Γράφει ο Ναύαρχος ε.α. Παναγιώτης Χηνοφώτης ΠΝ, το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ με τίτλο: ««Ανατροπή της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής;»
Το Ναυτικό, μετά το “μεγάλο άλμα εμπρός” με την ένταξη της Φ/Γ ΕΛΛΗ και ΛΗΜΝΟΣ το 1981-82, κατόπιν αποφάσεων της πολιτικής και της φυσικής του ηγεσίας την 27/9/2021 επιχειρεί ένα ακόμη μεγάλο βήμα στη ναυτική τεχνολογία αιχμής αποκτώντας υπερσύγχρονες μείζονες μονάδες κρούσεως επιφανείας (Φ/Γ τ. ΚΙΜΩΝ) με εξαιρετικά προηγμένες δυνατότητες ανθυποβρυχιακού, αντιαεροπορικού πολέμου και επιφανείας, καθώς και εναντίον κάθε άλλης σύγχρονης απειλής. Επισημαίνω ότι πάντοτε, επί μία τρισχιλιετία, είχαμε ισχυρό Ναυτικό το οποίο καθίστατο το εκάστοτε ισχυρότερο με βάση την επιχειρησιακή του δράση και όχι την πολιτική ρητορική. Διατήρηση των δυνάμεων κρούσεως Π.Ν. και Π.Α. εκτός Αιγαίου, ως «εργαλεία» του πυραυλικού πυροβολικού, στερεί την εκμετάλλευση του συνόλου των δυνατοτήτων των πλοίων και εκφυλίζει τον Στόλο και την Τακτική Αεροπορία σε μονοδιάστατες επιχειρησιακές οντότητες και τους αποστερεί τις δυνατότητες ναυτικών και αεροναυτικών επιχειρήσεων για την προάσπιση του ζωτικού μας χώρου και των πολυπληθών νήσων του Αιγαίου.
Η γεωγραφική ιδιομορφία και ιδιαιτερότητα, συνθέτουν τη γεωστρατηγική αξία της Ελλάδος και την χαρακτηρίζουν ως θαλάσσιο έθνος, γεωγραφικό κόμβο 3 ηπείρων με Αρχιπελαγικής φύσεως θαλάσσιο χώρο 20.818 χλμ. ακτογραμμής (ηπειρωτική 6.108, νησιωτική 14.710), 29.372 νήσους και νησίδες (4807<10 τ.μ., 17.658<100 τ.μ., 4766<1000 τ.μ., 1123<10.000 τ.μ., 572<100.000 τ.μ., 446> 100.000 τ.μ.), καθώς και γραμμές θαλασσίων επικοινωνιών, εξυπηρετούσες οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες προς την Ευρώπη, ενεργειακές οδούς κλπ.).
Αυτά τα χαρακτηριστικά, καθώς και η τρισχιλιετής στρατιωτική και ναυτική ιστορία της, την προσδιορίζουν ως μία καθαρά ναυτική χώρα, με ανάλογες επιδράσεις στην διαμόρφωση της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής (ΕΘΣΣ). Η ενδελεχής επιτελική επεξεργασία του αμυντικού ζητήματος από τα Επιτελεία και οι συνακόλουθες εισηγήσεις τους προς την πολιτική ηγεσία διαμορφώνουν τη Στρατιωτική Αξιολόγηση Καταστάσεως (ΣΑΚ) και την Πολιτική Εθνικής Άμυνας (ΠΕΑ) με απόρροια την ΕΘΣΣ. Αμετάκλητη διαδικασία και αδιαμφισβήτητο πρόταγμα προ οιασδήποτε σχετικής πολιτικής εξαγγελίας, έννομη συνέπεια και ευθύνη του Πρωθυπουργού και του ΚΥΣΕΑ.
Ο ΥΕΘΑ ανακοίνωσε ότι μέχρι τώρα η χώρα ακολουθώντας το βασικό δόγμα «την στεριά προστατεύει ο Στρατός, την θάλασσα προστατεύει ο Στόλος τον αέρα προστατεύουν τα αεροπλάνα» (αλλά παραβλέποντας τη θεσπισμένη Διακλαδικότητα επιχειρησιακής συνέργειας στο Ενοποιημένο Πεδίο Μάχης – ΕΠΜ), εξήγησε ότι χρειάζεται μάλλον μια αιρετική θεώρηση διατυπώνοντας μάλιστα την θέση ότι «Μία κατάσταση λοιπόν που για τη χώρα επιβάλει να αποκτήσει σοβαρές Ένοπλες Δυνάμεις με δυνατότητα να αντιμετωπίσουν απειλές» (βλ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29.11.2025), καθώς και «Στην καρδιά της ελληνικής Άμυνας θα βρίσκεται πλέον η “Ασπίδα του Αχιλλέα”…
»Η δημιουργία του θα επιτρέψει στον στόλο των νέων φρεγατών και στα αεροσκάφη της 4,5 και 5ης γενεάς να αποδεσμευθούν από τον ρόλο της χωρικής άμυνας. Πλέον, τα πλοία του Π.Ν. και τα Α/Φ της Π.Α. δεν θα περιορίζονται στην άμυνα στον χώρο του Αιγαίου και δεν θα επιφορτίζονται με τον κύριο ρόλο της Αεράμυνας της χώρας», αναφέρει ο ΥΕΘΑ σε άρθρο του στην ειδική έκδοση «Turning Points» (βλ. ΘΕΜΑ 22.04.2025).
Η ρητορική εκσυγχρονισμού όμως δεν υποκαθιστά θεμελιώδεις αρχές της στρατιωτικής επιχειρησιακής τέχνης. Η Αποτροπή επιβάλει την διατήρηση προωθημένης ανάπτυξης (forward deployment) ναυτικών δυνάμεων κρούσεως και επαρκώς εξοπλισμένων χερσαίων δυνάμεων επί των νήσων. Ποτέ δεν θα καταστεί εφικτή η παγκόσμια πρωτοτυπία στην αποτροπή «από το πυραυλικό πυροβολικό που θα είναι διασκορπισμένο και μετακινούμενο στα εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες νησιά του Αρχιπελάγους». Δεν επιτρέπεται να υποβαθμίζεται και η σε περίοδο κρίσεως και πολέμου υποστήριξη χερσαίων και παράκτιων επιχειρήσεων, ο θαλάσσιος έλεγχος και θαλάσσια απαγόρευση, ναυτικός έλεγχος εμπορικών πλοίων (ΝΕΕΠ), η Εγγύς Αεροπορική Υποστήριξη, Αεροπορική Αντεπίθεση και Απομόνωση, και η αεροπορική υπεροχή, αξιοποιώντας γεωγραφικά και επιχειρησιακά την αμυντική διάσταση της Ασπίδας του Αχιλλέα.
Προέχει η μη αποστέρηση από την Π.Α. της διαχείρισης της Αεράμυνας της χώρας και των μοναδικών της δυνατοτήτων για αναγνώριση και στοχοποίηση σε επιχειρήσεις «βαθέως πλήγματος» (deep strike operations). Θεωρώ ότι η αναθεώρηση της επί του θέματος πολιτικής απόψεως του ΥΕΘΑ, είναι εξαιρετικά απαιτητή προς αποφυγή ολέθριων επιπλοκών και στενώσεων στην Εθνική Άμυνα.
Επίσης, ο ΥΕΘΑ παραβλέπει το γεγονός ότι η χώρα μας πάντοτε διέθετε σοβαρές Ένοπλες Δυνάμεις, που συγκριτικά όχι μόνον διεκρίνοντο αλλά και υπερτερούσαν Ε.Δ. άλλων χωρών, συμμετέχουσες σε εθνικές, διασυμμαχικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και αποστολές ΟΗΕ. Οι Ε.Δ. μας, σε στεριά, θάλασσα και αέρα, δικαιολόγησαν και τίμησαν στο ακέραιο την ύπαρξη τους οποτεδήποτε χρησιμοποιήθηκαν από Κυβερνήσεις. Κάθε διαφορετική άποψη και διατύπωση αποτελεί ελλειμματική γνώση της Ιστορίας.
Οι Ναυτικές Δυνάμεις ανάλογα με την προωθημένη και επιλεκτική παρουσία τους, παρέχουν στις κυβερνήσεις την δυνατότητα επιλογής του μηνύματος που επιθυμούν να αποστείλουν στον αντίπαλο, σε όλο το χρονικό διάστημα και εύρος κλιμάκωσης μίας κρίσης. Η πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα της πολιτικής ηγεσίας, πρέπει αδιαλείπτως να πείθουν τον αντίπαλο ότι οιαδήποτε επιθετική ενέργεια ή αμφισβήτηση κυριαρχικού δικαιώματος, θα επιφέρει απώλειες του σαφώς μεγαλύτερες από τα προσδοκώμενα οφέλη.
Παράλληλα, επιβάλλεται όπως οι αδιαμφισβήτητοι συντελεστές της αποτροπής, θεωρούνται προς ενεργό χρήση υπό το πρίσμα όχι μόνον των «ήρεμων νερών», αλλά και σε όλες τις καταστάσεις κυματισμού μέχρι την κατάσταση «εξαιρετικά τρικυμιώδης», «μαινόμενη-παράφορος».
Η διπλωματία καθίσταται το κυρίαρχο μέσο άσκησης της εθνικής πολιτικής στις διακρατικές σχέσεις, ενώ η προβολή Ναυτικής Ισχύος καθίσταται κύριος επιχειρησιακός συντελεστής στο μεταίχμιο κρίσης και εχθροπραξιών. Η Ελλάδα ως θαλάσσιο έθνος, εξαρτάται άμεσα από τη ναυτική ισχύ της, την οποία η πολιτική επιδεξιότητα οφείλει να προβάλει και να μεταφράζει σε πολιτικό αποτέλεσμα.
*Ο Ναύαρχος ε.α. Παναγιώτης Χηνοφώτης ΠΝ είναι Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, πρ. Βουλευτής Επικρατείας-Υφυπουργός Εσωτερικών
