Η νέα εποχή αντιπλοϊκών πυραύλων για το Πολεμικό Ναυτικό-Η διάδοχος επιλογή μετά τους Harpoon

10 Ιανουαρίου 2026 13:38

Το πολεμικό ναυτικό περνάει σιγά σιγά σε νέα εποχή αφήνοντας πίσω τους παλαιούς αμερικάνικους αντιπλοϊκούς πυραύλους RGM-84 Harpoon. Η κίνηση αυτή έχει ξεκινήσει ήδη από την επιλογή των γαλλικών Exocet Block IIIc για όλες τις νέες κύριες μονάδες επιφανείας αλλά όπως φαίνεται και άλλες επιλογές θα γίνουν διαθέσιμες τόσο για τα πλοία επιφανείας όσο και για τις νέες επάκτιες συστοιχίες του Θόλου. Ό περίφημος θόλος που πρόκειται να δημιουργηθεί και να καλύπτει ολόκληρη την ελληνική επικράτεια δεν αφορά μόνο αεροπορικές απειλές αλλά και απειλές από τη θάλασσα που θα προσπαθήσουν να πραγματοποιήσουν ναυτικό αποκλεισμό ή αποβατική ενέργεια. Για το λόγο αυτό υπάρχει και πρόβλεψη για την αναβάθμιση της παράκτιας (πυροβολικό) αλλά και υπεράκτιας άμυνας (πυροβολαρχίες αντιπλοϊκών πυραύλων).

Τη μεγαλύτερη κάλυψη σε αυτό το πεδίο την προσφέρουν οι αντιπλοϊκοί πύραυλοι οι οποίοι εκτοξευόμενοι από την ξηρά μπορούν να δημιουργήσουν άρνηση περιοχής σε απόσταση έως ή και ακόμη μεγαλύτερη των 200 χιλιομέτρων. Στο δυτικό οπλοστάσιο υπάρχουν αρκετές σύγχρονες λύσεις οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν στην αμυντική διάταξη της χώρας απέναντι σε σύγχρονες απειλές. Αν και δεν υπάρχουν πληροφορίες για τον αριθμό ή τον τύπο των βλημάτων / πυροβολαρχιών προς απόκτηση η Ευρωπαϊκή αγορά προσφέρει πλήθος σύγχρονων λύσεων τα οποία θα μπορούσαν να αποκτηθούν στο πλαίσιο των κονδυλίων επανεξοπλισμού των χωρών της ΕΕ.

MBDA ΜΜ-40 Block IIIc Exocet

Ίσως ο πιο γνωστός αντιπλοϊκός πύραυλος σε υπηρεσία λόγω της επιχειρησιακής χρήσης και επιτυχίας προσβολής των στόχων κατά των οποίων εβλήθηκε. Το πρώτο μοντέλο ΜΜ38 του πυραύλου πρωτοεμφανίστηκε το 1975 από την τότε γαλλική Aerospatiale. Σήμερα ο Exocet κατασκεύαζεται από τη MBDA France και η πιο σύγχρονη έκδοση του πυραύλου είναι ο MM40 Block 3c. Ο πύραυλος διατείθεται σε τρεις υποεκδόσεις, ο ΑΜ39 για μεταφορά από αεροσκάφη, ο SM39 για μεταφορά από υποβρύχια και ο ΜΜ40 για μεταφορά από πλοία επιφανείας και για χρήση από συστοιχίες παράκτιας άμυνας. Ο πύραυλος έχει μήκος 6 μέτρα, διάμετρο 34,8 εκατοστά εκπετασμα πτερύγων 1,35 μέτρα και βάρος 780 κιλά. Η κεφαλή είναι υψηλής εκρηκτικότητας και έχει βάρος 165 κιλά. Το βλήμα επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα πλεύσης 0,93 μαχ. Το τελευταίο μοντέλο MM40 Block 3c ουσιαστικά διατηρεί όλα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά του μοντέλου Block 3 που είναι αυξημένο βεληνεκές στα 200 χλμ περίπου, ναυτιλία με waypoints μέσω χρήσης υβριδικού INS/GPS, μανούβρες αποφυγής αντιβληματικής άμυνας με χρήση μανούβρων υψηλών επιταχύνσεων g κατά την τελική φάση της επίθεσης και τέλος δυνατότητα προσβολής παράκτιων στόχων. Το c σε σχέση με το απλό block 3 υποδηλώνει ότι ο ερευνητής ραντάρ του πυραύλου είναι ψηφιακός. Είναι ένας νέος ερευνητής ψηφιακής ραδιοσυχνότητας (RF) από την Thales, που ονομάζεται συνεκτική επεξεργασία ραντάρ. Η νέα τεχνολογία επιτρέπει στον ερευνητή να παρατηρεί μικρότερες διαφορές στην ταχύτητα σε σύγκριση με την αναλογική τεχνολογία, παρέχοντας «λιγότερες παρεμβολές και οφέλη σήματος/θορύβου». Αυτό σημαίνει ότι είναι λιγότερο επιρρεπής σε παρεμβολές και μπορεί να αναγνωρίσει έναν στόχο μέσα σε μια ομάδα.

Θα μπορούσε επίσης να πλήξει έναν στόχο σε μια συγκεκριμένη περιοχή, μια ικανότητα που διαθέτουν νεότεροι πύραυλοι εξοπλισμένοι με ανιχνευτή υπέρυθρης ακτινοβολίας, όπως οι Lockheed Martin LRASM και Kongsberg NSM.

Το Πολεμικό Ναυτικό διαθέτει ήδη δύο πυροβολαρχίες του τύπου, οποίες αγοράστηκαν το 1991, με πύραυλους ΜΜ-40 Block 1 και μέγιστη εμβέλεια στα 70 χιλιόμετρα περίπου. Τα συστήματα αυτά είναι ήδη 35 χρόνια σε ελληνική υπηρεσία και ανεξάρτητα με το πρόγραμμα απόκτησης νέων πυροβολαρχιών ίδιου ή άλλου τύπου, το πολεμικό ναυτικό θα πρέπει να προχωρήσει σε αναβάθμιση των συγκεκριμένων συστημάτων και συμπλήρωση του εξοπλισμού με επιπλέον μονάδες εκτόξευσης και τελευταίας γενιάς Exocet. Μία τυπική πυροβολαρχία αποτελείται από μία κινητή μονάδα αισθητήρων, μία μονάδα ελέγχου πυρός και τρεις μονάδες πυρός με τέσσερις πύραυλους έκαστη.

MBDA EXOCET Coastal Battery Configuration

KONGSBERG – NSM (Naval Strike Missile

Ο νορβηγικός πύραυλος της Kongsberg Defense μπήκε σε υπηρεσία το 2012. Ο πύραυλος σε αντιδιαστολή με τους Exocet και Harpoon, διαθέτει μόνο έκδοση εκτοξευόμενη από εξέδρες επιφανείας όπως είναι οι μονάδες του ναυτικού και οι παράκτιες συστοιχίες και αεροεκτοξευόμενη έκδοση. Ο πύραυλος έχει μήκος 3,96 μέτρα, πλάτος 70 εκατοστά εκπετασμα πτερύγων 1,36 μέτρα και βάρος 400 κιλά. Η κεφαλή είναι υψηλής εκρηκτικότητας και έχει βάρος 120 κιλά. Το βλήμα επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα πλεύσης 0,93 μαχ.

Ο υπερσύγχρονος σχεδιασμός και η χρήση σύνθετων υλικών έχει ως στόχο να δώσει στον πύραυλο εξελιγμένες δυνατότητες stealth. Ο NSM έχει σχεδιαστεί για παράκτια ύδατα καθώς και για σενάρια ανοιχτής θάλασσας. Η χρήση μιας κεφαλής εκτόξευσης/θρυμματισμού 120 κιλών από κράμα τιτανίου υψηλής αντοχής από την TDW είναι σύμφωνη με τη μοντέρνα ελαφριά σχεδίαση. Η εκκίνηση της κεφαλής γίνεται με μια Προγραμματιζόμενη Έξυπνη Ασφάλεια Πολλαπλών Χρήσεων με ανίχνευση κενού που έχει σχεδιαστεί για τη βελτιστοποίηση της επίδρασης έναντι σκληρών στόχων.

Όπως και ο προκάτοχός του Penguin, το NSM είναι σε θέση να πετάει πάνω και γύρω από χερσαίες μάζες, να ταξιδεύει σε λειτουργία sea skimming και στη συνέχεια να κάνει τυχαίους ελιγμούς στην τερματική φάση, καθιστώντας δυσκολότερο να βληθεί από τα αντίμετρα του εχθρού.

Το NSM έχει επιλέξιμο σημείο στόχευσης στον στόχο και έχει αποδείξει ότι χτυπά τον στόχο με μεγάλη ακρίβεια. Αυτή η δυνατότητα επιτρέπει την επιλογή του αποτελέσματος ελεγχόμενης καταστροφής, που κυμαίνεται από τη μέγιστη ζημιά έως την ελεγχόμενη/ελάχιστη ζημιά. Η ακρίβεια του τερματικού έχει αποδειχθεί σε λιγότερο από 2 πόδια (απόσταση μεταξύ του σημείου στόχου και του πραγματικού σημείου χτυπήματος). Επίσης έχει τη δυνατότητα πλήγματος σε στόχους στην ξηρά.

Μια επάκτια πυροβολαρχία NSM CDS αποτελείται από τα εξής στοιχεία:

• Το Κέντρο Ελέγχου Πυρός (FCC) που παρέχει έλεγχο πυρός και Διαχείριση Μάχης, Διοίκηση, Ελέγχο, Επικοινωνία, Υπολογιστές και Πληροφορίες (BMC4I)

• Η μονάδα πυρός εκτοξευτή πυραύλων ναυτικής κρούσης, με τέσσεις NSM φερόμενους σε ισάριθμα κάνιστρα. Έως τρεις μον’αδες πυρός μπορούν να ενσωματωθούν σε κάθε (FCC)

• Ραντάρ θαλάσσιας επιτήρησης και παρακολούθησης – επιλογή από τον πελάτη (προαιρετικό)

Διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά με αρχιτεκτονική που βασίζεται στο δίκτυο και επιτρέπει πολλαπλές ταυτόχρονες εμπλοκές και στόχευση πέρα από τον ορίζοντα (OTH). Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρλια, το σύστημα μπορεί να ενσωματωθεί και να προσαρμοστεί στα υπάρχοντα όπλα και τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου μιας χώρας. Αυτό επεκτείνει την αμυνόμενη περιοχή και ενισχύει τη συνολική μαχητική ικανότητα. Έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί σε ένα προηγμένο δίκτυο πραγματικού χρόνου με δυνατότητα plug & fight. Οι κύριοι βασικοί κόμβοι στο δίκτυο είναι τα FCC, στα οποία μπορεί να ενσωματωθεί οποιοσδήποτε αισθητήρας ή εκτοξευτής. Το δίκτυο έως και 4 FCC δημιουργεί μια ενιαία ολοκληρωμένη εικόνα ναυτικής δραστηριότητας που επιτρέπει και ενισχύει την επίγνωση της κατάστασης μέσω της ανταλλαγής δεδομένων.

Κάθε ένα από τα FCC μπορεί, όταν εξουσιοδοτηθεί, να εμπλακεί τοπικά σε έως και 12 διαφορετικούς στόχους ή να χρησιμοποιήσει έως και 12 πυραύλους εναντίον του ίδιου στόχου σε μια ομοβροντία. Μέσω ενός καθορισμένου FCC στο δίκτυο, είναι δυνατός ο σχεδιασμός και ο έλεγχος έως και 48 εμπλοκών NSΜ ταυτόχρονα εναντίον 48 διαφορετικών στόχων. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει δεδομένα στόχου από το οργανικό ραντάρ θαλάσσιας επιτήρησης ή μέσω εξωτερικών πηγών σε συνδέσμους δεδομένων ή πρωτόκολλα μηνυμάτων διεπαφής, όπως JREAP, Link 11A & B, Link 16 και Asterix.

Θέση χειριστή στο Κέντρο Διεύθυνσης Πυρός της πυροβολαρχίας NSM

SAAB RBS-15 Mk3/Mk4 Gugnir

Ο Σουηδικός πύραυλος της SAAB πρωτομπήκε σε υπηρεσία το 1985. Ο πύραυλος διαθέτει έκδοση εκτοξευόμενη από εξέδρες επιφανείας όπως είναι οι μονάδες του ναυτικού και οι παράκτιες συστοιχίες και αεροεκτοξευόμενη έκδοση. Ο πύραυλος έχει μήκος 4,35 μέτρα, διάμετρο 50 εκατοστά εκπετασμα πτερύγων 1,4 μέτρα και βάρος 600 κιλά. Η κεφαλή είναι υψηλής εκρηκτικότητας και έχει βάρος 200 κιλά. Το βλήμα επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα πλεύσης 0,9 μαχ. Η τελευταία του έκδοση μπήκε σε υπηρεσία το 2017. Το σύστημα καθοδήγησης είναι GPS/INS με ραντάρ προσκτησης στόχου που δουλεύει στη μπαντα J που ενεργοποιείται στην τελική φάση της πτήσης. Στην έκδοση Mk3 ο πύραυλος έχει 200 χλμ εμβέλεια η οποία αυξάνεται στα 300 χλμ στην έκδοση Mk4. Σύμφωνα με την SAAB τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι