Δεν υπάρχει πιο χαρακτηριστική φράση για να τονίσουμε την απόκτηση των ισραηλινών πυραυλικών συστημάτων από αυτή του τίτλου του παρόντος άρθρου. Τελικώς, η λογική πρυτάνευσε και ο Ελληνικός Στρατός θα αποκτήσει ένα νέο πυραυλικό σύστημα (PULS) ισραηλινής προέλευσης έναντι 692 εκατομμυρίων ευρώ αντί του πανάκριβου εκσυγχρονισμού των M-270 MLRS έναντι 1.1 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ειδικότερα, θα αποκτηθούν 36 υπερσύγχρονοι Πολλαπλοί Εκτοξευτές Πυραύλων (ΠΕΠ) PULS της Elbit Systems αντί του εκσυγχρονισμού μόλις 24 εκτοξευτών M-270 MLRS (36 είναι το σύνολο) του Πυροβολικού Μάχης. Αύριο η αρμόδια επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων και συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων αναμένεται να εγκρίνει τη προμήθεια των νέων πυραυλικών συστημάτων ισραηλινής προέλευσης.

Παράλληλα, η ισραηλινή πρόταση διασφαλίζει πως ο Ελληνικός Στρατός θα αποκτήσει ένα υπερσύγχρονο πυραυλικό οπλοστάσιο αποτελούμενο από τους πυραύλους εδάφους – εδάφους, τύπου Predator Hawk μέγιστου βεληνεκούς 300 χιλιομέτρων καθώς και τους πυραύλους  εδάφους – εδάφους, τύπου EXTRA μέγιστου βεληνεκούς 150 χιλιομέτρων. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, αποκτώνται περιφερόμενα πυρομαχικά τύπου SkyStriker βεληνεκούς άνω των 100 χιλιομέτρων για προσβολή στόχων με χειρουργική ακρίβεια.

Δίχως καμία αμφιβολία η ισραηλινή πρόταση διασφαλίζει τόσο την απόκτηση ενός σύγχρονου φορέα καθώς και τη προμήθεια σύγχρονων όπλων κρούσης. Αυτό άλλωστε είναι και το βασικό ζητούμενο. Η απόκτηση σύγχρονων όπλων κρούσης συνδυαστικά με σύγχρονες πλατφόρμες. Είτε αυτό αφορά χερσαία είτε ναυτικά είτε αεροπορικά συστήματα. Το ζήτημα του πανάκριβου εκσυγχρονισμού των αμερικανικών M-270 MLRS το είχαμε αναδείξει από τη πρώτη στιγμή αιτιολογώντας και τεκμηριώνοντας πως το κόστος ύψους 1.1 δισεκατομμυρίων για τον εκσυγχρονισμό μόλις 24 εκτοξευτών και με αμφίβολη την απόκτηση πυραύλων αυξημένου βεληνεκούς είναι σκανδαλώδες. Και τούτο διότι η προμήθεια των νέων βλημάτων στη περίπτωση των MLRS περιλάμβανε μόνον τις ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER δίχως να διασφαλίζεται η απόκτηση αμερικανικής προέλευσης πυραύλων κρούσης μεγάλου βεληνεκούς όπως των PRSM/ DEEPSTRIKE. Πρόκειται για μια δικαίωση των γραφομένων μας αφού τελικώς πρυτάνευσε η λογική.

Για του λόγου του αληθές αξίζει να διαβάσετε το άρθρο μας στις 21 Ιανουαρίου 2022 με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός MLRS: Η οικονομική διάσταση ενός προγράμματος με δυσθεώρητο κόστος». Όπως σημειώνατε τότε: «Για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών MLRS είναι γνωστό πως υπάρχουν δύο βασικές προτάσεις εκ των οποίων η μια είναι η Αμερικανική με επίκεντρο τη Lockheed Martin καθώς και η ευρωπαϊκή της γερμανικής KMW. Φυσικά το μεγαλύτερο και ουσιώδες ζήτημα είναι τα όπλα των εκτοξευτών και δευτερευόντως οι πλατφόρμες (εκτοξευτές).

Κανείς δεν αμφιβάλει πως πρόκειται για μια από πλέον κατεπείγουσες ανάγκες του ΕΣ και του Πυροβολικού Μάχης ειδικότερα πλην όμως οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν εκτόξευση του κόστους δημιουργώντας κρίσιμα ερωτήματα. Στη τελευταία συνεδρίαση του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (ΑΣΣ) κατόπιν εισήγησης της Διεύθυνσης Πυροβολικού (ΔΠΒ) του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) εγκρίθηκε το ύψος του προγράμματος (βάση της Μελέτης Ολοκληρωμένης Πρότασης Υποπρογράμματος) που ανέρχεται στο 1.081.000.000 ευρώ. Καλά διαβάσατε. Ένα δισεκατομμύριο ευρώ ογδονταένα εκατομμύρια ευρώ. Θα εξηγήσουμε παρακάτω τι περιλαμβάνει. Όπως πληροφορείται το DefenceReview.gr και ο γράφων στο παραπάνω χρηματικό ποσό περιλαμβάνεται ο πλήρης εκσυγχρονισμός 24 εκτοξευτών M-270 MLRS καθώς και περίπου 20 Κέντρων Διευθύνσεως Πυρός των δύο Μοιρών που διαθέτουν από 18 εκτοξευτές. Η αναβάθμιση των οχημάτων έχει προϋπολογιστεί στα 260 εκατομμύρια ευρώ από τη ΔΠΒ. Αξίζει να τονιστεί πως το 2014 το ίδιο ακριβώς πρόγραμμα εκσυγχρονισμού (εκτοξευτών και ΚΔΠ) είχε προϋπολογιστεί στα 154 εκατομμύρια ευρώ.

Η ΔΠΒ έχει υπολογίσει ακόμη ένα μικρό (πολύ μικρό) απόθεμα των νέας γενιάς αμερικανικών πυραύλων PrSM εφόσον φυσικά αποδεσμευτούν και διατεθούν στη χώρα μας. Το μελλοντικό οπλοστάσιο περιλαμβάνει κατά βάση ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER καθώς και όπως προαναφέρθηκε ένα πολύ μικρό αριθμό PrSM. Εξ όσων πληροφορούμαστε η ΔΠΒ κατέληξε στο ιλιγγιώδες χρηματικό ποσό 1.081.000.000 ευρώ κάνοντας κάποιες τιμαριθμικές αναπροσαρμογές. Η αμερικανική εταιρεία κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα (Lockheed Martin) είχε καταθέσει προσφορά ύψους 157 εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των MLRS (όχι του συνόλου αλλά μέρους αυτού, συγκεκριμένα 24 εκτοξευτών). Η γερμανική KMW είχε προσδιορίσει την οικονομική της προσφορά στα 75 εκατομμύρια ευρώ για το σύνολο των εκτοξευτών (36 Μ-270).Η ΔΠΒ έχει υπολογίσει ακόμη ένα μικρό (πολύ μικρό) απόθεμα των νέας γενιάς αμερικανικών πυραύλων PrSM εφόσον φυσικά αποδεσμευτούν και διατεθούν στη χώρα μας. Το μελλοντικό οπλοστάσιο περιλαμβάνει κατά βάση ρουκέτες GMLRS και GMLRS ER καθώς και όπως προαναφέρθηκε ένα πολύ μικρό αριθμό PrSM. Εξ όσων πληροφορούμαστε η ΔΠΒ κατέληξε στο ιλιγγιώδες χρηματικό ποσό 1.081.000.000 ευρώ κάνοντας κάποιες τιμαριθμικές αναπροσαρμογές. Η αμερικανική εταιρεία κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα (Lockheed Martin) είχε καταθέσει προσφορά ύψους 157 εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των MLRS (όχι του συνόλου αλλά μέρους αυτού, συγκεκριμένα 24 εκτοξευτών). Η γερμανική KMW είχε προσδιορίσει την οικονομική της προσφορά στα 75 εκατομμύρια ευρώ για το σύνολο των εκτοξευτών (36 Μ-270).

Φυσικά το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αφορά τα πυρομαχικά καθότι το Πυροβολικό σκοπεύει να αντικαταστήσει το υφιστάμενο σημερινό απόθεμα που πραγματικά είναι τεράστιο (ειδικά των Μ26). Τα αμείλικτα δεδομένα που χρήζουν απαντήσεων Κάπου εδώ αρχίζουν να προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το κόστος του ενός και πλέον δισεκατομμυρίου είναι κυριολεκτικά δυσθεώρητο σε σημείο που πρέπει να ερευνηθούν άμεσα εναλλακτικές επιλογές από άλλες χώρες (Σερβία, Βραζιλία, Ισραήλ).

Γιατί δεν εξετάζεται η προμήθεια νέων συστημάτων μη Αμερικανικών δεδομένου πως το κόστος είναι υψηλό; Κάλλιστα θα μπορούσαν ακόμα και για λόγους έντονου ανταγωνισμού να ζητηθούν προσφορές από τρίτες χώρες)». Το παραπάνω άρθρο γράφτηκε επαναλαμβάνουμε στις 21 Ιανουαρίου 2022.

Ο λόγος φυσικά που υπενθυμίζουμε τα παραπάνω γραφόμενα είναι όχι για να ευλογήσουμε τα γένια μας αλλά γιατί μέσα από το DefenceReview.gr καταθέτουμε την άποψη μας πάντα με στοιχεία, τεκμηριωμένα και δομημένα. Ειδικά για το θέμα των MLRS είχαμε αρθρογραφήσει επανειλημμένα. Τα παραθέτουμε για του λόγου το αληθές. Και επειδή ο γράφων τυγχάνει να είναι και έφεδρος υπολοχαγός του Πυροβολικού Μάχης, Χρόνια Πολλά στους Έλληνες Πυροβολητές για την αυριανή εορτή της Αγίας Βαρβάρας με ευχή πάντα το Πυροβολικό να εκσυγχρονίζεται και να ενισχύεται!  

Το άρθρο Πρυτάνευσε η λογική: Από το € 1,1 δις για τα MLRS η Βουλή εγκρίνει την απόκτηση των PULS έναντι € 692 εκ-Πυραυλική κρούση στα 300 χιλιόμετρα για τον Ελληνικό Στρατό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ίσως η πλέον σημαντική είδηση της χθεσινής ημέρας ήταν οι δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος σημείωσε με ιδιαίτερη έμφαση πως η χώρα μας στρέφεται στο Ισραήλ για την απόκτηση των νέων αντιαεροπορικών συστημάτων δεδομένου πως εάν επιθυμούσαμε να προμηθευτούμε PATRIOT τότε θα απαιτούνται επιπλέον πέντε έτη λόγω περιορισμένων παραγωγικών δυνατοτήτων. Όπως χαρακτηρηστικά τόνισε: Η Ευρώπη σήμερα -πρέπει να το αντιληφθούμε- έχει ένα μεγάλο παραγωγικό κενό όσον αφορά στην άμυνα. Αν, παραδείγματος χάρη, θέλουμε να μιλήσουμε για αντιπυραυλική προστασία, η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που διαθέτει αμερικανικά συστήματα Patriot, αλλά αν θέλουμε να πάμε να αγοράσουμε νέα συστήματα Patriot, πιστεύω -θα με διορθώσει ο Υπουργός- ότι θα χρειαστούμε τέσσερα με πέντε χρόνια για να μπορέσουμε να προμηθευτούμε ένα τέτοιο σύστημα, πολύ απλά γιατί δεν υπάρχει η παραγωγική δυνατότητα. Οι ευρωπαϊκές δυνατότητες είναι περιορισμένες, το Ισραήλ είναι μία χώρα με την οποία έχουμε μία στρατηγική συμμαχία και ενδεχομένως μπορεί πιο γρήγορα να μας παρέχει τέτοιες δυνατότητες.

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού καθιστούν προφανή την επιλογή της κυβέρνησης για την απόκτηση ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων ενώ παραμένει βασικό ζητούμενο τι απόφαση θα παρθεί για τον εκσυγχρονισμό των PATRIOT και εάν ένα τέτοιο πρόγραμμα δύναται να προχωρήσει. Η αντικατατάσταση των ρωσικών S-300 PMU1 της Πολεμικής Αεροπορίας όπως και των ρωσικής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων αποτελεί κυρίαρχη προτεραιότητα στα πλαίσια του νέου εξοπλιστικού προγράμματος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ως δυνητικές επιλογές προβάλουν τα ισραηλινά συστήματα (BARAK & DAVID SLING) ενώ εξετάζονται και ευρωπαϊκής προέλευσης επιλογές. Ειδικότερα, σε επίπεδο Γενικού Επιτελείου Στρατού αξιολογούνται δυνητικές επιλογές ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων βραχέως και μέσου βεληνεκούς για την αντικατάσταση των ρωσικής προέλευσης αντιαεροπορικών του Στρατού Ξηράς καθώς και των αμερικανικής προέλευσης παρωχημένων αντιαεροπορικών συστημάτων HAWK. Στο επίκεντρο της αξιολόγησης έχουν βρεθεί τα αντιαεροπορικά συστήματα Barak και Spyder. Στόχος του Γενικού Επιτελείου Στρατού είναι η ολική ανανέωση των αντιαεροπορικών συστημάτων του Αντιαεροπορικού Πυροβολικού που υπηρετούν στις Περιοχής Ευθύνης του Δ Σώματος Στρατού και της ΑΣΔΕΝ.

Σύμφωνα με πληροφορίες το κόστος της ισραηλινής πρότασης ξεπερνά τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ και συγκεκριμένα ανέρχεται στα 6.7 δισ. ευρώ για τη κάλυψη όλων των παραπάνω αντιαεροπορικών συστημάτων. Το τελικό κόστος είναι παραπάνω από τριπλάσιο των διατιθέμενων κονδυλίων τα οποία έχουν προβλεφθεί στο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας δεδομένου πως οι πιστώσεις που έχουν προβλεφθεί (σε πρώτη φάση) κυμαίνονται περί τα 2 με 2.5 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτων, ο σχεδιασμός για τον ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικό θόλο των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων χωρίζεται σε δύο φάσεις εκ των οποίων η πρώτη έχει χρονικό ορίζοντα υλοποίησης ως το 2030 ενώ η δεύτερη μεταξύ 2030 – 2036. Είναι σαφές πως σε πρώτη φάση κυρίαρχη προτεραιότητα θα δοθεί στην αντικατάσταση των σοβιετικής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Αξίζει να σημειωθεί πως σε επίπεδο ανώτατης πολιτικής ηγεσίας και Μεγάρου Μαξίμου καταγράφεται έντονος προβληματισμός απόρροια των δηλώσεων του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια αναφορικά με τις διαρκείς αναφορές στον ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικό θόλο δίχως να λογίζονται ζητήματα χρηματοδότησης και δημοσιονομικών δεδομένων της κυβέρνησης. Και τούτο διότι πολλές φορές ανακοινώνονται και εξαγγέλλονται προγράμματα από τον ΥΕΘΑ Νίκο Δένδια με καθαρά επικοινωνιακό χαρακτήρα και πρόσημο όντως εν πολλοίς επικοινωνιακά αφηγήματα.

Παράλληλα πρέπει να επισημανθούν τα εξής δεδομένα: για την αντικατάσταση των αντιαεροπορικών TOR-M1 και OSA AK/ AKM ως επικρατέστερες προβάλουν οι ισραηλινές επιλογές των αντιαεροπορικών συστημάτων SPYDER-AiO (All-in-One) ή εναλλακτικά BARAK MX ή του SPYDER SR/ MR ή συνδυασμού αυτών των δύο παραπάνω συστημάτων. Για την αντικατάσταση των αντιαεροπορικών HAWK προβάλει ως επιλογή η προμήθεια των αντιαεροπορικών BARAK MX ενώ για τη περίπτωση των αντιαεροπορικών S-300 PMU1 της Πολεμικής Αεροπορίας ως βασικές επιλογές προβάλουν τα ισραηλινά αντιαεροπορικά David’s Sling (πρώτιστη επιλογή του ΓΕΑ) ή τα BARAK MX (εναλλακτικά) εξοπλισμένα με πυραύλους βεληνεκούς 150 χιλιομέτρων.

Από τη μεριά του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκος Δένδιας επισήμανε την ειλημμένη απόφαση για τα νέας γενιάς πυραυλικά συστήματα του Πυροβολικού Μάχης του Στρατού Ξηράς. Ειδικότερα, σημείωσε πως: «Λοιπόν, αυτή η κυβέρνηση είναι η πρώτη κυβέρνηση η οποία έχει το στοιχείο του απορρήτου πάνω, γι’ αυτό δεν μπορώ να το καταθέσω, έχει καταθέσει δεκαετές εξοπλιστικό, το οποίο έχει αποστείλει ήδη προς τη Βουλή των Ελλήνων εδώ και ένα μήνα και αναμένει πότε θα συνέλθει η Επιτροπή για να το συζητήσουμε. Επίσης, έρχομαι να μιλήσουμε λίγο αν θέλετε για το ευρύτερο πλαίσιο. Τι προτείνουμε εδώ; Και είναι υπαρξιακό για τη χώρα. Προτείνουμε μια συνολική αλλαγή προσέγγισης των αμυντικών θεμάτων. Κατ’ αρχάς, μία πλήρη αλλαγή δόγματος. Θα τα πω απλά και στην Επιτροπή, θα τα πω πολύ πιο καθαρά, με λεπτομέρειες, βεβαίως, χωρίς καμία δημοσιότητα. Σταματάμε τη λογική ότι το Αιγαίο το υπερασπίζεται ο στόλος και πάμε σε μια τελείως διαφορετική λογική, με την Ασπίδα του Αχιλλέα, που το Αιγαίο για όλη την επικράτεια – εναντίον πυραύλων, εναντίον αεροπλάνων, εναντίον drones, εναντίον σκαφών και εναντίον υποβρυχίων – το υποστηρίζει πλέον ένα πολύ πιο πολύπλοκο σύστημα, πολύ πιο φθηνό όμως στην απόκτησή του και πολύ πιο ικανό στη λειτουργία του, πολλαπλών πυραυλικών συστημάτων, αποκρυπτόμενων και μετακινούμενων, με τεχνητή νοημοσύνη και Command and Control. Και από κει και πέρα ο στόλος ελευθερώνεται. Ιδίως τα νέα πλοία του στόλου, ελευθερώνονται για να λειτουργήσουν ως στρατηγικά όπλα αποτροπής και το ίδιο συμβαίνει και με τα αεροπλάνα, τα Rafale και τα Mirage που μπορούν να φέρουν στρατηγικά όπλα. Και αλλάζουμε και τη δομή των δυνάμεων».

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο νέο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών περιλαμβάνεται η απόκτηση των ισραηλινής προέλευσης πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS έναντι 700 εκατομμυρίων ευρώ. Αντικειμενικός Σκοπός του Γενικού Επιτελείου Στρατού καθώς και του ΓΕΕΘΑ είναι η απόκτηση δύο Μοιρών Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS (36 εκτοξευτές) ισραηλινής προέλευσης. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη ενώ αξιολογείται και η προοπτική απόκτησης ευρωπαϊκών οχημάτων (EURO-PULS) καθώς και ευρωπαϊκών πυρομαχικών για πυραυλικά συστήματα. Παράλληλα, η θετική εισήγηση της Διεύθυνσης Πυροβολικού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, σηματοδοτεί καίριες εξελίξεις για το Πυροβολικό Μάχης του Στρατού Ξηράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος της Διεύθυνσης Πυροβολικού είναι η απόκτηση δύο Μοιρών Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS με το ανάλογο απόθεμα πυρομαχικά τακτικού, επιχειρησιακού και στρατηγικού επιπέδου. Το κονδύλι ύψους 1.1 δις ευρώ για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των M-270 MLRS στο επίπεδο M-270 A1 (ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού παρωχημένο, σχεδόν εικοσαετίας), θα διατεθεί για την απόκτηση νέων Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων παράλληλα με νέα πυραυλικά οπλικά συστήματα όπως τους πυραύλους EXTRA και PREDATOR HAWK επίσης ισραηλινής κατασκευής και προέλευσης.

Το άρθρο «Ο κύβος ερρίφθη»: Οι δηλώσεις που επιβεβαιώνουν την απόκτηση αντιαεροπορικών και νέων πυραυλικών συστημάτων από το Ισραήλ για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με τον τηλεοπτικό σταθμό ALPHA της Κύπρου, η Εθνική Φρουρά παρέλαβε και τη δεύτερη παρτίδα (πιθανότατα πυροβολαρχία) νέας γενιάς των αντιαεροπορικών συστημάτων Barak 8 από το Ισραήλ. Στόχος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) είναι η αντικατάσταση των ρωσικής προέλευσης αντιαεροπορικών συστημάτων TOR M1 και BUK M1-2. Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ του ALPHA της Κύπρου τον Ιούλιο τα νέα αντιαεροπορικά συστήματα θα είναι πλήρως επιχειρησιακά. Το Barak-MX μπορεί να ενσωματώσει διάφορους πυραύλους, οι οποίοι καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα εμπλοκής, από τα 35 έως και τα 150 χιλιόμετρα.

Οι πύραυλοι Barak εκτοξεύονται κάθετα από τον εκτοξευτή TEL (Transporter Erector Launcher) και παρέχουν κάλυψη 360 μοιρών. Κάθε εκτοξευτής φέρει 8 πυραύλους έτοιμους προς εκτόξευση. Και οι οκτώ πύραυλοι μπορούν να εκτοξευθούν σε λιγότερο από 20 δευτερόλεπτα. Αξίζει να τονιστεί πως κάθε μια πυροβολαρχία Barak αποτελείται από ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου, ραντάρ παρακολούθησης, πυραύλων και κινητών εκτοξευτών. Όταν συνδυάζεται με ένα σύγχρονο σύστημα αεράμυνας και ραντάρ παρακολούθησης πολλαπλών λειτουργιών και καθοδήγησης, το Barak επιτρέπει τη δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής πολλαπλών στόχων κατά τη διάρκεια επιθέσεων κορεσμού. Κάθε Πυροβολαρχία και Μοίρα μπορεί να εξοπλιστεί με διάφορα ραντάρ της Ισραηλινής ΙΑΙ όπως τα ραντάρ ELM-2084.

Το άρθρο Εθνική Φρουρά: Τον Ιούλιο σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα τα νέα αντιαεροπορικά Barak MX δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το Patriot είναι ένα αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς, παντός καιρού, το οποίο έχει σχεδιαστεί να αναχαιτίζει βαλλιστικά βλήματα, βλήματα cruise και μαχητικά αεροσκάφη νέας γενιάς. Κατασκευάζεται από τις αμερικανικές εταιρίες Raytheon και Lockheed Martin Missiles and Fire Control. Η διαμόρφωση PAC-3 με βλήματα PAC-2 GEM, την οποία έχει επιλέξει η Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκε αποτελεσματικά κατά την διάρκεια της επιχείρησης «Iraqi Freedom» όπου αναχαίτισε ιρακινά βλήματα εδάφους-εδάφους. Η ιστορία του Patriot ξεκινά κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’60 υπό την ονομασία Army Air Defense System for the 1970s (AADS-70s), η οποία λίγο αργότερα άλλαξε σε Surface-to-Air Missile, Development (SAM-D). Το 1976 έλαβε την οριστική του ονομασία (Patriot Air Defence Missile System) οπότε και ξεκίνησε η πλήρης μηχανολογική ανάπτυξή του. Η ανάπτυξη του Patriot ολοκληρώθηκε το 1984 ως ένα συμβατικό αντιαεροπορικό σύστημα. Το 1988 όμως στα πλαίσια του προγράμματος αναβάθμισης PAC-1 το σύστημα απόκτησε και αντιπυραυλικές ικανότητες. Σήμερα η πλέον εξελιγμένη διαμόρφωση του συστήματος ονομάζεται PAC-3. Σε υπηρεσία το σύστημα Patriot αντικατέστησε τα συστήματα Nike-Hercules (US Air Force) και Hawk (US Army).

Το βλήμα του Patriot είναι εφοδιασμένο με το σύστημα καθοδήγησης TVM (track-via-missile). Εντολές διόρθωσης πορείας μπορούν να μεταβιβαστούν στο TVM μέσω του κέντρου ελέγχου εμπλοκής ή AN/MSQ-104 Engagement Control Centre (ECC). Το σύστημα πρόσκτησης στόχου του βλήματος ενεργοποιείται κατά την τερματική φάση και διαβιβάζει τα δεδομένα, μέσω του TVM και του επίγειου ραντάρ, στο AN/MSQ-104 ECC για την τελική διόρθωση της πορείας, εάν αυτό είναι απαραίτητο βέβαια. Οι όποιες νέες εντολές για την διόρθωση της πορείας του βλήματος μεταβιβάζονται στο ίδιο το βλήμα μέσω του διαύλου MTCU (Missile Track Command Uplink). Πίσω από το τμήμα τερματικής καθοδήγησης βρίσκεται το τμήμα της πολεμικής κεφαλής υψηλής εκρηκτικότητας (ΗΕ = High Explosive) και βάρους 90 κιλών. Το μέγιστο βεληνεκές του βλήματος είναι 70 km και το μέγιστο ύψος εμπλοκής μεγαλύτερο των 24 km. Ο ελάχιστος χρόνος πτήσης του βλήματος είναι τα εννέα δευτερόλεπτα, όσα δηλαδή χρειάζεται η πολεμική κεφαλή για να ενεργοποιηθεί ενώ ο μέγιστος χρόνος πτήσης είναι της τάξεως των 210 δευτερολέπτων, όσο δηλαδή χρειάζεται το βλήμα για να φτάσει στο μέγιστο βεληνεκές.

Στα πλαίσια συνεχούς βελτίωσης του συστήματος η Raytheon έχει αναπτύξει το βελτιωμένο βλήμα PAC-2 GEM, το οποίο ενσωματώνει νέο πυροκροτητή καθώς και έναν ταλαντωτή θορύβου, ο οποίος αυξάνει την ευαισθησία του ερευνητή προς τους στόχους με μικρή διατομή ραντάρ (δηλαδή με μικρό ίχνος στο ραντάρ όπως είναι τα βλήματα cruise και τα βαλλιστικά βλήματα). Τα πρώτα βελτιωμένα βλήματα παραδόθηκαν στις ΗΠΑ το Νοέμβριο 2002. Συνολικά οι ΗΠΑ παρέλαβαν 230 νέα βλήματα ενώ άλλα 376 αναβαθμίζονται σ’ αυτό το επίπεδο. Το νέο βλήμα PAC-3 παρουσιάζει αυξημένη αποτελεσματικότητα εναντίον τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων cruise. Το PAC-3 φέρει έναν νέο ερευνητή χιλιομετρικού κύματος, ο οποίος κατασκευάζεται από την Boeing και λειτουργεί στη ζώνη συχνοτήτων Ka. Το βλήμα καταστρέφει τον στόχο με κινητική ενέργεια, η οποία δημιουργείται αφού βλήμα και στόχος συγκρούονται μετωπικά. Με άλλα λόγια το βλήμα υπολογίζει την πορεία του στόχου, μέσω αλγόριθμων, και ίπταται με τέτοιο τρόπο ώστε να συναντήσει τον στόχο μετωπικά. Εξίσου σημαντική καινοτομία αποτελεί και το γεγονός ότι κάθε εκτοξευτήρας M-901 του συστήματος Patriot μπορεί να δεχθεί 16 βλήματα PAC-3 αντί των τεσσάρων PAC-1/-2/-2 GEM. Η ανάπτυξη του PAC-3 ολοκληρώθηκε το 1999 και τα πρώτα βλήματα παραδόθηκαν τον Σεπτέμβριο 2001.

Συνολικά έχουν αναπτυχθεί επτά (7) εκδόσεις του βλήματος ΜΙΜ-104: ΜΙΜ-104A για τυπική αντιαεροπορική χρήση, MIM-104B ASOJ (Anti Stand-Off Jammer) ή SOJC (Standoff Jammer Countermeasures) με αυξημένη ανθεκτικότητα κατά ηλεκτρονικών παρεμβολών, MIM-104C ΡAC-2 για αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων, MIM-104D PAC-2 GEM (βελτιωμένο MIM-104C Pac-2 βλήμα), MIM-104E PAC-2 GEM/C (ή GEM+) και MIM-104E PAC-2 GEM/T (ή GEM+) για εμπλοκή βλημάτων cruise (GEM/C = GEM/Cruise) και τακτικών βαλλιστικών βλημάτων (GEM/Τ = GEM/Tactical Ballistic Missiles) αντίστοιχα και MIM-104F PAC-3 σε τέσσερεις (4) διαμορφώσεις (Configuration-1/-2/-2+/-3). Σύμφωνα με πληροφορίες η Ελλάδα διατηρεί απόθεμα βλημάτων εκ των οποίων είναι της έκδοσης MIM-104A και της έκδοσης ΜΙΜ-104D PAC-2 GEM. Τα βλήματα αξιοποιούνται από 36 εκτοξευτές οργανωμένες σε έξι (6) πυροβολαρχίες.

Εκτός του βλήματος μια ολοκληρωμένη πυροβολαρχία Patriot αποτελείται από 4-6 σταθμούς εκτόξευσης Μ-901, ένα (1) κέντρο ελέγχου εμπλοκής AN/MSQ-104 ECC, ένα (1) ραντάρ AN/MPQ-53, ένα (1) σύνολο κεραιών OE-349 Antenna Mast Group (AMG), τον σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας ΕΡΡ-ΙΙΙ (Electrical Power Plant-III) και ένα (1) κέντρο συντονισμού πληροφοριών (ICC = Information Coordination Centre) για τον συντονισμό των πυρών της πυροβολαρχίας. Ο σταθμός εκτόξευσης Μ-901, διατηρεί αποθηκευμένα, μεταφέρει και εκτοξεύει τα βλήματα. Κάθε εκτοξευτής φέρει τέσσερα βλήματα PAC-1/-2/-2 GEM ή 16 βλήματα PAC-3. Το σύστημα είναι τηλεχειριζόμενο μέσω διαύλου ή data link οπτικής ίνας από το κέντρο ελέγχου εμπλοκής AN/MSQ-104 ECC, το οποίο διαβιβάζει τα δεδομένα στο βλήμα πριν και μετά την εκτόξευση αλλά και κατά την διάρκεια της πτήσης. Είναι τοποθετημένο σε τρέιλερ τύπου Μ-860 το οποίο ρυμουλκείται από όχημα τύπου M-983 “Dragon Wagon” HEMTT (Heavy Expanded Mobility Tactical Truck)

Το κέντρο ελέγχου εμπλοκής AN/MSQ-104 ECC είναι το μόνο επανδρωμένο υπό-σύστημα του Patriot. To AN/MSQ-104 ECC επικοινωνεί με όλα τα άλλα υπό-συστήματα του Patriot, με άλλες πυροβολαρχίες και με την ανώτερη ιεραρχία. Κάθε AN/MSQ-104 ECC επανδρώνεται από τρία (3) άτομα, οι οποίοι έχουν στην διάθεση τους δύο οθόνες και έναν σταθμό επικοινωνιών με τρία τερματικά. Το σύστημα είναι τοποθετημένο επί οχήματος τύπου M-927 Cargo Truck των πέντε (5) τόνων ή επί οχήματος τύπου Light/Medium Tactical Vehicle (L/MTV) Cargo Truck. Τα σημαντικότερα υπό-συστήματα του AN/MSQ-104 ECC είναι ο ψηφιακός υπολογιστής ελέγχου όπλου (WCC = Weapons Control Computer), ο τερματικός σταθμός του διαύλου επικοινωνίας (DLT = Data Link Terminal) ο οποίος συνδέει το AN/MSQ-104 ECC με τους εκτοξευτές, η κεραία UHF, το κανάλι υποδοχής δεδομένων RLRIU (Routing Logic Radio Interface Unit) και οι δύο σταθμοί εργασίας (κονσόλες). Το AN/MSQ-104 ECC διαθέτει κλιματισμό ενώ προστατεύεται από ραδιολογικές, βιολογικές, χημικές ουσίες και από ηλεκτρομαγνητικούς παλμούς.

To ραντάρ AN/MPQ-53 είναι διάταξης φάσης, λειτουργεί στη ζώνη συχνοτήτων G (4-6 GHz) και εκτελεί τις διαδικασίες έρευνας, ανίχνευσης στόχου, πρόσκτησης και αναγνώρισης στόχους, καθοδήγησης του βλήματος καθώς και διαδικασίες ηλεκτρονικών αντί-αντιμέτρων (ECCM = Electronic Counter-Counter Measures). Όπως στην περίπτωση των σταθμών εκτόξευσης Μ-901, το ραντάρ AN/MPQ-53 είναι τοποθετημένο σε τρέιλερ Μ-860 το οποίο ρυμουλκείται από όχημα M-983 Dragon Wagon HEMTT. Το ραντάρ ελέγχεται, μέσω καλωδίου, από το σύστημα WCC. Το μέγιστο βεληνεκές του ραντάρ είναι 100 km, έχει την δυνατότητα ανίχνευσης 100 στόχων ενώ μπορεί να καθοδηγήσει ταυτόχρονα εννέα βλήματα. Η εμπλοκή ενός στόχου μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτόματα ή ημί-αυτόματα. Μόλις αποφασιστεί η εμπλοκή ενός στόχου το AN/MSQ-104 ECC επιλέγει τον σταθμός εκτόξευσης και μεταβιβάζει τα δεδομένα στο επιλεγμένο βλήμα. Το βλήμα εκτοξεύεται και καθοδηγείται προς τον στόχο από το ραντάρ AN/MPQ-53.

Στην τερματική φάση ενεργοποιείται το σύστημα TVM και το βλήμα κατευθύνεται προς τον στόχο. Λίγο πριν την πρόσκρουση πυροδοτείται ο πυροκροτητής και ακολουθεί η έκρηξη της πολεμικής κεφαλής. Θα πρέπει ωστόσο να σημειώσουμε ότι στην έκδοση PAC-3 το ραντάρ AN/MPQ-53 έχει αντικατασταθεί από το βελτιωμένο AN/MPQ-65. Το AN/MPQ-65 ενσωματώνει και δεύτερο σωλήνα TWT (Traveling Wave Tube), η χρήση του οποίου επιτυγχάνει βελτιωμένες επιδόσεις στους τομείς της έρευνας και ανίχνευσης. Το σύνολο κεραιών OE-349 AMG είναι εγκαταστημένο επί οχήματος M-927 Cargo Truck των πέντε τόνων και αποτελείται από τέσσερις κεραίες ισχύος 4 kW σε δύο ζεύγη τοποθετημένα σε τηλεχειριζόμενους ιστούς. Τέλος, ο σταθμός ΕΡΡ-ΙΙΙ παράγει την απαιτούμενη ενέργεια που χρειάζεται το σύστημα Patriot. Αποτελείται από δύο πετρελαιοκινητήρες ισχύος 150 kW με 567,8 λίτρα διαθέσιμο καύσιμο. Ο σταθμός ΕΡΡ-ΙΙΙ είναι τοποθετημένος σε όχημα M-983 HEMTT.

Tα νέα δεδομένα: Εκσυγχρονισμός του λογισμικού

Αυτό αφορά στην εγκατάσταση και ενσωμάτωση όλων των τροποποιήσεων του ηλεκτρονικού εξοπλισμού, καθώς και τον λειτουργικό έλεγχο του συστήματος μέσω του αναβαθμισμένου λογισμικού στην πλέον σύγχρονη έκδοσή του για τα κέντρα ελέγχου, συντονισμού και επικοινωνιών, σε όλα τα ελληνικά Patriot. Να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει αναβάθμιση των πυραύλων ή των ραντάρ. Συνεπώς σε δεύτερο χρόνο απαιτείται ένα πιο διευρυμένο πρόγραμμα αναβάθμισης. Χαρακτιρηστικό παράδειγμα είναι το αμερικανικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Patriot. Συνεπώς, το ελληνικό πρόγραμμα της μερικής αναβάθμισης και υλοποιείται αξιοποιώντας αντισταθμιστικά οφέλη από την αρχική σύμβαση μεταξύ της ΠΑ και της Raytheon στα πλαίσια της αγοράς των Patriot. Αποτελεί δε συνέχεια της εκτεταμένης συμμετοχής που είχε η IDE στην εγχώρια συμπαραγωγή η οποία έγινε με μεγάλη επιτυχία. Δεδομένων των ελληνικών εξελίξεων, στο πρόγραμμα αναβάθμισης των Patriot, θεωρούμε χρήσιμο να παρουσιάζουμε το αμερικανικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Patriot, το οποίο είναι ριζικό και παρέχει νέες δυνατότητες στα συστήματα.

Το αμερικανικό πρόγραμμα περιλαμβάνει την εγκατάσταση νέων ηλεκτρονικών υπολογιστών ελέγχου πυρός, νέων συστημάτων επικοινωνιών, νέων ραντάρ, νέου περιβάλλοντος διασύνδεσης χειριστή-συστήματος και νέους πυραύλους. Η τελευταία μεγάλη αναβάθμιση των Patriot ήταν το πρόγραμμα PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3), το οποίο ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και αφορούσε στην υιοθέτηση νέων πυραύλων, σε βελτιώσεις στο Κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου και στην εγκατάσταση νέου λογισμικού. Η επόμενη αναβάθμιση αφορούσε μόνο τους πυραύλους με την υιοθέτηση του ικανότερου PAC-3 MSE (Missile Segment Enhancement), το οποίο έχει μεγαλύτερο βεληνεκές και είναι πιο ευέλικτο, λόγω του ισχυρότερου κινητήρα που ενσωματώνει και των μεγαλύτερων πτερυγίων ελέγχου πτήσης. Ωστόσο, οι περιορισμοί του ραντάρ δεν επιτρέπει στα PAC-3 MSE να δράσουν στο όριο του επιχειρησιακού τους φακέλου. Το αμερικανικό πρόγραμμα αναβάθμισης ονομάζεται PDB8 (Post-Deployment Build 8) και αφορά, μεταξύ άλλων, στην υιοθέτηση νέου ραντάρ το οποίο θα επιτρέψει στα PAC-3 MSE να εκμεταλλευτούν στο ακέραιο τις δυνατότητες τους.

Συγκεκριμένα, το ραντάρ AN/MPQ-65 θα αναβαθμιστεί στο επίπεδο AN/MPQ-65A με 30% περισσότερη εμβέλεια, πολλαπλάσια ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων και αυξημένη αξιοπιστία. Τα μηχανικά μέρη του θα μειωθούν με αποτέλεσμα η συντήρηση και υποστήριξη του να είναι οικονομικότερη. Επίσης θα είναι ανθεκτικότερο σε περιπτώσεις ηλεκτρονικών επιθέσεων. Επίσης το πρόγραμμα PDB8 περιλαμβάνει και την εγκατάσταση της νέα οθόνης) απεικόνισης δεδομένων WMI (Warfighter Machine Interface, η οποία χρησιμοποιεί έγχρωμες τρισδιάστατες (3D) ενδείξεις με αποτέλεσμα να σημειώνεται κατακόρυφη αύξηση της αντίληψης της τακτικής κατάστασης. Με τις παλαιές οθόνες ο χειριστής θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ 100 κατηγοριών (Tab) για να βρει την πληροφορία που θέλει, να την εντυπώσει στη μνήμη του και στη συνέχεια να ψάχνει να βρει μια άλλη πληροφορία. Για παράδειγμα, σήμερα ένας χειριστής, για να προσδιορίσει εάν ένα (1) αεροσκάφος πετά στο σωστό ύψος και μέσα σ’ ένα αεροδιάδρομο ασφαλείας, θα πρέπει να αναζητήσει τη συγκεκριμένη κατηγορία και να περιηγηθεί στα δεδομένα που έχουν αποθηκευτεί στη συγκεκριμένη κατηγορία μέχρι να βρει την πληροφορία που θέλει. Η διαδικασία αυτή, για έναν έμπειρο χειριστή, απαιτεί χρόνο της τάξεως των 35-40 δευτερολέπτων.

Με τις οθόνες WMI ο χειριστής δεν έχει παρά να μεγεθύνει, δια δακτύλου, σαν σε οθόνη αφής, το ίχνος του αεροσκάφους για να δει, σε τρισδιάστατη απεικόνιση, και από οποιαδήποτε γωνία θέλει, εάν το αεροσκάφος πετά εντός ή εκτός του αεροδιαδρόμου ασφαλείας ή που ακριβώς πετά. Η διαδικασία αυτή απαιτεί μόλις 1-2 δευτερόλεπτα. Τέλος, ένα άλλο κρίσιμο σημείο της αναβάθμισης, που ονομάζεται CCMP1 (Combined Crypto Modernization Phase 1), αφορά στην εγκατάσταση νέων router και συνδέσεων για ασφαλή διαβίβαση δεδομένων και επικοινωνία BLOS (Beyond Line of Sight). Ο Αμερικανικός Στρατός τον Δεκέμβριο του 2024 ανακοίνωσε ότι οι επιχειρησιακές δοκιμές του αντιαεροπορικού συστήματος Patriot και του νέου ραντάρ GhostEye ή LTAMDS (Lower Tier Air and Missile Defense Sensor), που πραγματοποιήθηκαν το Νοέμβριο, ήταν απολύτως επιτυχημένες και τα δύο συστήματα λειτούργησαν αρμονικά, χωρίς πρόβλημα και σύμφωνα με τις επιχειρησιακές προσδοκίες. Οι δοκιμές έγιναν από την 3-43 Μοίρα Αντιαεροπορικής Άμυνας του Αμερικανικού Στρατού, σε συνεργασία με τη Διοίκηση Δοκιμών και Αξιολογήσεων του Αμερικανικού Στρατού και στελεχών της Raytheon. Στη διάρκεια των δοκιμών το LTAMDS εντόπισε, ανίχνευση και κατηγοριοποίησε επιτυχών απειλή βαλλιστικού πυραύλου μικρού βεληνεκούς και χαμηλά ιπτάμενου πυραύλου Cruise.

Από την πλευρά των Patriot, στις δοκιμές χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement) και CRI (Cost Reduction Interceptor). Το ραντάρ GhostEye αναπτύχθηκε κατόπιν σχετικής απαίτησης του Αμερικανικού Στρατού για την αντικατάσταση των ραντάρ AN/MPQ-53/65 των Patriot. Πρόκειται για ραντάρ τεχνολογίας AESA με ικανότητα έρευνας και εντοπισμού σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο (σε τρείς δέσμες μεγέθους 120ο έκαστη) η χρήση του οποίου αυξήσει σε μεγάλο βαθμό τις ικανότητες των Patriot. Για την κατασκευή του χρησιμοποιείται Νιτρίδιο του Γαλλίου, μια ουσία η οποία έχει την ιδιότητα να αυξάνει την ευαισθησία του ραντάρ και την ικανότητα του να εντοπίζει απειλές. Οι διαστάσεις της κεραίας είναι ίδιες με τις διαστάσεις της κεραίας του AN/MPQ-65. Μια μικρότερη έκδοση του GhostEye είναι και το ραντάρ μέσου βεληνεκούς GhostEye-MR (Medium Range), το οποίο αναπτύχθηκε για τα αντιαεροπορικά συστήματα NASAMS.

Τέλος αξίζει να αναφερθεί πως ο Αμερικανικός Στρατός ανακοίνωσε ότι ακυρώνει το πρόγραμμα LTFI (Lower-Tier Future Interceptor), το οποίο είχε ως στόχο την ανάπτυξη ενός νέου πυραύλου για τα συστήματα Patriot. Όπως ανακοίνωσε ο υποστράτηγος Frank Lozano, Εκτελεστικός Αξιωματικός Πυραυλικών και Διαστημικών Προγραμμάτων, η ακύρωση του προγράμματος LTFI γίνεται για λόγους υψηλού κόστους. «Δεν θα προχωρήσουμε με το πρόγραμμα, θα είναι πολύ ακριβό … οι πύραυλοι του συστήματος είναι μεν ικανοί, αλλά είναι πολύ ακριβοί», είπε ο Frank Lozano. Ο νέος πύραυλος θα έπρεπε να είναι έτοιμος το 2028. Επιχειρησιακά, ο νέος πύραυλος θα έπρεπε να είχε την ικανότητα αναχαίτισης όλων των υφιστάμενων και νέων απειλών, από αεροσκάφη και UAV μέχρι βαλλιστικούς και υπερηχητικούς πυραύλους. Η εναλλακτική λύση είναι η περαιτέρω αναβάθμιση των Patriot της έκδοσης PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3), έτσι ώστε να συστήματα να παραμείνουν σύγχρονα και ικανά να αντιμετωπίζουν αεροπορικές και πυραυλικές απειλές. Επίσης, θα επιδιωχθεί η καλύτερη συνεργασία του Patriot με το αντιπυραυλικό σύστημα THAAD (Terminal High Altitude Area Defense). Εναλλακτικά προτείνονται τα βλήματα Stunner. Το βλήμα SkyCeptor αναπτύχθηκε από τη Raytheon σε συνεργασία με την ισραηλινή Rafael ως εναλλακτικό βλήμα για τα Patriot και τα David Sting. Αποτελεί έκδοση του βλήματος Stunner της Raytheon και σχεδιάστηκε κυρίως ως αντιπυραυλικό βλήμα για την αντιμετώπιση βαλλιστικών και πυραύλων Cruise μικρού και μέσου βεληνεκούς. Υπενθυμίζουμε ότι η Ρουμανία βρίσκεται σε διαδικασία παραλαβής επτά Πυροβολαρχιών Patriot της έκδοσης PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3).

Η πλέον σημαντική παράμετρος στα πλαίσια ενός δυνητικού προγράμματος εκσυγχρονισμού για τη Πολεμική Αεροπορία είναι το υψηλό κόστος των πυραύλων νέας γενιάς όπως οι πύραυλοι PAC-3 MSE και οι πύραυλοι GEM-T (Guidance Enhanced Missile-Tactical Ballistic Missile), εφοδιασμένοι με αναμεταδότη νιτριδίου του γαλλίου (gallium nitride, GaN). Ήδη όπως γράψαμε πριν μερικές ώρες η γερμανική βουλή ενέκρινε την αγορά 120 πυραύλων PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement) με προϋπολογισμένο κόστος € 763,5 εκατομμύρια. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω προγράμματος FMS (Foreign Military Sales).

Επίσης, οι διαστάσεις του πυραύλου επιτρέπουν την ενσωμάτωση τεσσάρων (4) σε κάθε ένα (1) από τα τέσσερα (4) κελιά εκτόξευσης του Patriot, δηλαδή σε κάθε τετραπλό εκτοξευτή χωρούν 16 PAC-3 MSE. Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι ενσωματώνουν ερευνητή ενεργού ραντάρ, πολεμική κεφαλή θραυσμάτων υψηλής εκρηκτικότητας και πυροκροτητή επαφής. Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι μπορούν να αναχαιτίσουν στόχους σε μέγιστο ύψος 36.000 μέτρων και σε μέγιστη απόσταση 120 χιλιόμετρα (για αεροπορικούς στόχους) ή 60 χιλιόμετρα (για βαλλιστικούς στόχους). Οι πύραυλοι ενσωματώνουν μεγαλύτερο κινητήρα στερεού καυσίμου και μεγαλύτερα πτερύγια ελέγχου, σε σχέση με τις προηγούμενες εκδόσεις των πυραύλων Patriot. Αυτά τα νέα βελτιωμένα χαρακτηριστικά, επιτρέπουν στον PAC-3 MSE να επιτυγχάνει μεγαλύτερο βεληνεκές και καλύτερες επιδόσεις αναχαίτισης κατά βαλλιστικών και πυραύλων τεχνολογίας Cruise. Τα βλήματα PAC-3 MSE και GEM-T, τα νέα ραντάρ AESA, με ικανότητα εντοπισμού σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο και οι νέες οθόνες WMI είναι βελτιώσεις, οι οποίες θα πρέπει να ενδιαφέρουν και να εξεταστούν από την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) με στόχο τη διατήρηση των πολύτιμων Patriot στην αιχμή της τεχνολογίας. Το ζητούμενο βέβαια είναι το τελικό κόστος ενός τέτοιου προγράμματος.

Το άρθρο Πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας: Συνολική ανασκόπηση δεδομένων και επιλογών δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Κομβικής σημασίας είναι οι εξελίξεις που έρχονται από τη Πολεμική Αεροπορία. Σύμφωνα με τα όσα πληροφορείται το DefenceReview.gr και ο γράφων, η ΠΑ εντάσσει στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Block 50 δύο ακόμη κρίσιμα προγράμματα με συνολικό κόστος 700 εκατομμυρίων ευρώ.

Ειδικότερα, η ΠΑ προχωρά στην απόκτηση συνολικώς 30 σύγχρονων ατρακτίδιων στόχευσης ΑΝ/ΑΑQ-33 Sniper ATP (Advanced Targeting Pod), κόστους 150 εκατομμυρίων. Η έλευση των ΑΝ/ΑΑQ-33 Sniper ATP θα επιτρέψει στη ΠΑ την πλήρη αντικατάσταση των υφιστάμενων παρωχημένων αταρκτιδίων Lantirn που αποτελούνται από δύο επιμέρους υποσυστήματα, το ατρακτίδιο ναυτιλίας AN/AAQ-13 καθώς και το ατρακτίδιο στόχευσης AN/AAQ-14.

Παράλληλα, με την προμήθεια των ατρακτίδιων Sniper η ΠΑ εξασφαλίζει ένα προϋπολογισμό ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για την εγκατάσταση τερματικών συσκευών Link 16 σε πλειάδα συστημάτων τόσο της ΠΑ όσο και των δύο άλλων κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Αξίζει να σημειωθεί πως η ενσωμάτωση τερματικών Link 16 σε όσο το δυνατό περισσότερες πλατφόρμες είτε του ΠΝ είτε της ΠΑ είτε του ΕΣ αποτελεί εθνική αδήριτη ανάγκη ώστε να υπάρχει απρόσκοπτη ροή πληροφορίων και διαρκής εικόνα των επιχειρήσεων. Πρωταρχικός στόχος σε πρώτη φάση είναι η τοποθέτηση Link 16 στο σύνολο των Μονάδων του Συστήματος Αεροπορικού Ελέγχου.

Στην ουσία όπως πληροφορούμαστε πρόκειται για ένα πρόγραμμα με καθοδήγηση του ΓΕΕΘΑ για μια ολιστική προσέγγιση στη δικτύωση και τις δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις ώστε να υπάρχει κοινή εικόνα της τακτικής κατάστασης σε όλους τους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Από τα 700 εκατομμύρια ευρώ που έχουν προϋπολογιστεί για τον εκσυγχρονισμό των F-16 Block 50 ένα μέρος των χρημάτων θα διατεθεί για τη δημιουργία υποδομών (κατασκευή υπόστεγου προς εκτέλεση εργασιών). Το κόστος για τον εκσυγχρονισμό των F-16 Block 50 αξιοποιώντας συστήματα από τα μαχητικά που θα εκσυγχρονιστούν στο επίπεδο F-16 Viper ανέρχεται στα 450 εκατομμύρια ευρώ.

Ευελπιστούμε οι παραπάνω ελπιδοφόρες ειδήσεις για τη ΠΑ να αποτελέσουν το έναυσμα για τη γενικότερη ενίσχυση του οπλοστασίου της ΠΑ με νέα όπλα καθώς και τον εμπλουτισμό της ΠΑ με σύγχρονα ατρακτίδια όπως αυτά του ηλεκτρονικού πολέμου. Τέλος, θα επαναλάβουμε τη πάγια θέση της ιστοσελίδας πως κακώς το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Block 30 με βάση το CCIP Lite έχει εγκαταληφθεί τη στιγμή που τα αεροσκάφη έχουν ορίζοντα επιχειρησιακής ζωής έχοντας υποστεί δύο προγράμματα δομικής αναβάθμισης.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Τα δύο επιμέρους προγράμματα του εκσυγχρονισμού των F-16 Block.50 της Πολεμικής Αεροπορίας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το άρθρο καταγράφει τις πέντε κύριες εξοπλιστικές προτεραιότητες που θα πρέπει να έχει η Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ). Αποτελούν προτεραιότητες σε άμεσο χρόνο δηλαδή σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και όχι μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα όπως είναι το Νέο Μαχητικό Αεροσκάφος.

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η No.1 προτεραιότητα της ΠΑ είναι η διαθεσιμότητα των μέσων, γι’ αυτό και προωθούνται σχετικές συμβάσεις εν συνεχεία υποστήριξης (Follow-On-Support : FOS). Είναι μια προτεραιότητα την οποία θεωρούμε αυτονόητη και λογική (δυστυχώς δεν είναι…) γι’ αυτό και δεν την περιλαμβάνουμε στη σχετική λίστα. Επίσης, ακριβώς το ίδιο ισχύει για τις συμβάσεις επαναπιστοποιήσεων πυρομαχικών και όπλων.

Οι πέντε εξοπλιστικές προτεραιότητες αφορούν στην αντικατάσταση παλαιότερων συστημάτων ή την αναβάθμιση τους με νέες ικανότητες. Επίσης αφορούν στην προμήθεια νέων συστημάτων με στόχο της διερεύνηση και επαύξηση των ικανοτήτων της ΠΑ. Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι οι προτεραιότητες αυτές σχεδιάζονται με ορίζοντα βραχυπρόθεσμης υλοποίησης, ενώ αφορούν σε λύσεις που λαμβάνουν υπόψη και την οικονομική συγκυρία.

Μακροπρόθεσμα, η ΠΑ έχει ανάγκη από εξοπλιστικά προγράμματα μεγαλύτερης οικονομικής επιβάρυνσης, όπως είναι η προμήθεια νέου μαχητικού αεροσκάφους και νέου αεροσκάφους προχωρημένης και επιχειρησιακής εκπαίδευσης. Επανερχόμενοι στο αντικείμενο του άρθρου, οι πέντε κορυφαίες εξοπλιστικές προτεραιότητες της ΠΑ είναι: (α) Ο εκσυγχρονισμός του Συστήματος Αεροπορικού Ελέγχου (ΣΑΕ) – Η αναβάθμιση των αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης EriEye (β) Η αναβάθμιση των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot (γ) Η προμήθεια νέων όπλων και (δ) Η προμήθεια νέων ατρακτιδίων στόχευσης και ηλεκτρονικού πολέμου καθώς και (ε) τα UAV.

Είναι ξεκάθαρο ότι η ΠΑ έχει ιεραρχήσει, σε πέντε προτεραιότητες, την έγκαιρη προειδοποίησης, δηλαδή την ανάγκη να γνωρίζει ακριβώς την τακτική και γενικότερη εικόνα στους ελληνικούς ουρανούς, την αντιαεροπορική άμυνα μεγάλου βεληνεκούς, δηλαδή να θέσει την Τουρκική Αεροπορία σε θέση άμυνας και την προμήθεια νέων όπλων και ατρακτιδίων, δηλαδή να διευρύνει τις δικές της επιχειρησιακές ικανότητες και να επιφέρει συντριπτικά πλήγματα, με ακρίβεια και από απόσταση, στην τουρκική στρατιωτική υποδομή.

ΣΑΕ – ΑΣΕΠΕ

Εδώ ξεκινάμε από την ανάγκη τόσο οι χερσαίοι σταθμοί ραντάρ όσο και τα αεροσκάφη σε συνδιασμό με τα πλοία του ΠΝ να έχουν Link 16 άρα δικτύωση και κοινή αντίληψη και σύνθεση της τακτικής κατάστασης. Μια από τις βασικότερες ανάγκες είναι η εγκατάσταση τερματικών Link 16 στα 2000-5 Mk2 και η προσθήκη Link 16 σε όλους τους σταθμούς ραντάρ της ΠΑ.

Ο προτεραιότητα εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης του ΣΑΕ είναι προφανής, λόγω του κρίσιμου ρόλου που διαδραματίζει στην άμυνα της χώρας, καθώς ως αποστολή έχει: Την έγκαιρη αποκάλυψη και παρακολούθηση κάθε ιπτάμενου αντικειμένου, τον προσδιορισμός στοιχείων των αποκαλυπτόμενων ιχνών, τη διευκρίνηση τους, την έγκαιρη προειδοποίηση της ΠΑ, για την αεροπορική δραστηριότητα, την κατεύθυνση των φίλιων αεροσκαφών, για αναγνώριση ή αναχαίτιση, τον τακτικό ελέγχου των αντιαεροπορικών συστημάτων κατευθυνόμενων βλημάτων, την παροχή ναυτιλιακής βοήθειας στα φίλια αεροσκάφη και τη συλλογή και προώθηση  μετεωρολογικών πληροφοριών.

Η ανάγκη για νέα επίγεια ραντάρ για την ΠΑ προκύπτει τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε τεχνολογικό επίπεδο. Αυτή τη στιγμή η ΠΑ διατηρεί σε υπηρεσία 27 ραντάρ, εκ των οποίων 12 τριών διαστάσεων (3D) και 15 δύο διαστάσεων (2D). Τα 15 δισδιάστατα ραντάρ, 12 MPDR-90, μέγιστου βεληνεκούς 90 χιλιομέτρων, και τρία AN/TPS-43, μέγιστου βεληνεκούς 470 χιλιομέτρων, είναι όλα ξεπερασμένα τεχνολογικά και πρέπει να αντικατασταθούν. Από τα 12 τρισδιάστατα ραντάρ τα πέντε είναι παλαιά και χρειάζονται αντικατάστασης. Πρόκειται για τα δύο HR-3000 και τα τρία S-743D. Τα υπόλοιπα επτά, δηλαδή το ένα AN/TPS-70, τα πέντε AR-327 Commander και το ένα RAT-31DL παραμένουν ικανά. Συνεπώς, η ΠΑ έχει άμεση ανάγκη αντικατάστασης, λόγω παλαιότητας και ξεπερασμένης τεχνολογίας, τουλάχιστον 20 ραντάρ.

Εκτός της παλαιότητας η ανάγκη για νέα ραντάρ εδράζεται και από επιχειρησιακούς λόγους. Πρώτα απ’ όλα, είναι δεδομένο ότι σε περίπτωση πολέμου με την Τουρκία, όλα τα στατικά ραντάρ αεράμυνας, τόσο της Ελλάδας, όσο και της Τουρκίας, θα αποτελέσουν στόχους πρώτης προτεραιότητας. Και το ότι είναι στατικοί στόχοι, αυτό από μόνο τους μειώνει έως εκμηδενίζει το ποσοστό επιβίωσης τους. Συνεπώς, η όποια απόφαση προμήθειας νέων ραντάρ αεράμυνας θα πρέπει να αφορά σε κινητά συστήματα, ένα πολύτιμο χαρακτηριστικό και πλεονέκτημα στον πόλεμο. Ο δεύτερος επιχειρησιακός λόγος είναι η ανάπτυξη και διάθεση ραντάρ τεχνολογίας AESA, τα οποία επιτυγχάνουν καλύτερες επιδόσεις.

Η Τουρκία ήδη κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Το Νοέμβριο του 2018 η Aselsan ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε η ανάπτυξη του κινητού ραντάρ επιτήρησης αέρος TEIRS (Taşınabilir Erken İhbar Radar Sistemlerinin), το οποίο αναπτύσσεται κατόπιν απαίτησης της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας για την προμήθεια τεσσάρων συστημάτων. Το TEIRS, το οποίο ξεκίνησε την ανάπτυξη του το καλοκαίρι του 2016, είναι ραντάρ AESA. Το πρόγραμμα βρίσκεται σε φάση δοκιμών, ενώ η παράδοση του πρώτου ραντάρ στην Τουρκική Αεροπορία προσδιορίζεται για το 2021.

Λύσεις για την Ελλάδα υπάρχουν πολλές και αξιόλογες (σε παρένθεση το μέγιστο βεληνεκές τους). Ενδεικτικά αναφέρουμε τα Giraffe-4A (280 χιλιόμετρα) και Giraffe-8A (470 χιλιόμετρα) της σουηδικής Saab, τα Ground Master-200 (250 χιλιόμετρα) και Ground Master-400 (470 χιλιόμετρα) της γαλλικής Thales, τα Kronos Grand (300 χιλιόμετρα) και Kronos Land (250 χιλιόμετρα) της ιταλικής Leonardo και το ELM-2084 (470 χιλιόμετρα) της ισραηλινής ΙΑΙ (Israel Aerospace Industries).

Υπάρχουν όμως και άλλες λύσεις όπως το σύστημα παθητικής παρακολούθησης στόχων χαμηλού ηλεκτρομαγνητικού ίχνους VERA NG, τσέχικης προέλευσης, το οποίο μπορεί να παρακολουθεί έως 10.000 στόχους σε απόσταση έως και 400 χιλιόμετρα. Κάθε σύστημα αποτελείται από τέσσερις σταθμούς, τρεις παθητικούς αισθητήρες και μια κεντρική μονάδα ελέγχου και πληροφοριών.

Άλλη μια αξιόλογη λύση, την οποία θα μπορούσε να αξιολογήσει η ΠΑ, είναι το παθητικό ηλεκτροπτικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης Sky Spotter της ισραηλινής Rafael. Το σύστημα χρησιμοποιεί πολλαπλούς αισθητήρες, ημέρας και νύχτας, η χρήση των οποίων δημιουργεί μια παθητική «ομπρέλα» έρευνας και εντοπισμού, άρα έγκαιρης προειδοποίησης σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 100 χιλιομέτρων. Όλα τα συλλεγόμενα δεδομένα και οι πληροφορίες φιλτράρονται και επεξεργάζονται μέσω αυτοματοποιημένων αλγορίθμων, διαδικασιών επεξεργασίας εικόνας και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι είναι εφικτός ο εντοπισμός και η ιχνήλαση πολλαπλών απειλών ταυτόχρονα.

EriEye

Τα EriEye είναι για την ΠΑ πραγματικοί πολλαπλασιαστές ισχύος. Λειτουργούν ως κέντρα επιχειρήσεων καθοδηγώντας COMAO και έως πλατφόρμες στοχοποίησης και ηλεκτρονικού πολέμου (ΕLINT/SIGINT). Μέσω των συστημάτων ζεύξης δεδομένων μπορούν να μεταδίδουν εικόνα σε στρατηγεία και φίλια αεροσκάφη, δημιουργώντας πλήρη και σαφή εικόνα της τακτικής κατάστασης. Συνεπώς, η επιχειρησιακή αξία τους είναι δεδομένη.

Κατά την άποψη μας τα EriEye θα πρέπει να αναβαθμιστούν στο επίπεδο GlobalEye, που αποτελεί τη φυσική εξέλιξη των EriEye. Το GlobalEye είναι ένα σύστημα πολλαπλού ρόλου με έμφαση στην έγκαιρη προειδοποίηση και τον εντοπισμό στόχων στον αέρα, τη θάλασσα και το έδαφος.

Η αναβάθμιση των ελληνικών EriEye στο επίπεδο GlobalEye είναι μια εξαιρετική επιλογή-προοπτική καθώς θα μετέτρεπε τα EriEye σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης προς όφελος, όχι μόνη της ΠΑ, αλλά του Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) και του Ελληνικού Στρατού, επίσης. ΠΑ, ΠΝ και ΕΣ θα απολαμβάνουν έγκαιρης προειδοποίησης και κοινή και σε πραγματικό χρόνο τακτική εικόνα στο πεδίο μάχης τους.

Σύμφωνα με τη Saab, το ραντάρ AESA του GlobalEye, που είναι τεχνολογίας στοιχείων νιτριδίου του γαλλίου (GaN), επιτυγχάνει εμβέλεια αποκάλυψης στόχων με RCS επιπέδου F-16 Fighting Falcon, πάνω από τα 450 χιλιόμετρα. Παράλληλα, μπορεί να εντοπίσει στόχους στη θάλασσα επιπέδου μικρής λέμβου.

Και ας μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία «τρέχει» το πρόγραμμα προμήθειας τεσσάρων αεροσκαφών ηλεκτρονικών παρεμβολών (πρόκειται για το πρόγραμμα Hava SOJ), τα οποία θα μπορούν να εντοπίζουν και να αναγνωρίζουν τα εχθρικά ραντάρ (επίγεια, εναέρια, αντιαεροπορικών συστημάτων) και τα συστήματα επικοινωνιών, να εντοπίζουν τη θέση τους και στη συνέχεια να τα παρεμβάλλουν με στόχο να τα αδρανοποιούν. Σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα το πρώτο αεροσκάφος θα πρέπει να παραδώσει το 2023, ενώ οι παραδόσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το 2025.

Patriot

Τα ελληνικά Patriot βρίσκονται σε υπηρεσία εδώ και 20 χρόνια και αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της αντιαεροπορικής άμυνας της ΠΑ. Είναι ικανά συστήματα, αλλά μπορούν να γίνουν ικανότερα, μέσω της υιοθέτησης νέων και βελτιωμένων βλημάτων, της ενσωμάτωσης ραντάρ AESA και άλλων βελτιώσεων. Το ευρύτερο πρόγραμμα αναβάθμισης συστημάτων Patriot στην κόσμο, εφαρμόζεται σήμερα από τον Αμερικανικό Στρατό.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ριζικής αναβάθμισης, η οποία περιλαμβάνει νέους ηλεκτρονικούς υπολογιστές ελέγχου πυρός, νέα συστήματα επικοινωνιών, νέα ραντάρ, νέο περιβάλλον διασύνδεσης χειριστή-συστήματος και νέα βλήματα. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι που προσφέρει η Raytheon ως συλλογή αναβάθμισης των Patriot όλων των εκδόσεων.

Το αμερικανικό πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το 2017, αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2021. Το πρόγραμμα, που ονομάζεται PDB8 (Post-Deployment Build 8), αφορά, μεταξύ άλλων, την υιοθέτηση ενός νέου ραντάρ το οποίο θα επιτρέψει στα βλήματα PAC-3 MSE να εκμεταλλευτούν στο ακέραιο τις δυνατότητες που έχουν.

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος PDB8 όσες αναλογικές εφαρμογές των Patriot έχουν παραμείνει θα γίνουν ψηφιακές. Το ραντάρ AN/MPQ-65 θα αναβαθμιστεί στο επίπεδο AN/MPQ-65A με 30% περισσότερη εμβέλεια, πολλαπλάσια ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων και αυξημένη αξιοπιστία. Τα μηχανικά μέρη του ραντάρ θα μειωθούν με αποτέλεσμα η συντήρηση και υποστήριξη του να είναι οικονομικότερη. Επίσης θα είναι ανθεκτικότερο σε περιπτώσεις ηλεκτρονικών επιθέσεων.

Η αναβάθμιση του ραντάρ AN/MPQ-65 είναι μεσοπρόθεσμη λύση, μέχρι να ενταχθούν σε υπηρεσία τα νέα ραντάρ AESA της Raytheon, που επέλεξε ο Αμερικανικός Στρατός τον περασμένο Οκτώβριο. Τα νέα ραντάρ θα έχουν ικανότητα έρευνας και εντοπισμού σ’ ολόκληρο το τόξο των 360^ο. Το σχετικό συμβόλαιο, ύψους $ 384 εκατομμυρίων, που υπογράφηκε αφορά στην προμήθεια έξι πρωτότυπων προς δοκιμές και αξιολόγησης.

Εκτός του ραντάρ το πρόγραμμα PDB8 περιλαμβάνει και την εγκατάσταση της νέα οθόνης) απεικόνισης δεδομένων WMI (Warfighter Machine Interface, η οποία χρησιμοποιεί έγχρωμες τρισδιάστατες (3D) ενδείξεις με αποτέλεσμα να σημειώνεται κατακόρυφη αύξηση της αντίληψης της τακτικής κατάστασης. Με τις παλαιές οθόνες ο χειριστής θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ 100 κατηγοριών (Tab) για να βρει την πληροφορία που θέλει, να την εντυπώσει στη μνήμη του και στη συνέχεια να ψάχνει να βρει μια άλλη πληροφορία.

Για παράδειγμα, σήμερα ένας χειριστής, για να προσδιορίσει εάν ένα αεροσκάφος πετά στο σωστό ύψος και μέσα σ’ ένα αεροδιάδρομο ασφαλείας, θα πρέπει να αναζητήσει τη συγκεκριμένη κατηγορία και να περιηγηθεί στα δεδομένα που έχουν αποθηκευτεί στη συγκεκριμένη κατηγορία μέχρι να βρει την πληροφορία που θέλει. Η διαδικασία αυτή, για έναν έμπειρο χειριστή, απαιτεί χρόνο της τάξεως των 35-40 δευτερολέπτων.

Με τις οθόνες WMI ο χειριστής δεν έχει παρά να μεγεθύνει, δια δακτύλου, σαν σε οθόνη αφής, το ίχνος του αεροσκάφους για να δει, σε τρισδιάστατη απεικόνιση, και από οποιαδήποτε γωνία θέλει, εάν το αεροσκάφος πετά εντός ή εκτός του αεροδιαδρόμου ασφαλείας ή που ακριβώς πετά. Η διαδικασία αυτή απαιτεί μόλις 1-2 δευτερόλεπτα.

Τέλος, ένα άλλο κρίσιμο σημείο της αναβάθμισης, που ονομάζεται CCMP1 (Combined Crypto Modernization Phase 1), αφορά στην εγκατάσταση νέων router και συνδέσεων για ασφαλή διαβίβαση δεδομένων και επικοινωνία BLOS (Beyond Line of Sight).

Η αναβάθμιση των ελληνικών Patriot, στα πρότυπα του αμερικανικού προγράμματος, σε συνδυασμό με την απόκτηση νέων βλημάτων, θα διατηρήσει τα Patriot στην αιχμή της τεχνολογίας. Έτσι θα συνεχίσουν να αποτελούν μια θανάσιμη απειλή για την Τουρκική Αεροπορία και μάλιστα σε φονικότερο επίπεδο.

Όπλα

Η απόκτηση νέων όπλων, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 στο επίπεδο Viper, είναι ένα πρόγραμμα που έχει ως στόχο να διευρύνει τις ικανότητες της ΠΑ να προσβάλει εχθρικούς στόχους σε μεγάλες αποστάσεις. Τα βλήματα τα οποία ενδιαφέρουν την ΠΑ είναι τα βλήματα κατά πλοίων AGM-84 Harpoon και JSN, τα βλήματα προσβολής μεγάλου βεληνεκούς AGM-158 JASSM.

Το ενδιαφέρον της ΠΑ σε βλήματα προσβολής από απόσταση (Stand-Off) εδράζεται στην επιχειρησιακή αξία των συγκεκριμένων όπλων, τα οποία μπορούν να μεγιστοποιήσουν το αποτέλεσμα μιας αεροπορικής επιδρομής χωρίς να θέσουν σε μεγάλο κίνδυνο τα φίλια αεροσκάφη, λόγω της μεγάλης απόστασης που μπορούν να αφεθούν, σε σχέση με την θέση του στόχου.

Η ένταξη σε υπηρεσία των S-400 από την Τουρκία, καθιστά την προμήθεια βλημάτων Stand-Off μεγάλη αναγκαιότητα και σημαντικό παράγοντα επικράτησης της ΠΑ σε μια ενδεχόμενη αναμέτρηση με την Τουρκική Αεροπορία. Στον τομέα αυτό τα SCALP-EG και τα AGM-154 JSOW δεν αρκούν αριθμητικά και το οπλοστάσιο της ΠΑ χρειάζεται ενίσχυση, ιδανικά με το AGM-158 JASSM.

To AGM-158 JASSM είναι βλήμα υψηλής ακρίβειας, σχεδιασμένο να προσβάλει σταθερών στόχων υψηλής αξίας με ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα, αλλά και κινητών στόχων, ενώ η άφεση του πραγματοποιείται σε μεγάλη απόσταση. Η εμβέλεια του AGM-158 JASSM ξεπερνά τα 370 χιλιόμετρα. Η κατεύθυνση προς το στόχο γίνεται με ένα συνδυασμό GPS και INS. Στη τελική φάση της πτήσης το βλήμα χρησιμοποιεί αυτόνομη τερματική καθοδήγηση υψηλής ακρίβειας με ερευνητή υπέρυθρων. Να σημειωθεί ότι παλαιότερη κρούση της Ελλάδας για αποδέσμευση του βλήματος απαντήθηκε αρνητικά. Σήμερα όμως, δεδομένων των εξαιρετικών σχέσεων Ελλάδας-ΗΠΑ, η αποδέσμευση του ίσως είναι δυνατή.

Το βλήμα κατά πλοίων JSM (Joint Strike Missile), έκδοση του NSM (Naval Strike Missile), είναι μια εναλλακτική επιλογή που ενδιαφέρει την ΠΑ. Πιθανή επιλογή του θα προσδώσει στα ελληνικά F-16 Viper νέες δυνατότητες προσβολής στόχων επιφανείας. Το JSM σχεδιάστηκε όχι μόνο ως βλήμα κατά πλοίων, αλλά και κατά στόχων εδάφους, για χρήση από τα αεροσκάφη F-35A Lighting II και F-16. To JSM ενσωματώνει πολεμική κεφαλή βάρους 230 κιλών και επιτυγχάνει μέγιστο βεληνεκές περί των 280 χιλιομέτρων.

Εναλλακτικά της επιλογής του JSM είναι το βλήμα AGM-84 Block.2 Harpoon, το οποίο έχει επιλέξει το Μπαχρέιν, για τα μαχητικά F-16 Block.70, και η Ταϊβάν για τα δικά της F-16 Viper. Συνολικά το F-16 μπορεί να μεταφέρει έως δύο βλήματα AGM-84 Harpoon, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι τα συγκεκριμένα βλήματα έχουν πιστοποιηθεί στο αεροσκάφος. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα «f-16.net» τα ελληνικά F-16 της έκδοσης Block.52+ έχουν πιστοποιηθεί στη χρήση των AGM-84 Harpoon, από κατασκευής τους.

Σύμφωνα με την ίδια ιστοσελίδα οι τροποποιήσεις που απαιτούν τα F-16 για να μπορούν να χρησιμοποιήσουν βλήματα AGM-84 Harpoon είναι η προσθήκη των απαιτούμενων αλγορίθμων στο σύστημα SMS (Stores Management System) του αεροσκάφους και η τροποποίηση του συστήματος διασύνδεσης (interface) του βλήματος και του αεροσκάφους.

Ενδιαφέρον υπάρχει και για τα βλήματα αντί-ραντάρ AGM-88E AARGM, ως μέσω εμπλοκής των S-400. Το AGM-88E AARGM αποτελεί αναβάθμιση του AGM-88Β/C HARM, τον οποίο χρησιμοποιούν η Ελλάδα και η Τουρκία για την προσβολή στόχων ραντάρ (σταθερά και κινητά), καθώς και σταθμούς επικοινωνιών. Η αναβάθμιση που φέρει ο AGM-88E AARGM σε σχέση με τον προκάτοχό του, είναι πιο σύγχρονο λογισμικό για αυξημένα ποσοστά επιτυχίας, παθητικό ραντάρ για να συνεχίζει να εγκλωβίζει ραντάρ τα οποία σταμάτησαν να εκπέμπουν, καθώς και επιπλέον ενεργό ερευνητή χιλιοστομετρικού κύματος για την τερματική του καθοδήγηση προς το στόχο.

Επίσης, διαθέτει και δορυφορική ζεύξη δεδομένων, για να στέλνει εικόνες του στόχου στο κέντρο επιχειρήσεων, λίγο πριν την πρόσκρουση του, το οποίο κι έχει ως αποτέλεσμα την εξακρίβωση της. Αν και το μέγιστο βεληνεκές δεν αυξήθηκε (παρέμεινε στα 150 χιλιόμετρα περίπου), εντούτοις υπάρχει σε φάση ανάπτυξης νέα γενιά AGM-88, ο AGM-88G AARGM-ER, ο οποίος θα χρησιμοποιεί κινητήρα ramjet, με συνέπεια να επιτυγχάνει διπλάσιο βεληνεκές (της τάξης των 300 χιλιομέτρων). Στην ουσία ο AGM-88G είναι ένα Stand-Off βλήμα αντί-ραντάρ, ικανό να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε οποιαδήποτε αεράμυνα, άρα και στο τουρκικό ΣΑΕ.

Ατρακτίδια

Τα ατρακτίδια στόχευσης και ηλεκτρονικού πολέμου είναι ένας τομέας που η ΠΑ θέλει να ενισχυθεί σημαντικά, λόγω της επιχειρησιακή αξίας που έχουν τα ατρακτίδια στις σύγχρονες αεροπορικές επιχειρήσεις. Οι επιλογές που εξετάζονται είναι αρκετές, όπως το Sniper ATP (Advanced Targeting Pod) της Lockheed Martin, το οποίο έχει τη δυνατότητα του εντοπισμού, της αναγνώρισης, της αυτόματης ιχνήλασης και της κατάδειξης στόχων σε μεγάλες αποστάσεις. Μπορεί επίσης να υποστηρίξει την καθοδήγηση όλων των πυρομαχικών καθοδήγησης λέιζερ και GPS κατά στατικών ή κινούμενων στόχων.

Ένα άλλο ατρακτίδιο που έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον της ΠΑ είναι το Legion, επίσης της Lockheed Martin, το οποίο είναι ένας αισθητήρας πολλαπλών λειτουργιών, παθητικός, ο οποίος υποστηρίζει τις διαδικασίες στόχευσης σε περιβάλλον άρνησης χρήσης ραντάρ. Το βασικό σύστημα που ενσωματώνει το Legion είναι ο αισθητήρα IRST21 (Infra-Red Search & Track 21), ο οποίος σε συνδυασμό με έναν προηγμένο επεξεργαστή επιτυγχάνει υψηλής πιστότητας ανίχνευση και παρακολούθηση εναέριων στόχων.

Ένα εξίσου σημαντικό πλεονέκτημα του Legion είναι η κοινή αρχιτεκτονική διασύνδεσης που ενσωματώνει, κάτι που του επιτρέπει να εναλλάσσεται ως φορτίο από αεροσκάφος σε αεροσκάφος χωρίς επιπρόσθετες απαιτήσεις πιστοποίησης. Επίσης, η εικόνα του Legion μπορεί να διαβιβαστεί σε άλλες φίλιες δυνάμεις μέσω του συστήματος ζεύξης δεδομένων. Το Legion μπορεί να εκτελεί έρευνα αέρος-αέρος ανεξάρτητα ή ταυτόχρονα με το ραντάρ του αεροσκάφους, να ανακαλύπτει στόχους και αυτοί οι στόχοι να πλήττονται από το αεροσκάφος χωρίς να έχουν κάποια ένδειξη προειδοποίησης επερχόμενης απειλής (παθητική λειτουργία).

Δύο ατρακτίδια της ισραηλινής Rafael, είναι και αυτά δυνητικές επιλογές. Πρόκειται για το Lite Shield και το SkyShield. Το Lite Shield είναι ένα ατρακτίδιο ηλεκτρονικού πολέμου και συγκεκριμένα ηλεκτρονικής επίθεσης, σχεδιασμένο ώστε να παρέχει εγγύς προστασία και συνοδεία σε φίλια μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία εκτελούν αποστολές προσβολής. Η προστασία γίνεται μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών. Το Lite Shield είναι μικρό, σε μέγεθος και διαστάσεις, ατρακτίδιο, το οποίο έλκει την καταγωγή του από το γνωστό Litening. Σε επιχειρησιακό επίπεδο το Lite Shield προστατεύει το σχηματισμό των φίλιων αεροσκαφών, που βρίσκεται σε αποστολές προσβολής, μέσω του εντοπισμού και της ηλεκτρονικής προσβολής των εχθρικών αντιαεροπορικών μέσων (τόσο των ραντάρ όσο και των εκτοξευτών). Στην ουσία το σύστημα δημιουργεί έναν αεροδιάδρομο, μέσα στον οποίο κινείται με ασφάλεια η φίλια αεροπορική δύναμη, προσβάλει στους εχθρικούς στόχους, και επιστρέφει, επίσης με ασφάλεια, στη βάση της.

Το Lite Shield τοποθετείται στο σημείο ανάρτησης ατρακτιδίων του F-16, δηλαδή κάτω από τον αεραγωγό, άρα δεν δεσμεύει σταθμό ανάρτησης οπλισμού ή εξωτερικής δεξαμενής καυσίμου. Επιγραμματικά τα οφέλη του Lite Shield είναι: (α) Η συνεχής παροχή προστασίας ηλεκτρονικού πολέμου στα φίλια μαχητικά αεροσκάφη (β) Είναι πλήρως επιχειρησιακό και δεν χρειάζεται προσχεδιασμός αποστολής (γ) Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην προσβολή κινούμενων στόχων (δ) Ένα ατρακτίδιο αρκεί για την προστασία ενός σχηματισμού αεροσκαφών (ε) Εξουδετερώνει την ανάγκη προμήθειας ενός εξειδικευμένου αεροσκάφους ηλεκτρονικού πολέμου και (στ) Έχει μικρό κόστος προμήθειας και ενσωμάτωσης-πιστοποίησης σε αεροσκάφη, τα οποία ήδη έχουν πιστοποιηθεί να χρησιμοποιούν το ατρακτίδιο Litening.

Το Sky Shield είναι ένα ατρακτίδιο υποστήριξης ηλεκτρονικού πολέμου, το οποίο παρέχει προστασία κατά των εχθρικών ραντάρ. Το σύστημα μπορεί να παρεμβάλει πολλαπλές απειλές, είναι σπονδυλωτό, άρα μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες της κάθε αποστολής, είναι πλήρως αυτόνομο, ενώ μπορεί να προσαρμοστεί σε μικρές ή μεγάλες αεροπορικές πλατφόρμες. Είναι μια ολοκληρωμένη λύση ηλεκτρονικού πολέμου, πολλαπλού ρόλου, που προσφέρει υποστήριξη, μέσω παρεμβολών, και χρησιμοποιείται σε αποστολές συνοδείας, καταστολής εχθρικής αεράμυνας (SEAD : Suppression on Enemy Air Defense) και αυτοπροστασίας. Το Sky Shield έχει τη δυνατότητα παρεμβολής όλων των τύπων ραντάρ, ενώ έχει τη δυνατότητα συλλογής και διαβίβασης δεδομένων, σχετικών με τα ραντάρ που παρεμβάλει.

Ο παρεμβολέας του Sky Shield επιλέγει τον στόχο και στη συνέχεια χρησιμοποιεί την τακτική της ταχείας εναλλαγής πομπών MBAT (Multi-Beam Array Transmitter : Πομπός Διάταξης Πολλαπλών Δεσμών) με στόχο την ταυτόχρονη παρεμβολή και εξαπάτηση πολλαπλών απειλών, μέσω της αποτελεσματικής κατευθυνόμενης εκπομπής (Directional Transmission). Στην ουσία το Sky Shield δημιουργεί μια ηλεκτρονική ασπίδα, η οποία απαγορεύει στις εχθρικές αντιαεροπορικές δυνάμεις να προσβάλουν τις φίλιες, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες επιτυχίας της αποστολής.

Αύξηση δυνατοτήτων ISR

Είναι στρατηγικής αξίας για τη ΠΑ η αύξηση των δυνατοτήτων μετάδοσης πληροφοριών και στοχοποίησης. Μια από τις μεγαλύτερες ανάγκες για τη ΠΑ είναι η απόκτηση Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες συλλογής πληροφοριών, στοχοποίησης (κατάδειξη στόχων) και επιτήρησης μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διακλαδικότητας και ανταλλαγής τακτικής εικόνας με τους άλλους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων. Η λύση η οποία προκρίθηκε το προηγούμενο χρονικό διάστημα ήταν αυτή της τριετούς ενοικίασης Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών τύπου HERON κατηγορίας Medium Altitude Long Endurance (MALE) Israel Aerospace Industries από την εταιρεία  από το Ισραήλ.

Τέλος, απαραίτητη ενέργεια σε επίπεδο συμπλήρωσης αριθμού αεροσκαφών και αντικατάστασης παλαιότερων πρέπει να είναι η εύρεση μεταχειρισμένων αεροσκαφών όπως είναι τα Mirage της Αεροπορίας της Ταϊβάν.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Οι πέντε κορυφαίες εξοπλιστικές προτεραιότητες δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.