Το παρόν άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση του άρθρου με τίτλο «Rafale F4: Οι αισθητήρες και οι δυνατότητες που το καθιστούν ένα ικανό αεροσκάφος πολλαπλού ρόλου», το οποίο δημοσιεύσαμε στις 11 Οκτωβρίου του 2019. Η επικαιρότητα, δηλαδή η προοπτική απόκτησης μαχητικών αεροσκαφών Rafale από τη Γαλλία, σε συνδυασμό με τα σχόλια και τις απορίες σας σχετικά με τις εκδόσεις F3-R και F4 μας οδήγησαν στην απόφαση να αναδημοσιεύσουμε το συγκεκριμένο άρθρο. Πρώτα όμως σας παραθέτουμε κάποιες τελευταίες εξελίξεις και πληροφορίες σχετικά με το ελληνικό πρόγραμμα.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα είναι γεγονός πως λαμβάνουν χώρα διαπραγματεύσεις μεταξύ της ελληνικής και γαλλικής κυβέρνησης για την απόκτηση αεροσκαφών Rafale με αντικειμενικό σκοπό τη συγκρότηση μιας μοίρας μαχητικών. Να τονιστεί ευθύς εξ αρχής πως η συγκρότηση μιας (1) Μοίρας Rafale δεν σημαίνει πως η ΠΑ σκοπεύει να αποσύρει τα παλαιά Mirage-2000 καθότι τα αεροσκάφη βρίσκονται σε άριστη δομική κατάσταση.

Οι πληροφορίες μας αναφέρουν πως η γαλλική πρόταση περιλαμβάνει μεταχειρισμένα αεροσκάφη της έκδοσης F3 (η Γαλλική Αεροπορία έχει αναβαθμίσει όλα τα F1 και F2 στην έκδοση F3) καθώς και νέα αεροσκάφη που θα αφορούν είτε την έκδοση F3-R είτε την F4. Το τελευταίο αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης συνάρτηση της τιμής και των χρόνων παράδοσης. Το κόστος προμήθειας των καινούργιων γαλλικών μαχητικών όπως πληροφορούμαστε θα είναι σε τιμές αντίστοιχης αυτών που προμηθεύεται η Γαλλική Αεροπορία ενώ για τα μεταχειρισμένα οι τιμές θα είναι περί τα € 40 εκατομμύρια ευρώ ανά μονάδα.

Χωρίς αμφιβολία, το Rafale είναι ένα από τα ικανότερα μαχητικά αεροσκάφη πολλαπλού ρόλου στον κόσμο, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η ανάπτυξη της έκδοσης F4, η οποία θα αυξήσει, ακόμα περισσότερο, της ικανότητες του. Στον ελληνικό αμυντικό τύπου έχουν γραφεί πολλά για το Rafale. Το παρόν άρθρο δεν έχει στόχο μια απλή παρουσίαση του αεροσκάφους, της ιστορίας και των τεχνικών χαρακτηριστικών του, αφού αυτά μπορεί να τα βρει κανείς εύκολα στο διαδίκτυο. Στόχος του άρθρου είναι να παρουσιάσει τις τελευταίες εξελίξεις του αεροσκάφους, από την έκδοση F3-R στην έκδοση F4, και τις επιχειρησιακές του ικανότητες, όπως αυτές παράγονται από τη λειτουργία των κύριων αισθητήρων του αεροσκάφους και τη συνεργασία-διασύνδεση μεταξύ τους.

Η εξέλιξη του Rafale, όπως θα το γνωρίσουμε στο εγγύς μέλλον, ξεκίνησε το Μάρτιο του 2017 όταν ανακοινώθηκε η πρόθεση ανάπτυξης της έκδοσης F4 (το συμβόλαιο υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 2019), η ολοκλήρωση της οποία προσδιορίζεται για το 2022. Η Γαλλική Πολεμική Αεροπορία θα παραλάβει 28 αεροσκάφη, την περίοδο 2023-2026, έναντι του ποσού των € 2 δισεκατομμυρίων (κόστος ανά αεροσκάφος: € 71,5 εκατομμύρια, πιθανότατα Fly-Away τιμή, δηλαδή χωρίς όπλα και υλικά-υπηρεσίες υποστήριξης). Την περίοδο 2027-2030 η Γαλλία έχει προγραμματίσει την προμήθεια άλλων 30 αεροσκαφών της συγκεκριμένης έκδοσης.

Στο μεταξύ, το Νοέμβριο του 2018 ανακοινώθηκε ότι η Γαλλία ενέκρινε την ανάπτυξη της έκδοσης F3-R, η οποία ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις όπως το ραντάρ RBE-2AA, τεχνολογίας ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA), την πιστοποίηση των βλημάτων αερομαχίας MICA NG (New Generation) και Meteor (μέγιστου βεληνεκούς άνω των 100 χιλιομέτρων), των κατευθυνόμενων βομβών AASM (Armement Air-Sol Modulaire) και των ατρακτιδίων  εντοπισμού, αναγνώρισης και κατάδειξης (λέιζερ) στόχων TALIOS και τακτικής και στρατηγικής αναγνώρισης AEROS. Επίσης, το Rafale F3-R ενσωματώνει αυτόματο σύστημα αποφυγής πρόσκρουσης στο έδαφος. Η Γαλλία έχει εγκρίνει την αναβάθμιση των 144 Rafale που διαθέτει στο επίπεδο F3-R, ενώ την ίδια έκδοση έχουν επιλέξει η Ινδία, το Κατάρ και η Αίγυπτος.

Σε τι διαφέρει όμως η έκδοση F3-R από την F4; Αρχικά το F4 θα διαθέτει αυξημένες ικανότητες εκτέλεσης αποστολών και επιχειρήσεων σε δικτυοκεντρικό περιβάλλον (Network-Centric), ενώ οι διαδικασίες συλλογής, επεξεργασίας και διαβίβασης πληροφοριών και δεδομένων θα ενισχυθούν, τόσο σε επίπεδο υπολογιστικής ισχύος και αποθηκευτικού χώρου, όσο και σε επίπεδο ταχύτητας στην επεξεργασία δεδομένων και ασφάλειας κατά τη διαβίβαση τους από και προς άλλες φίλιες πλατφόρμες.

Η εξέλιξη του Rafale, όπως θα το γνωρίσουμε στο εγγύς μέλλον, ξεκίνησε το Μάρτιο του 2017 όταν ανακοινώθηκε η πρόθεση ανάπτυξης της έκδοσης F4, η ολοκλήρωση της οποίας προσδιορίζεται για το 2022.

Οι προσθήκες αυτές θα επιτρέπουν στο F4 να παράγει και να μοιράζεται, γρήγορα και με ασφάλεια, μια ολοκληρωμένη εικόνα της τακτικής κατάστασης που επικρατεί, ανά πάσα στιγμή, στο πεδίο μάχης. Οι βελτιώσεις αυτές θα πλαισιώνονται από την προσθήκη και της ικανότητας επικοινωνίας του F4, μέσω δορυφορικών συστημάτων, καθώς και της υιοθέτησης νέου, βελτιωμένου, συστήματος απεικόνισης δεδομένων επί της κάσκας του πιλότου. Έμφαση θα δοθεί και στον τομέα της ενίσχυσης της ικανότητας προσβολής στόχων εδάφους, μέσω της αναβάθμισης του ραντάρ RBE-2AA, μέγιστου βεληνεκούς 200 χιλιομέτρων.

Επίσης η έκδοση F4 θα είναι εφοδιασμένη με νέο λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, υπεύθυνο για τον έλεγχο και τη διαχείριση των ατρακτιδίων αναγνώρισης και στόχευσης. Το νέο λογισμικό θα επιτρέπει την ταχύτερη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών και δεδομένων, τα οποία θα παρουσιάζονται στον πιλότο ως μια ολοκληρωμένη εικόνα της τακτικής κατάστασης. Έτσι ο πιλότος θα έχει στη διάθεση του ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τον στόχο, άρα θα μπορεί να τον προσβάλει γρήγορα και με ακρίβεια.

Έμφαση θα δοθεί και στην επιβιωσιμότητα του αεροσκάφους, μέσω της ενίσχυσης του συστήματος αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου SPECTRA με νέους και ισχυρότερους παρεμβολείς, ενώ και το κομμάτι της έγκαιρης και ορθής διάγνωσης βλαβών θα βελτιωθεί με την υιοθέτηση ενός νέου φορητού διαγνωστικού συστήματος για το τεχνικό προσωπικό. Στόχος η αύξηση της διαθεσιμότητας του αεροσκάφους και η μείωση του κόστους τεχνικής υποστήριξης, μέσω γρήγορων και αξιόπιστων διαγνωστικών διαδικασιών.

Ομοίως, βελτιώσεις θα υπάρξουν και στους ψηφιακούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές που ελέγχουν τη λειτουργία των κινητήρων M88. Αυτή η έμφαση στην οικονομική υποστήριξη του αεροσκάφους είναι ένα αντίμετρο εξισορρόπησης της χαμηλότερης τιμής απόκτησης, αλλά μεγαλύτερου κόστους χρήσης, του αμερικανικού F-35 Lightning II. Το χαμηλότερο κόστος απόκτησης του F-35 προκύπτει από τις οικονομίες κλίμακας, οι οποίες επιτυγχάνονται λόγω του μεγάλου όγκο των παραγγελιών που ήδη έχει εξασφαλίσει το F-35.

Στον τομέα του οπλισμού οι σημαντικότερες προσθήκες αφορούν στην υιοθέτηση των βλημάτων αέρος-αέρος MICA NG και Meteor. Η ανάπτυξη του MICA NG ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2018. Θα διαθέτει μεγαλύτερη εμβέλεια και ικανότερους αισθητήρες, σε σχέση με τον MICA (ελάχιστο-μέγιστο βεληνεκές: 500 μέτρα και 60 χιλιόμετρα αντίστοιχα) και αναμένεται να ενταχθεί σε υπηρεσία το 2026. Θα μπορούν να παραχθούν ως νέοι πύραυλοι ή να προκύψουν κατόπιν αναβάθμισης παλαιότερων MICA, δεδομένου ότι οι όποιες αλλαγές θα γίνουν στο εσωτερικό, ενώ το εξωτερικό του βλήματος θα παραμείνει αμετάβλητο.

Οι MICA NG θα μπορούν να εκτοξεύονται χωρίς να έχει προϋπάρξει εγκλωβισμός αεροσκάφους και να καθοδηγούνται, μέσω συστήματος ζεύξης δεδομένων, προς μια συγκεκριμένη περιοχή ενδιαφέροντος. Σε δεδομένη στιγμή ο πιλότος θα μπορεί να ενεργοποιεί είτε τον υπέρυθρο, είτε τον ερευνητή ραντάρ του βλήματος προκειμένου να επιτευχθεί ο εγκλωβισμός του στόχου, η καθοδήγηση του βλήματος προς αυτόν και τελικά η προσβολή του. Επίσης θα ενσωματώνουν και ακροφύσσια κατευθυνόμενης ώσης για την εκτέλεση απότομων και βίαιων ελιγμών.

Δεδομένου ότι τόσο το Rafale, μέσω του υπέρυθρου αισθητήρα έρευνας και ανίχνευσης (IRTS : Infra-Red Search and Track) OSF (Front Sector Optronics) μέγιστου βεληνεκούς 100 χιλιομέτρων,  όσο και ο MICA NG μπορούν να εκτελέσουν παθητική υπέρυθρη στόχευση, σημαίνει ότι ο αντίπαλος δεν θα έχει έγκαιρη προειδοποίηση της απειλής.

Εκτός των MICA NG και Meteor το F4 θα πιστοποιηθεί και με τις κατευθυνόμενες βόμβες AASM των 2.200 λιβρών. Πρόκειται για βόμβες αντίστοιχες των JDAM (Joint Direct Attack Munitions), αλλά με προωθητικό κινητήρα, ο οποίος αυξάνει το μέγιστο βεληνεκές τους στα 60 χιλιόμετρα περίπου, με την προϋπόθεση όμως της άφεσης τους από μεγάλο ύψος. Φυσικά τα F4 θα διατηρήσουν την ικανότητα χρήσης των βλημάτων SCALP-EG και Exocet.

Η εξέλιξη του Rafale F4 στηρίζεται στο ραντάρ AESA RBE-2AA, το σύστημα IRST OSF, το σύστημα αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου SPECTRA και στον τρόπο που αυτοί οι αισθητήρες λειτουργούν και αλληλεπιδρούν.

Η εξέλιξη του Rafale, και ιδιαίτερα η έκδοση F4 στηρίζεται στο ραντάρ AESA RBE-2AA, το σύστημα IRST OSF, το σύστημα αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου SPECTRA και στον τρόπο που αυτοί οι αισθητήρες λειτουργούν και αλληλεπιδρούν. Η αξία του RBE-2AA έγκειται στην ικανότητα του να εκτελεί ταυτόχρονα πολλαπλές λειτουργίες έρευνας και ανίχνευσης πολλαπλών εναέριων στόχων, στο μικρό και μεγάλο βεληνεκές, μια πολύ σημαντική ικανότητα στην εναέρια μάχη.

Επίσης έχει την ικανότητα παραγωγής, σε πραγματικό χρόνο, τρισδιάστατων (3D) χαρτών για πτήσεις ακολουθίας του ανάγλυφου του εδάφους σε αχαρτογράφητες περιοχές και με συνθήκες μηδενικής ορατότητας, παραγωγής, σε πραγματικό χρόνο, υψηλής ανάλυσης δισδιάστατων (2D) χαρτών εδάφους για πλοήγησης, αλλά και για εντοπισμό, αναγνώριση και κατάδειξη χερσαίων στόχων, εντοπισμό και ανίχνευση θαλάσσιων στόχων και πλήρη κάλυψη του μέγιστου βεληνεκούς Meteor, κάτι που σημαίνει ότι το Rafale F4 θα μπορεί να εκμεταλλευτεί τον Meteor στο ακρότατα όριο του επιχειρησιακού του φακέλου.

Το σύστημα FSO παρουσιάζει πολύ υψηλό βαθμό ανθεκτικότητας σε ηλεκτρονικά αντίμετρα και σε μεθόδους/τακτικές ηλεκτρονικής καταστολής. Αποστολή του είναι ο εντοπισμός, η ανίχνευση και η αναγνώριση στόχων σε μεγάλο βεληνεκές, η υψηλής ανάλυσης ανίχνευση στόχων και η ακριβής καταμέτρηση της απόστασης του στόχου, μέσω αποστασιόμετρου λέιζερ. Γενικά, το FSO επιτρέπει την ακριβή αναγνώριση του στόχου, άρα μειώνει τον κίνδυνο φίλιων απωλειών.

To SPECTRA δεν είναι μόνο ένα ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας, το οποίο απλά προειδοποιεί και αντιμετωπίζει με αντίμετρα την επερχόμενη απειλή. Είναι και ένα ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου. Εκτελεί λειτουργίες εντοπισμού, αναγνώρισης και τοπογραφικού προσδιορισμού της απειλής, επιτρέποντας έτσι στον χειριστή να επιλέγει, ανά πάσα στιγμή το πιο αποτελεσματικό αντίμετρο που μπορεί να είναι η παρεμβολή του εχθρικού ραντάρ, η χρήση αντιμέτρων ή πραγματοποίηση ελιγμών αποφυγής της απειλής. Η ικανότητα τοπογραφικού προσδιορισμού της απειλής σημαίνει ότι το SPECTRA μπορεί να εντοπίσει, με ακρίβεια, την απειλή και που ακριβός βρίσκεται στο έδαφος. Έτσι μπορεί είτε να την αποφύγει, είτε να τη στοχοποιήσει και να την προσβάλει με κατευθυνόμενα βλήματα και βόμβες ακριβείας.

Ομοίως, το SPECTRA μπορεί να προσδιορίσει τη θέση της πηγής της επερχόμενης απειλής (εχθρικό αεροσκάφος, πλοίο ή χερσαίο αντιαεροπορικό σύστημα), κάτι που επιτρέπει στο αεροσκάφος να έχει μια ολοκληρωμένη αντίληψη της τακτικής κατάστασης, σε επίπεδο απειλών. Αυτό φάνηκε το 2011, στις επιχειρήσεις στη Λιβύη, όταν τα γαλλικά μαχητικά προσέβαλαν, με επιτυχία, εχθρικούς στόχους σε αποστολές καταστολής της εχθρικής αεράμυνας (SEAD : Suppression of Enemy Air Defense), ανεξάρτητα και χωρίς άλλη βοήθεια. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του SPECTRA είναι ότι ενσωματώνει βιβλιοθήκη καταγραφής απειλών, η οποία μπορεί να ενημερωθεί άμεσα και γρήγορα.

Η αξία του Rafale F4, ως αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων, βρίσκεται στην ικανότητα σύνθεσης και διάχυσης των πληροφοριών μεταξύ του RBE-2AA, του FSO και του SPECTRA.

Η αξία του Rafale F4, ως αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων, βρίσκεται στην ικανότητα σύνθεσης και διάχυσης (Fusion) των πληροφοριών μεταξύ του RBE-2AA, του FSO και του SPECTRA. Στην ουσία αυτοί οι αισθητήρες αλλάζουν ριζικά και αναβαθμίζουν τον τρόπο που ένα μαχητικό αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων αντιλαμβάνεται και παράγει την επιχειρησιακή αλυσίδα C4ISTAR (Command, Control, Communications, Computer, Intelligence, Surveillance, Target Acquisition, and Reconnaissance : Διοίκηση, έλεγχος, επικοινωνίες, πληροφορίες, επιτήρηση, πρόσκτηση στόχων και αναγνώριση).

Αυτό που κάνει το Rafale F4 είναι να παράγει ολοκληρωμένη εικόνα της τακτικής κατάστασης, σε πραγματικό χρόνο και να υποβοηθά τον πιλότο στην λήψη των αποφάσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι στη Γαλλική Πολεμική Αεροπορία, το Rafale αντικαθιστά επτά (7) διαφορετικές εκδόσεις αεροσκαφών, έκαστη εξειδικευμένη για συγκεκριμένες αποστολές. Γι’ αυτό πρόκειται για ένα αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων («Omnirole» όπως το αποκαλούν οι Γάλλοι, από το λατινικό «Omni» που σημαίνει «Όλα»).

Αλλά πως τεκμαίρεται ο ορισμός «αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων»; Μια απόδειξη είναι η ικανότητα του να εναλλάσσει ρόλους, ανάλογα με την υπάρχουσα τακτική κατάσταση ή όταν αυτή μεταβάλλεται: Από το ρόλο επιτηρητή αέρος, το αεροσκάφος μπορεί να κλιθεί να εκτελέσει αερομαχία, με τους MICA NG (μικρές αποστάσεις) ή τους Meteor (μεγάλες αποστάσεις) και αφού έχει επιτύχει αεροπορική υπεροχή να προσβάλει στρατηγικού ή μη στόχους στο έδαφος ή τη θάλασσα, με τα βλήματα SCALP-EG, Exocet ή τις βόμβες AASM.

Παρατηρώντας το πιλοτήριο του Rafale, στη χαμηλότερη αριστερή γωνία της οθόνης HLD (Head Level Display) υπάρχει η ένδειξη «PCWRITE» η οποία ενημερώνει τον πιλότο, ανά πάσα στιγμή, για το ποιοι αισθητήρες είναι ενεργοί: Το ραντάρ, το FSO, το SPECTRA, το σύστημα αναγνώρισης φίλου ή εχθρού (IFF :  Identification Friend-or-Foe) κ.ά. Το σημαντικό όμως είναι ότι όλα τα δεδομένου που συλλέγουν οι εν ενεργεία αισθητήρες διαβιβάζονται στο σύστημα MDPU (Processing Unit Data Modules), αναλύονται, και κατηγοριοποιούνται. Στη συνέχεια χρησιμοποιούνται, ως επεξεργασμένα δεδομένα πια, για την παραγωγή αυτού που αποκαλείται επίγνωση της τακτικής κατάστασης σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο. Το τελικό αποτέλεσμα είναι διαθέσιμο στον πιλότο και προβάλλεται σε οθόνη.

Η εργονομία των αισθητήρων του Rafale, ο τρόπος διασύνδεσης τους και οι επιλογές αλληλουχίας της λειτουργίας τους εξουδετερώνουν τους περιορισμούς που έχουν.

Το MDPU αποτελείται από 19 μονάδες LRU (Flight-line Replaceable Unit), έκαστη με δυνατότητα επεξεργασίας 50 φορές μεγαλύτερης από τα αεροσκάφη προηγούμενης γενιάς. Ποιο είναι το αποτέλεσμα: Ο πιλότος έχει μειωμένο φόρτο εργασίας και επικεντρώνεται περισσότερο στη λήψη αποφάσεων. Ο επιχειρησιακός κύκλος δράσης μειώνεται σημαντικά, ο χρόνος αντίδρασης σε μια απειλή μειώνεται, επίσης σημαντικά, άρα αυξάνουν οι πιθανότητες επιβίωσης και επικράτησης στο πεδίο της μάχης.

Ένας εξίσου κρίσιμος παράγοντας για το Rafale είναι το γεγονός ότι η εργονομία των αισθητήρων, ο τρόπος διασύνδεσης τους και οι επιλογές αλληλουχίας της λειτουργίας τους εξουδετερώνουν τους περιορισμούς που έχουν. Αυτό εξασφαλίζεται από την ιδιότητα του MDPU να συλλέγει ολοκληρωμένα, άρα επεξεργάσιμα, δεδομένα από διαφορετικές πηγές και να τα επεξεργάζεται μέσω διαφορετικών τεχνικών. Σε δοκιμές αποδείχθηκε η ικανότητα του MDPU να αλληλοσυμπληρώνει πληροφορίες, να τις οργανώνει και να παράγει-προβάλει ολοκληρωμένα αποτέλεσμα και ολοκληρωμένη εικόνα τακτικής κατάστασης-επίγνωσης. Έτσι το Rafale συνεχίζει να διατηρεί το πλεονέκτημα της πληροφοριακής υπεροχής ακόμα και αν είναι αναγκασμένο να λειτουργεί τους αισθητήρες του υπό περιορισμό (για παράδειγμα μια έκτακτη τεχνική βλάβη).

Η ασφάλεια των πιλότων είναι ένας ακόμα τομέας που το Rafale F4, αλλά και οι προγενέστερες εκδόσεις, έχουν δώσει έμφαση. Τα καθίσματα είναι τοποθετημένα με κλίση 29º, κάτι, που σύμφωνα με την Dassault Aviation, περιορίζει το φαινόμενο G-LOC (G-force Loss of Consciousness : Απώλεια των αισθήσεων, αποτέλεσμα των φορτίσεων G), ακόμα και σε φορτίσεις 9g. Υπάρχει και το αυτόματο σύστημα αποφυγής πρόσκρουσης στο έδαφος, ενώ το σύστημα GPW (Ground Proximity Warning) ενημερώνει τον πιλότο, ηχητικά και οπτικά, για προσέγγιση σε επιφάνεια (έδαφος, νερό). Σε περίπτωση αδυναμίας του πιλότου να ελέγξει το αεροσκάφος, το Rafale ενσωματώνει αυτόματο σύστημα, το οποίο επαναφέρει τις πτέρυγες του αεροσκάφους σε οριζόντια θέση, το δε αεροσκάφος σε ανοδική πορεία με κλίση 5ο και με ταχύτητα 648 χιλιομέτρων την ώρα.

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό ασφαλείας του Rafale, το οποίο όμως έχει και σπουδαία επιχειρησιακή αξία, είναι η χρήση του συστήματος CFIT (Controlled Flight Into Terrain : Ελεγχόμενη πτήση στο έδαφος), κάτι που επιτρέπει στο αεροσκάφος να πετά χαμηλά και να ακολουθεί το ανάγλυφο του εδάφους, άρα να αποφεύγει τον εντοπισμό. Το σύστημα λειτουργεί αυτόνομα από το ραντάρ του αεροσκάφους, ως ένας δεύτερος πιλότος μέσα στο αεροσκάφος, επιτρέποντας έτσι στον πιλότο να μην απασχολεί τη σκέψη του με την πτήση, αλλά με την εκπλήρωση της αποστολής του (προσβολή ενός στόχου στο έδαφος ή τη θάλασσα, για παράδειγμα).

Παράλληλα, το ραντάρ του αεροσκάφους παραμένει διαθέσιμο για συνεχή επιτήρηση και εντοπισμό πιθανών στόχων. Σε δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν στη Γαλλία, το Rafale πέταξε σε υψόμετρο 90 μέτρων και με ταχύτητα 835 χιλιομέτρων την ώρα, για μια μικρή απόσταση, από μια ορεινή περιοχή, έξω από την Ιστρ, προς τη Μεσόγειο. Στη διάρκεια της πτήσης το υψόμετρο σταδιακά μειώθηκε από τα 90 στα 30 μέτρα, ενώ το αεροσκάφος δεν εντοπίστηκε από τα ραντάρ.

Η λογική επιλογής του Rafale, από την ΠΑ, έχει να κάνει με τους λόγους επιλογής των Mirage-2000 τη δεκαετία του 1980: Διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας οπλικών συστημάτων και αγορές από χώρες που λειτουργούν ανεξάρτητα και δεν ελέγχονται από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στην αποδέσμευσης στρατηγικών όπλων.

Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης του Rafale από τη Βραζιλία, στο πλαίσιο του προγράμματος F-X2, το αεροσκάφος πέτυχε εμβέλεια αποστολής 1.704 χιλιομέτρων με εσωτερικό καύσιμο 4.700 κιλών, τρείς (3) εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου των 2.000 λίτρων έκαστη, δύο (2) σύμμορφες δεξαμενές καύσιμου των 1.150 λίτρων έκαστη και έξι (6) βλήματα αέρος-αέρος, χωρίς βλήματα/βόμβες αέρος-εδάφους.

Με βλήματα/βόμβες αέρος-εδάφους πέτυχε εμβέλεια αποστολής 1.463 χιλιομέτρων. Με συνδυασμό όπλων δύο (2) βλήματα αερομαχίας και δύο (2) βλήματα SCALP-EG, η μέγιστη εμβέλεια αποστολής ξεπερνά τα 1.850 χιλιόμετρα. Αυτές οι επιδόσεις, σε συνδυασμό με την ικανότητα του αεροσκάφους να πετά στο ανάγλυφο του εδάφους ή κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας, καθιστά το Rafale εξαιρετικό σε αποστολές υποστήριξης της κυπριακής άμυνας, για παράδειγμα. Επίσης, ο λόγος βάρος προς την ισχύ του Rafale επιτρέπει στο αεροσκάφος να μεταφέρει βάρη της τάξεως του 140% του βάρους του. Αυτό πρακτικά σημαίνει μέγιστο βάρος απογείωσης 24 τόνους.

Πολλοί αναγνώστες μας έχουν εκφραστεί θετικά για το Rafale, ενώ άλλοι εκφράζουν την στήριξη τους στο αμερικανικό F-35, με κύριο επιχείρηση ότι το F-35 είναι ένα αεροσκάφος τεχνολογίας απόκρυψης του ίχνους (Stealth), ενώ το Rafale όχι. Είναι όμως έτσι; Για το F-35 τα χαρακτηριστικά απόκρυψης του ίχνους είναι εμφανή, τόσο σε επίπεδο σχεδίασης όσο και σε επίπεδο τεχνολογίας υλικών. Από την άλλη και το Rafale είναι κατασκευασμένο από συνθετικά υλικά και κράμα ελαφρού αλουμινίου με ικανότητα απορρόφησης ακτινοβολίας ραντάρ. Επίσης, ο χώρος του κινητήρα είναι κατασκευασμένος σε σχήμα «S», με οδοντωτές απολήξεις, ενώ ενσωματώνει και ένα κανάλι απόρριψης καυσαερίων με ψύξης, για μείωση του υπέρυθρου ίχνους του αεροσκάφους. Όλα αυτά προσδίδουν στο Rafale μικρή διατομή ραντάρ (RCS : Radar Cross Section).

Το κόστος του Rafale (Fly-Away) είναι συγκρίσιμο απ’ αυτό του F-35, αλλά το κόστος ανά ώρα πτήσης είναι μικρότερο. Το Rafale είναι πιο ευέλικτο, σε σχέση με το F-35, με ανώτερο ρυθμό ανόδου και ρυθμό στροφής (ιδιαίτερα κρίσιμη παράμετρος για τις κλειστές αερομαχίες). Επίσης μπορεί να πετάξει περισσότερη ώρα υπερηχητικά, χωρίς τη χρήση μετάκαυσης (Mach 1,4 με πλήρη φόρτο). Οι πτέρυγες canard, στο ρύγχος του αεροσκάφους του επιτρέπουν εξαιρετικές επιδόσεις ανόδου και καθόδου με μεγάλες ταχύτητες. F-35 και Rafale μοιράζονται παρόμοιες επιδόσεις και διαφέρουν ελάχιστα σε επίπεδο μέγιστη ταχύτητα και επιχειρησιακής οροφής.

Εν κατακλείδι, η εξέλιξη του Rafale, από την έκδοση F3-R στην έκδοση F4, καθιστά ικανότερο ένα ήδη ικανό αεροσκάφος πολλαπλού ρόλου. Η λογική μιας πιθανής επιλογής του Rafale από την ΠΑ (Πολεμική Αεροπορία) δεν έχει να κάνει μόνο με τις ικανότητες του αεροσκάφους, άλλα έχει να κάνει με τους λόγους επιλογής των Mirage-2000 τη δεκαετία του 1980: Διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας κύριων οπλικών συστημάτων και αγορές από χώρες που λειτουργούν ανεξάρτητα και δεν ελέγχονται από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στην αποδέσμευση στρατηγικών όπλων. Ενδεικτική είναι η περίπτωση άρνησης των ΗΠΑ να αποδεσμεύσουν τα βλήματα JASSM για την Ελλάδα και οι σφοδρές, ευτυχώς ανεπιτυχείς, αντιδράσεις της Ουάσιγκτον στην πώληση των SCALP-EG στην Ελλάδα.

Και δεν είναι μόνο η Ελλάδα. Θέμα με τους SCALP-EG αντιμετώπισε και η Αίγυπτος, λόγω του δικαιώματος της Αμερικανικής Κυβέρνησης να επιτρέπει ή όχι την πώληση των SCALP-EG σε τρίτες χώρες, καθώς τα βλήματα ενσωματώνουν ορισμένα συστήματα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, άρα η Ουάσιγκτον διατηρεί το δικαίωμα παροχής πιστοποιητικού τελικού χρήστη. Ο περιορισμός αυτός ανάγκασε το Παρίσι, στα μέσα του 2018, να ανακοινώσει ότι ζήτησε από την MBDA να προχωρήσει στην ανάπτυξη αντίστοιχων συστημάτων, τα οποία θα αντικαταστήσουν τα αμερικανικής προέλευσης, έτσι ώστε να μην υπονομευτεί η εμπορική επιτυχία των γαλλικών όπλων.

Ανακεφαλαιώνοντας, η απόκτηση των γαλλικών μαχητικών, εάν πράγματι προχωρήσει, θα προσδώσει στη ΠΑ μοναδικές ικανότητες εναέριας κυριαρχίας και υπεροχής απόρροια της αξιοποίησης του συνδυασμού του κορυφαίου πακέτου με ραντάρ  AESA, σύστημα αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου SPECTRA, υπέρυθρος αισθητήρας OSF και των βλημάτων MICA-EM/IR/NG και METEOR), δυνατότητες προσβολής στόχων σε μεγάλο βάθος στη τουρκική ενδοχώρα με βλήματα SCALP-EG, ναυτικών προσβολών με Exocet και τέλος αποστολών βομβαρδισμού με τη γαλλική έξυπνη συλλογή AASM, με βεληνεκές περί τα 60 χιλιόμετρα από άφεση από μεγάλο υψόμετρο ή 15 χιλιόμετρα από χαμηλό ύψος. Όλα τα παραπάνω αποτελούν τον συνδυασμό μεγάλης μεταφοράς οπλικού φορτίου (14 θέσεις) με μια μεγάλη ακτίνα δράσης καθιστώντας το μαχητικό ιδανικό για επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και εκτέλεσης αεροπορικών επιχειρήσεων στη Κύπρο.

Συμπερασματικά, αποτελεί για τη ΠΑ μια ολοκληρωμένη και ώριμη τεχνολογικά σχεδίαση με μεγάλο εύρος όπλων και κυρίως στρατηγικών όπλων που κάνουν τη διαφορά (SCALP-EG, Exocet, MICA, Meteor). Επίσης, το γεγονός πως η ΠΑ θα παραλάβει μεταχειρισμένα αεροσκάφη συνεπάγεται άμεση ένταξη και σχετικά γρήγορη επιχειρησιακά αξιοποίηση απέναντι στη Τουρκική Αεροπορία. Το Rafale είτε στην έκδοση F3-R είτε στην F4 θα είναι αδιαμφισβήτητα ο εναέριος κυρίαρχος του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου και θα προσφέρει ποιοτική ανωτερότητα και τεχνολογική υπεροχή στην Ελληνική Αεροπορία.

Τη προσεχή Κυριακή θα ακολουθήσει μια τακτική ανάλυση για την αξιοποίηση του Rafale σε Αιγαίο και Μεσόγειο.

Comments

  1. Εξαιρετικό άρθρο…
    Γνώμη μου εφόσον τα μεταχειρισμένα είναι 12 τα 8 καινουρια να είναι της έκδοσης F4 και ας αργήσουν, πιστευωη ενδιάμεση λύση μας καλυπτει μέχρι τότε. Αλλιώς θα πρέπει μετά να εκσυγχρονιστούν 20 αεροσκάφη αντί 12…
    Τέλος στα μελλοντικά όπλα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τον Perseus εκεί στα τέλη του 2030 που με τα 5mach και τις πολλαπλες κεφαλές θα είναι το απόλυτο όπλο εναντίον στόχων επιφανείας/εδάφους…

    1. Συν pgm 500, spear, brimstone. Και επειδή κανείς δεν γνωρίζει τι δουλειές κάνουν οι απέναντι με τους Πακιστανούς, ας είναι και πιστοποιημένα στους asmpt-a

    2. Μάγειρας

      Μόλις είδα την αναφορά για το σκάνδαλο με τα εξαρτήματα στην Αμερική.
      Οποία πέτρα και να σηκώσεις στη Αμερική θα ανακαλύψεις και μια απατεωνιά, απλά αηδιαστικό.

      Ποιός είπε ότι δεν συμφέρει να έχεις σχέσεις με Αμερική ως στέλεχος των ΕΔ όταν είσαι και στην σωστή θέση, κατά τα άλλα υπηρετούν όλοι την πατρίδα που πληρώνει και για την ακριβή εκπαίδευση.

      Σε ευχαριστώ για την πληροφορία και το σύνδεσμο φίλε Μάγειρα!

    1. ειναι το λιγοτερο ολα τα μεταχειρισμενα. Το θεμα ειναι οτι ΑΝΩΤΕΡΟ απο τα απεναντι φ16. Τωρα χρειαζεται να προκαλεσουμε «ΑΤΥΧΗΜΑ» οταν παρουμε τα ΡΑΦΑΛ, μπας και βαλουνε μυαλο οι Τουρκοι. 3 Τα καλα για την ΠΑ με το Ραφαλ.
      1 ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΝΑΧΑΙΤΙΣΗΣ
      Ο φοβερος και τρομερος ΜΕΤΕΟΡ που αλλαζει τους κανονες εμπλοκης στο Αιγαιο, οπως και παθητικο INFRARED LOCKING στα 100 χιλ και
      2 ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ ΑΕΡΑΜΥΝΑΣ
      Το συστημα πτησης που εχει του επιτρεπει να πεταει σε μακρινες αποστασεις και σε χαμηλο υψος 25~30 μετρα απο το αναγλυφο με ασφαλεια, αποφευγωντας ετσι την αντιπαλη αεραμυνα οπως τους S400.
      3 ΜΕΓΑΛΗ ΑΚΤΙΝΑ ΔΡΑΣΗΣ (διπλασια του F16V) που επιτρεπει ριζικες αλλαγες προς το καλυτερο στην οργανωση και τις τακτικες μαχης της ΠΑ.
      30 χρονια με Μιραζ και Φ16 αλλαζουμε δυναμικα πλρον εποχη στην ΠΑ. Και μην ΞΕΧΝΑΜΕ οτι αλλες αεροποριες εδωσαν 6 και 7 δις να ενταξουν το ΚΟΡΥΦΑΙΟ RAFALE στο οπλοστασιο τους.

      1. Ξέρεις ποσο θα μας πάει το meteor??

        Στο περιβάλλον του Αιγαίου με δεκάδες μαχητικά των ιδιων τύπων στον αέρα είναι εξαιρετικά δύσκολη η χρήση των AMRAAM ποσο μάλλον των METEOR σε τέτοιες εμβέλειες!!

        Το IRST του RAFALE δεν έχει τέτοιες εμβέλειες!
        ’ντε να διακρίνει ένα στόχο στα 20-30 km!!

        Σε BVR μπορεί το RAFALE να έχει το πλεονέκτημα λόγο AESA κλπων ηλεκτρονικών αλλα δεδομένων την εμβέλεια των MICA vs AMRAAM/APG68V9 δύσκολα θα έχει αποφύγει την… ανταπόδοση μερικών AMRAAM από τα αντίπαλα F16

        Σε WVR με F16/JHMQS/AIM9X μάλλον κανένα πλεονέκτημα δεν μπορεί να εξασφαλιστεί!

        Για τις ακτίνες δράσης θέλει λίγο ψάξιμο θα επανέρθω!

        1. Οι mica εχουν μεγαλυτερη εμβελεια απο τους Α-120.

          Στα 20 rafale δεν θεσ πανω απο 40 κομμάτια… τα θελεις την 1η ώρα του πολέμου που ξέρεις οτι αρχετε απο τα ανατολικά ειμαι REDκαι οχι BLUE

        2. και σε εχουνε παρει χαμπαρι σε ολα τα σαιτς. Εισαι το 1% που θα επελεγε να μπει σε ενα φ16 και να εχανε τη ζωη του ( μπορει για σενα να μην εχει και νοημα κιολας) απεναντι σε ενα Ραφαλ. Οσο για τις κλειστες αερομαχιες που επικαλεισαι, ελα να αναμετρηθουμε ξερωντας οτι οπλοφορω και θα σε περιμενω να ερθεις κοντα , αληθεια λεω, στο υποσχομαι , δεν θα σε μπουμπουνισω απο μακρια, θα σε αφησω να ζυγωσεις!!!!!

        3. Όντως σε λίγες περιπτώσεις θα έχουμε BVR στο Αιγαίο λόγω γεωγραφίας αλλά και αντιαεροπορικών συστημάτων. Τα αεροσκάφη συνήθως θα πετάνε χαμηλά. Ειδικά τα τουρκικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις όμως και πάλι τα Mirage 2000-5 θα κυριαρχούν λόγω ανώτερων επιδόσεων της πτέρυγας Δέλτα σε μεγάλα ύψη, μεγαλύτερης εμβέλειας των Mica και λόγω συστήματος αυτοπροστασίας απέναντι στο οποίο ο Amraam τα βρίσκει σκούρα.
          Το να κάνουμε όμως σύγκριση με τα Rafale είτε σε BVR είτε σε WVR είτε σε οποιαδήποτε άλλη αποστολή είναι αστείο.
          Που να το πρωτοπιάσουμε το ζήτημα; Σε εμβέλεια; Σε οπλικό φορτίο; Σε ισχύ κινητήρα; Σε ηλεκτρονικά; Σε σύστημα αυτοπροστασίας; Στα όπλα που αποδεσμεύουν οι Γάλλοι και δεν αποδεσμεύουν οι ΗΠΑ;
          Το F-16 σχεδιάστηκε ως ελαφρύ μαχητικό ημέρας. Σιγά σιγά απόκτησε και άλλες δυνατότητες με περιoρισμούς. Η αγορά F-16 απο την Ελλάδα ήταν μια οπισθοδρόμηση σε σχέση με τα F4E. Η λογική συνέχεια θα ήταν τα F-15.

  2. Ελπίζω στην επίτευξη της συμφωνίας και της υπογραφής αυτής άμεσα.

    Ευελπιστώ να αντέξουν στις πιέσεις των γνωστών Πρεσβειών και των λοιπών συμμαχικών
    οργανισμών και opinion leaders οι οποίοι προσπαθούν να διαβάλουν-ματαιώσουν την διμερή
    αμυντική συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας.

    Είναι αδιαμφισβήτητη η ποιοτική υπεροχή του φορέα όσο και των όπλων που φέρει ,έναντι
    του γνωστού αντιπάλου μας.

    Έχουν δοκιμαστεί σε πεδία μαχών και δεν επιδεικνύονται σε διαφημιστικά φυλλάδια, σε ιστότοπους
    προώθησης ή αεροπορικές επιδείξεις

    Ας είναι αρχή για σωστό προγραμματισμό όχι μόνο στις ανάγκες του αεροπορικού όπλου,
    αλλά και των υπολοίπων όπλων μας.

    1. Αυτο που ειπες ειναι ολα τα λεφτα… opinion leaders.

      Η USA δια του Έπαρχου εν Ελλαδι εχει φτιάξει μεγάλο στρατο προμοτάρωντας τα Αμερικάνικα όπλα. Δεν εχω πρόβλημα με τα Αμερικάνικα Όπλα υπο δυο προϋποθεσεις: α) να ειναι καλά β) να μην αποκλειουν 2η πηγη προμηθευτη. Αλλα οτι υπάρχουν στρατευμένοι Έλληνες (κατ’ ευφημισμόν Ελληνες, ελληνοφωνοι Αμερικάνοι εχουν καταντησει) ελαφράς συνειδησεως που σπρώχνουν αποτυχημένα σχέδια (παλια ADATS, τωρα MMSC) εις βάρων καλών σχεδίων ειναι εξοργιστικο. Αυτο που γινόταν / γινεται σε site, twitter και blog εδω και δυο χρόνια ειναι ντροπιαστικο. Για τα Rafale τωρα δεν τους παιρνει να γραψουν και πολλα γιατι θα ξεβρακωθουν τελειως.

      1. Εκτός από την καραμπινάτη διαφθορά και τη συναλλαγή υπάρχει και η ήπια (ή ύπουλη) ισχύς. Πολλοί από τους διανοούμενος που βλέπουμε στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες, φιλόσοφοι, ποιητές, λογοτέχνες, ζωγράφοι, επιστήμονες, αριστεροί και δεξιοί μέχρι κάποια στιγμή ήταν όλοι κάτοχοι αμερικανικής υποτροφίας γνωστού ιδρύματος. Διαμόρφωσαν μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων με τα έργα, το λόγο και τις δηλώσεις τους. Τα ξένα ιδρυματα διάσωσης πολιτισμού, Γκαίτε, βρετανικό συμβούλιο, ντελασαλ κλπ. λειτουργούν ως εργαλεία ήπιας ισχύος. Αλλά τέτοια ιδρύματα, έχουν ως αποστολή να εντοπίζουν φερελπιδες Έλληνες από τη σχολική ηλικία και τους λουζουν με υποτροφίες ανοίγοντας τους το δρόμο για λαμπρές καριέρες, δημιουργώντας μια απόλυτα δικαιολογημενη εκ του αποτελέσματος αγάπη για τη χώρα που τους βοήθησε τόσο πολύ. Όταν έρθουν σε θέσεις ισχύος, μεσαίας ή μεγάλης, ή γίνουν οι opinion leaders της εποχής τους και η. Γνώμη τους έχει βαρύτητα η επένδυση αυτή του γερμανικού ή άλλων κρατών θα αποδώσει. Η ήπια ισχύς έχει τεράστια δύναμη. Έχουμε πολλά να κάνουμε σε αυτό τον τομέα για να προσφέρουμε στους δικιυς μας ανθρώπους την ευκαιρία να είναι ευγνώμονες στο δικό τους κράτος και όχι σε άλλα. Αυτό από. Μόνο του θα μείωνε σημαντικά τις ξένες εξαρτήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι αν προωθήσουμε την αξία των ανθρώπων όλοι οι κομματικοί λησταρχοι του κοτζαμπασισμου και του κομματικού παρακράτους θα πρέπει να πάνε σπίτι τιυς. Αυτό δε γίνεται γιατί εμείς υπάρχουμε για να υπηρετούμε αυτή την κάστα ανθρώπων.

  3. Συγχαρητήρια κε.Λαζο.
    Αυτο που με απασχολεί πολύ είναι η αντίδραση της Τουρκίας, στην προμήθεια Ραφαλ.
    Σίγουρα θα αντιδράσουν.τι κάνουμε αν πάνε σε προμήθεια 40su35,η ‘ 40eurofighter μεταχειρισμένα από διάφορες φιλικές προς αυτούς χώρες της Ε.Ε.,που θα βρουν μιας πρώτης τάξης ευκαιρία, να κονομισουν???

    1. Πολύ απλό ,αγοράζεις 20 αεροσκαφακια που έχουν δημιουργηθεί για να νικάνε τα ρωσικά κόμπρα στις μανούβρες,πριν προλάβουν να τα εντοπίσουν….20 stelth f35,τα οποία θα εντοπίσουν τα ρωσικά αεροσκάφη παρά πολύ νωρίς,και τα οποία θα δώσουν την εικόνα μέσο link 16 στα f16 viper(oταν αγωραστουν καινούρια όπλα για αυτά τα δυσμιρα) και στα rafale-mirage2005,…..οι πύραυλοι μας θα τα έχουν λοκαρει τα ρωσοτουρκικού αεροσκαφακια πριν πεις κίνδυνο!!!!

    2. Το αποκλείω Ευρωπαίος (Γερμανοί, Ιταλοί, Ισπανοί, αυστριακοί) να τους δώσει μτχ τυφωνες. Οι αντιδράσεις θα είναι τεράστιες από το μπλοκ Γαλλίας Ελλάδας Κύπρου.
      Κανένας δε θα το τολμουσε
      Ακόμα και οι Βρετανοί δε πιστεύω ότι έχουν τα γκατς να το κάνουν, και να αψηφισουν τις αντιδρασεις από Αμερική μεριά.
      Οι επιλογές των Τούρκων είναι η οι Ρώσοι, που πιστεύω δεν θέλουν ρώσικα μαχητικά για πολλούς λόγους, η είμαι σχεδόν βέβαιος το πακιστανικο jf 17, που οι Πακιστανοί το φτιάχνουν πλέον σχεδόν μόνοι τους.
      Νομίζω ότι και το TFX των Τούρκων αν μπορέσει και πετάξει το 2035 θα είναι βασισμένο σε αυτό το jf17 απλά με μοντέρνο desing.
      Η aseslan ήδη έχει φτιάξει pod. στους πακιστανους για το αεροπλάνο, άρα το έχει μελετήσει το αεροσκάφος.
      Είναι απειλή ένα TFX αντίγραφο του jf17 για εμάς? Ακόμα και στην έκδοση blk3 που ανάπτυσουν οι Πακιστανοί με aesa, αποκλείετε να είναι καλύτερο από τα δικά μας F 16 viper, πόσο μάλλον από τα δικά μας Rafale.
      Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να το υποτιμησουμε.

  4. Ευχαριστούμε κ. Λάζο για την χορταστική αναφορά στο Rafale!

    Σχετικά με την σύγκριση Rafale – F-35, και σε ένα τόσο αναλυτικό άρθρο αξίζει να προσθέσουμε μια αναφορά και σε άλλες σημαντικές διαφορές:

    Αριθμός εξόδων/ αξιοποίηση: Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες το Rafale μπορεί να πετά 81 ώρες τον μήνα και το F-35 μόλις 15. Ή αλλιώς με άλλες μετρήσεις, το Rafale βγάζει 2,7 εξόδους την ημέρα και το F-35 μία έξοδο ανά δύο ημέρες. Το Rafale έχει return time (από έξοδο σε έξοδο) μόλις 0,5 ώρες για αποστολές αέρος-αέρος και 1,5 ώρα για αποστολές αέρος-εδάφους, ενώ το F-35 έχει 18 ώρες. Αυτό δημιουργεί χοντρικά μια αριθμητική υπεροχή 7 προς 1 υπέρ του Rafale, δηλαδή μια μοίρα με 20 F-35 θα βγάλει τόσες εξόδους όσο μόλις… 3 Rafale.

    Το Rafale έχει χαρακτηριστικά STOL (Short Take Off and Landing), δηλαδή απογειώνεται σε 590 μέτρα (rolling takeoff) και προσγειώνεται σε 490, ενώ το F-35 αναφέρεται ότι χρειάζεται τα διπλάσια δηλαδή 1.200 μέτρα για απογείωση. Αυτό επιτρέπει στα Rafale να επιχειρούν ακόμα και από το οδικό δίκτυο στην ανάγκη. Ή σε περίπτωση προσβολής του αεροδιάδρομου, ευκολότερα καθαρίζεις/επισκευάζεις 600 μέτρα για πετάξει το Rafale παρά 1,200 για πετάξει το F-35.

    Επιβιωσιμότητα: To Rafale ως δικινητήριο θα επιβιώσει ακόμα και αν ο ένας κινητήρας έχει βλάβη ή ενδεχομένως ακόμα και αν δεχθεί πλήγμα. Αντιθέτως το F-35 ως μονοκινητήριο δεν έχει την εφεδρεία του 2ου κινητήρα, αλλά και είναι πολύ πιο ευάλωτο λόγω ότι ψύχεται ολόκληρο με καύσιμο. Επίσης ο συνδυασμός των canard και πτέρυγας delta, δίνει στο Rafale επιπλέον επιπλέον επιβιωσιμότητα σε πλήγματα αφού έχει πλεόνασμα επιφανειών ελέγχου.

    1. Τρομερο πραγματικα οτι 3 Rafale βγαζουν τις αποστολες 20 F-35! Ακομα και να διπλασιαστει η διαθεσιμοτητα του ξεγανωτου τενεκεσε σε μια 10ετια (6 να Rafale βγαζουν τις αποστολες 20 F-35) πάλι θα ήταν βλακεία να το αγοράσουμε.
      Συνέχισε φίλε να «ξεβρακώνεις» τον τενεκέ 35 VS του Rafale σε κάθε ευκαιρεία.
      Σε ευχαριστούμε.

    2. Πολύ ενδιαφέρον. Αυτά τα στοιχεία με τους χρόνους ανάταξης και με τις ώρες/μήνα από που τα έχετε; Καταλαβαίνω ότι πιθανόν ειναι στοιχεία ΜΤΒF για κρίσιμα υποσυστήματα.
      Πάντως εκείνο το 18h για επανάταξη μου φαίνεται εξωφρενικό.

      Αποστάσεις take off πρέπει να τις βλέπουμε πάντα με το ίδιο φορτιο, γιατί αλλιώς αλλάζει πολύ η εικόνα. To 1200 μου φαίνεται πολύ. Τα F-16 επιχειρούν από 800άρηδες διαδρόμους, δεν θα περίμενα κάτι πολύ διαφορετικό

      1. Καλησπέρα σας. Τα στοιχεία είναι όλα από τις αποχαρακτηρισμένες ετήσιες αναφορές της Διεύθυνσης Επιχειρησιακών Δοκιμών & Αξιολόγησης (DOT&E – Director Operational Test and Evaluation), του πλέον αρμόδιου και επίσημου φορέα για να μάθουμε (στο βαθμό που επιτρέπει το απόρρητο) τι πραγματικά συμβαίνει με το F-35. Αν και ίσως δεν είναι το ευκολότερο ανάγνωσμα, έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον και θα συνιστούσα ανεπιφύλακτα να τις διαβάσει κανείς ενδελεχώς και με προσοχή. Είναι όλα εκεί. Η αποστολή του DOT&E περιγράφεται στην ιστοσελίδα τους:

        «The Director, Operational Test & Evaluation (DOT&E) is the principal staff assistant and senior advisor to the Secretary of Defense on operational test and evaluation (OT&E) in the Department of Defense (DoD). DOT&E is responsible for issuing DoD OT&E policy and procedures; reviewing and analyzing the results of OT&E conducted for each major DoD acquisition program; providing independent assessments to SecDef, the Under Secretary of Defense for Acquisition and Sustainment (USD(A&S)), and Congress; making budgetary and financial recommendations to the SecDef regarding OT&E; and overseeing major DoD acquisition programs to ensure OT&E is adequate to confirm operational effectiveness and suitability of the defense system in combat use.»

        Οι 18 ώρες επανάταξης έχουν συνοπτικά να κάνουν με την πολύ αργή ταχύτητα του ALIS, τα πολύ συχνά διαγνωστικά λάθη που κάνει, και τον χρόνο που χρειάζεται να επικαλυφθούν και έπειτα να «δέσουν» (curing) όλες οι θυρίδες συντήρησης με τις ειδικές βαφές ώστε να διατηρούνται τα όποια χαρακτηριστικά stealth έχει η σχεδίαση.

        To εξαιρετικά προβληματικό ALIS (ανάπτυξης Lockheed) σχεδιάζεται να αντικατασταθεί πλήρως στα Block 4+ από το ODIN (Operational Data Integrated Network ) το οποίο αυτή την φορά (ω τι έκπληξη!) θα αναπτύξει το Πεντάγωνο. Παραθέτω μερικούς συνδέσμους για την τραγική απόδοση του ALIS.

        https://www.defensenews.com/air/2019/03/08/key-piece-of-f-35-logistics-system-unusable-by-us-air-force-students-instructor-pilots/
        https://www.thedrive.com/the-war-zone/31861/replacement-for-f-35s-troubled-alis-cloud-based-brain-rebranded-odin-and-is-still-years-away
        https://www.thedrive.com/the-war-zone/27047/the-navys-operational-f-35c-is-fully-mission-capable-less-than-five-percent-of-time

  5. κ.Λαζο το αρθρο γραφει για την εκδοση F4 την οποια και δεν θα παραουμε…τελικα ποιες ειναι οι διαφορες με την εκδοση F3-R που σιγουρα ειναι «κατωτερων» επιδοσεων οσο αφορα τους αισθητηρες κ την δυνατοτητα Fusion. Και ποιες ειναι οι δυνατοτητες της εκδοσης F3??

    1. Υπάρχει αναφορά στην έκδοση F3-R, αν και το άρθρο επικεντρώνεται περισσότερο στην έκδοση F4. Σας παραθέτω τη σχετική παράγραφο: «Στο μεταξύ, το Νοέμβριο του 2018 ανακοινώθηκε ότι η Γαλλία ενέκρινε την ανάπτυξη της έκδοσης F3-R, η οποία ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις όπως το ραντάρ RBE-2AA, τεχνολογίας ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA), την πιστοποίηση των βλημάτων αερομαχίας MICA NG (New Generation) και Meteor (μέγιστου βεληνεκούς άνω των 100 χιλιομέτρων), των κατευθυνόμενων βομβών AASM (Armement Air-Sol Modulaire) και των ατρακτιδίων εντοπισμού, αναγνώρισης και κατάδειξης (λέιζερ) στόχων TALIOS και τακτικής και στρατηγικής αναγνώρισης AEROS. Επίσης, το Rafale F3-R ενσωματώνει αυτόματο σύστημα αποφυγής πρόσκρουσης στο έδαφος. Η Γαλλία έχει εγκρίνει την αναβάθμιση των 144 Rafale που διαθέτει στο επίπεδο F3-R, ενώ την ίδια έκδοση έχουν επιλέξει η Ινδία, το Κατάρ και η Αίγυπτος».

        1. Πέραν όσων έχουμε ήδη δημοσιεύσει όχι. Η πρόθεση παραμένει για 2 πλοία ελληνικής διαμόρφωσης (ακριβότερη επιλογή) ή γαλλικής διαμόρφωσης με δυνατότητα μελλοντικής αναβάθμισης στην ελληνική διαμόρφωση (φθηνότερη επιλογή αρχικά με ανάγκη δαπάνης στο μέλλον για να έρθουν τα πλοία στην ελληνική διαμόρφωση).

          1. Οι φρεγάτες έχουν γίνει πρωτοσέλιδο στο αυριανό ΠΡΏΤΟ ΘΈΜΑ
            4 φρεγάτες και μιλάμε Γαλλία Βρετανία Ολλανδία και Αμερική
            Διάλεκτε!!

          2. Καλησπέρα! Είχα διαβάσει σε παλαιότερα άρθρα σε διάφορα site ότι το OSF είναι ξεπερασμένο και ότι θα αντικατασταθεί από νεότερο IRST.

            Ξέρετε κάτι συγκεκριμένο;

  6. Όλα καλά με τα ραφαλ.

    Πρέπει να λάβουμε όμως υπόψη και την αντίδραση του εχθρού σε περίπτωση απόκτησης τους.

    Πιθανές αντιδράσεις των Τούρκων μπορεί να είναι περισσότερα s400 , Su-35 ή ακόμη f35.

    Είναι η κατάλληλη επιλογή το ραφαλ λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα ενδεχόμενα;

    Ευχαριστώ για την φιλοξενία !

    1. Φίλε Chris ο καθένας αγοράζει ότι καλύτερο μπορεί με βάση τα οικονομικά του και το τι είναι διαθέσιμο σε κάθε χώρα.

      Αν ο αντίπαλος αναβαθμιστεί αντιδρώντας, προσαρμόζεσαι στο βαθμό που σου επιτρέπει η κατάσταση. Δεν νομίζω όμως ότι κρίνεται κατάλληλο ή όχι ένα μαχητικό βάσει της μελλοντικής αντίδρασης του αντιπάλου.

      Δηλαδή αν δεν «προκαλέσουμε» την Τουρκία με την αγορά Rafale και μείνουμε με ότι έχουμε, θα μας λυπηθεί με κάποιο τρόπο ή θα σταματήσει η ίδια να εξοπλίζεται όσο καλύτερα μπορεί;

      Το θεωρητικά ιδανικό είναι να απολαμβάνει κανείς καθολική υπεροπλία έναντι του αντιπάλου, άρα και τίποτε να μην κάνουμε εμείς, αυτός θα είναι ο στόχος της Τουρκίας όσο έχει τις ίδιες…φιλοδοξίες.

      1. αγαπητε φιλε,αν παει σε 40eurofighter(ασε τα ρωσικα εξω απο τη συζητηση),τι γινεται ?αυτο ρωταω.μετα θα εχουμε χρηματα για να αντιδρασουμε?ποτε δεν σκεφτηκα οτι θα μας λυπηθει και θα σταματησει τους εξοπλισμους.το προβλημα ειναι τα οικονομικα μας.το β’εξαμηνο του 2020 η υφεση λεγεται οτι θα αγγιξει το 15%!
        για να ειμαστε ξεκαθαροι ποτε δεν αμφισβητησα τις ικανοτητες του α/φ

        1. Και η Τουρκια εχει οικονομικα προβληματα, πολυ σοβαροτερα απο εμας.Ειναι δυσκολο να παει για eurofighter ( μεγαλα κοστη για το συγκεκριμενο ).

        2. Καταλαβαίνω τι λες αγαπητέ φίλε. Κάποια στιγμή όμως νομοτελειακά και η Τουρκία θα αναζητήσει κάτι περισσότερο από τα F-16. Η αντίδραση της Ελλάδας δεν οφείλει (και δεν μπορεί) να είναι απόλυτα συμμετρική. Σκοπός της χώρας μας είναι μια αξιόπιστη και πειστική αποτροπή. Η πιθανή απόκτηση των Rafale είναι μια κίνηση που θα παράγει ικανή αποτροπή για πολύ καιρό μέχρι η Τουρκία να προμηθευτεί και να καταστήσει επιχειρησιακή την όποια απάντηση. Μέχρι τότε πολλά μπορεί να συμβούν. Οι ευαίσθητες ισορροπίες στο εσωτερικό και περιμετρικά της Τουρκίας δεν της επιτρέπουν να «ματώσει».

          Το καλύτερο λοιπόν που μπορούμε να κάνουμε είναι να σταματήσουμε τον εφησυχασμό, να έχουμε όλα μας τα υπάρχοντα όπλα ετοιμοπόλεμα, στην ΠΑ μαζί με τα Rafale (αν τα πάρουμε) να δώσουμε την μέγιστη έμφαση στην ανωτερότητα του έμψυχου δυναμικού, να διαμορφώσουμε ουσιαστικές συμμαχίες με άλλες χώρες όπως Γαλλία, Αίγυπτος κ.α, και γενικά να έχουμε ενεργητική εξωτερική πολιτική στα Βαλκάνια και την Μέση Ανατολή δυσκολεύοντας όσο μπορούμε την ήδη δύσκολη εξίσωση για την Τουρκία.

          Η ύφεση όντως προβλέπεται πολύ μεγάλη αλλά πιστεύω δεν παύει να είναι το δέντρο και όχι το δάσος κατά την ταπεινή μου γνώμη. Όσο και αν μας πονέσει οικονομικά, ότι ενδεχομένως χάσουμε (από ΑΟΖ, κυριαρχία μέχρι εδάφη) στην παρούσα κατάσταση δεν ξανακερδίζεται παρά μόνο με πολύ μεγαλύτερες θυσίες και κόστος. Και η Τουρκία παίζει ένα παιχνίδι πάρα πολύ υψηλού ρίσκου σε πολλαπλά μέτωπα με απρόβλεπτες συνέπειες.

          1. @spiral
            Αγαπητέ μου φιλε,ο φόβος μου είναι αυτή την στιγμή να μην μπλεχτουμε σε μια κούρσα αεροπορικών εξοπλισμών με την Τουρκία, επειδή απλά δεν μπορούμε να δώσουμε χρήματα.πιστεύω ότι αυτό το νέο εξοπλιστικό θα είναι το μέγιστο ποσό χρημάτων που μπορεί να διαθέσει η χώρα,μετά από αυτό δεν θα υπάρχει δεκάρα τσακιστή για εξοπλισμούς. Παιζουμε τα ρεατα μας και τελος.Οι Τούρκοι διαχρονικά από τον καιρό της οθωμανικής αυτοκρατορίας και πτωχευμενοι να ήταν διέθεταν για όπλα παρά πολλά χρήματα.οποτε αν επιμείνουν την έχουμε πολύ άσχημα.ο φόβος μου είναι ότι εξαντλουμε τις οικονομικές μας εφεδρείες.μακαρι να κάνω λάθος.

    2. Μακάρι!!!
      Σκέψου τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ να βλέπουν την Τουρκία να αγοράζει κι άλλα Ρωσικά όπλα.
      Σκέψου και τους Τούρκους να προσπαθούν να συνδυάσουν Ρωσικά με δυτικά όπλα στον στρατό τους.
      Θα είναι ένα ακόμη δώρο του Ερντογάν στην Ελλάδα.

      1. φιλε ειδαμε και με τους ς400,τι τους καναν.ο ερντογαν παιζει το κεφαλι του,ειναι απροβλεπτος σε ολα.
        οι η.π.α. και οι ευρωπαιες εταιρες τεμεναδες του κανουν για να κονομισουν.

          1. Αγαπητέ φίλε, πιστεύω πως οι ς400 ήταν το πρόσχημα. Ο βαθύτερος ρόλος είναι ότι το παντοδύναμο Ισραήλ, που ελέγχει τις η.π.α. θα έβρισκε τρόπο να ακυρωθεί η αγορά των f35 από την Τουρκία γιατί απλά δεν θέλει κράτος εχθρικό να διαθέτει 120 f35,έξω από την πόρτα του.

  7. Οι πρώτη φωτογραφία ειδικά είναι όνειρο!

    Πανέμορφο το Rafale.

    Ας ελπίσουμε το deal να κλείσει σύντομα και θα ήταν ευχής έργο να μπεις εξ αρχής και μια option για άλλα 18-20 Rafale.

    Σύμφωνα με τις διαρροές το κόστος τους να είναι από 1-1,5 δις ευρώ και άρα δεν είναι απαγορευτικό το ποσό για επιπλέον αγορά για άλλα 18-20 Rafale.

  8. Με τα Rafale η αεροπορική μας υπεροχή αναβαθμίζεται σε συντριπτική. Η δυνατότητα του ραντάρ του Rafale να κάνει IFF αυτόνομα, από τα πτερύγια των κινητήρων (εμείς έχουμε και GE και PW, οι Τούρκοι μόνο GE), δίνει τη δυνατότητα στα φίλια F16 να πετούν σε πλήρη Η/Μ σιγή, αφού το Rafale θα γνωρίζει/βεβαιώνει ανα πάσα στιγμή τη θέση των φίλων και εχθρών. Έτσι αποκτά νόημα η BVR βολή σε μάχη στο κλειστό Αιγαίο.

  9. Εξαιρετικό άρθρο που βάζει πολλά πράγματα στη θέση τους!

    Όπως οι διαρροές για δήθεν δωρεάν μεταχειρισμένα δεν ισχύσουν και έχουν κόστος 40 εκατ. ανά μονάδα που είναι λογικό.

    Όπως δεν ισχύουν οι διαρροές περί ανταλλαγής των Mirage 2000.

    Σύμφωνα με το άρθρο η τιμή fly away του Rafale F4 είναι 71,5 εκατ. ευρώ.

    Το λέω γιατί πρόσφατα σε ανάλογες συζητήσεις τότε κάποιοι μου έλεγαν εδώ μέσα πως το κόστος του F4 είναι 100+ εκατ. ευρώ ανά μονάδα και μου έφερναν ως παράδειγμα τα συμβόλαια της Ινδίας και Κατάρ που περιλαμβάνουν ένα σωρό πράγματα και πολύ μεγάλες ποσότητες όπλων.

    Αν οι Γάλλοι δίνουν τα Rafale F4 στην ίδια τιμή (όπως λένε οι πληροφορίες) που τα αγοράζει και η Γαλλική Πολεμική Αεροπορίας τους δηλαδή 71,5 εκατ ανά μονάδα είναι μια πολύ καλή πρόταση και αν δεν υπάρχει πρόβλημα χρονικά αντί για F3R να πάρουμε τα F4 για καινούργια.

    Εκτός και αν υπάρχει θέμα χρονικά οπότε καλά είναι και τα F3R.

    Πάντως μελλοντικά αν η τιμή του F4 είναι 71,5 εκατ. ευρώ ανά μονάδα θα μπορούσε να δοθεί μια παραγγελία για άλλα 20 Rafale F4.

    20X71,5= 1,46 δις ευρώ συν όπλα υποδομές (που θα έχουν πληρωθεί από την αρχική αγορά) και υποστήριξη.

    1. @Μιχαλης
      Κι εμένα μου έκανε εντυπωση το fly away cost των 71,5εκ€ που κάνει ακόμα πιο θελκτικο ένα ήδη σφόδρα επιθυμητό αεροσκάφος! Τα 36-40 κομμάτια έρχονται όλο και πιο κοντά…

  10. Απ’τη στιγμή που φέρει εξωτερικά όπλα και δεξαμενές χάνονται τα όποια στελθ χαρακτηριστικά μπορεί να έχει. Και το F-35 με εξωτερικά όπλα παύει να είναι στελθ. Επίσης αυτά τα εξωτερικά όπλα και δεξαμενές αυξάνουν κατά πολύ την αεροδυναμική αντίσταση,ενώ το F-35 πετάει αεροδυναμικά «καθαρό» με εσωτερικά όπλα.

    1. To Rafale δεν προωθείται με κεντρικό σύνθημα ότι είναι «αόρατο stealth» και τέλος όπως το F-35, έχει όμως εκ κατασκευής πολλαπλές προβλέψεις μείωσης του RCS το οποίο σύμφωνα με μηχανικούς της Dassualt είναι το 1/10 με 1/20 του μετωπικού RCS ενός Mirage-2000, το οποίο το σημαίνει περίπου 0.05 to 0.1 m2 σε καθαρή διαμόρφωση.

      To Rafale με 100% ισχύ στους κινητήρες (military power – χωρίς μετάκαυση) πετάει υπερηχητικά (supercruise) στα 1,4 Mach με φορτίο 6 πυραύλων, ενώ το F-35 με τον κινητήρα στο 100% και παρά την «καθαρή» εσωτερική μεταφορά όπλων πετάει με μόλις 0,9 Mach και 4 πυραύλους. Σαν να μην έφτανε αυτό, τα F-35 των εκδόσεων B και C έχουν περιορισμό στην διάρκεια υπερηχητικής πτήσης (που θυμίζουμε είναι εφικτή μόνο με χρήση μετάκαυσης) στο μόλις ένα λεπτό, λόγω δομικών φθορών και αποκόλλησης των stealth επικαλύψεων. Ο δε πτερυγικός φόρτος του Rafale σε combat weight (δηλαδή χωρίς γεμάτες δεξαμενές καυσίμων) είναι 275 kg/m2 και του F-35… 428 kg/m2, δηλαδή μια τεράστια διαφορά 56% υπέρ του Rafale που σημαίνει ευελιξία και υψηλές κινηματικές επιδόσεις γενικά.

      Η έννοια του αεροδυναμικά «καθαρού» F-35 είναι λίγο αστεία στην πραγματικότητα, αφού ακόμα και το F-35A έχει την μορφή… εγκύου με την κακή αεροδυναμική που κληρονόμησε από το F-35B (η σχεδίαση του οποίου προηγήθηκε των άλλων εκδόσεων Α και C) , είναι δηλαδή το ίδιο χοντροκομμένο σαν να έχει και αυτό lift fan, ένα ακόμα κινητήρα κάθετης ώσης στη… μέση του αεροσκάφους.

      1. Τελικά η ενσωμάτωση των απαιτήσεων των πεζοναυτών για αεροσκάφος STOVL στις προδιαγραφές του JSF πρέπει να είναι το μοιραίο λάθος για το πρόγραμμα. Η αντικατάσταση όλων των άλλων αεροσκαφών από Α-10 έως Φ18 είναι επίσης ανεδαφική. Αλλά αν είχε προδιαγραφές χωρίς ανάγκη STOVL σίγουρα θα ειχε προκύψει ένα αεροσκάφος με καλύτερα πτητικά χαρακτηριστικά που θα μπορούσε να αντικαταστήσει F16+F18 με λιγότερους συμβιβασμούς + περιορισμούς και με το πλεονέκτημα του stealth. Πως το έμπλεξαν τόσο πολύ και τα έκαναν σαλάτα οι Ουσαίοι απλά με ξεπερνάει. Και για όποιον θεωρεί το F-35 άσχημο και χοντρό, να σας θυμίσω το πρωτότυπο που επέδειξε η Boeing για το διαγωνισμό JSF . Βγαλμένο από καρτούν της Ντίζνευ.
        Πάντως ίσως το F-35B να είναι η μόνη έκδοση που θα είναι καλύτερη από το αεροσκάφος που θα αντικαταστήσει.

        1. «Τελικά η ενσωμάτωση των απαιτήσεων των πεζοναυτών για αεροσκάφος STOVL στις προδιαγραφές του JSF πρέπει να είναι το μοιραίο λάθος για το πρόγραμμα.»

          Ακριβώς αυτό!

          Εκεί γεννήθηκαν όλα τα προβλήματα του F-35 και που δεν πρόκειται ποτέ να ξεπεραστούν τελείως.

          Αντίθετα θα έπρεπε οι Αμερικάνοι να δημιουργήσουν μία μονοκινητήρια «έκδοση» του F-22.
          Αν το έκαναν αυτό, τώρα τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα… και για το Φ-35 και για το F-22.

      2. Να προσθέσω και ότι η μεταφορά πυραύλων AIM-9 δεν είναι δυνατή στο εσωτερικό ώστε να πετάει «απαρατήρητο» ενώ η έκδοση για τους πεζοναύτες δεν φέρει ούτε πυροβόλο πέρα απο την μικρή εμβέλεια, οπότε μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο πυραύλους aim-120 σε αποστολές αέρος-αέρος και για αυτοάμυνα που είναι μεγάλος περιορισμός για ένα μαχητικό αεροσκάφος που είναι και ακριβό.
        Αυτό δεν το λες και συμφέρουσα περίπτωση η value for Money όπως λένε οι φίλοι αμερικάνοι.

          1. Ακόμα δεν το έστρωσαν;
            Με πυροβόλο σε εξωτερικό ατρακτίδιο πάντως δεν είσαι και ιδανικά προετοιμασμένος για αερομαχία σε μικρή απόσταση.
            Εντελώς για τα πανηγύρια όλη η υπόθεση.

      3. Επίσης το Spectra ίσως τα κάνει αόρατα στα ενεργά ραντάρ,υπό κάποιες συνθήκες…
        Αν κρίνουμε από την απόδοση του ICMS των Mirage,τότε το Spectra πρέπει να κάνει παπάδες.

      4. Όλα εξαρτώνται από την αποτελεσματικότητα του στελθ. Δηλαδή αν το F-35 εντοπίζεται από ένα χ ραντάρ στα 30nm ενώ το Rafale στα 100nm τότε το πλεονέκτημα του F-35 είναι τεράστιο. Αν φθάσουν βέβαια σε αποστάσεις κλειστής αερομαχίας λογικά το Rafale θα είναι ικανότερο. Επίσης το F-35 έχει πολύ εσωτερικό καύσιμο και ένα κινητήρα που σημαίνει μεγάλη αυτονομία. Ένα Rafale σε διαμόρφωση προσβολής στόχων εδάφους πρέπει να έχει και μεγάλη οπισθέλκουσα και υψηλό ίχνος ρανταρ. Απ’την άλλη λογικά θα έχει μικρότερες απαιτήσεις συντήρησης.

  11. Το DefenceReview βγαζει αρθρο για τα Rafale και η Πτωση βγαζει αρθρο που αφηνει αιχμες για την επιλογη με υπονοουμενα υπερ του F-35.

    Το ωραιο ξερετε ποιο ειναι;;;

    Οτι μαλλον «μας» αντιγραφουν αγαπητοι κ Λαζο και κ Νικητα και λοιποι συμμμετεχοντες στο DefenceReview.Γιατι τα επιχειρηματα που χρησιμοποιουνται μεσα στο αρθρο ειναι αυτα που εγραφαν πριν λιγες μερες εδω για την πολυ-τυπια και τις διαχρονικες εξοπλιστικες μας «ατασθαλειες» πολλοι φιλοι και εγω.Σε καποια σημεια του αρθρου βασικα νομιζα οτι διαβαζα εμενα.

    Απο την μια ξενερωσα.Απο την αλλη ξανα-ξενερωσα γιατι τα σωστα αυτα επιχειρηματα χρησιμοποιουνται για την προσεκτικα κεκαλυμμενη προωθηση του F-35.Ο συγκεκριμενος συντακτης εχει μια εφεση να κανει το ασπρο-μαυρο.

    Τελικα ομως χαρηκα γιατι εμεις εδω συζηταμε τετοια θεματα καιρο τωρα.Πραγμα που αποδεικνυει το επιπεδο του ιστολογιου και των σχολιαστων του πολλοι απο τους οποιους ειναι παλιοι καλοι σχολιαστες της Πτωσης.Ηρθαν εδω.Εκει εμειναν οσοι ανεβαζουν φωτογραφιες photoshop και τα τρολ.

    Μακαρι να ερθουν περισσοτεροι.Υπαρχουν μερικοι που ειναι σοβαροι και καλοι σχολιαστες και το περιβαλλον εκει δεν τους αξιζει.

    1. Σωστός!

      Το κάνουν με ύπουλο τρόπο λες και απευθύνονται σε τίποτα ιθαγενείς.

      Διάβασα λίγο το άρθρο τους (όσο άντεξα) και είναι στη λογική ναι καλό τα Rafale με τα αλλά να τρέχουν δεξιά αριστερά!

      Προσωπικά λυπάμαι για κάθε ευρώ που τους έδωσα αγοράζοντας την Πτήση μετά εποχής του Καβαθά!

      Πολύ αξιόλογος και έντιμος επίσης ήταν και ο Χριστογιαννάκης αρχικά στην Στρατηγική που δυστυχώς έφυγε νωρίς.

      Στο χώρο της άμυνας κατά βάση (με ελάχιστες εξαιρέσεις) έχουν μείνει ερπετά, γυμνοσιάλιαγκες και υποτακτικοί ξένων συμφερόντων.

      Κατά τα άλλα μιλάνε στην Πτώση για πεμπτοφαλαγγίτες εντός των τειχών.

      Πράγματι έχουν μείνει ακόμα εκεί πολύ αξιόλογοι σχολιαστές και είτε παραμένουν ιδιαίτερα ρομαντικοί και συνεχίζουν να πιστεύουν πως η Πτώση έχει κάποια σχέση με την παλιά Πτήση είτε η δύναμη της συνήθειας υπερτερεί!

      Υ.Σ Είμαστε μια μικρή χώρα αλλά βλέπουμε πως τα συμφέροντα και η σαπίλα έχει απλώσει τα πλοκάμια της παντού και την καθοδηγεί τα αποτελέσματα τα βλέπουμε καθημερινά μπροστά μας.

      1. Οπως μου ειχες πει και εσυ, στο λεω και εγω, μην ασχολεισαι με τους υπαλληλους
        της πρεσβείας και της ΛΜ.
        Για μένα οι τύποι είναι ανύπαρκτοι πλέον, έχω να μπω καμιά βδομάδα να τους ρίξω έστω μια ματιά.
        Ηρέμησα πλέον.
        Η καλύτερη απάντηση στην πουλημένη δημοσιογραφία τους ειναι να κάνουμε εδώ 500 σχόλια σε κάθε άρθρο.
        Εδω που δεν υπάρχει λογοκρισια, και ποτε δεν μου κόπηκε σχόλιο.

        1. Φίλε Romeo60

          Αν τους πάρεις στα σοβαρά στην Πτώση πράγματι είναι εκνευριστικοί αν όμως τους πάρεις στην πλάκα τότε έχει πολύ γέλιο!

          Χωρίς να θέλω να σε παρακινήσω και να σου χαλάσω την ηρεμία αν θέλεις να γελάσεις διάβασε το σχετικό άρθρο που ανεβάσανε!

          Θα πέσεις ξερός από τα γέλια!

          Επιχειρήματα επιπέδου νηπιαγωγείου!

          «Αν μας τα έδιναν δωρεάν τα Rafale τότε εντάξει»

          «Και αφού ήταν τόσο καλά γιατί δεν τα πήραμε προ κρίσης»

          «Και αν ήταν τόσο καλά γιατί δεν κάναμε έναν ανοιχτό διαγωνισμό για να δούμε αν όντως είναι καλά»

          «Αλλά στο διαγωνισμό θα τα έβρισκαν σκούρα απέναντι στα Eurofίghter και τα F-35»

          «Και το κόστος θα είναι τεράστιο για υποδομές και συντήρηση»

          «Και οι Γάλλοι δεν είναι καλοί στην υποστήριξη γιατί το είδαμε και με τα Mirage»

          Καλά για τη λογοκρισία στην Πτώση δεν το συζητάμε για να περάσει σχόλιο είτε πρέπει να είναι φιλικό απέναντι σε συγκεκριμένη εταιρία εξ Αμερικής είτε να λιβανίζεις την κυβέρνηση σε όλα.

          Έχουν μείνει μερικοί αξιόλογοι πάντως σχολιαστές ίσως η δύναμη της συνήθειας και όλοι οι υπόλοιποι που αρέσκονται να γλυκαίνουν τα αυτιά τους με το κυβερνητικό λιβάνισμα.

          Πράγματι σε είχα φιλικά προτρέψει να μην ασχολείσαι μαζί τους και να μην χαλάς την ηρεμία σου αλλά αν καταφέρεις και το δεις στην πλάκα έχουν πολύ γέλιο πραγματικά!

    2. Πολύ καλό σχόλιο και πικρή αλήθεια.

      Η μεγαλύτερη αλήθεια είναι ότι ένας αναγνώστης με IQ καταλαβαίνει ότι κανένας δεν είναι ελεύθερος bias, είτε λόγω των ιδεών του είτε επαγγελματικών θεμάτων (sponsoring) κτλ.

      Σε όλες τα σαιτ μπορεί να υπάρχει κεκκαλυμένη προώθηση ενός οπλικού.

      Αυτό που ξεχωρίζει τα sites δεν είναι η προώθηση του Γαλλικού ή Αμερικανικού, ή του ροζ και μπλε κτλ, αλλά το πόσο θεωρεί τους αναγνώστες του πρόβατα να μην πω κάτι άλλο. Δηλαδή, εδώ δεν θα βρεις ποτέ ένα άρθρο που να λέει Μπελάρα και τα μυαλά στα κάγκελα και όσοι λένε κάτι άλλο είναι καραγκιόζηδες. Αυτή είναι η διαφορά.

      Η δεύτερη διαφορά είναι το pool των αναγνωστών σου. Δεν χρειάζεται να τους ελέγχεις μέσω εγγραφής, αν έχεις μαζέψει μια καλή μαγιά, αυτή λειτουργεί ως αντισώματα για κάθε επίδοξο να ρίξει την ποιότητα. Και εμείς μεταξύ μας παραφερόμαστε ή μας πιάνουν τα ημιοπαδικά, αλλά μέσα σε πλαίσια ευπρέπειας και αναγνωστών που πραγματικά ενδιαφέρονται να ανταλλάξουν ιδέες και απόψεις (ενίοτε και με αιχμηρό τρόπο). Μόλις ήρθαν κάποιοι που ήταν στημένοι, ή κάποιοι άλλοι που πήγαν να μετατρέψουν τα σχόλια σε δικό τους blog, τα αντισώματα λειτούργησαν άμεσα.

      Και όπως λες και εσύ, «Μακαρι να ερθουν περισσοτεροι.Υπαρχουν μερικοι που ειναι σοβαροι και καλοι σχολιαστες και το περιβαλλον εκει δεν τους αξιζει.».

      Το όνομα χτίζεται με χίλιους κόπους και αργά αργά για χρόνια, αλλά μπορεί να χαθεί σε μια στιγμή.

    3. Δυστυχώς φίλε Q δεν είναι μόνο αυτοί… Με μεγάλη μου λυπη βλέπω κι άλλο σάιτ που φημίζεται για την σοβαρότητα του και το οποίο εκτιμώ ενώ για τις Belharra είχε γράψει ολόκληρο άρθρο εναντίον και μάλιστα σχετικά νωρίς, τώρα για τα MMSC δεν έχει βγάλει άχνα… Πράγματικα λυπάμαι…

  12. Η Πτώση που λένε και αρκετοί φίλοι έχει ανεβάσει σχετικό άρθρο για την αγορά των Rafale.

    Όσο μπόρεσα να διαβάσω ήταν στο στιλ:

    Ναι καλά τα Rafale και με τα ΑΛΛΑ να τρέχουν!

    Ναι χρειαζόμαστε τα Rafale ΑΛΛΑ

    Καλή αγορά τα Rafale ΑΛΛΑ

    Η Πολεμική μας Αεροπορία θα ήταν ποιο συνετό να έχει 100 F-16 και 25 F-35 για λόγους ομοιοτυπίας όπως γράφουν!

    Κάπου εκεί σταμάτησα και να διαβάζω.

    Κατά τα άλλα μιλάνε και για 5η φάλαγγα κτλ. για τους άλλους, μάλλον θα έχουν καιρό να στηθούν μπροστά από τον καθρέπτη τους αλλά και πάλι όμως προυποθέτει να έχεις συνείδηση!

    1. Η ΠΤΩΣΗ ΘΑ ΠΑΕΙ ΠΑΤΟ,ΔΕΝ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΕΚΕΙ,ΠΡΩΤΟΝ ΓΙΑΤΙ ΚΟΒΕΙ ΟΣΑ ΠΟΣΤ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΕΣΤΑ,ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΝ ΠΟΛΥ ΕΙΡΩΝΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΦΕΡΕΦΩΝΑ ΤΟΥΣ,ΕΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΜΟΥ ΚΟΨΑΝΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 10 ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΕΛΕΙΩΣ….

    1. «…μπορεί να κλιθεί να εκτελέσει αερομαχία, με τους MICA NG (μικρές αποστάσεις) ή τους Meteor (μεγάλες αποστάσεις) και αφού έχει επιτύχει αεροπορική υπεροχή να προσβάλει στρατηγικού ή μη στόχους στο έδαφος ή τη θάλασσα, με τα βλήματα SCALP-EG, Exocet ή τις βόμβες AASM…» Και μετά ξύπνησαν. Με SCALP, Exocet, AASM φορτωμενα, πρώτα θα αερομαχησει lol. Άσε που με τόσες δεξαμενες, για να πετύχει βεληνεκές, το πολύ τους SCALP, που ευτυχώς παίρνει και ανά δύο.

      1. δεν θα τα χει ολα πανω μαζι καθε φορα που θα πετα
        4-6μικα
        2 μετεορ
        2 σκαλπ
        κ 3 δεξαμενες
        εχει κ συμμορφες το ραφαλ
        στο αιγαιο θα σηκωνεται χωρις καμια εξτρα η ισως μονο την κοιλιακη σε cap
        δεν ειναι φ16

  13. Λοιπόν : Για να δικαιολογήσω τους τίτλους του Chief γκρινιάρη και κακής πεθεράς των forum:

    Το RAFALE είναι μια 100% πολιτική απόφαση που πάρθηκε σε πρωθυπουργίKο επιπεδο κυρίως για να μην τσαντιστούν οι Γάλλοι MUCH από την ακύρωση των [email protected] αλλα και γιατί μπορεί να αποδώσει πιο γρήγορα αποτελέσματα από ένα ναυπηγικό πρόγραμμα

    Η Αεροπορία το έμαθε όπως και εμείς οι υπόλοιποι! ΔΕΝ το ζήτησε η αεροπορία

    Η αεροπορία διά των αρχηγών της ζητούσε αεροσκάφη 5HS γενιάς που είναι το εξής ένα το F35!!

    Η εισαγωγή ενός νέου τύπου θα τραβήξει τα περισσότερα από τα διαθέσιμα κονδύλια με αποτέλεσμα να ΧΕΙΡΟΤΕΡΈΨΕΙ ακόμα πιο πολύ η κατάσταση των υπολοιπων τύπων και μεσων που διαθέτει η αεροπορία

    Εφόσον υπάρχει ΉΔΗ πρωθυπουργική δέσμευση για το F35 η αγορά των RAFALE δεν συνάδει με κανένα ορθολογικό προγραμματισμό!

    Πρώτα μεγιστοποιεις την επιχειρησιακή αξια υπάρχοντος υλικού και μετά και ΕAΝ σου περισσεύουν κοιτάς για νέο

    Τι θα γίνει με τις άλλες ανάγκες της αεροπορίας?
    FOS μαχητικών &υλικού
    Όπλα –
    Ατρακτίδια αναγνώρισις και στοχεύσεhς
    Δίκτυο C4I/RADAR
    Συστήματα αεράμυνας
    Νέο εκπαιδευτικό

    ΤΊΠΟΤΑ !! Δεν θα υπάρχει σάλιο!!

    Ένας μικρός αριθμός RAFALE ΔΕΝ θα αλλάξει τόσο δραστικά την ισορροπία δυνάμεων ώστε να δικαιολογείται το κόστος εισαγωγής του

    Ξανατονίζω πως το Ναυτικό είναι σε ΠΟΛΎ χειρότερη κατάσταση από την αεροπορία

    ΔΕΝ χρειαζόμασταν το RAFALE

    ΟΎΤΕ ΤΟ F35 για να προλάβω αυτούς που θα με αποκαλέσουν υπάλληλο της LM

    Έπρεπε να επικεντρωθούμε στα υπάρχοντα F16 και M200 με Νέα όπλα και ενίσχυση αριθμών των -5!!

    Έχουμε άλλη μια πολιτική απόφαση εξοπλισμών που θα τη πληρώσουμε πολύ ακριβά στα επόμενα χρονια!

    1. @ck

      Σε γενικες γραμμες συμφωνω, παρα το γεγονος οτι λατρευω το rafale. Θελω να δ πρωτα αξιοποιηση του υπαρχοντος στολου με fos, αναβαθμισεις, οπλα και ατρακτιδια.

      Τα χαλαμε σε ενα σημειο: αναφερεις οτι τοσο το F35 οσο και το rafale ειναι πολιτικες αποφασεις. Συνεχιζεις ομως οτι το F35 ειναι δεσμευση παρα το γεγονος οτι το χρειαζομαστε λιγοτερο απο το rafale. Γιατι η μια πολιτικη αποφαση μας δεσμευει εν ωρα κρισης ενω η αλλη ειναι η κακη; Εχω την εντυπωση οτι αν και δηλωνεις οτι δε χρειαζομαστε το F35, προωθεις την υποψηφιοτητα του με πλαγιο τροπο, κοντρα στο βασικο σου επιχειρημα κατα των πολιτικων επιλογων.

      1. Όπως γράφω η Αεροπορία διά σειράς αρχηγών είχε δηλώσει τη προτίμηση της στο f35 :
        https://doureios.com/monodromos-to-f-35-gia-tin-ellada/

        Η πρόθεση αγοράς του έχει γίνει από πρωθυπουργό ΠΡΙΝ από τα rafale που σκάσαν ως αποζημίωση στους Γάλλους για το φιάσκο των [email protected] για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους

        Προσωπικά τόσο το f35όσο και το rafale θα έπρεπε να μας απασχολήσουν προς το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας και η έμφαση να είχε δοθεί στη μεγιστοποίηση της επιχειρησιακής ικανότητας του υπάρχοντος στόλου

        εφόσον βεβαια δεν έχουμε καμια κίνηση από τους γείτονες προς f35 η άλλο μαχητικό ef,su35?!!

        1. @ ck
          ‘ Tα πάντα ρεί ‘ που λεει και ο Ηρακλειτος.

          Φιασκο δε θεωρω τις Bell, ισα ισα ,6 Bell (με βαση την τελευταια προσφορα) + 4 meko για αιγαιο, ειναι πολυ καλη περιπτωση. Οικονομικα δυστηχως δε μπορουμε να ανταποκριθουμε οπως τα θελουν οι επιτελεις, Οποτε ψαχνουμε συνδιασμους με βαση το καλυτερο, κατι το οποιο δε γινεται απ τους επιτελεις.Το rafale με 40 κομματια τουλαχιστον μαζι με τα -5 κανουν την διαφορα.
          Ξανατονιζω διπλα μας ηταν μονο οι Γαλλοι, εαν εχεις αξιοπρεπεια, εκτιμας και προχωρας χωρις φοβο.
          Κενο δε θα υπαρξει εαν δε παρουμε το F 35 ουτε θα γινει ενα game changer με 20 κομματια. Τα + και – του καθε αεροσκαφους εχουν αναφερθει. Οι γειτονες οικονομικα ειναι στριμωγμενοι αυτη τη στιγμη, δε τους παιρνει ουτε για ενα αεροσκαφος – οχι καινουργιο, ουτε μεταχειρισμενο –
          Οποτε, οταν ξερουμε που παταμε εχουμε μαθει να διαβαζουμε τον αντιπαλο δε εχουμε να φοβηθουμε τιποτα.
          Εχω πει οτι δυστηχως ενας κλαδος θα μεινη λιγοτερο ικανοποιημενος πλεον που τα συστηματα εχουν γινει πανακριβα, περα του οτι ενα ναυτικο με 16 φρεγατες, 10 υποβρυχια, 17 τπκ να το ξεχασουν. Το ιδιο ειναι και με την ΠΑ, οπως και το να εχει rafale,mirage και f 16 (4 διαφορετικους τυπους, που ομως προσδιδουν ποιοτητα και μεγαλη ισχυ πυρος δε θα πεσει ο ουρανος στο κεφαλι τους, παλαιοτερα ειχαμε 104 διαφορετικους τυπους , δε παθανε κατι).
          Απο τα μαθηματα στη Συρια με το που πηγαν τα Su αρχισε να αλλαζει η πορεια του πολεμου, εαν και εφοσον παρακολουθουσες τι γινοταν.Αυτο που θελω να πω ειναι οτι το αεροπορικο κομματι στις ΕΔ ειναι πολυ σημαντικο ( αλλο παραδειγμα ειναι τα UAV που εχουν κανει πολυ καλη δουλεια απεναντι στα pantshir στη Συρια ) αρα η πληροφορια και το αεροπορικο σκελος ειναι οι πιο κρισιμοι τομεις στις ΕΔ.

        2. «Μονόδρομος» λέει ο Α/ΓΕΕΘΑ. Όταν ακούω την λέξη «μονόδρομος» κάτι με πιάνει, ιδίως όταν πρόκειται για το F-35. Όταν σε εξαιρετικά σύνθετα θέματα όπως η αεροπορική ισχύς γίνεται τέτοια χονδροειδής απλούστευση, μου θυμίζει κάτι μεταξύ φιδέμπορα και telemarketing.

          Τα F-35 Block 4 είναι μια άγνωστη ποσότητα μέχρι το τέλος της δεκαετίας, τα F-35 των Block 3 είναι μια προβληματική πλατφόρμα που δεν μπορεί να περάσει επιτυχώς ούτε το στάδιο των Αρχικών Επιχειρησιακών Δοκιμών και Αξιολόγησης, με πολλά ξεπερασμένα υποσυστήματα (EOTS, DAS, ALIS κ.α), που για να βάλει στημένα «γκολ»…. κουνάνε τα δοκάρια. Μόνο κρίμα μπορώ να πω για τον Πτέραρχο Χριστοδούλου που έκανε αυτές τις ατυχείς και ατεκμηρίωτες δηλώσεις.

          Το US Navy που είναι ο κατεξοχήν βραχίωνας της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ αγοράζει καινούργια F-18 Block III και ξεκινά την ανάπτυξη του 6ης γενιάς NGAD (Next Generation Air Dominance). Προφανώς για το ναυτικό, το πιο σημαντικό όπλο των ΗΠΑ, το F-35 δεν είναι καθόλου μονόδρομος.

          1. Καλησπέρα φίλε Spiral.

            Πραγματική πατάτα αυτή η δηλώση του πτεράρχου Χριστοδούλου που δεν χτίζει και εμπιστοσύνη απέναντι στην κρίση των υψηλόβαθμων στελεχών του ΓΕΑ και της ΠΑ.

            Ευτυχώς υπάρχει και ένας συνάδελφος του πτέραρχος ε.α. Ε. Γεωργούσης που αν και παλιός 16αρης -αν θυμάμαι σωστά- επεσήμανε και τα σημαντικά σημεία του Rafale.

    2. Όταν πάρουμε το F-35 που θα μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες, θα προσπαθήσει να αλλάξει τις ισορροπίες μεταξύ Πελοποννήσου και Τουρκίας.

      Κανένας δεν λέει ότι το Ραφάλ είναι καλύτερο, λέμε ότι το Ραφάλ είναι πολύ καλό, πολύ ανωτερο των Τουρκικών F-16, είναι ένας ελβετικός σουγιάς που μπορεί να κάνει 100 διαφορετικές αποστολές και να τα πάρουμε άμεσα.

      Νομίζω ότι επιχειρηματολογείς για το λάθος πράγμα, σαν να ξέρω ότι ο κλέφτης έρχεται σπίτι σε 10 λεπτά, και εγώ να κάνω παραγγελία από το internet ένα αμυντικό σύστημα με delivery σε δύο εβδομάδες, γιατί αυτό που μου δίνει ο γείτονας δεν είναι το κορυφαίο. Δεν με νοιάζει να είναι κορυφαίο, με νοιάζει να είναι καλύτερο από του κλέφτη και να το πάρω πριν περάσουν 10 λεπτά (και αν εκτιμήσει ο γείτονας τα λεφτά ή σκεφτεί ότι ο κλέφτης θα του την πέσει και αυτουνού μετά, να με βοηθήσει, κάτι που ο internetiκός προμηθευτής δεν θα κάνει

      1. Μα όπως γράφω στην αεροπορία εφόσον γίνουν κάποιες συμπληρωματικές αγορές σε όπλα ατρακτίδια είμαστε σε πολύ καλή κατάσταση απέναντι στους γείτονες τόσο ποιοτικά όσο ποσοτικά!

        Δεν χρειαζόμαστε ούτε το rafale ούτε το f35

        Και αν μας τα φέρουν αύριο οι Γάλλοι ποσο καιρό θα πάρει για να τα καταστήσουμε επιχειρησιακά τα rafale?
        1-2-3 ? χρονια ??

        Όπως γράφω θα έπρεπε να κοιτάζαμε για μερικά μεταχειρισμένα -5/-9 από Γαλλία ,UAE,Taiwan
        Αεροπλάνα ήδη στο οπλοστάσιο γνωστά σε πιλότους και τεχνικούς με δυνατότηα άμεσης αξιοποίησης

          1. Για να τα πετάξουν σίγουρα
            Για να τα καταστήσουν επιχειρησιακά τουλάχιστον το διπλάσιο διάστημα

          1. Χρειαζόμαστε ένα μικρό αριθμό -5 για τη συμπλήρωση μοίρας
            Ας πούμε 12 το ελάχιστο 18 το μέγιστο
            Οι Γάλλοι αποσύρουν σταδιακά τα 5f
            Τα UAE μάλλον δεν θα εκσυχρονίσουν όλα τα -5 και αναμένουν F35
            Οι Ταϊβανέζοι δεν είναι ευχαριστημένοι από αυτά

            Το θέμα είναι ότι οι Γάλλοι σπρώχνουν πάση θυσία το RAFALE για να καταφέρουν να διατηρήσουν ανοικτή τη γραμμή παραγωγής όσο πιο πολύ μπορούνε

            Οποτε η απόκτηση τους χαλούσε τα σχέδια

            Οποτε βλέπω τα -5 να ακολουθούνε τα F1 πολύ πριν το τέλος της δεκαετίας

        1. Κοιταξε για +6 να δημιουργηθει μια υπερ μοιρα απο -5 δε θα λεγα οχι, αλλα για επιπλεον απ τη στιγμη που δεν εχουν διαθεση να ασχοληθουν περαιτερο οι Γαλλοι με το mirage, θα επρεπε να μεινουμε και εμεις μεχρι εκει.Πλεον δινουν τα χρηματα στο rafale , και καλα κανουν ειναι πολλα βηματα μπροστα και απ το mirage και απ το f -16V.

    3. Ελα να σε ιντριγκαρω… Γραφει το Άρθρο:

      »…Να τονιστεί ευθύς εξ αρχής πως η συγκρότηση μιας (1) Μοίρας Rafale δεν σημαίνει πως η ΠΑ σκοπεύει να αποσύρει τα παλαιά Mirage-2000 καθότι τα αεροσκάφη βρίσκονται σε άριστη δομική κατάσταση…»

      Δηλαδη θα υπαρχει μια μοιρα Mirage 2000, μια μοιρα Mirage 2000-5 και μια Μοιρα Rafale… Ή όχι? Παιζει το σεναριο να εχουμε αναβαθμιση των M2000 σε Μ2000-5 και ομογενοποιηση των Mirage? Εδω σε θελω…

      Υ.Γ. Ολα τα μεγαλα εξοπλιστικα προγραμματα Πολιτικες Αποφασεις ειναι. Τελεια και παυλα.

      1. Πως να μην είναι σε αριστη δομική κατάσταση αφού ΔΕΝ πετάνε η πιο ευγενικά δεν πετάνε όσο πρέπει τα τελευταία 10 χρονια λόγω έλλειψης FOS???

        Αυτή είναι η εικόνα από το μέλλον της αεροπορίας εάν δεν αλλάξουμε μυαλά !!

        Η πολυτυπία είναι μεγάλο πρόβλημα!

        Εδώ δεν μπορούμε να εκπαιδεύσουμε πιλότους για τα υπάρχοντα πάμε να βάλουμε και άλλον τύπο?

        Που θα εκπαιδεύονται οι υποψήφιοι πιλότοι για τα RAFALE,F35,F16V,??

        Στα T-2??

        Με τόσους μικρούς αριθμούς τα βλέπω να έχουν τη μοίρα των F1

        1. Όσο και να θέλω να σε αγνοησω
          Όταν προκαλείς και ‘ουρλιαζεις’ πρέπει κάποιος να σε βάζει στη θέση του.
          Αυτή τι στιγμή είναι τρελή πολυτέλεια, η αγορα τελικού σταδίου εκπαιδευτικού.
          Οι πιλότοι μας κάνουν τέλεια εκπαίδευση σε ολοκαίνουργια αρχικής εκπαιδευσης
          P 2002JF, επίσης σχεδόν ολοκαίνουργια ενδιάμεσης εκπαίδευσης T6 texan, που ριχνουν και βολές, και το τελικό στάδιο, κάνουν ελάχιστες ώρες στα αρχαία buckeye, και μετά δόξα το θεό έχουμε προνοησει και εχουμε 39 διθέσια (conversion training).
          F 16 επί του συνόλου των 155,
          επίσης έχουμε 5 διθέσια mirage 2000-5mk επί του συνόλου των 24 αεροσκαφών.
          Και τα Rafale που θα πάρουμε λογικά τα μισά θα είναι διθεσια
          Αφού και στη γαλλική αεροπορία υπάρχει αυτή η αναλογία, οι δε Αιγύπτιοι πήραν 16 διθέσια και 8 μονοθέσια.
          Προτείνω τα καινούργια μας τουλάχιστον 8-12 να είναι όλα διθέσια, από τα 12 μτχ τώρα θεωρω τα 4-5 θα είναι διθέσια σίγουρα οπότε δεν τιθετε θεμα εκπαιδευσης, οι δικοί μας πιλότοι που θα εκπαιδευτούν στη Γαλλία θα εκπαιδευσουν τους άλλους δικούς μας στα διθέσια εδώ.
          Με τη δική σου λογική να μη δώσουμε 1,5 δις πόσο θα πάει Για ελπίζω μια πλήρης μοίρα 24 rafale με την υποστήριξη να δώσουμε σχεδόν 1 δις με τα παραλεκομενα να πάρουμε 20-25 εκπαιδευτικά leonardo 346.
          Κάποιος πρέπει να σου βάλει ζουρλομανδύα, με αυτά που λες.

          1. Πρεπει ομως να αγοραστουν εστω 10-12 κομματια Μ 346 ή καποιο αλλο, σε βαθος χρονου γλυτωνεις πολλες ωρες καταπονησης αεροσκαφους και εκμαθησης.

          2. Έχουμε ΠΟΛΎ ΜΕΓ’ΛΟ πρόβλημα στην εκπαίδευση
            Οι διαθεσιμότητες των T6 και T 2 ει vai ΤΡΑΓΙΚΈΣ
            Aντε να πετάνε 4-5 από τον κάθε τύπο!!

            Αποτέλεσμα να περιμένουν οι Ίκαροι μέχρι και χρονια για ολοκληρώσουν την εκπαίδευση τους πριν πάνε στις μοίρες

            Εσύ μας γραφεις να πηγαίνουν απευθείας από τα T6 στα 2000B,F16D,RAFALE
            βασικά κατάργηση του τρίτου σταδίου

            Αυτό δεν γίνετε

            Το κόστος πτήσης των είναι πολύ υψηλότερο από το κόστος ενός εκπαιδευτικού

            Αναλώνονται οι ώρες πτήσης μαχητικών διθέσιων

            Είναι σπαταλη

            Πέρα από αυτό για οικονομικούς λόγους έχουν ελαττωθεί οι ώρες πτήσης σε όλα τα μαχητικάμε ότι αυτό συνεπάγεται στη επιχειρησιακή ικανότητας της αεροπορίας

            Δεν επεκτείνομαι διότι είμαστε εκτος θέματος

          3. CK

            Προφανώς δεν το έχεις ακουστά ότι στα Μιράζ υπάρχει μια ιδιαιτερότητα -που είναι και παράδοση από την εποχή των F-1C στην Τανάγρα- στην εκπαίδευση νέων ιπτάμενων, οι οποίοι πηγαίνουν πιο νωρίς ως ανθυποσμηναγοί αμέσως μετά την αποφοίτηση στο Βασικό στάδιο του 3ου έτους απευθείας στο γαλλικό μαχητικό, χωρίς να εκπαιδευτούν σε άλλο αεροσκάφος στο προκεχωρημένο στάδιο -αν θυμάμαι σωστά- που θα ισχύει μάλλον και για τα Rafale.

            Σε αντίθεση με τους ιπτάμενους που πηγαίνουν στα αμερικανικά μαχητικά.

            Οπότε το πρόβλημα στην εκπαίδευση που αναφέρεις που αφορά το μέρος με τα Τ-2 στο προκεχωρημένο στάδιο, δεν προέρχεται ούτε επιβαρύνεται από την εκπαίδευση των ιπτάμενων για τα γαλλικά μαχητικά, αφού οι ιπτάμενοι που επιλέγονται να πάνε σε εκείνα πηγαίνουν από τα T-6 απευθείας στα γαλλικά μαχητικά.

            Ψάξε στο ιστορικό των Γαλλικών μαχητικών που πήρε η Ελλάδα και ποσό σύντομα μπήκαν οι Έλληνες ιπτάμενοι σε μαχητικό Mirage για δοκιμαστική πτήση στην Γαλλία χωρίς να είχαν εκπαιδεύει το αεροσκάφος όταν πήγαν μα τα επιθεωρήσουν για μα πάρουν την πρώτη γεύση η εντύπωση για τα γαλλικά μαχητικά.

            Για να μην «ανακαλύπτουμε» προβλήματα εκεί που δεν υπάρχουν ψειρίζοντας την μαϊμού επειδή είναι γαλλική.

    4. συμφωνώ οτι οι εξοπλισμοί πρέπει να γίνονται με πρόγραμμα.
      Απο την άλλη το λατρεύω το Ραφάλ, και αν και το F35 μ αρέσει πολύ , το φοβάμαι, φοβάμαι οτι θα αποδειχτεί μαύρη τρύπα σε κόστος λειτουργίας.

    5. 1.Με βαση αυτη την λογικη η ΠΑ δεν πηρε ποτε μαχητικο που ζητησε.Το 80 ζητησε φ18 κ πηρε τ αλλα δυο φ16 κ μιραζ.Μετα εβγαλε φ15 τρομαρα της κ πηρε κ αλλα φ16 κ μιραζ.Την ωρα που ουτε αριθμους ειχε κ ειχε 15 τυπους αεροσκαφων διαφορων δεκαετιων σε υπηρεσία.
      2.Οι πρωθυπουργικες δεσμευσεις δεν σημαινουν τιποτα στην ελλαδα.Τα τελευταια χρονια ολο κ καποιος δεσμευοταν να παρει eurofighter bmp3 fremm belhara κ τελικα δεν πηραμε τιποτα στις περισσοτερες περιπτωσεις ευτυχως για την οικονομια δυστυχως για τις ενοπλες δυναμεις.
      3.Η ΠΑ εχει δηλωσει ενδιαφερον το 17 για το block που θα ηταν αρχικώς διαθέσιμο το 24 αλλα τωρα πηρε αλλη μια παρατα για το 26.Οποτε τι ακριβως δεσμευση θα εκπληρωσει η κυβερνηση? Οτι θα περιμενει 6 χρονια για να παραγγειλει α/ φος η θα παραγγειλει αφος τωρα που δεν υπαρχει?Μιλαμε για πραγματα που προκαλούν κλαυσιγελο.Τρικυμια.
      4.Δεν χρειαζεται να υποστηριξεις το φ35 για να σε πουν υπαλληλο της λμ.Φ35 θα πάρουμε καποια στιγμη απλα επειδη δεν υπαρχει τιποτα αλλο.Αλλα ( θα τα γραψω τωρα μιας κ ασχοληθηκα)
      α.Εγραφες στην πτώση κ αβαθη υπερ της προμηθειας των σαπακιων της λοκχιντ κατω απο αρθρα αναγνωστων που δηθεν διελυαν τους μυθους των κακων mmsc mmcs lcs.
      β.Εγραφες για ντουκου ντουκου ντιζελ αλλα το υπερδιασημο αναξιοπιστο προωστικο σκευος του αμερικανικου δεν σου προκαλει καμια αμφιβολια.
      γ.Οτι το Πν εχει επεφρασμενη απαιτηση περι μη αλουμινιου στην υπερκατασκευη.
      δ.Ουτε το Πν διαλεξε την αμερικανικη αλλα κ αυτη ερχεται κατ απαιτηση της πολιτικης ηγεσιας.
      ε.Οταν υπαρχει ηδη συμβολαιο για την προμηθεια των σαουδαραβικων κ οταν υπαρχει ηδη » επισημη» προταση της λοκχιντ προς το ελληνικο κρατος να αμφισβητεις την τιμη με εκφρασεις του στυλ περιμένετε κ θα δουμε, ισως μας βγει πιο φτηνα κλπ.
      ζ.Οταν αμφισβητεις που θα βρεθουν τα 2.7 δις για τις γαλλικες αλλα οταν ειναι για τις αμερικανικες των 4 δις ειναι οκ επειδη θα καλυψουμε αριθμους.
      η.Οταν ουσιαστικα προκειται για ενα πλοιο που οπως κ η μπελχαρα δεν υπηρετει πουθενα στην διαμορφωση που θες, ειχε σχεδιαστει για τελειως αλλους λογους θα υπηρετησει με το διασημο σαουδαραβικο ναυτικο με διαφορετικους δυναμικοτητας αντιπαλους κ σε τελείως αλλες θαλασσες αλλα εκει ολοι οι σχεδιαστικοι κινδυνοι τεχνολογικα ρισκα κ λοιπες επιχειρησιακες δυνατοτητες του σκαφους ειναι δευτερευουσες επειδη…θα καλυψουμε αριθμούς?
      Ιναφ

    6. Ενώ σε αυτά που ανέφερες έχεις δίκιο σε μεγάλο βαθμό, θα σου κάνω μια ερώτηση, αφού έπρεπε να δώσουμε στους Γάλλους ένα καλό συμβόλαιο, εσύ θα προτιμούσες τις belhara ή τα rafale; Θα μου πεις ας ρωτήσουμε για τις μικρές φρεγάτες-κορβετες, σε αυτό ρώτα το ναυτικό. Mirage από Γαλλία δε θυμάμαι να υπάρχουν σε εκδώσεις καλές. (Μπορεί να κάνω λάθος σε αυτό).

  14. @CK

    Πραγματικα φιλε CK ενω η λογικη σου ειναι rock solid πετας μετα ενα F-35 και ενα MMSC(LCS) και τα κανεις ολα σαλατα.Το F-35 ειναι δεσμευση του σημερινου πρωθυπουργου.Οχι του επομενου.Οποτε τιποτα δεν υπαρχει ως δεσμευση.Αλλωστε και ο Μητσοτακης οσαν πανεξυπνη σουπια ειπε για πιθανη αγορα μετα το 2024/25.Εκλογες εχουμε νωριτερα.

    Τα ιδια με τα MMSC.Ο μονος τροπος που ενας λογικος ανθρωπος θα επερνε αυτα τα πλοια θα ηταν αν του προσφερανε μαζι τους αρματα,ελικοπτερα,μεταγωγικα,μεταφορικα,ΤΟΜΑ,πυροβολικο και δεν ξερω τι αλλο.Μιλαμε για το πλεον αποτυχημενο σχεδιο απο ναυπηγησεως ναυπηγικης.Οποτε δεν υπαρχει καμμια δικαιολογια για την υποστηριξη του εκτος αν οι Αμερικανοι ανανεωσουν ολον το Σ.Ξ,την Αεροπορια Στρατου και ανοιξουν Red Lobster seafood restaurants απεναντι απο το ΥΕΘΑ και καθε στρατοπεδο ανα την επικρατεια.Το Π.Ν θα παρει τα αρ…leigh Burke.

    Γραφεις σωστα πραγματα και μετα με την εμμονη σου σε καποια αλλα τα γκρεμιζεις ολα.

    Ειδες οτι και εγω ειμαι σκεπτικος με την προμηθεια.Αλλα δεν κοιταω πως να την ακυρωσω.Κοιταω να βρω λυσεις που θα την κανουν να δουλεψει σωστα χωρις επαναληψη του παρελθοντος.Γιατι καλως η κακως το Rafale ειναι ενα ικανοτατο ολοκληρωμενο συστημα.Σε αντιθεση το F-35 ακομα δεν εχει αναπτυξει πολλες ικανοτητες που η προσθηκη τους απαιτει ΣΥΝΕΧΕΙΣ αναβαθμισεις.Και οι αναβαθμισεις κοστιζουν ΠΑΝΑΚΡΙΒΑ.Ειδικα στο F-35 θα ειναι ΤΣΟΥΧΤΕΡΕΣ. Αρνητικος ειμαι και εγω με τα Belhara.Αλλα δεν προτεινω MMSC.Προτεινω FREMM-ER με ενδιαμεσο FREMM.

    @agnostosependytis

    Πραγματικα πολυ δυνατη η απαντηση σας στο αρχικο μου σχολιο.Συμφωνω απολυτα μαζι σας και δεν μπορω να προσθεσω τιποτα παραπανω.

    @Μιχάλης

    Φιλε και εγω δυσκολα διαβασα το αρθρο.Και πιο δυσκολα το προηγουμενο σημερινο του ιδιου συντακτη(πολυγραφοτατος σημερα παντως).Διαβαζουμε,συγκρινουμε και κρινουμε.Αυτο αρκει.Και αυτο μας εφερε εδω.

    1. @Q
      Aντε πάλι με τα MMSC η αλλιώς MMCK(@agnostosependitis-godfather!!)

      ’Aλλο το MMSC και άλλο το LCS!!

      Όταν γραφεις για #Το πλέον αποτυχημένο σχέδιο ναυπηγικής 3υποθέτω αναφέρεσαι στο LCS?

      μήπως ξέρεις με ποσα κομμάτια θα υπηρετεί στο πλέον προηγμένο και ισχυρό ναυτικό στο κόσμο??
      38!
      Ενώ κάποια αλλα αδοκίμαστα σχέδια που δεν έχουν καν ναυπηγηθεί και δεν ξέρουμε εάν πλέουν καν η τι προβλήματα θα βγάλουν τα θεωρείς πετυχημένα με μόλις..5 πλοία υπό παραγγελια?

      Τα παθήματα από τα LCS έχουν ενσωματωθεί στα MMSC

      Εάν οι αμερικανοι έρθουν με τιμές και χρηματοδοτήσεις εντός δυνατοτήτων μας ΔΕΝ μας παίρνει να μην τα εξετάσουμε !

      Aλλες προτάσεις μπορεί να υπάρχουν αλλα χρηματοδότηση υπάρχει??

      Βεβαια υπάρχουν και αυτοί που λένε πως η παίρνουμε πλοίο g ama to (Yiamato) η αλλιώς Sμέχρι το 050Nκαι βλέπουμε!!

      Φοβερή Λογική

      1. Και δωρεάν να τα δίνουν για πέταμα είναι.
        Η καταστροφή του Π.Ν.
        Μακριά και αγαπημένοι.
        Ας έχει μόνο το USN το προνόμιο να επιχειρεί με αυτά τα υπεροχαπαίσια πλοία.
        Αν θέλουν οι φίλτατες Η.Π.Α, ας έρθουν με τιμές και χρηματοδοτήσεις για FFGx.
        Αλλιώς τον π@@λο.

        Δεν διορθώνεται αυτό το σχέδιο, ήταν εξ αρχής και εκ βάθρων συνταγή για αποτυχία.
        Το USN τα λούζεται στην κυριολεξία, γιατί αυτό είχε την φαεινή ιδέα του φρεγατοειδούς κυνηγού ταχύπλοων και τα λεφτά είναι πολλά. Κλασική περίπτωση «έτσι όπως το έκανες φάτο εσύ τωρα».
        Επειδή όμως φυλάει και τον κ@λ@ του, φρόντισε παράλληλα να τρέξει το πρόγραμμα των FFGx προκειμένου να αποκτήσει σωστά πλοία. Φαίνεται πως δεν εκτίμησε τα μαθήματα που ενσωματώνουν οι MMSC. Μάλλον τις έκρινε ως ανεπίδεκτες μαθήσεως.

        To USN έχει την πολυτέλεια να διατηρεί στις τάξεις του περί τις 40 διακοσμητικές μπακατέλες που δεν στέκονται απέναντι ούτε σε ρωσική κορβέτα. Το Π.Ν όχι. Ούτε μία.

        1. Ρε συ οι FFGx είναι c7500tn με κόστος πάνω από 1billion $ για εμάς -without fos/weapons!!

          Νομίζεις πως οι Αμερικανοι δεν γνωρίζουν τις οικονομικές δυνατότητες μας???

          Πως να μας προτείνουν ένα τέτοιο πλοίο σε τέτοιο κόστος?
          Ξέρεις τι εκτοπισμα έχουν οι S και MEKO??
          Μήπως το μισό από το FFGx??

          1. Μια χαρά είναι το εκτόπισμα της FFGx για φρεγάτα επαυξημένων δυνατοτήτων αντιαεροπορικής άμυνας περιοχής. Ότι πρέπει για το επιχειρησιακό περιβάλλον της Ν.Α Μεσογείου.

            Μπορούν πανεύκολα οι Η.Π.Α να προσφέρουν σημαντικές διευκολύνσεις στην αποπληρωμή και τιμές ανάλογες αυτών που καταβάλει το USN. Είναι θέμα πολιτικής απόφασης. Όπως επίσης πολιτική απόφαση είναι η προσφορά/παγίδα των MMSC. Σκοπός της πρότασης αυτής είναι να δεσμεύσει πόρους του ελληνικού κράτους διατηρώντας παράλληλα το ισοζύγιο ισχύος σε επίπεδο διαχειρίσιμο και ευνοϊκό για την Τουρκία.

            Ακριβώς επειδή οι πόροι μας είναι περιορισμένοι δεν έχουμε την πολυτέλεια να
            τους σπαταλήσουμε για MMSC και μεταχειρισμένες LCS με Hellfire. Έλεος.
            Εν τέλει, ας επιλεγεί ένα οποιοδήποτε άλλο σχέδιο σύγχρονης φρεγάτας ή και κορβέτας ακόμα. Τα LCS και τα παράγωγα τους είναι απαράδεκτα, ανεξαρτήτως κατηγορίας και τιμής.

          2. Είναι μια χαρά εάν μπορείς να πληρώσεις την αγορά χρήση συντήρηση!

            εμείς δεν μπορούμε να τα κάνουμε αυτά για τα υπάρχοντα θα τα κάνουμε για πλοία 7500TN???!!

            είναι εκτος πορτοφολιού μας όπως και οι [email protected]που κόπηκαν βασικά λόγω κόστους και χρόνου παράδοσης!

            Μην κοιτάς τι πληρώνουν οι αμερικανοι

            εμάς θα μας κοστίσει σαφώς παραπάνω λόγω κόστους fos και υποδομών

            το πλοίο αυτό το κόμπο σε πάνω από χωρίς όπλα και

      2. @ck

        Βασικα ο @Q, ουτε στο μυαλο μου να ηταν. Φίλε μου, εχει δίκιο. Οταν πας στα mmsc ακυρωνεις την οπως ειπε ο Q , rock solid λογικη σου.

        Καταλαβαινεις οτι με το αχτι για τα lcs πας κοντρα σε ολη τη βιβλιογραφια. Ειναι αστηρικτα πραγματα αυτα.

      3. Προχτές προσπάθησα να μπω στη λογική σου, (αν υπάρχει τέτοια)
        Και υιοθέτησα όλες τις αλλαγές που εν δυνάμει μπορεί να πάρει η αλουμινοτρατα. (Με βάση τη Wikipedia)
        16απλο Μκ 41 για sm2, 76αρι, περισσότερο χάλυβα και πολλά άλλα.
        Το κόστος θα εκτοξεύονταν πάνω από την μπελαρα της γαλλικής διαμορφωσης για ένα απίστευτα υποδεέστερο σκάφος.
        Ακόμα και η έκδοση των σαουντ, με τον 8απλο Μκ41 και τους 32 essm, φτάνει τα 600+ εκ, και με τα όπλα και την υποστήριξη σχεδόν το 1 δις. Άρα 4 πλοία 4 δις.
        Και σε ρωτάω τι παραπάνω μας δίνει αυτό το πλοίο από την Gowind 2700 με τα 2 σόναρ, το 8απλο mk41 για 32 essm2, την Ram 21 bl2, των ουαεδων?
        Τίποτα.
        Και τα 2 πλοία κόστισαν μόνο 750εκ.
        Αν βάλουμε ακριβώς αυτόν τον εξοπλισμό, πάνω στο σκαρί της ευρωκορβετας που θα είναι και επιδοτούμενη, και χτίσουμε έως και 12 πλοία πόσο πιο φτηνά θα μας βγει?
        20-30% φτηνότερα από την επιδότηση και άλλο ένα 10-15% από την μεγάλη παραγγελία των 12 πλοίων με την μείωση του κατά μονάδα κόστους?
        Με 3 δις χτίζουμε 12 πλοία, (χωρίς όπλα και υποστήριξη προφανώς)
        Που δεν υστερούν σε τίποτα από την αλουμινοτρατα, απέναντιας είναι και πολύ καλύτερα από αυτήν.

        1. είπαμε τα keywords είναι:
          χρηματοδότηση
          παραχώρηση μεταχειρισμένων
          και η επένδυση στη Ελευσίνα
          Πάλι πολιτική απόφαση είναι!

          Εάν οι τιμές είναι τέτοιες που γραφεις αστο!

          Πάμε για gowind όπως έγγραφα από την αρχή
          αφού μπλέκουμε με τα γαλλικά
          750mil euros πλήρωσαν οι UAEdes τις 2 gowind 3100 μάλλον χωρίς όπλα και FOS
          και οι ρουμάνοι 1.2billion για 4 2100
          Μια χαρά πλοία για να φύγουν οι S
          άλλοι γραφουν περί FFGx στους7500 tn + > 1 billion!!!

          1. @ck

            Οσον αφορα την παραχωρηση μεταχειρισμενων lcs, καθως αναφερεσαι στις 4 που περνουσαν περισσοτερο χρονο στα ναυπηγεια απο οτι σε υπηρεσια, δεν εχει νοημα.
            Για να τις κανεις αποδεκτα πλοια, πρεπει να ξοδεψεις εκατονταδες εκατομμυρια και 1,5-2 χρονια σε ναυπηγειο.

            Δηλαδη, να παρουμε 4 απο τα χειροτερα πλοια του δυτικου κοσμου, να ξοδεψουμε εκατονταδες εκατομμυρια και να τα εχουμε ετοιμοπολεμα μετα το 2022 ακομα και αν τα παιρναμε την επομενη εβδομαδα.

            Και μετα μερικες εκατονταδες εκατομμυρια για συντηρηση οπως ειχε προυπολογισει το usn.

            Εν τελει, τα μεταχειρισμενα lcs κοστιζουν οσο ολοκαινουριες κορβετες, που ειναι ταυτοχρονα ανωτερες

            Αντιθετα, η 2η sigma της Ινδονησιας. εγινε commissioned ακριβως 2 χρονια απο το μηνα που ξεκινησε η ναυπηγηση της. Βλεπεις επομενως οτι το επιχειρημα «ετοιμοπολεμα σκαφη σε βραχυπροθεσμο οριζοντα» δεν εχει κανενα νοημα;

            https://en.wikipedia.org/wiki/Martadinata-class_frigate

          2. @phormio

            Να χρησιμοποιήσω την Μητσοτακική έκφραση για f35:

            #Να διερευνήσουμε τη πιθανότητα απόκτησης MMSC#

            Τα πρώτα LCS τα χαν δοκιμαστικά οι αμερικανοι όπως θα έχουν οι γάλλοι την ελληνική
            [email protected]!!

            mpou xa xa xa xa xa xa xa xa xa xa xa xa

            Δεν επεκτείνουμε διότι είμαστε εκτος θέματος-Rafaliada!!

      4. 🙂 Η αλήθεια είναι ότι το MMCK το είπε άλλος, και είχε πάρα πολύ πλάκα . Ήθελα να σχολιάσω τότε ότι έλιωσα με την ονοματοδοσία αλλά νομίζω τελικά δεν το σχολίασα.

        Οπότε για να μην κλέψω την δόξα, άλλος έχει το trade mark registered, αλλά ήταν πολύ έξυπνο πείραγμα, φυσικά από την άλλη το θεωρώ μόνο πείραγμα και όχι να σου βάλουμε και ταμπέλα, δεν είσαι σπόνσορας της MMSC, έχεις κάποια επιχειρήματα με βάση την οποία την θεωρείς καλή υπό τις περιστάσεις, και άλλος συμφωνεί και άλλος διαφωνεί, συνήθως επί της βάσης του fact pattern επί του οποίου στηρίζονται τα επιχειρήματα και αν τα facts τα οποία στηρίζουν την εκτίμησή σου είναι σωστά ή όχι (i.e. αν έχεις παραπλανηθεί ή αν χάνεις κάτι στην εικόνα). Οπότε γίνεται μια ανταλλαγή πηγών και όποιον πάρουν τα σκάγια

      5. Ρε παιδιά,να ρωτήσω κάτι :εμείς ψάχνουμε φρεγάτα με δυνατότητα αεραμυνας περιοχης(Οι αμερικανοί δεν ξέρω αν μας δίνουν sm2 ενώ οι Γάλλοι δινουν αστερ30 με ανωτερες επιδοσεις) η’ ψαχνουμε φρεγατα γενικων καθηκοντων.
        Tην MMSC,ούτε στο χειρότερο όνειρο μου, δεν θέλω να τη βλέπω.
        Ο αγαπητός φίλος Q έχει δικιο

      6. Στην αεροπορία μας λες ότι η ΠΑ έχει επιλέξει το φ35 άρα εκεί πρέπει να πάμε και στο ναυτικό μας λες να εξετάσουμε MMSC που είναι τελείως αντίθετες με το είδος πλοίου που θέλει να πάρει το ΠΝ,καθώς με essm ΔΕΝ έχεις αεροπορική άμυνα περιοχής.

        Αποφάσισε και απόλαυσε τα Rafale με τα Ελληνικά χρώματα…

  15. Για πρώτη φορά διαβάζω για πολιτική «δέσμευση» χωρίς να έχουν πέσει υπογραφές και θύμαμαι την «δέσμευση» για το Eurofighter όπου υπήρξε και ένα προσύμφωνο ενω η δέσμευση του Σημίτη για το EF στους γερμανούς εξελίχθηκε σε δέσμευση και αγορά επιπλέον F-16 του Καραμανλή -επειδή τον απειλούσαν οι αμερικάνοι όπως έλεγε- αν θυμάμαι σωστά την ιστορία. Περίεργο παιχνίδι -η φαινόμενο- αυτό με τις δεσμεύσεις Ελλήνων πολιτικών για οπλικά συστήματα. 😉

  16. Συγχαρητήρια για το άρθρο ,πάντα μαθαίνεις κάτι καινούργιο που δεν ήξερες μέχρι τότε, για τα 40 εκατ.€ μεταχειρισμένα, που ναι δεν θα είναι δωρεάν είστε σίγουροι ? Μήπως αν γίνεται να προχωρήσουμε σε μία ολόκληρη μοίρα μεταχειρισμένα και αργότερα μία καινούργια (αλλά επιτέλους μετά με αναβάθμιση-κοινή διαμόρφωση) να είναι καλύτερα και όχι άλλη συλλογή μαχητικών ?

  17. @CK

    Τα MMSC δεν υπηρετουν στο USN και ΘΑ υπηρετουν σε 4 μολις μοναδες στο Σαουδαραβικο αν δεν κανω λαθος.

    Οι Σαουδαραβες βεβαια αντεχουν τετοιες πολυτελειες.Εμεις; Εδω δεν μετραει η οικονομικη λογικη σου;

    Τα LCS απο την αλλη ακομα και το USN τα εχει βγαλει αχρηστα σε αναριθμητες αναφορες του.Το ισχυροτερο δε επιχειρημα οτι τα πλοια ειναι ακαταλληλα για αυτους ειναι οτι ειναι πολυ χαρουμενοι και διατεθημενοι να τα αποχωριστουν παραχωροντας καποια απο αυτα σε εμας μαζι με χρηματοδοτηση οπως λες.

    Αντιθετως δεν αποχωριζονται τα A.B και με πολυ μεγαλη δυσκολια αποχωριζονται τα Tico.Δυο πραγματικα επιτυχημενες σχεδιασεις με πολλα χρονια και χιλιαδες μιλια στην γαστρα τους.Και παλια.

    Ακομα ενα επιχειρημα ειναι οτι κανεις δεν τα περνει.ΚΑΝΕΙΣ.Ουτε οι ιδιοι οι Αμερικανοι.Πηγαν σε καινουργιο σχεδιο.Ο αριθμος 38 για ενα ναυτικο το οποιο κανει ναυπηγησεις σε αριθμους και οριζοντα υπηρεσιας αναλογων των Α.Β ειναι γελοιος.

    «Τα παθήματα από τα LCS έχουν ενσωματωθεί στα MMSC»

    Λαθος.Τα παθηματα απο τα LCS προσπαθησαν με εναν πακτωλο Σαουδαραβικων χρηματων να τα μικρυνουν.Και απετυχαν.Γιαυτο οι «βελτιωσεις» ουτε εφαρμοστηκαν στα επομενα LCS ουτε τα επομενα LCS ειναι MMSC πραγμα πολυ ευκολο να γινει αφου την αναπτυξη την πληρωσαν οι Σαουδαραβες.Οι Αμερικανοι θα αγοραζαν ετοιμο σχεδιο.Αλλα ΔΕΝ το εκαναν.Γιατι; Δεν ειχαν χρηματοδοτηση;

    Οποτε καλη η οικονομικη λογικη αλλα παντου.Οχι εκει που μας συμφερει.Και η αληθεια να λεγεται για ολα.Οχι κρυβοντας τα κομματια που δεν μας αρεσουν.

    By the way.Ποια ειναι τα «αδοκίμαστα σχέδια που δεν έχουν καν ναυπηγηθεί και δεν ξέρουμε εάν πλέουν καν η τι προβλήματα θα βγάλουν» και τα οποια τα θεωρω «πετυχημένα με μόλις..5 πλοία υπό παραγγελια?»

    Αν ειναι τα Belhara μαλλον δεν καταλαβαινεις τι γραφω.Αν παλι εννοεις τα FREMM τοτε η αποφαση του USN ειναι το endgame.

    Οσο για τις 50χρονες S.Τις Αγγλιδες 23αρες με τα μισα χρηματα τις κανεις τουμπανα και αντικαθιστας τις S με καλητερο ratio.Και ακομα και οπως ειναι να τις αφησεις παλι μεγαλητερη μαχητικη ικανοτητα εχουν απο τα 4 MMSC και τα πολυ χειροτερα ουσιαστικα αοπλα μεταχειρα LCS με το τεραστιο κοστος χρησης και τις συνεχεις βλαβες.Χωρια που προσφερουν χρονο για να μπορεσεις να φτιαξεις ενα σωστο ναυπηγικο προγραμμα λιγο αργοτερα.Λεμε τωρα.Στην Ελλαδα ο προγραμματισμος ειναι αγνωστη λεξη.

    Εγω μπορει να μην εχω φοβερη λογικη φιλε CK.Εσυ ομως πολυ ευκολα προσαρμοζεις την δικια σου σε αυτα που θες να υποστηριζεις.

    1. Οταν εισαι ΗΠΑ με ισχυρη επιρροη στα εξοπλιστικα του μισου πλανητη, οταν εισαι USN και προτυπο για πολλους στολους και οταν εισαι LM που εχεις χωρες σαν τα αμπελοχωραφα του παππου σου και πουλας τα αχρηστα lcs μονο στους ισλαμοναζί της Σαουδικης Αραβιας που χρειαζονται νταβατζη, τοτε δεν λες επιτυχημενο σχεδιο τα σαπακια.

      @ck εσυ ποσα δις δινεις γι αυτα τα αχρηστα πλοια; Γιστι δεν γινεται να ειμαστε συνετοι παντου αλλα οταν ερχεται η μαμα LM να ειμαστε κιμπαρηδες.

      Το ξαναγραφω: 3,6 δις για 4 σαουδαραβικα lcs, χωρις υποδομες, χωρις fos , χωρις πυραυλους. Εκτος αν εγινε παγκοσμια συνομωσια και εκρυψαν το κοστος υποδομων στο contract για πχ radar. Εαν εκρυψαν το κοστος fos στο contract για λαμαρινα.

      Ειναι οι χειροτερες κορβετες της αγορας – πραγμα που δεν αμφισβητει ουτε απο τον αμερικανικο ειδικο τυπο στα καυστικα reports του- σε υπερδιπλασια τιμη απο τα ανταγωνιστικα σχεδια.

      Εκ του πονηρου συγκρινεις τιμολογικα τις lcs με μεγαλες φρεγατες, παρολο που αναγνωριζεις οτι δεν ειναι φρεγατες. Γιατι δεν τις συγκρινεις με gowind και sigma;

      Εναλλακτικα μπορουμε να κανουμε συγκριση τιμων με αεροπλανοφορα. Ειμαι σιγουρος οτι η lcs ειναι απιστευτα πιο φτηνη απο το Cavour. Αρα μ αυτη τη λογικη αγοραζουμε αεροπλανοφορα πρακτικα τζαμπα.

    2. Να θυμίσω πως παλαιοτέρα υπήρχε όρος για τη νέα φρεγάτα, να είναι σε υπηρεσία με συμμαχικο ναυτικό (ΝΑΤΟ). Κάτι που για την MMSC δεν ισχύει.

      Επίσης λεφτά για 4 φρεγάτες του ενός δις € δεν υπάρχουν. Αυτό που αντιλαμβάνομαι από τις διαρροές είναι ότι έχουν κλειδώσει τα 18 Rafale και αναζητούνται κονδύλια για 1 μόλις φρεγάτα παράλληλα με FOS, τορπίλλες και εκσυγχρονισμό MEKO. Οι νέες φρεγάτες είτε MMSC, είτε [email protected] ή FREMM με leasing θα είναι 1 + 1 option. Το ΠΝ θα αναζητήσει στην συνέχεια μεταχειρισμένα πλοία για την αντικατάσταση των εκσυγχρονισμένων S.

  18. Ιδανικά, τα νέας κατασκευής θα πρέπει να είναι της έκδοσης F3R με σκοπό την παράδοση και των 18 μαχητικών όσο το δυνατόν ταχύτερα. Πρέπει από τώρα να προγραμματίσουμε την αγορά μιάς ακόμα μοίρας της έκδοσης F4 και την επακόλουθη αναβάθμιση των F3/F3R σε F4. Από τώρα. Προγραμματισμός, προγραμματισμός, προγραμματισμός.
    Εάν ήμασταν τολμηροί θα εξετάζαμε και την δυνατότητα συν εξέλιξης μια έκδοσης ηλεκτρονικής επίθεσης του Rafale, ανάλογης του Growler, με συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην παραγωγή των υποσυστημάτων του, αλλά αυτό μάλλον ξεπερνά κατά πολύ την σκέψη των ιθυνόντων.

    Στο ερώτημα F35 ή Rafale, η απάντηση είναι και τα δύο. Αλληλοσυμπληρώνονται και δεν αλληλοαναιρούνται.
    Με την διαφορά πως το Rafale επί του παρόντος είναι πολύ πιο ώριμο και αξιόπιστο οπλικό σύστημα, ενώ το F35 έχει ακόμα δρόμο να διανύσει προτού καταστεί πραγματικά επιχειρησιακό και πλήρως αξιοποιήσιμο σύμφωνα με τις προδιαγραφές του.

  19. να πουμε και μερικες αληθειες ομως ….πρωτα πρωτα ..οι κρισεις ανανωτατων στην ελλαδα περνανε απο συγκεκριμενη πρεσβεια …αν δεν ζητησουν πατατα-35 …καριερα γιοκ …μετα η πατατα-35 ειναι ενα αεροσκαφος ..ανικανο να εκτελεσει αποστολη …ομοιως και το κρεμμυδι-22 …και ετσι θα αποσυρθει κιολας …αν το θελουμε για παρελασεις ειναι καλη επιλογη …σε ολα τα υπολοιπα ειναι κατωτερο απο το μετριο φ-16 …παραραμυθια της χαλιμας μπορουν να λενε οσα θελουν ..οσοι εχουν στοιχειωδη γνωση γνωριζουν περι τινος προκειται ….

    1. κ.Λαζο θεωρω απο αρθρο σας παραπλανητικο που δημιουργει κυμα περισσοτερου ενθουσιασμου σε κοσμο που δεν εχει γνωση (εχει ομως μερακι κ αγαπη για τα αεροπορικα θεματα) γιατι παρουσιαζει ενα αεροπλανο πολυ καλο μεν που δεν θα παρουμε δε. Οσο για την προμηθεια RAFALE ασχετα αν ειναι καλο αεροπλανο θεωρω οτι θα δημιουργησει περισσοτερα προβληματα απο οτι θα λυσει..Αυτοι που εχουν γνωση και ζουν καθημερινα την Π.Α το ξερουν..Ισως τα χρηματα πρεπει να δοθουν σε αλλες αναγκες πιο ουσιαστικες και πιο επιγουσες βλεπε Fos,οπλα,ατρακτιδια,Link16,Patriot,shorad,εκπαιδευτικο α/φος,συστηματα dbrief και γενικα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ..

        1. Καταλαβαινεις τι ιπταμενος ειναι που μας λεει οτι το F 16 είναι ανώτερο του Rafale! Και το εχει κατατροπωσει σε πολλες ασκησεις.
          Και εγω ειμαι αστροναυτης.

      1. @romeo για να σου λυθει η απορια ειμαι ιπταμενος που τα τελευταια 10 χρονια της ζωης του πεταει F-16 και εχει συμμετασχει σε πολλες εθνικες και Νατοικες ασκησεις και εχει πεταξει εναντιον πολλων συμμαχικων αεροπλανων μεταξυ αυτων και το RAFALE..και μαλλον ναι τα παιρνω απο το Ελληνικο κρατος για να φυλαω την πατριδα εχεις δικιο ανοητε…ελπιζω να σε καλυψα

        1. Ο Γιώργος σου λέει πως δεν φτάνουν τα χρήματα με τόσες ανάγκες που έχεις.
          Καλά τα ραφάλ αλλά αν δεν έχεις αρβύλες πως θα πολεμήσεις;
          Φέρε πρώτα στο 100% ότι έχεις και μετά πας για αγορές νέων υλικών.

          το εκπαιδευτικό αεροσκάφος που μας λείπει είναι μεγάλο μειονέκτημα.

      2. Το άρθρο δεν γράφτηκε σήμερα για το ελληνικό πρόγραμμα, αλλά σε προγενέστερο χρόνο ως μια παρουσίαση του Rafale F4 και των δυνατοτήτων του. Δεν συμφωνώ καθόλου με το χαρακτηρισμό παραπλανητικό διότι, οι δικές μας πληροφορίες αναφέρουν, όπως γράφουμε και στην αρχή του άρθρου, ότι η γαλλική πρόταση περιλαμβάνει μεταχειρισμένα F3 και νέα F3-R ή F4. Συνεπώς υπάρχει σχετικότητα μεταξύ του άρθρου και την επικαιρότητας. Δεν μπορούμε να προεξοφλήσουμε από τώρα αν θα πάρουμε ή όχι F4. Αυτό μένει να το δούμε.

        1. Το παραπλανητικο δεν το εννουσα με καποιο κακο η αλλο σκοπο..απλως ειπα οτι δημιουργει ενθουσισμο για κατι που ισως δεν αποκτησουμε..Τελος παντων μακαρι να παρουμε οτι καλυτερο για τις αναγκες της πατριδας..και να περασουμε την αεροποριας μας στο επομενο level καλη συνεχεια κ.Λαζο πολυ καλη αρθρογραφια με αρκετες λεπτομερειες και up to the point σε πολλα αρθρα

  20. Λέτε για της αμερικάνικές φρεγάτες και ξεχνάτε ότι τα ίδια λένε οι αμερικάνοι για τα F-35.
    Το ραφάλ είναι μοναδικό αεροσκάφος το καλύτερο για εμάς γιατί όμως;
    Γιατί είναι το μόνο που μπορεί να εκτελέσει δυο αποστολές ταυτόχρονα και τρεις!
    Μπορεί να απογειωθεί με ένα πύραυλο scalp, δυο exoset και 4 mica και 2 δεξαμενές καυσίμου ‘η με
    έναν ή δυο meteor αντί των πυραύλων σκλπ εξοσετ.

  21. Τα 18 ραφάλε εύχομαι να είναι μια αρχή.
    Θέλει και εκσυγχρονισμό, πλοία, τορπίλες, α/α και συστήματα αυτοπρωστασίας και θωράκησης, ηλ. πολέμου, κατευθυνόμενες ρουκέτες και βόμβες και άλλα πολλά.
    Πρέπει να επενδύσουμε και στα νησιά που αμφισβητούντε, να θωρακιστούν από επιθέσεις με uav, ελικόπτερα, αποβατικά σκάφη και πλοία.
    Αυτό το αμυντικό δόγμα που όλλα τα χρόνια μας έκανε παθητικούς πρέπει να τελειώνει.
    Καλός ο ενθουσιασμός μας με τους Γάλλους, αλλά αν δεν δω να βάζουν Μακρόν και Μητσοτάκης υπογραφές και ραφάλε να πετούν με ελληνικά χρώματα, δε πιστεύω ακόμη σε τίποτα. Μεγάλη πίκρα ζήσαμε με τις φρεμ, αδελαΐδες και μπελχάρες.
    Εύχομαι ακόμη να μην πάμε στα άχρηστα πλοία των αμερικανών ενώ αυτοί πάνε για φρεμ.

      1. Για δώσε και μια εκτίμηση του κόστους αυτού του σεναρίου!!
        20 f-4 = 6+ billion Euros!!
        Έχουμε ξεφύγει τελείως εκτος οικονομικής πραγματικότητας???!!!

        https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/05/qatar-agrees-buy-24-rafale-fighter-jets-france-150504100952250.html

        President Francois Hollande and Qatari Emir Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani have signed a 6.3bn euro ($7.02bn) agreement for the sale of 24 Dassault Aviation-built Rafale fighter jets.

        1. 20 f4 για ποιό λόγο να φτάνουν 6 δις;
          Δηλ. 330 εκατ. το ένα;
          Δε βγαίνουν τα νούμερα φίλε.
          Αν υποθέσουκε ότι πάει στα 70 εκ. το κομμάτι, ήμαστε στα 1,4 δις, βάλε και άλλα τόσα για όπλα κτλ. και ήμαστε εντάξι.

          1. Μας σου δίνω για το κόστος που πλήρωσαν οι Quatariavoi
            Ανάλογες τιμές και οι Αιγύπτιοι και οι Ινδoi
            Googkare vα δεις
            Οι τιμές που γραφεις ούτε για τα μεταχειρισμένα δεν φτάνουν

  22. Σήμερα διάβασα εξαιρετικά σχόλια Spiral μπράβο σου!
    Όταν τα γράφω εγώ μου φωνάζουν μακριά από F-35!
    Για τα προβλήματα του αεροσκάφους έχω γράψει από το 2008!
    Φανταστείτε πως έβαλε η κατασκευάστρια εταιρία ένα F-35 στο τέλος του 2015
    για δοκιμές σε αεροσήραγγα με πλήρη παρουσία Η/Μ ακτινοβολίας!!!!!!!!
    Αν είναι δυνατόν να το κάνουν αυτό το 2015- 2016 τόσα χρόνια τι έκαναν;

    Αν γράψω ένα μεγάλο κείμενο θα φωνάζετε πάλι με της δυνατότητες και τα σενάρια αεροπορικού πολέμου
    και το τι μπορεί να κάνει το κάθε ένα αεροσκάφος.
    ΥΣ έχω και άλλα σενάρια πολέμου σε ξηρά, αέρα και θάλασσα.

  23. Ευχαριστούμε κε Λάζο
    συνοπτικά
    αεροσκάφη εναέρειας επικράτησης είτε BVR είτε σε μεσες κοντινες αποστάσεις
    τεράστια ακτίνα δράσης καλύπτουν τεράστιες αποστάσεις δίχως αναγκη τανκερ, από Κύπρο μεχρι Λιβύη με άνεση.
    μπορούν να χτυπήσουν με τα όπλα τους ψηλης αξίας στόχους σε τεράστιες αποστάσεις
    μπορούν να αναλάβουν στόχους κατά πλοίων…
    ΟΛΑ τα παραπάνω..
    ΤΑΥΤΟΓΧΡΟΝΑ
    OMNIROLE

  24. Ο/Η Κώστας
    5 Σεπτεμβρίου 2020 στις 03:18
    Επίσης το Spectra ίσως τα κάνει αόρατα στα ενεργά ραντάρ,υπό κάποιες συνθήκες…
    Αν κρίνουμε από την απόδοση του ICMS των Mirage,τότε το Spectra πρέπει να κάνει παπάδες.
    ———————————–
    Αγαπητέ Κώστα,
    άκουσα ότι το συστημα spectra είναι σαν…να δημιουργεί περιβάλλον stealth για τον εντοπισμό του Rafale καθώς το ίχνος του το αντανακλά σε διαφορετικά σημεία στο χώρο…δημιουργώντας ψευδο-ίχνη.

  25. Τα περί ιπτάμενου τενεκέ για τα F35 και το τι παπάδες κάνουν τα Rafale (σήμερα) ή τα Eurofighter (παλαιότερα) είναι γραφικότητες που αναμασώνταν την προπερασμένη δεκαετία και καλό είναι να μείνουν εκεί.

    Σε λίγο θα ακούσουμε και για plasma stealth από το SPECTRA! lol

    Τα δύο αε/φη δεν είναι απευθείας συγκρίσιμα, ανήκουν σε διαφορετική γενεά. Ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός. Ο κύβος ερρίφθη και η ΠΑ θα τα πάρει και τα δυο, Rafale F3 /F4 βραχυπρόθεμα/μεσοπρόθεσμα και F-35 προηγμένου Block μακροπρόθεσμα. Θα έπρεπε όλοι μας να είμαστε ευχαριστημένοι με αυτό.

    1. Μου φαίνεται δεν διάβασες τι έγραψα αγαπητέ Νικόλαε.
      Ξέρεις πόσο στοιχίζει η συντήρηση της RAM για το χαμηλό RCS του F35;
      Ξέρεις ότι μπουκώνει η RAM και χάνει την αποτελεσματικότητα της και πρέπει να την καθαρίσεις
      όχι φυσικά με νερό.
      Ξέρεις κάθε πόσα χρόνια πρέπει να αλλάξεις την RAM που δεν πετάει υπερηχητικά το αεροσκάφος
      για να μην φθείρεται.
      Να μην συνεχίσω να γράφω για μέρες ήμουν ο πρώτος που έδωσα ότι θα έχουμε
      χαμηλότερο αριθμό G και max και βαθμό ανόδου κλπ από τα στοιχεία που έδινε η εταιρία.

      Εδώ δεν ξέρουν πως δουλεύει η RAM και τι προβλήματα δημιουργεί στο αεροσκάφος.
      Το F-35 χωρίς την RAM μια χαρά αεροσκάφος είναι με πολύ καλύτερες επιδόσεις.

  26. Ο χρόνος θα δείξει ποιος έχει δίκιο. Πάντως κατα κοινή ομολογία τα γαλλικά ICMS των Mirage είναι ανώτερα από αντίστοιχα αμερικανικά…

  27. Σύμφωνα με το capital.gr και σημερινό άρθρο ο κος Σταϊκούρας υπολογίζει για φέτος πρόσθετο ποσό συμπληρωματικό της τάξης των 600 εκ. ευρώ με ΣΥΜΦΩΝΗ γνώμη του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου για εξοπλιστικές ανάγκες και για το προσφυγικό μετανάστες.
    Αυτά τα βάζει πακέτο. Δεν ξερουμε τί ισχύει μόνο για την ενίσχυση της άμυνας.
    Ανέφερε δε και πως τα επόμενα έτη ο προυπολογισμός για αμυντικές δαπάνες θα είναι αυξημένος.
    https://www.capital.gr/oikonomia/3478557/sti-bouli-sumpliromatikos-proupologismos-6-dis-gia-nea-metra-stirixis-kai-amuntikes-dapanes

    1. Στη εστια περνωντας απο ενα ψιλικατζιδικο διαβασα για 12 φρεγατες, δεν την αγορασα εαν εχεις καποιος να μας πει κατι και για που αναφερεται;

      1. Μπορείς να κάνεις το εξής απλό

        Να μπεις army.gr στην αποδελτίωση του τύπου και να διαβάσεις ολόκληρο το ρεπορτάζ.

        Army.gr > ημερήσιος τύπος κτλ.

  28. Επίσης λογικά μέσα στο επιπλέον ποσό θα πρέπει να υπολογιστεί και το κόστος όπου εδώ και 1μιση μήνα ο Στρατός είναι σε φάση κόκκινου συναγερμού από μερικές δεκάδες μέχρι εκατοντάδες εκ. ευρώ.

  29. Στο onalert λένε πως το θέμα με τη Belharra πάει πίσω λόγω χρόνου αλλά και κόστους και εξετάζονται άλλες λύσεις από Αμερικάνικες εταιρίες Ολλαδικές και Γερμανικές.

    Θα ήταν ευχής έργο να πάρουμε πακέτο Rafale και Belharra στην σωστή έκδοση (32 κελιά και Ram), αλλά οι πληροφορίες για Ολλανδικές εταιρίες και Γερμανικές του onalert με βάζουν σε σκέψεις!

    Αμερικάνικες εταιρίες της βγάζω από την εξίσωση γιατί αφορούν κατά πάσα πιθανότητα MMSC.

    Οπότε πάμε στις Ολλανδικές εταιρίες και Γερμανικές.

    Αν με ένα πρόγραμμα 2+2 νέων φρεγατών μπορεί τόσο η Ολλανδία όπως επίσης και η Γερμανία να μας δώσουν δύο φρεγάτες ενδιάμεσης λύσης όπως LCF στην περίπτωση της Ολλανδίας και F-124 στην περίπτωση της Γερμανίας είναι κάτι που θα έβλεπα θετικά ειδικά στην περίπτωση των LCF.

    Θεωρητικά για τους Ολλανδούς θα ήταν ποιο εύκολο μιας και έχουν τέσσερις LCF και οι Γερμανοί τρείς.

    Σε διαφορετική περίπτωση να εξαντληθεί κάθε πιθανότητα και να γίνει σκληρή διαπραγμάτευση για Belharra με ενδιάμεση λύση FREMM.

    Υ.Σ Στο σχετικό άρθρο της Πτώσης που λέγαμε χθες ο κ.Κωνσταντίνος Ζηκίδης τους τεμάχισε κανονικά με τα επιχειρήματα του και έβγαλε όλο το άρθρο off!!
    Εύγε κ. Ζηκίδη!

    1. Απλά να συμπληρώσω πως πριν λίγες μέρες ο Παναγιωτόπουλος είχε συνάντηση με την Πρέσβη της Ολλανδίας αν αυτό λέει κάτι!

      Δύο LCF ενδιάμεση λύση και 2+2 νέες Omega θα ήταν μια καλή εναλλακτική πάντως αν ναυαγήσει τελικά η Belharra.

      1. Οι LCF δεν πωλουνται , για την ακριβεια αναβαθμιζονται για να υπηρετησουν αρκετα ακομη. Ακομα και οι karel doorman αναβαθμιστηκαν με Thales SeaWatcher 100 & Gatekeeper …. Οι Οmega αργουν πολυ και σιγουρα θα ειναι εκτος ελληνικης οικονομικης πραγματικοτητας.

        1. Έχεις δίκιο αλλά επειδή οι διαρροές μιλάνε για Ολλανδικές και Γερμανικές εταιρίες που έδειξαν ενδιαφέρον για το πρόγραμμα μπήκα σε πειρασμό για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

          Πάντως σύμφωνα με τον Cynaegeirus έχουμε ζητήσει Ολλανδικές Karel Doorman και Γερμανικές F-123.

          Άρα η συνάντηση Παναγιωτόπουλου με την Πρέσβη της Ολλανδίας είχε μενού της M!

          Και το defence-point λέει ότι έρχονται οι Γάλλοι για νέες διαπραγματεύσεις στις 9 Σεπτεμβρίου για Belharra.

          Ίδωμεν

        2. Πάντως τίποτα δεν μπορεί εκ των προτέρων να αποκλειστεί ως ενδεχόμενο.

          Θεωρητικά αν δώσουμε στους Ολλανδούς το πρόγραμμα 2+2 νέων φρεγατών Omega δεν νομίζω να είχαν αντίρρηση να μας παραχωρήσουν δύο από τα LCF τους προκειμένου να ενισχύσουν την αμυντική τους βιομηχανία.

          Το αρχικό ενδιαφέρον από τη μεριά μας για τα LCF δεν είχε στο μενού 2+2 νέες ναυπηγήσεις.

          Η τιμή της Omega θα είναι παραπλήσια και ανταγωνιστική παρόμοιων σχεδιάσεων.

    2. Ευχαριστώ φίλε Μιχάλη.
      Για όσους θέλουν να δουν την συζήτηση που άνοιξα εκεί, παραπέμπω στο πρώτο σχόλιό μου: https://www.ptisidiastima.com/rafale/#comment-241902
      Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν συνηθίζω να είμαι τόσο οξύς, αλλά διαπιστώνω μία ξεκάθαρα διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ των υποψηφίων μαχητικών για την ΠΑ: για το «καλό» αεροπλάνο, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, ούτε νόμοι, ούτε διαδικασίες… Για τα υπόλοιπα, να πάνε να …ούνε! Εννοούσα «να διαγωνιστούνε»…

      1. Καθόλου οξύς, αρκούντως ευγενικός θα έλεγα. Είστε προσεκτικός ακόμα και στην ονομαστική εμβέλεια των SCALP και στα link που δίνετε. Ευχαριστούμε (πιστεύω ότι τα ίδια σκέπτονται και άλλοι εκτός από μένα) για τη συμβολή σας με τα σχόλια στην ενημέρωση μας , αλλά και κάποιων άλλων που υπηρετούν στο χώρο της άμυνα και γράφουν ανώνυμα. Συγχωρείστε μας που μερικές φορές είμαστε φορτικοί με τις ερωτήσεις μας.

      2. Konstantinos Zikidis

        Μια χαρά τα είπατε και στην προκειμένη περίπτωση ήταν νομίζω το πιο ευγενικό που θα μπορούσαν να περιμένουν ως αντίδραση, με τις κουταμάρες που εκτόξευσαν επειδή ήθελαν να γράψουν ακόμα ένα άρθρο, προφανώς για να χαϊδέψουν συγκεκριμένους παράγοντες και πρόσωπα.

        Χαρά στο κουράγιο σας πάντως όπως και στην υπομονή και αυτοσυγκράτηση σας που δείχνετε με τους παραμυθάδες και πωλητές ονείρων -αγγλιστί: Storytellers & dreamsellers- που έχουν εξελιχθεί και σε αρνητές της πραγματικότητας.

        1. Και να φανταστείς τόσα χρόνια αυτοί «διαμόρφωναν» την κοινή γνώμη σε μεγάλο βαθμό!

          Και τα πρόβατα ακολουθούσαν μεταξύ αυτών και εγώ!

          1. Συμβαίνουν αυτά φίλε Μιχάλη.
            Πληρωμένες πένες πάντα θα υπάρχουν όσο θα υπάρχουν αυτοί που πληρώνουν για αυτές τις υπηρεσίες.
            Η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών είναι να μην τους δίνεται σημασία, αφού υπάρχουν και άλλες σελίδες που δεν πορεύονται με την συγγραφή προπαγανδιστικών άρθρων.

            Μου αρέσει πάντως που σε ένα άλλο «σοβαρό» φόρουμ έκραζαν μια άλλη σελίδα που έκανε όπως έλεγαν προπαγάνδα για την Ρωσία, ενώ δεν «έβλεπαν» τα χάλια και την πορεία καθόδου της σελίδας που πολλοί θεωρούν ιερή αγελάδα της ελληνικής αμυντικής ειδησεογραφίας.

      3. Για να εξανεστη και ο κ Ζηκιδης μάλλον δεν είμαστε τελικά τρελοί όσοι βλέπαμε μια υποβόσκουσα προσπάθεια να απαξιωθει η προμηθεια έστω και μελλοντικά με την μη αύξηση του αριθμού των Rafale…

      4. Είναι γνωστό ότι το Mirage2000 και τα παράγωγά του πολεμήθηκαν όσο κανένα άλλο οπλικό σύστημα.

        Το γιατί δυστυχώς το καταλαβαίνουμε: η Ελλάδα για πολλές δεκαετίες θεωρήθηκε ότι ήταν στη δούλεψη του μπάρμπα Σαμ.

        Αλλά το να μας λένε για πολυτυπία που θα καταπολεμηθεί από 80 F-16V και 20 F35 δείχνει και σε ποιους απευθύνονται.

        Γενικά μπράβο για τις τοποθετήσεις σας και μην πτοείστε από μερικά αρχί..α που μίλησαν με υπονοούμενα.

  30. Lcf ειναι κ το ονειρο ρου ΠΝ, αν αφορα τα LCF γιατι
    τα σιγκμα νταμεν δεν μου ακούγονται ιδιαίτερα μάχιμα.

    Μακάρι να παμε για Μπελ με ενδιάμεση λύση φρεμμ. Δεν κανει να ξεχναμε οτι αποκταμε οτι πιο καινούριο υπαρχει κ μας δίνει μεγάλο προβαδισμα…ας επικράτηση η λογική κ η διψα για νεες τεχνολογίες που αφορούν τον ηλεκτρονικό πόλεμο.

  31. Είναι τόση η άρνηση ορισμένων με τις εξελίξεις άμεσου εξοπλισμού στο Αεροπορικό όπλο
    τουλάχιστον, που ζουν είτε για την επιφανειακή διάψευση με θολά επιχειρήματα ή με την ευχή
    κάτι να στραβώσει για να βγουν και να πανηγυρίσουν οτι ΄μας τα έλεγαν΄.

    Φαντάζομαι στην υποθετική περίπτωση κατά την οποία αύριο παραλαμβάναμε μτχ Ραφάλ
    έτοιμα προς εκπαίδευση και χρήση, οι γνωστοί αρνητές θα φώναζαν γιατί μαζί με τα αεροπλάνα
    δεν ήρθαν ούτε Κρουασάν ούτε Ροκφόρ, δηλαδή ήταν ΄γυμνά’ και μας την έφεραν οι Γάλλοι.

  32. @κ ζηκιδης
    Ευγε αγαπητε κυριε,
    Μπηκατε στο ζουμι κ εντοπισατε κ αποδομησατε με στιβαρα ειχειρηματα τα συνηθη εδω κ καποιο διαστημα τα στρατευμενα αρθρα της πλευσης κ διαστρεμμα.

  33. Διαβαζω οτι οι Γαλλοι εκτος απο το Ραφαλ, συνεχιζουν την προσπαθεια και για την Belharra.

    Θα ρισκάρω να πω οτι οι Ολλανδοι οσο outsider και να ειναι, εχουν παραπάνω πιθανότητες από όσες νομίζουμε για τη νέα φρεγατα.

    1) Γιατι απο οτι ακουγεται αρέσουν στο ΠΝ οι Ολλανδικες σχεδιάσεις

    2) Γιατι οι Ολλανδοι μαλλον εχουν άμεσες λυσεις για καποια αξιόλογα μεταχειρισμενα πλοια

    3) Γιατι οι Ολλανδοι μετα την αποχωρηση της Μ. Βρεττανιας απο την ΕΕ, εχουν ιδιαίτερα αυξημενη επιρροη στα θεσμικα οργανα της ΕΕ, που πολυ συχνα μας χρειάζεται, ειτε για θεματα ευρω, ειτε για εμπορικες συμφωνιες, ειτε για θεματα εξωτερικης πολιτικης. Μετα απο Γερμανια-Γαλλια-Ιταλια-Ισπανια, ειναι η χωρα με τη μεγαλυτερη επιρροη στην ΕΕ.

    1. εχει ακουστει οτι το πν θελει ολλανδικα το θεμα ειναι τα λεφτα,δεν εχει πλοια η ολλανδια αμεσα αφου κ τα ντουρμαν θα παραμεινουν για 5 χρονια ακομα.

    2. Αγαπητέ φίλε,σε πολλούς από εμας αρεσουν τα ολλανδικά πλοία.το πρόβλημα είναι ότι φέρουν αμερικάνικα όπλα,που κάποια εξ αυτών, δεν ξέρουμε αν αποδεσμευτούν (sm2).
      Χωρίς αυτά τα όπλα μας είναι αχρηστα

  34. Ποιά «αόρατα» μαχητικά 5ης γενιάς και ποιά αμερικάνικα σκάφη παράκτιου πολέμου και χαζομάρες, που ακόμα και η αμερικανική ακτοφυλακή δεν θέλει ούτε να ακούσει γι’αυτά όχι να έρθει και σε επαφή για να τα εντάξει και σε υπηρεσία…
    Με αυτά τα προϊόντα ασχολούνται μόνο χώρες που έχουν ΕΔ μαριονέτες των αμερικανών αφού η εθνική τους ασφάλεια εξαρτάτε και απο εκείνους.

    Επιτρέπεται να ασχολούμαστε εμείς στα σοβαρά με αυτές τις μπακατέλες με τους περιορισμένους οικονομικούς πόρους που έχουμε και όταν μας προτείνουν οι Γάλλοι η άλλοι ευρωπαίοι αξιόλογες και σοβαρές λύσεις;

    Ας σοβαρευτούμε επιτέλους και να αφήσουμε τις χαζομάρες με τα FMSano μάρκας ΛΜ, και ας ασχοληθούμε με πράγματα που αξίζουν να ασχοληθούμε και τα χρήματα που θα πληρώσουμε για να τα πάρουμε. Αφού δεν έχουμε τις οικονομικές ανέσεις των αμερικανών που τυπώνουν αβέρτα χρήμα στα υπόγεια της fed για να τα πετάνε στο μεγάλο τζάκι του παλιού κεραμουργείου στο Άρλινκτον.

    Αλίμονο μας αν ασχολούμαστε με οτιδήποτε μας προτείνει ο κάθε άπληστος εργοστασιάρχης και επιχειρηματίας επειδή φέρει στάμπα «εύκολου» χρήματος και made in USA επειδή αυτός λέει ότι είναι αυτό που πρέπει να αγοράσουμε, επειδή ψάχνει για κορόιδα και χαζούς πελάτες.

    Έχουμε αξιολογότατες εταιρίες για αμυντικό υλικό μπροστά στα πόδια μας στην Ευρώπη, και δεν χρειάζεται να πηγαίνουμε στην άλλη άκρη του ωκεανού για να αγοράσουμε αυτά που χρειαζόμαστε.
    Πλοία, αεροσκάφη, φορητά όπλα, ενδυμασία και εξοπλισμό στρατιωτών, απο όλα έχει η Ευρώπη και σε εξαιρετική ποιότητα που δεν έχει να ζηλέψει κάτι απο τα αμερικάνικα.

    Οποίος υπογράφει για πανάκριβα άχρηστα πλοία και αεροσκάφη πρέπει να ακολουθεί τους Τσοχατζόπουλους του παρελθόντος, χωρίς δεύτερη σκέψη.

  35. @ Konstantinos Zikidis

    Ο λογος που εξακολουθω να «μπαινω» στην Πτωση και να διαβαζω τα αρθρα της ειστε εσεις και οι παρεμβασεις σας.Για το συγκεκριμενο περιμενα πως και πως την απαντηση σας.

    Ωφειλω να ομολογησω οτι δεν σας ειχα «ξανακουσει» τοσο θυμωμενο.Ομως το αξιζανε και το διασκεδασα.

    Εντυπωση μου κανει οτι δεν «κοψανε» το σχολιο σας.Βεβαια αν εφταναν στο σημειο να το κανουν τοτε……

  36. @ Konstantinos Zikidis
    Εύγε κ. Σμήναρχε, σας χάρηκα στην παρέμβασή σας. Είστε η ζωντανή απόδειξη ότι οι άνθρωποι των Mirage είναι σπεσιαλίστες ΚΑΙ στις καταρρίψεις … στρατευμένων άρθρων και ανυπόστατων επιχειρημάτων. Ευχαριστούμε για την συνεισφορά σας ώστε να διατηρήσουμε την πολύτιμη πνευματική μας ισορροπία με αυτά που διαβάζουμε σε κάποιες ιστοσελίδες. Να είστε καλά από καρδιάς.

  37. Παιδια, απο την εικονα που εχω… Μετραμε μερες αν οχι βδομαδες μεχρι το μπαμ… Κ διαχρονικα οι ελληνικες κυβερνησεις 15 χρονια ψυριζαν τη μαιμου.. Δεν προκανουμε που λεγε κ ο Φλωρακης… Θα πολεμησουμε με οτι εχουμε,.. οπως το χουμε.. με τορπιλες παλιες, αρματα διχως αυτοπροστασια, με πλοια διχως αναβαθμιση, με υλικο διχως fos κ οπλα διχως πιστοποιηση. Ας ελπισουμε εστω κι ετσι να μην εχουμε απωλειες εδαφικες η γενικοτερα κυριαρχιας κ αφενος να αποδωθουν ευθυνες κ μηχανισμοι για μη επαναληψη.

  38. Δεν ξερω αν καποιος το εχει αναφερει η εκδοση των μτχ που θα ερθουν θα ειναι πιστοποιημενα στον μετεορ? Γιατι αυτο το οπλο ειναι game changer στην ανατ.μεσογειο και πιστευω με τον μετεορ εκμεταλλευομαστε τα πλεονεκτηματα του σκαφους.

    1. Καλή ερώτηση
      meteor Θα φέρουν μονο τα F3-R με το AESA RBE2
      Όχι τα F-3

      http://www.defense-aerospace.com/article-view/release/197594/france%E2%80%99s-dga-details-capabilities-of-rafale-f3_r-standard.html

      https://defense-update.com/20150430_meteor_rafale.html

      https://www.defenseindustrydaily.com/frances-rafale-05991/

      Note that older Rafales don’t currently have AESA radars, but they’re expected to see upgrades under a EUR 1+ billion F3R program.

      http://www.sps-aviation.com/story/?id=1366

  39. Να πούμε ένα μεγάλο μπράβο για μια ακόμα φορά, για την ανάλυση του άρθρου αυτού και την πληρέστατη παρουσίαση, ευτυχώς υπάρχει ένα site από Έλληνες που απευθύνετε σε Έλληνες που δεν κοιτάνε την τσέπη τους αλλά το καλό της πατρίδας μας!!! Δεν είμαστε ζώα, καταλαβαίνουμε τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από τις λέξης!!!
    Τώρα σχετικά με το θέμα μακάρι να αποκτήσουμε το αεροσκάφος αυτό στην διαμόρφωση F3-R τουλάχιστον… με όλα τα όπλα που είναι διαθέσιμα τώρα αλλά και πρόβλεψη για το αύριο. Είναι στρατηγικό όπλο που μπορεί και κάνει την διαφορά με τους απέναντι. Να αναβαθμιστούν και το 2000 τουλάχιστον να έχουν L16 και να κόβουν τα πόδια σε όσους θέλουν να πατήσουν σε Ελληνικό έδαφος….
    Θελω να κάνω μια σημαντική ερώτηση για εμένα, γνωρίζει κάποιος τα επίπεδα συνεργασίας – επικοινωνίας F35 με Rafael από ασκήσεις.

  40. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ,ΘΕΛΟΥΜΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΗΓΗ ΟΠΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ?ΘΕΛΟΥΜΕ ΓΙΑΤΙ Ο ΘΕΙΟΣ ΣΑΜ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΕΙΤΕ ΔΕΝ ΜΑΣ ΕΔΙΝΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΑΝ ΕΙΤΕ ΑΣΚΟΥΣΕ ΠΙΕΣΕΙΣ ΕΙΤΕ ΕΙΤΕ….ΓΡΑΦΕΤΕ ΠΟΛΛΟΙ ΟΤΙ ΤΑ ΜΙΡΑΖ ΗΤΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ,ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΚΑΙ ΚΑΛΩΣ ΗΤΑΝ,ΜΑΣ ΚΑΚΟΠΕΣΑΝ ΤΑ ΜΙΡΑΖ Φ1?ΞΕΧΝΑΤΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΧΗ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ Φ4?ΜΑΣ ΚΑΚΟΠΕΣΑΝ ΤΑ ΜΙΡΑΖ 2000?ΞΕΧΝΑΤΕ ΠΟΣΟ ΞΥΛΟ ΕΔΩΣΑΝ ΣΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ Φ16?ΞΕΧΝΑΤΕ ΤΙ ΑΑΝΩΤΕΣ ΣΦΑΛΙΑΡΕΣ ΤΡΩΝΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΙΡΑΖ 2000-5?ΚΑΙ ΤΙ ΟΠΛΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΦΕΡΟΥΝ ?ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΛΕΤΕ ΘΕΛΟΥΝ ΤΑ Φ35,ΡΩΤΗΣΑΤΕ ΤΟΥΣ ΠΙΛΟΤΟΥΣ ΤΩΝ ΜΙΡΑΖ?

    1. Συφωνώ να πάμε σε Γαλλικά αφού συνοεύονται από σύγχρονα όπλα. Ωστόσο ρώτησα πιλότο των Mirage και μου εκθεσίασε τα block52+ adv. Δεν τον είδα πολύ ενθουσιασμένο με το mirage παρά τα όσα διαβάζω εδώ στο defernce review. Με απογοήτευσε η απάντησή του, εκεί που περίμενα να μου πει πόσο τέλεια είναι τα Mirage κτλ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *