Ο Υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, μιλώντας στο κοινοβούλιο της χώρας, δήλωσε ότι το κόστος σχεδίασης και ανάπτυξης του νέου μαχητικού αεροσκάφους GCAP (Global Combat Air Programme), για την Ιταλία, έχει τριπλασιαστεί, από τα € 6 στα € 18,6 δισεκατομμύρια, τα τελευταία πέντε χρόνια. Φυσικά, η δήλωση αυτή έφερε αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, με το κόμμα των «5 Αστέρων» να δηλώνει: «Αυτό είναι το πιο ακριβό πρόγραμμα στην ιστορία της Ιταλίας, ξεπερνώντας το F-35 όπου δαπανήθηκαν € 18 δισεκατομμύρια για 90 αεροσκάφη».
Η συζήτηση προκλήθηκε μετά την κατάθεση προς έγκριση στην Βουλή εγγράφου, σχετικά με το κόστος του προγράμματος, για την Ιταλία. Το έγγραφο αυτό είναι μια ανανέωση του εγγράφου του 2021, το οποίο ανέφερε κόστος € 6 δισεκατομμυρίων για την Ιταλία, για τις Φάσεις 1 και 2, δηλαδή για την Φάση Αξιολόγησης της Αντίληψης και Προκαταρκτικής Σχεδίασης και για την Φάση της Πλήρους Ανάπτυξης. Το νέο έγγραφο αναφέρει κόστος για την Ιταλία, για τις ίδιες φάσεις, € 18,6 δισεκατομμύρια, λόγω αύξησης του κόστους των εργασιών ωρίμανσης τεχνολογίας, δοκιμών, σχεδίασης και ανάπτυξης.
Ήδη η Ιταλία έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση € 2 δισεκατομμυρίων, αλλά παραμένει να εγκρίνει το ποσό των € 16,6 δισεκατομμυρίων. Το έγγραφο αναφέρει ότι η Ιταλία θα πρέπει να εγκρίνει χρηματοδότηση € 8,8 δισεκατομμυρίων (από τα εναπομείναντα € 16,6 δισεκατομμύρια), ποσό το οποίο θα πρέπει να καταβληθεί σταδιακά έως το 2037, ενώ άλλα € 7,8 δισεκατομμύρια θα πρέπει να καταβληθούν μετά το 2037. Το πρόγραμμα GCAP, στο οποίο συμμετέχουν η Μεγάλη Βρετανία, η Ιαπωνία και η Ιταλία, δημιουργήθηκε με τη συγχώνευση του βρετανικού προγράμματος Tempest και του ιαπωνικού FX.
Στόχος του προγράμματος είναι η αντικατάσταση των μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter, της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιταλίας, και των ιαπωνικών F-2. Η πρώτη πτήση του GCAP έχει προγραμματιστεί για το 2027. Τον Δεκέμβριο του 2024 οι τρείς χώρες ίδρυσαν κοινοπραξία για τη διαχείριση του προγράμματος. Κάθε εταιρία/χώρα θα έχει ποσοστό συμμετοχής 1/3 στη σχεδίαση και κατασκευή του GCAP. Η ιδρυθείσα κοινοπραξία θα βρίσκεται σε στενή συνεργασία και συνεννόηση με τον οργανισμό GIGO (GCAP International Government Organization), ο οποίος εκπροσωπεί τις συμμετέχουσες χώρες.
Η εταιρική κοινοπραξία θα αναλάβει τη σχεδίαση, την ανάπτυξη, την παραγωγή και τις παραδόσεις του αεροσκάφους. Μέχρι σήμερα υπάρχουν 1.000 εταιρίες/προμηθευτές που συνδέονται με το πρόγραμμα, 600 στη Μεγάλη Βρετανία και 400 στην Ιταλία και την Ιαπωνία. Το GCAP θα ενσωματώνει κορυφαίες τεχνολογίες στον τομέα των όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας, της επαυξημένης πραγματικότητας, της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ πιθανότατα θα συνοδεύεται και από UCAV (Loyal Wingman).
