:

1. 2×18 ρουκέτες Accular των 122 χιλ. με εμβέλεια 35 χλμ, με πολεμική κεφαλή 20 κιλών.
2. 2×10 ρουκέτες Accular των 160 χιλ. με εμβέλεια 40 χλμ, με πολεμική κεφαλή 35 κιλών.
3. 2×4 ρουκέτες EXTRA των 306 χιλ. με εμβέλεια 150 χλμ, με κεφαλή 120 κιλών είτε ελεγχόμενης θραυσματοποίησης είτε διείσδυσης.
4. 2×2 ρουκέτες Predator Hawk των 370 χιλ. με εμβέλεια 300 χλμ με ενιαία κεφαλή των 140 κιλών.
5. Είτε συνδυασμό των παραπάνω

Η σύμπραξη ELBIT και KMW και η δημιουργία ευρωπαϊκού εκδόχου για την ευρωπαϊκή αγορά κάνει την επιλογή του συστήματος από τις ευρωπαϊκές και Νατοϊκές δυνάμεις πιο εύκολη. Επίσης με την κίνηση αυτή η MBDA Γερμανίας πρότεινε την ενσωμάτωση στο σύστημα τόσο του Νορβηγικού αντιπλοϊκού πυραύλου νέας γενιάς NSM με εμβέλεια 185 χιλιόμετρα, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στο σύστημα να προσβάλει στόχους στη θάλασσα με υψηλή ακρίβεια, όσο και του πυραύλου κρουζ JFSM με εμβέλεια τα 500 χλμ, ο οποίος αναπτύσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης MARS II των Μ-270 MLRS.

Μέχρι στιγμής στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν παραγγελθεί:

1. 8 εκτοξευτές από τη Δανία κόστους 133 εκατ. δολαρίων (2 Μαρτίου 2023).
2. 20 εκτοξευτές από την Ολλανδία κόστους 305 εκατ. δολαρίων (18 Μαΐου 2023).
3. 16 εκτοξευτές από την Ισπανία κόστους 576,5 ενατ. Ευρώ (Οκτώβριος 2023). Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης 16 PODS με 288 πυραύλους Accular 122 χιλ., 28 PODS με 122 πυραύλους EXTRA 306 χιλ., 32 PODS με 64 πυραύλους Predator Hawk 370 χιλ και 216 εκπαιδευτικές ρουκέτες.    

K239 Chunmoo

Η ανάπτυξη του K239 Chunmoo ξεκίνησε το 2009 ως ανάγκη αντικατάστασης του παλαιότερου εκτοξευτή πυραύλων Κ136. Ο νοτιοκορεάτικος εκτοξευτής ακολουθεί τη διαμόρφωση του ισραηλινού PULS με δύο PODS τοποθετημένα σε φορτηγό όχημα υψηλής ευκινησίας. Προς το παρόν το κάθε POD μπορεί να λάβει είτε 20 μη κατευθυνόμενες ρουκέτες Κ33 των 131 χιλιοστών και εμβέλεια 36 χιλιομέτρων, είτε έξι μη κατευθυνόμενες ρουκέτες ΚΜ26Α2 των 230 χιλιοστών και εμβλέλεια 45 χιλιομέτρων, είτε έξι κατευθυνόμενες ρουκέτες CGR80 των 239 χιλιοστών και εμβλέλεια 80 χιλιομέτρων. Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η κατευθυνόμενη ρουκέτα CGR80 των 239 χιλιοστών προσφέρεται με δύο διαμορφώσεις κεφαλής, μία υψηλής εκρηκτικότητας και μία μεταφοράς 300 βομβίδων.

Υπό ανάπτυξη βρίσκονται οι ρουκέτες των 400 χιλιοστών με εμβέλεια 200 χλμ όπου ο κάθε εκτοξευτής θα μπορεί να φέρει τέσσερις στο σύνολο και ο τακτικός βαλλιστικός πύραυλος CTM290 των 600 χιλιοστών και εμβέλεια στα 290 χλμ, όπου το σύστημα θα μπορεί να φέρει μέχρι δύο.

Το νοτιοκορεάτικο σύστημα θεωρείται ίσως το φθηνότερο του ανταγωνισμού, σε σύγκριση πάντα με το αμερικάνικο M-142 HIMARS και το ισραηλινό PULS. Αυτό προκύπτει από την τεράστια παραγγελία του πολωνικού στρατού όπου παραγγέλθηκαν 288 μονάδες βολής με 21000 ρουκέτες διάφορων διαμετρημάτων, με μεταφορά τεχνογνωσίας, ενσωμάτωση πολωνικών υποσυστημάτων και τοπική κατασκευή, συνολικού κόστους μόλις 3,55 δις δολαρίων.

Το άρθρο Αναβαθμίζοντας το Πυραυλικό Πυροβολικό του Ελληνικού Στρατού: Οι δυνητικές επιλογές σε συστήματα Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στο πρόσφατο άρθρο μας «Ελληνικός Στρατός: Ο εκσυγχρονισμός των M-270 MLRS και τα πυρομαχικά που πολλαπλασιάζουν την ισχύ τους» (δείτε ΕΔΩ), αναφερθήκαμε στα αμερικανικής προέλευσης πυρομαχικά η χρήση των οποίων, από τους αναβαθμισμένους M-270 MLRS (Multiple Launch Rocket System) του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ) θα πολλαπλασιάσει την ισχύ τους.

Στο συγκεκριμένο άρθρο θα παρουσιάσουμε τη γερμανική πρόταση (KMW) για την αναβάθμιση των M-270. Αρχικά να πούμε ότι ο Γερμανικός Στρατός είχε παραλάβει συνολικά 150 M-270 (γνωστά ως MARS ή Mittleres Artillerie Raketen System), εκ των οποίων 38 παραμένουν σε υπηρεσία, αναβαθμισμένοι στο επίπεδο MARS II (MLRS-E). Στην Ιταλία η αναβάθμιση είναι γνωστή ως MLRS Improved, ενώ στη Γαλλία ως LRU (Lance Roquette Unitaire).

Τα κύρια συστατικά της αναβάθμισης MARS II είναι η εγκατάσταση του συστήματος ελέγχου πυρός EFCS (European Fire Control System), η υιοθέτηση του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης του εκτοξευτή ELDS (Electrical Launch Drive System) και η εγκατάσταση του αυτόματου συστήματος κατάσβεσης πυρκαγιάς FEU (Fire Extinguishing Unit) στο διαμέρισμα του κινητήρα.

Κύριος στόχος του προγράμματος αναβάθμισης ήταν η προσθήκη της ικανότητας προσβολής στόχων σε μεγάλη απόσταση και με ακρίβεια. Όπως μας έγινε γνωστό, τα MARS II μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα πυρομαχικά του M-270, παλαιότερα και νεότερα, δηλαδή τις ρουκέτες M-26, M-26A1, Μ-30A2 και M-31A2 GMLRS, GMLRS-ER (Extended Range), GLSDB της SAAB (Ground Launch Small Diameter Bomb) και τους πυραύλους MGM-140A Block.1, MGM-140B Block.1A και MGM-168 Block.4A (ATACMS : Army Tactical Missile System).

Παράλληλα σε μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα τα ελληνικά MLRS δύναται να έχουν πρόσβαση και σε άλλα πυραυλικά συστήματα όπως το νέο ευρωπαϊκό βλήμα προορίζεται για χρήση από τα MLRS καθώς και το JFS-M (Joint Fire Support Missile) της MBDA με ορίζοντα το 2025.

Να σημειώσουμε ότι η KMW έχει μακρά προϊστορία στο σύστημα M-270. Συμμετέχει στο πρόγραμμα από το 1975, στην Ομάδα Ευρωπαϊκής Παραγωγής (EPG : European Production Group). Παρήγαγε 150 συστήματα για τη Γερμανία (MARS) και συνολικά 284 εκτοξευτές για την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία, ενώ μέχρι και σήμερα παρέχει Τεχνική Υποστήριξη και Διοικητική Μέριμνα στον Γερμανικό Στρατό.

Επίσης είναι ο κύριος ανάδοχος των προγραμμάτων ανάπτυξης του EFCS, του ELDS και του FEU, σε συνεργασία με την Airbus και την Thales (η Airbus επίσης συμμετέχει στο πρόγραμμα από το 1978). Για την ιστορία να πούμε ότι η μελέτη σκοπιμότητας του EFCS, δηλαδή ο καθορισμός των απαιτήσεων, της σκοπιμότητας του προγράμματος και του κόστους ξεκίνησε το 1996.

Στη συνέχεια ακολούθησε η φάση μείωσης του ρίσκου και της τεχνικής απόδοσης-αξιολόγησης, η οποία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2001 και αφορούσε στην επίτευξη της δυνατότητας των καθορισμένων επιχειρησιακών απαιτήσεων, επαναχρησιμοποιήσιμο λογισμικό, πιστοποίηση/χρήση υλικών COTS/MOTS (Commercial Off The Shelf/Military Off The Shelf) σε ποσοστό 80% και κατασκευή πρωτότυπου επίδειξης.

Η φάση πλήρους ανάπτυξης ξεκίνησε τον Μάιο του 2007 με τέσσερα πρωτότυπα, με πολλές δοκιμαστικές βολές, ανάπτυξη βάσης δεδομένων τεχνικών στοιχείων (TDP : Technical Data Package) και με δοκιμή του ολοκληρωμένου συστήματος υποστήριξης (ILS : Integrated Logistics System), που αναπτύχθηκε κατά τη φάση μείωσης του ρίσκου και τεχνικής απόδειξης. Τέλος, το αναβαθμισμένο σύστημα εντάχθηκε σε υπηρεσία στα τέλη του 2010. Συνολικά, έγιναν βολές 224 ρουκετών των 110 χιλιοστών, 54 ρουκετών M-28 (εκπαιδευτικών), έξι ναρκοφόρων ρουκετών AT2 και 11 ρουκετών M-30 (GMLRS).

Δεδομένης της αδυναμίας χρήσης των ρουκετών μεγαλύτερης ακρίβειας και αυξημένου βεληνεκούς GMLRS από την αρχική έκδοση των M-270, η αναβάθμιση τους κρίθηκε απολύτως επιβεβλημένη προκειμένου τα συστήματα να παραμείνουν ικανά στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Πώς; Με την αύξηση του μέγιστου βεληνεκούς εμπλοκής, άρα να εκτελούν βολές από ασφαλέστερες αποστάσεις και μέσω της αύξησης της ακρίβειας της προσβολής. Υπενθυμίζουμε ότι το πρόγραμμα ανάπτυξης των GMLRS ξεκίνησε το Νοέμβριο του 1998 από τις ΗΠΑ και σε συνεργασία με τη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Ο πυρήνας του εκσυγχρονισμού:

Όπως προαναφέραμε, «καρδιά» του προγράμματος αναβάθμισης MARS II είναι η εγκατάσταση του συστήματος ελέγχου πυρός EFCS. Εξίσου όμως σημαντική είναι και η υιοθέτηση του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης του εκτοξευτή ELDS (Electrical Launch Drive System), που αντικατέστησε το αρχικό, υδραυλικό σύστημα.

Το ELDS αναπτύχθηκε από την KMW και επιτρέπει την ταχύτερη κίνηση και τάξη του εκτοξευτή, ενώ μειώνει και τις ανάγκες και το κόστος συντήρησης και επισκευής.

Το υδραυλικό-μηχανικό σύστημα κίνησης του εκτοξευτή, παρουσιάζει μια σειρά μειονεκτημάτων όπως οι διαρροές (εσωτερικά και εξωτερικά), η μεγάλη κατανάλωση υδραυλικών υγρών και φίλτρων, πολλές βλάβες από διάβρωση και διαρροές κατά την αποθήκευση, ενέχει υγειονομικό κίνδυνο από τα υδραυλικά υγρά, έχει χαμηλή απόδοση ενέργειας από τις μπαταρίες (12% απόδοση για την ύψωση και 17% για το αζιμούθιο), απαιτεί προθέρμανση στις χαμηλές θερμοκρασίες και παράγει μεγάλο υπέρυθρο ίχνος.

Οι διαρροές απαιτούν τη συνεχή επανατοποθέτηση του συστήματος φόρτωσης. Επίσης, το υδραυλικό-μηχανικό σύστημα παράγει υψηλά επίπεδα θορύβου (89 dBA), έχει περίπλοκη διαδικασία αποκατάστασης των βλαβών και πολύ χρονοβόρες εργασίες επισκευών.

Γενικά, έχει υψηλές απαιτήσεις υποστήριξης και συντήρησης (σε προσωπικό και σε υλικά). Αντίθετα το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης δεν παρουσιάζει διαρροές, δεν απαιτεί περίοδο προθέρμανσης (άρα έχει ταχεία επιχειρησιακή ετοιμότητα σε όλο το φάσμα των θερμοκρασιών), παρουσιάζει μειωμένο υπέρυθρο ίχνος, μειώνει το θόρυβο (ακουστικό ίχνος) κατά την λειτουργία του (από τα 89 dBA στα 80 dBA, σύμφωνα με την ΚΜW), έχει την ικανότητα της αθόρυβης λειτουργίας, δηλαδή δεν χρησιμοποιεί την κύρια μηχανή, παρουσιάζει βελτιωμένο μέσο χρόνο παρουσίασης βλαβών (άρα ευκολία και χαμηλότερο κόστος υποστήριξης και συντήρησης) και μειωμένο κίνδυνο απειλής λόγω μειωμένου χρόνου εκτελέσεως της αποστολής.

Ο ELDS εκτελεί ταυτόχρονες κινήσεις, σε ύψος και κατεύθυνση, έχει μικρότερους χρόνος ανταπόκρισης, μειωμένο χρόνο μεταξύ αρχής και πέρατος αποστολής βολής και μειωμένο χρόνο φόρτωσης/εκφόρτωσης των κανίστρων των πυρομαχικών.

Η πρόταση αναβάθμισης MARS II περιλαμβάνει και την εγκατάσταση του αυτόματου συστήματος κατάσβεσης πυρκαγιάς στο διαμέρισμα του κινητήρα FEU. Το FEU δεν κάνει χρήση υλικών Halon και CFC, αλλά αζώτου. Το νέο σύστημα πυρόσβεσης επιτρέπει τον αυτόματο εντοπισμό και την κατάσβεση ακόμα και 24 ώρες μετά το πλήγμα. Το FEU εκτελεί αυτόματη παύση λειτουργίας του ανεμιστήρα στο διαμέρισμα κινητήρα, ενσωματώνει θερμικούς αισθητήρες φωτιάς και οπτικοακουστικό σύστημα συναγερμού για ενεργοποίησης του πληρώματος.

Η ανάπτυξη του έγινε στο πλαίσιο της εφαρμογής της Συνθήκη του Μόντρεαλ, για την προστασία του όζοντος, και της κείμενης ευρωπαϊκής νομοθεσίας απαγόρευσης παραγωγής αερίων επικίνδυνων για το στρώμα του όζοντος. Η χρήση του ακίνδυνου/αβλαβούς αζώτου, ενός χαμηλού κόστους υλικού με απεριόριστη διαθεσιμότητα, σημαίνει ότι δεν χρειάζεται καθαρισμός της μηχανής στην περίπτωση της ενεργοποιήσεως του συστήματος πυρόσβεσης κατά λάθος.

Επιπλέον, ενισχύεται η θωράκιση της καμπίνα και ενσωματώνονται νέα και καλύτερα συστήματα επικοινωνιών. Έμφαση έχει δοθεί και στην ασφάλεια και τη βελτιωμένη υποστήριξη χρήστη με επιπρόσθετους αισθητήρες (λαβή ασφαλείας του κάλαθου των ρουκετών, μηχανισμός στήριξης του συστήματος της εκτόξευσης και καταγραφείς θερμοκρασίας και κίνησης), με συστήματα προσδιορισμού θέσης (PNU, οδόμετρο, GPS) και σύστημα διαχείρισης ισχύος (αθόρυβη λειτουργία).

Ακόμη, το MARS II ενσωματώνει βελτιωμένα συστήματα διάγνωσης και υποστήριξης (πίνακας οργάνων, ενδείξεις επί οθόνης και εξωτερικά συστήματα ελέγχου και συντήρησης). Ειδικότερα, η οθόνη διαγνώσεων καταγράφει και προβάλει την ιεράρχηση, το πρωτόκολλο και την περιγραφή του σφάλματος, την κατάσταση του συστήματος και την απαιτούμενη ενέργεια. Παράλληλα, αναπτύσσεται η βάση δεδομένων ανάλυσης δυσλειτουργιών με στατιστικά στοιχεία, τεκμηρίωση, ανάλυση σφαλμάτων και έλεγχο διαμόρφωσης.

Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η πρόταση της KMW είναι ύψους € 75 εκατομμυρίων (με βάση την οικονομική προσφορά που κατατέθηκε τον Απρίλιο του 2020) και αφορά στην αναβάθμιση και των 36 εν υπηρεσία εκτοξευτών του ΕΣ, δηλαδή μιλάμε για ένα κόστος περί τα € 2,1 εκατομμύρια ανά εκτοξευτή.

Σε κάθε περίπτωση, τα M-270 του ΕΣ πρέπει να αναβαθμιστούν προκειμένου να παραμείνουν ικανά για αρκετά ακόμη χρόνια, μιας και είναι πολύτιμα για το Πυροβολικό, τον ΕΣ και γενικότερα την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Η αναβάθμιση τους είναι επιβεβλημένη. Αλλά για να μην μείνει ατελής θα πρέπει να συνοδευτεί και από την απόκτηση σύγχρονων, κατευθυνόμενων πυρομαχικών με μεγάλο βεληνεκές συνάμα με την αξιοποίηση σύγχρονων μέσων στοχοποίησης σε βάθος. Έτσι, ο ΕΣ θα έχει στη διάθεση του ένα σύγχρονο και φονικό σύστημα, σε Έβρο και Αιγαίο, ικανό να προσβάλει με μεγάλη επιτυχία τις εχθρικές δυνάμεις σε μεγάλες αποστάσεις εντός της τουρκικής επικράτειας.

Ανακεφαλαιώνοντας, με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα μπορούμε να εξάγουμε τα ακόλουθα συμπεράσματα: Αρχικά το πλέον σημαντικό στοιχείο είναι πως η KMW εκσυγχρονίζει το σύνολο των ελληνικών εκτοξευτών Μ-270 MLRS (36 εκτοξευτές) και όχι το μεγαλύτερο μέρος αυτών συγκριτικά με την Lockheed Martin.

Κατά δεύτερον το κόστος εκσυγχρονισμού των εκτοξευτών συγκρατείται σε λογικά και αποδεκτά επίπεδα ενώ από τεχνικής άποψης η πρόταση είναι η πλέον σύγχρονη με επίκεντρο το σύστημα ELDS (Electrical Launch Drive System) που βελτιώνει δραματικά τους χρόνους τάξης και βολής με προφανή και αδιαμφισβήτητα πλεονεκτήματα έναντι του υδραυλικού ή του ηλεκτρο-υδραυλικού.

Τρίτον, τοποθετούνται ευρωπαϊκοί ασύρματοι της σειράς PR4G της Thales διασφαλίζοντας ομοιογένεια, ομοιοτυπία και δυνατότητα επικοινωνίας με το υπόλοιπο δίκτυο επικοινωνιών τόσο του Πυροβολικού Μάχης όσο και του ΕΣ εν αντιθέσει με την επιλογή των SINCGARS (της L3Harris).

Τη Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου θα λάβει χώρα παρουσίαση και της αμερικανικής πρότασης από την Lockheed Martin συνεπώς θα προχωρήσουμε και σε μια ακόμη πιο λεπτομερή σύγκριση και αξιολόγηση των δύο προτάσεων.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Η γερμανική πρόταση εκσυγχρονισμού των M-270 MLRS του Ελληνικού Στρατού δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στις 5 Δεκεμβρίου η γερμανική υπηρεσία εξοπλισμών (BAAINBw) ανακοίνωσε ότι υπέγραψε συμβόλαιο, ύψους € 18 εκατομμυρίων, με την KMW (Krauss-Maffei Wegmann) για την μετατροπή 18 πολλαπλών εκτοξευτών ρουκετών M-270 MARS στο επίπεδο MARS II. Πρόκειται για το δεύτερο συμβόλαιο, μετά το πρώτο που υπογράφηκε το 2010, για την αναβάθμιση 18 συστημάτων. Το πρόγραμμα αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2022, ενώ με το πέρας της αναβάθμισης τα γερμανικά M-270 θα μπορούν να εκτοξεύσουν τις κατευθυνόμενες ρουκέτες GMLRS, μέγιστου βεληνεκούς 84 χιλιομέτρων.

Το πακέτο αναβάθμισης MARS ΙΙ περιλαμβάνει την εγκατάσταση γυροσκοπίου λέιζερ και αναβάθμιση του συστήματος καθοδήγησης GPS στο επίπεδο ERGR. Επίσης θα αναβαθμιστεί και η υδραυλική υποδομή ανύψωσης του εκτοξευτή, με στόχο τη μείωση του χρόνου απόκρισης κατά 60%, καθώς και το σύστημα απόρριψης των καυσαερίων με νέο φιλικότερο προς το περιβάλλον.

Το άρθρο Η Γερμανία αναβαθμίζει 18 M-270 MARS στο επίπεδο MARS II δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.