Το πυραυλικό πυροβολικό είναι ένα από τα όπλα του στρατού ξηράς που μέχρι στιγμής προχωράει στη μεγαλύτερη αναβάθμιση του εξοπλισμού του κάνοντας τεχνολογικά άλματα. Ήδη έχει υπογραφεί η απόκτηση 36 ισραηλινής κατασκευής πολλαπλών εκτοξευτών PULS με τα όπλα τους και παράλληλα έχει αποφασιστεί και η αναβάθμιση των υπάρχοντων εκτοξευτών RM-70 και μέρους των πυραύλων που αυτό φέρει. Αφήνοντας έτσι μόνο τα αμερικάνικα MLRS χωρίς κάποιο πρόγραμμα αναβάθμισης μέχρι στιγμής. Οι αποφάσεις αυτές του στρατού ξηράς έχουν απόλυτα λογική βάση και αντλούν τη δυναμική τους από τα συμπεράσματα των τελευταίων συγκρούσεων όπου το πυραυλικό πυροβολικό κατέχει σημαίνοντα παράγοντα ισχύος. Ειδικά σήμερα όπου έχει τη δυνατότητα στρατηγικών πληγμάτων βαθεία μέσα στην εχθρική ενδοχώρα με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Στο παρόν άρθρο θα κάνουμε μια συνολίκη ανασκόπιση για το που βρίκσεται σήμερα και που πρόκειται να πάει στο άμεσο μέλλον το ελληνικό πυραυλικό πυροβολικό.
PULS
Τα ισραηλινά συστήματα PULS της ELBIT είναι από τα πλέον σύγχρονα συστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο προσφέροντας όχι μόνο μεγάλη κινητικότητα και ακρίβεια αλλά και τεράστιο πλουραλισμό φορτίων σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό.
Το PULS έχει σχεδιαστεί για να μεγιστοποιεί την απόκριση με βέλτιστη ευελιξία πυρός, χωρίς την ανάγκη ειδικών τροποποιήσεων στο σύστημα. Μια τυπική αποστολή βολής μπορεί να εκτελεστεί σε λιγότερο από ένα λεπτό από την έναρξη. Ο εκτοξευτής διαθέτει δύο κάλαθους ρουκετών όπου μπορούν να τοποθετηθούν διαφορετικού διαμετρήματος ρουκέτες και είναι τοποθετημένος στο πίσω μέρος ενός υψηλής ευκινησίας φορτηγού οχήματος. Οι ρουκέτες είναι παλεταρισμένες σε ειδικά PODS (καλάθους) και ο εκτοξευτής μπορεί να φέρει μέχει δύο PODS:
- 2×18 ρουκέτες Accular των 122 χιλ. με εμβέλεια 35 χλμ, με πολεμική κεφαλή 20 κιλών.
- 2×10 ρουκέτες Accular των 160 χιλ. με εμβέλεια 40 χλμ, με πολεμική κεφαλή 35 κιλών.
- 2×4 ρουκέτες EXTRA των 306 χιλ. με εμβέλεια 150 χλμ, με κεφαλή 120 κιλών είτε ελεγχόμενης θραυσματοποίησης είτε διείσδυσης.
- 2×2 ρουκέτες Predator Hawk των 370 χιλ. με εμβέλεια 300 χλμ με ενιαία κεφαλή των 140 κιλών.
- Είτε συνδυασμό των παραπάνω
Στις 6/4/2026 υπογράφτηκε η σύμβαση απόκτησης 36 πολλαπλών εκτοξευτών PULS από την ισραηλινή Elbit με κόστος περίπου 650 εκατομύρια ευρώ. Η παρούσα συμφωνία περιλαμβάνει:
- x36 εκτοξευτών PULS
- x36 οχημάτων μεταφοράς πυρομαχικών
- x6 Κέντρων Διεύθυνσης Πυρός (ΚΔΠ)
- x2 ΚΔΠ επιπέδου Μοίρας
- x288 κατευθυνόμενες ρουκέτες AccuLAR-122, των 122 χιλιοστών
- x320 κατευθυνόμενες ρουκέτες EXTRA (Extended Range Artillery), των 306 χιλιοστών
- x120 τακτικούς πυραύλους εδάφους-εδάφους Predator Hawk
- x108 περιφερόμενα πυρομαχικά SkyStriker
- x324 ρουκέτες εκπαίδευσης
Παράλληλα να προσθέσουμε ότι ο εκτοξευτής έχει τη δυαντότητα βολής όλων των ρουκετών των 122 χιλιοστών που βρίσκονται σήμερα στο ελληνικό οπλοστάσιο. Επίσης, για όλα τα οχήματα έχει επιλεχθει ως φορέας φορτηγό όχημα παντοδαπούς εδάφους της ιταλικής IVECO. Απομένει να διαπιστωθεί εάν είναι ο ίδιος τύπος που έχει επιλεχθεί και από τον γερμανικό στρατό για το EuroPULS.
Στην έκδοση EURO PULS που προτείνεται στον γερμανικό στρατό, ο εκτοξευτής τοποθετείται πάνω στο σασί του Iveco Trakker GTF3 8×8, εξοπλισμένο με θωρακισμένη καμπίνα. Ο φορέας τροφοδοτείται από έναν εξακύλινδρο υπερτροφοδοτούμενο κινητήρα Iveco Cursor 13 που παρέχει 500 ίππους εξασφαλίζοντας μέγιστη ταχύτητα επί οδών 90 km/h και αυτονομία πάνω από 750 km. Η καμπίνα φιλοξενεί τρεις στρατιώτες. Το επίπεδο προστασίας καθορίζεται ανάλογα με την επιλογή του πελάτη, το παρμπρίζ προστατεύεται από μεταλλικά προσττευτικά με γρίλιες κατά τη διάρκεια της βολής για να αποφευχθεί ζημιά στο θωρακισμένο γυαλί. Πίσω από την καμπίνα, ένας γερανός επιτρέπει στο EuroPULS να επαναφορτώνει αυτόνομα τους καλάθους του. Αυτό σημαίνει ότι τα φορτηγά ανεφοδιασμού θα αφήσουν τους καλάθους με τα απαιτούμενα πυρομαχικά σε ένα σημείο συνάντησης όπου ο εκτοξευτής θα κατευθυνθεί μόλις ολοκληρώσει την αποστολή βολής, εξασφαλίζοντας μέγιστη διασπορά, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο συγκέντρωσης φορτίου πυρομαχικών στο ίδιο σημείο. Εάν ένας πελάτης επιλέξει ένα φορτηγό φορέα που δεν διαθέτει γερανό, η επαναφόρτωση θα χρειαστεί τη βοήθεια ενός ειδικευμένου οχήματος εξοπλισμένου με γερανό. Στη γερμανική διάταξη, το EuroPULS θα έχει βάρος μάχης 38 τόνων, με διαστάσεις, 10,5 × 2,55 × 3,83 μέτρα (μ x π x υ).
RM-70
Το 1994 με την επανένωση των δύο Γερμανιών ο ελληνικός στρατός έγινε αποδέκτης μεγάλων ποσοτήτων οπλισμού και οπλικών συστημάτων του ανατολικού μπλοκ. Από τις πλέον πολύτιμες προσθήκες ήταν οι πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων τύπου RM-70. Εκατόν-πενηνταοκτώ στο σύνολο εκτοξευτές παραδόθηκαν εκείνη τη χρονιά στον ελληνικό στρατό από τις οποίες οι 116 προωθήθηκαν σε μονάδες του Έβρου και των νησιών του ανατολικού Αιγαίου αναβαθμίζοντας κατακόρυφα την ισχύ πυρός του πυροβολικού στις περιοχές αυτές, ενώ οι υπόλοιπες διατέθηκαν για προσπορισμό ανταλλακτικών. Το RM-70 που υπηρετεί σήμερα είναι ένα σύστημα το οποίο έχει κατασκευαστεί στην Τσεχοσλοβακία τη δεκαετία του 1970 με την εγκατάσταση του εκτοξευτή των σαράντα σωλήνων σε όχημα 8×8 Tatra 813 της τσεχοσλοβάκικης Tatra. Ο εκτοξευτής έχει δυνατότητα περιστροφής 180 μοιρών στο οριζόντιο και +55 μοίρες στο κατακόρυφο επίπεδο. Το συγκεκριμένο όχημα εκτός του εκτοξευτή είχε τη δυνατότητα μεταφοράς ακόμη μιας αναχορηγίας 40 πυραύλων έτοιμων για τοποθέτηση στον εκτοξευτή. Το όλο σύστημα ζυγίζει 23,7 τόνους έχει μήκος 8,75 μέτρα, πλάτος 2,5 μέτρα και ύψος 2,7 μέτρα. Το όχημα είναι εφοδιασμένο με ένα 12-κύλινδρο κινητήρα με δυνατότητα καύσης διαφόρων καυσίμων, ισχύος 250 ίππων. Στη συγκεκριμένη έκδοση το όχημα αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα επί οδών 85 χλμ/ώρα και έχει εμβέλεια 400 χιλιόμετρα. Το σύστημα υπηρετείται από πλήρωμα έξι ατόμων οι οποίοι βρίσκονται εντός θωρακισμένης καμπίνας στον μπροστινό μέρος του οχήματος.
Ο συγκεκριμένος εκτοξευτής έχει τη δυνατότητα να βάλει όλες τις ρουκέτες GRAD διαμετρήματος 122 χιλιοστών και μια πλήρης ομοβροντία 40 πυραύλων μπορεί να καλύψει μια περιοχή 30.000 τ.μ. με 256 κιλά στο σύνολο γόμωσης υψηλής εκρηκτικότητας/ θραυσματοποίησης. Οι αρχικές ρουκέτες σοβιετικής κατασκευής 9Μ22Υ και JROF τσεχοσλοβάκικης κατασκευής που παρέλαβε και ο ελληνικός στρατός σε μεγάλους αριθμούς μαζί με την παραλαβή των συστημάτων ήταν μη κατευθυνόμενες ρουκέτες με βεληνεκές γύρω στα 20 χιλιόμετρα.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας προκήρυξε διαγωνισμό αναβάθμισης 111 RM-70, με προϋπολογισμό € 90.576.000. Η χρηματοδότηση του προγράμματος θα ξεκινήσει το 2026 και θα ολοκληρωθεί το 2031, με την καταβολή € 17.760.000 ανά έτος για το 2026-2028, € 19.000.000 το 2029, € 10.000.000 το 2030 και € 8.296.000 το 2031. Το πρόγραμμα θα πρέπει γίνει στην Ελλάδα και η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας θα πρέπει να φτάσει σε ποσοστό τουλάχιστον 25%. Στο πλαίσο αυτό H Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) ανακοίνωσε την απόφαση της να αποδεχθεί της αιτήσεις συμμετοχής των υποψήφιων εταιρειών: Metlen Energy & Metals, Πρίσμα Ηλεκτρονικά, MSM Land Systems και TATA Advanced Systems στο διαγωνισμό για τον εκσυγχρονισμό των πολλαπλών εκτοξευτών RM-70 και τη συμμετοχή τους στη δεύτερη φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον πληρούν τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής. Πέραν αυτού έχει εγκριθεί και η αναβάθμιση μέρους του αποθέματος ρουκετών των 122 χιλιοστών με βάση το επιτυχημένο μοντέλο της σερβικής ρουκέτας G-2000 που εκτός του διπλασιασμού του βεληνεκούς βελτιώνει κατακόρυφα και την ακρίβεια της ρουκέτας.
M-270 MLRS
Ο ελληνικός στρατός παρέλαβε μεταξύ των ετών 1996 και 1999, 36 συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών Μ-270Α0 MLRS αμερικάνικης κατασκευής μαζί με συναφή υλικά, πυρομαχικά και οχήματα, συγκροτώντας δύο πλήρης μοίρες ΠΕΠ. Το ύψος των δύο παραγγελιών ήταν 156 εκατ. δολάρια για την πρώτη και 54,9 εκατ. δολάρια για τη δεύτερη παραγγελία. Μαζί με μεγάλο αριθμό ρουκετών Μ26 και Μ26Α1 εμβέλειας 30/45 χιλιομέτρων και τους βαλλιστικούς πυραύλους MGM-140A Block1 με βεληνεκές 165 χιλιόμετρα. Οι μη κατευθυνόμενες ρουκέτες Μ26/Μ26Α1 είναι φορείς βομβιδίων διασποράς ιδανικές κατά μεγάλων συγκεντρώσεων οπλικών συστημάτων και καλύπτοντας μεγάλες περιοχές ενδιαφέροντος. Ενδεικτικά μία πυροβολαρχία των 18 συστημάτων βάλλοντας το πλήρες φορτίο των 12 ρουκετών Μ26 των 227χιλ με 644 βομβίδες η καθεμιά έχει τη δυνατότητα να ρίξει με τη μία 139104 βομβίδες στην περιοχή ενδιαφέροντος κάνοντας ουσιαστικά την περιοχή αυτή απροσπέλαστη.
Μέχρι σήμερα το ΓΕΣ δεν έχει αποφασίσει να προβεί σε κάποιο πρόγραμμα αναβάθμισης των συγκεκριμένων εκτοξευτών παρ’ ότι η αμερικάνικη πλευρά έχει προτίνει διάφορα σχήματα αναβάθμισης των συγκεκριμένων εκτοξευτών όλων ή μέρους αυτών ακόμη και με την ανταλλαγή αριθμού των με τα νεότερα τροχοφόρα HIMARS. Όμως όπως προκύπτει μέχρι σήμερα, παρ’ όλο που τα συστήματα αυτά στη νεότερη έκδοσή τους μπορούν να συμβάλουν πλάι στα PULS ως πολλαπλασιαστές ισχύος στρατηγικής σημασίας, φαίνεται ότι υπάρχουν σοβαρά εμπόδια στην υλοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος. Πέραν του όποιου κόστους τα κύρια θέματα ανακύπτουν πρώτον από τον τρόπο και το χρόνο υλοποίησης του προγράμματος αυτού. Δηλαδή της μεταφοράς των εκτοξευτών στις ΗΠΑ για την εκεί αναβάθμιση αλλά και το μεγάλο χρονικό ορίζοντά του. Επίσης ένα δεύτερο θέμα το οποίο όπως φαίνεται δεν έχει επιλυθεί μέχρι σήμερα είναι, ότι δεν υπάρχει επιβεβαίωση από την αμερικάνικη πλευρά για αποδέσμευση των ρουκετών GMLRS ER εμβέλειας 150 χιλιομέτρων και των τακτικών βαλλιστικών πυραύλων PrSM με εμβέλεια άνω των 500 χλμ, πυρομαχικά τα οποία θα προσέδιδαν στρατηγικό χαρακτήρα στους εν λόγω εκτοξευτές.
Για την ιστορία, στις αρχές του 2000 η Lockheed παρουσίασε το πακέτο αναβάθμισης στο επίπεδο Α1. Στο επίπεδο αυτό ο εκτοξευτής αποκτάει αναβαθμισμένο μηχανικό σύστημα ελέγχου του εκτοξευτή (ILMS, improved Launcher Mechanical System) όπου ο χρόνος στόχευσης και επαναγέμισης του εκτοξευτή μειώνεται κατά έξι φορές σε σχέση με το προηγούμενο μοντέλο. Αυτό επιτυγχάνεται από το γεγονός ότι το νέο σύστημα δίνει τη δυνατότητα ταυτόχρονης ανύψωσης και περιστροφής στον εκτοξευτή μειώνοντας το χρόνο στόχευσης σε σύγκριση με το μοντέλο Α0 όπου αυτό γινόταν από δύο ξεχωριστές κινήσεις. Επίσης τοποθετείται και αναβαθμισμένο σύστημα ελέγχου πυρός (IFCS, Improved Fire Control System) το οποίο υποστηρίζει τις νέες ρουκέτες εκτεταμένου βεληνεκούς (70 χλμ) κατευθυνόμενες μέσω GPS Μ30/Μ31. Στο επόμενο επίπεδο Α2, γίνονται επεμβάσεις κυρίως στο όχημα ώστε να μπορεί να διατηρηθεί σε υπηρεσία για αρκετά χρόνια ακόμη απαλλέίφοντας θέματα συντήρησης. Το όχημα αποκτάει νέα μηχανή των 600 ίππων αναβαθμίζοντας την ευκινησία του, αναβαθμισμένο και ανακατασκευασμένο κιβώτιο ταχυτήτων και βελτιωμένη θωράκιση καμπίνας. Παράλληλα, γίνεται και περαιτέρω αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου πυρός. Common Fire Control System (CFCS), ώστε να μπορεί να βάλει τα επόμενα χρόνια τους νέους βαλλιστικούς πυραύλους PrSM με εμβέλεια άνω των 500 χλμ οι οποίοι θα αντικαταστήσουν τους ATACMS.
