Το συγκεκριμένο άρθρο – ανάλυση πραγματεύεται τον οπλισμό (τορπίλες, πυραύλους, πύραυλοι cruise για στόχους ξηράς, νάρκες) των υποψηφίων νέων υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού. Μια βασική αναδυόμενη τάση στον σύγχρονο οπλισμό των σύγχρονων υποβρυχίων είναι η ενσωμάτωση πυραύλων κρουζ (cruise missiles) μεγάλου βεληνεκούς για τη προσβολή στρατηγικών στόχων στην εχθρική ενδοχώρα. Μια δυνατότητα που, πριν από δύο δεκαετίες, θεωρούνταν εξωτική ακόμη και για μεσαίου μεγέθους ναυτικά, προσφέρεται πλέον ευρέως από τα ναυπηγεία. Αυτή η μετατόπιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών και άλλων μη αμερικανικών συστημάτων πυραύλων κρουζ, τα οποία επιτρέπουν στους κατασκευαστές να προσφέρουν προηγμένες επιλογές κρούσης με τα προϊόντα τους. Σήμερα, σχεδόν όλα τα νέας γενιάς υποβρύχια μπορούν να εξοπλιστούν με πυραύλους κρουζ όπως ο ευρωπαϊκός MdCN (Scalp Naval), ο υπό ανάπτυξη ELSA, ο αμερικανικός Tomahawk ή ο νοτιοκορεατικός Chonryong. Στο πλαίσιο αυτό θα κάνουμε μια συγκριτική αναφορά στα όπλα που μπορούν να φέρουν οι σύγχρονες σχεδιάσεις οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν βασικούς διεκδικητές του προγράμματος απόκτησης τεσσάρων νέων υποβρυχίων από το πολεμικό ναυτικό που αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα.

Γερμανία

Οι δύο βασικές γερμανικές υποψηφιότητες είναι το αναβαθμισμένο Type 214 NG (πρόκειται για το Type 218 SG του οποίου η εξέλιξη βασίστηκε στο Type 214) και το νέας γενιάς U-212 CD. Ο Τύπος 214 είναι εξοπλισμένος με οκτώ τορπιλοσωλήνες 533 mm διατεταγμένους σε διαμόρφωση διπλού L στην πλώρη. Μπορεί να μεταφέρει συνδυασμένο φορτίο 16 τορπιλών και αντιπλοϊκών πυραύλων. Τα όπλα που έχουν ήδη προβλεφθεί για τον Τύπο 214 είναι η βαριά τορπίλη DM2A4 και ο αντιπλοϊκός πύραυλος UGM-84 Harpoon. Μια νέες προσθήκες θα είναι το σύστημα IDAS (προβολή και εξουδετέρωση εχθρικών εναερίων στόχων), η νέας γενιάς βαριά τορπίλη DM2A5 και η υπό ανάπτυξη υποβρυχίως εκτοξευόμενη εκδοσή του νορβηγικού αντιπλοϊκού πύραυλου κρουζ NSM. Τα συγκεκριμένα όπλα αναμένεται να ενσωματωθούν στο νέας γενιάς σύστημα διαχείρησης μάχης ORCCA το οποίο θα είναι το κύριο σύστημα μάχης των υποβρυχίων κατασκευής TKMS. Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με ορισμένες πηγές, τα υποβρύχια Type 218 SG μεταφέρουν μεγαλύτερο αριθμό όπλων συγκριτικά με τα Type 214.

Ο κύριος οπλισμός του Τύπου 212CD αποτελείται από τορπίλες βαρέος τύπου 533 mm που εκτοξεύονται από έξι σωλήνες, όλοι τοποθετημένοι στην αριστερή πλευρά της πλώρης σε δύο σειρές των τριών σωλήνων, μια ασυνήθιστη διαμόρφωση. Το συνολικό φορτίο όπλων παραμένει απόρρητο, αν και πιστεύεται ότι μεταφέρονται μεταξύ 12-14 όπλων με βάση τα όσα αναφέρουν ορισμένες πηγές. Η κλάση αναμένεται να ενσωματώσει μελλοντικούς πυραύλους που εκτοξεύονται από υποβρύχια, πιθανώς συμπεριλαμβανομένης μιας παραλλαγής εκτόξευσης με βυθό του πυραύλου κατά πλοίων Kongsberg NSM. Θα υποστηρίζει επίσης το IDAS (Interactive Defence & Attack System) τόσο για αμυντικές όσο και για επιθετικές εμπλοκές καθώς και τις νέας γενιάς τορπίλες DM2A5 καθώς επίσης θα έχει τη δυνατότητα μεταφοράς έως 24 ναρκών για επιχειρήσεις ναρκοθέτησης,

Γαλλία

Οι δύο βασικές γαλλικές υποψηφιότητες θα είναι η κλάση Scorpène Evolved και η έκδοση συμβατικής πρόωσης του πυρηνοκίνητου υποβρυχίου Barracuda. Η κλάση Scorpène μπορεί να μεταφέρει έως 18 τορπίλες ή πυραύλους, όπλα τα οποία βάλλονται από τους έξι σωλήνες 533 mm. Εναλλακτικά έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει έως και 30 νάρκες για αποστολές ναρκοθέτησης. Οι ενσωματωμένες βαριές τορπίλες περιλαμβάνουν τη γαλλική τορπίλη F21 και την ιταλική τορπίλη Black Shark της Leonardo, ενώ η ικανότητα κατά πλοίων παρέχεται από το SM39 Exocet. Η Naval Group προσφέρει επίσης τον πύραυλο κρουζ μεγάλου βεληνεκούς SCALP Naval για πελάτες εξαγωγής ή τον υπό ανάπτυξη πύραυλο κρουζ ELSA στον οποίο υπάρχει. Για αυτοπροστασία από ελικόπτερα ASW, μπορούν επίσης να εξοπλιστούν με το σύστημα A3SM το οποίο μεταφέρει αντιαεροπορικούς πυραύλους MICA που εκτοξεύονται υποβρυχίως.

Η γαλλική κλάση Barracuda φέρει ένα αξιοσημείωτα μεγάλο και ποικίλο οπλοστάσιο—έως και 30 όπλα συνολικά. Το Barracuda είναι σε θέση να φέρει το πλήρες οπλοστάσιο της κλάσης Scorpène όπως περιγράφεται παραπάνω, καθώς και UAV και UUV που εκτοξεύονται από υποβρύχια.

Σουηδία

Το υποβρύχιο Α26 Blekinge το οποίο προτείνεται από τη σουηδική SAAB για το ελληνικό πρόγραμμα, είναι εξοπλισμένο με τέσσερις τορπιλοσωλήνες τοποθετημένους στην πλώρη, δύο τυπικούς σωλήνες 533 χιλιοστών και δύο σωλήνες 400 χιλιοστών, και μπορεί να μεταφέρει συνδυασμό 15 όπλων, βαριές τορπίλες Torpedo 62 των 533 χιλιοστών  ή ελαφριές τορπίλες Torpedo 47 των 400 χιλιοστών  ή ναυτικές νάρκες. Ένα από τα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά του Kockums A26 είναι η Πύλη (χώρος, το σημείο δηλαδή στο υποβρύχιο) Πολλαπλών Αποστολών, μια ειδική σχεδίαση για την εκτόξευση και ανάκτηση ενός ευρέος φάσματος ωφέλιμων φορτίων και την υποστήριξη πολλαπλών τύπων αποστολών, συμπεριλαμβανομένων ειδικών επιχειρήσεων.

Τοποθετημένη ανάμεσα στους σωλήνες τορπιλών 533 χιλιοστών, η Πύλη Πολλαπλών Αποστολών έχει μήκος 6 μέτρα και διάμετρο 1,5 μέτρο, αρκετά μεγάλη για να φιλοξενήσει έως και οκτώ δύτες προετοιμασμένους για ανάπτυξη. Στο εμπρόσθιο άκρο της, μια διεπαφή ωκεανού επιτρέπει στους δύτες και τον εξειδικευμένο εξοπλισμό – όπως τα UUV και τα ROV – να εξέρχονται και να εισέρχονται ξανά στο υποβρύχιο ενώ είναι βυθισμένο ή ακουμπά στον πυθμένα. Ο σχεδιασμός υποστηρίζει επίσης την ενσωμάτωση πυραύλων κατά πλοίων που εκτοξεύονται από υποβρύχια.

Ο ιστός περιλαμβάνει διατάξεις για την τοποθέτηση ενός τηλεχειριζόμενου κανονιού, ενσωματωμένου στο σύστημα διαχείρισης μάχης, για άμυνα έναντι ασύμμετρων επιφανειακών απειλών. Επιπλέον, υπάρχουν διατάξεις για μια προαιρετική επέκταση του κύτους πίσω από το πανί, που φιλοξενεί τρεις κυλινδρικούς κάθετους εκτοξευτές, ο καθένας με έξι κελιά για την ανάπτυξη πυραύλων κρουζ Tomahawk. Αυτή η μονάδα αυξάνει το συνολικό μήκος του υποβρυχίου στα 72 μέτρα και αυξάνει το εκτόπισμά του σε πάνω από 2.500 τόνους.

Νότιος Κορέα

Η καθοριστική καινοτομία των νέων υποβρυχίων KSS-III της Νότιας Κορέας είναι η ενσωμάτωση ενός συστήματος κάθετης εκτόξευσης (VLS) ικανού να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους Hyunmoo-4-4 που εκτοξεύονται από υποβρύχια. Η δεύτερη παρτίδα διαθέτει επιμηκυμένο κύτος για την αύξηση του αριθμού των κυψελών VLS από έξι σε δέκα. Το Hyunmoo-4-4 είναι η ναυτική έκδοση του Hyunmoo-2B SRBM, που μεταφέρει συμβατική κεφαλή 1 τόνου σε βεληνεκές 500 χλμ. Τα μελλοντικά σχέδια περιλαμβάνουν πυραύλους κρουζ Chonryong που εκτοξεύονται από VLS με παρόμοιο βεληνεκές. Εκτός από το VLS, αυτά τα υποβρύχια διαθέτουν έξι τορπιλοσωλήνες για βαριές τορπίλες K-761 Tiger Shark, πυραύλους κατά πλοίων και ναυτικές νάρκες.

Ιταλία

Το ιταλικό U-212 NFS το οποίο και αποτελεί εγχώρια εξέλιξη του γερμανικού U-212A έχει έξι τορπιλοσωλήνες για τορπίλες Black shark και στο μέλλον θα μπορεί να βάλει και πυραύλους κρουζ. Υπολογίζεται ότι ο συνολικός φόρτος όπλων είναι ίδιος με τον προκάτοχό του, δηλαδή 12 τορπίλες στο σύνολο.

Ισπανία

Οι κύριες αποστολές του υποβρυχίου S-80 Plus περιλαμβάνουν την εμπλοκή σκαφών επιφανείας με τορπίλες και πυραύλους κατά πλοίων, τη διεξαγωγή ανθυποβρυχιακού πολέμου, την προσβολή χερσαίων στόχων, την τοποθέτηση ναρκών και την υποστήριξη ειδικών επιχειρήσεων. Για την εκτέλεση αυτών των ρόλων, μπορεί να αναπτύξει έως και 18 τορπίλες, πυραύλους ή νάρκες μέσω των έξι τορπιλοσωλήνων 533 χιλιοστών. Από αυτά, δώδεκα όπλα αποθηκεύονται στο διαμέρισμα όπλων, ενώ έξι παραμένουν φορτωμένα στους σωλήνες. Σε ισπανική υπηρεσία, το υποβρύχιο θα είναι οπλισμένο με βαριές τορπίλες DM2A4, αντιπλοϊκούς πυραύλους UGM-84 Sub-Harpoon και πυραύλους κρουζ UGM-109E Block IV Tomahawk για επίθεση ξηράς. Είναι επίσης συμβατό με ένα ευρύ φάσμα δυτικών τορπιλών – όπως οι Mk48, Black Shark και Spearfish – καθώς και με τον γαλλικό πύραυλο SM39 Exocet.

Ανακεφαλαιώνοντας, τα όπλα (είδος όπλων, αριθμός όπλων και αριθμός τορπιλοσωλήνων) είναι μια παράμετρος που καθορίζει το συνολικό αξιόμαχο των υποβρυχίων. Οι υπόλοιπες αφορούν τα συστήματα πρόωσης του υποβρυχίου και κατ’ επέκταση την αυτονομία – ακτίνα δράσης, τις τεχνολογίες των ηλεκτρονικών μέσων και των αισθητήρων, τα υλικά του κύτους του υποβρυχίου (hull) καθότι αυτά καθορίζουν σε έναν βαθμό το μέγιστο βάθος κατάδυσης και εν γένει τη σχεδίαση του προκειμένου να παραμένει αθόρυβο και αθέατο. Για όλα τα παραπάνω θέματα το DefenceReview.gr και ο γράφων ναυπηγός μηχανικός θα τοποθετηθούν ενδελεχώς από τα προσεχή Σαββατοκύριακα με αναλύσεις τους.

Σας καλούμε επίσης να διαβάσετε άρθρα τα οποία γράφτηκαν από τον γράφων το προηγούμενο έτος:

Το άρθρο Πολεμικό Ναυτικό: Συγκριτική ανάλυση των όπλων των υποψήφιων νέων υποβρυχίων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η ικανότητα ενός συμβατικού υποβρυχίου να παραμένει σε κατάδυση για μεγάλα χρονικά διαστήματα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα επιβιωσιμότητας και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας. Τα κλασικά συστήματα diesel–electric βασίζονται σε συσσωρευτές μολύβδου-οξέος, οι οποίοι παρουσιάζουν χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα και περιορισμένη αυτονομία. Η ανάγκη περιοδικής χρήσης αναπνευστήρα (snorkel) για φόρτιση των μπαταριών αυξάνει σημαντικά το ακουστικό και ρανταρικό ίχνος του υποβρυχίου.

Η τεχνολογία Air Independent Propulsion (AIP) αναπτύχθηκε για να καλύψει αυτό το κενό, επιτρέποντας παραγωγή ισχύος σε πλήρη κατάδυση χωρίς πρόσβαση σε ατμοσφαιρικό αέρα. Μεταξύ των διαφόρων τεχνολογιών AIP, ο κινητήρας Stirling αποτελεί μία από τις πλέον ώριμες και επιχειρησιακά αποδεδειγμένες λύσεις.

Ο κινητήρας Stirling, πατενταρισμένος το 1816, είναι κινητήρας εξωτερικής καύσης κλειστού κύκλου. Παρά το υψηλό θεωρητικό θερμοδυναμικό του όριο, η πρακτική του εφαρμογή περιορίστηκε για δεκαετίες λόγω τεχνολογικών περιορισμών. Το ενδιαφέρον αναβίωσε τον 20ό αιώνα, ιδιαίτερα σε εφαρμογές χαμηλού θορύβου.

Στη Σουηδία, όπου η πυρηνική πρόωση δεν αποτέλεσε πολιτικά ή στρατηγικά αποδεκτή λύση, η Kockums Marine AB (KMAB) ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο σύστημα Stirling AIP για συμβατικά υποβρύχια. Το σύστημα δοκιμάστηκε αρχικά σε αυτόνομο πλωτό τμήμα και στη συνέχεια ενσωματώθηκε επιχειρησιακά στο υποβρύχιο HSwMS Nacken της κλάσης Α14 Nacken, αποδεικνύοντας δραστική αύξηση της υποβρύχιας αυτονομίας από ημέρες σε εβδομάδες. Έκτοτε το σύστημα της Kockums τοποθετήθηκε στα νεότερα υποβρύχια κλάσης Α19 Gotland του σουηδικού ναυτικού, ενσωματώθηκε μέσω προγράμματος αναβάθμισης στα τέσσερα υποβρύχια κλάσης Α17 Vastergotland, έχει τοποθετηθεί στα δέκα ιαπωνικής σχεδίασης και κατασκευής υποβρύχια κλάσης Soryu ενώ η εξελιγμένη εκδοχή του συστήματος πρόκειται να τοποθετηθεί στα νέας γενιάς υποβρύχια του σουηδικού και πολωνικού ναυτικού κλάσης A26 Blekinge, τα οποία αναμένεται να αρχίσουν να παραδίδονται από το 2031 και μετά.

Αρχή λειτουργίας του κινητήρα Stirling

Ο κινητήρας Stirling είναι ένας εξωτερικά θερμαινόμενος κινητήρας με κλειστό κύκλο λειτουργίας. Όσον αφορά τη συμπίεση και την εκτόνωση, λειτουργεί παρόμοια με έναν συμβατικό κινητήρα εσωτερικής καύσης, αλλά διαφέρει με δύο βασικούς τρόπους: τα έμβολα ισχύος λειτουργούν σε ένα κλειστό σύστημα αερίου εργασίας ηλίου (ή υδρογόνου) και η θερμότητα μεταφέρεται συνεχώς στον κύκλο μέσω ενός εναλλάκτη θερμότητας.

Το απλούστερο περιγραφικό μοντέλο της διαδικασίας Stirling αποτελείται από δύο έμβολα. Eνα που λειτουργεί σε κρύο και ένα σε θερμό χώρο, τα οποία κινούνται με τη βοήθεια θερμικής εκτόνωσης ενός αερίου. Το αέριο «εργασίας», το οποίο περικλείεται μεταξύ των εμβόλων, κινείται συνεχώς μπρος-πίσω μεταξύ του θερμού και του ψυχρού χώρου και θερμαίνεται ή ψύχεται συνεχώς. Το αέριο διέρχεται από έναν αναγεννητή, ο οποίος αποθηκεύει θερμότητα όταν το αέριο κινείται από τη θερμή στην ψυχρή πλευρά και εκπέμπει θερμότητα όταν το αέριο κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Τα δύο έμβολα συνδέονται μηχανικά μεταξύ τους για να επιτευχθεί η σωστή μεταβολή του όγκου.

Αρχή λειτουργίας του συστήματος Stirling AIP

Η παραγωγή θερμότητας και η μετατροπή της σε μηχανικό έργο είναι πλήρως διαχωρισμένες μέσω εναλλάκτη θερμότητας. Στο υποβρύχιο σύστημα AIP:

• Η καύση γίνεται σε υπερπιεσμένο θάλαμο, χρησιμοποιώντας συμβατικό καύσιμο (diesel) και υγρό οξυγόνο το οποίο βρίσκεται αποθηκευμένο σε δεξαμενή. Η πίεση καύσης είναι σταθερή και ρυθμισμένη στα 20-30 bar, επιτρέποντας τη λειτουργία έως και 200-300 m χωρίς τη χρήση συμπιεστή καυσαερίων.
• Η θερμότητα μεταφέρεται μέσω εναλλάκτη στον κύκλο Stirling και το εργαζόμενο αέριο (συνήθως ήλιο) εκτελεί κλειστό θερμοδυναμικό κύκλο. Για τον έλεγχο της πεπιεσμένης καύσης ντίζελ χρησιμοποιώντας καθαρό οξυγόνο, το οποίο παράγει θερμοκρασία φλόγας 4000 °C, χρησιμοποιείται ανακυκλοφορία καυσαερίων για τη μείωση της θερμοκρασίας της φλόγας σε αποδεκτό επίπεδο κάτω των 2000 °C. Ένας μικροεπεξεργαστής παρακολουθεί τον κινητήρα και τις μεταβλητές επεξεργασίας στις βασικές λειτουργίες.
• Η μηχανική ισχύς μετατρέπεται σε ηλεκτρική μέσω γεννήτριας για να δώσει κίνηση στο υποβρύχιο.
• Τα προϊόντα καύσης είναι νερό και διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο διαλύεται εύκολα στο νερό του περιβάλλοντος. Τα καυσαέρια (κυρίως CO₂) αποβάλλονται απευθείας στη θάλασσα χωρίς ανάγκη συμπιεστή, επιτρέποντας λειτουργία σε μεγάλο βάθος. Η ψύξη των καυσαερίων επιτρέπει στα προϊόντα καύσης να εγκαταλείπουν το όχημα σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία, ελαχιστοποιώντας την υπέρυθρη ακτινοβολία.
• Οι πιέσεις στον κύκλο Stirling μεταβάλλονται ομαλά, γεγονός που οδηγεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα κραδασμών και θορύβου.
• Η ρύθμιση της θερμοκρασίας καύσης επιτυγχάνεται με ανακυκλοφορία καυσαερίων χωρίς απώλεια απόδοσης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα με ελάχιστο ακουστικό, θερμικό και μαγνητικό ίχνος, ιδανικό για ελαχιστοποίηση της πιθανότητας εντοπισμού του υποβρυχίου. Η απουσία εσωτερικών εκρήξεων μέσα στους κυλίνδρους κατά τη διάρκεια της καύσης τον κάνουν έναν σχετικά αθόρυβο κινητήρα. Οι μετρήσεις θορύβου που έγιναν από το US Navy πριν από περίπου 25 χρόνια έδειξαν ότι ο κινητήρας stirling είναι δεκαπέντε φορές πιο αθόρυβος σε σύγκριση με έναν κοινό κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Σήμερα η SAAB προσφέρει στο νέας γενιάς υποβρύχιο Α26 τον νεότερης γενιάς κινητήρα Kockum V4 275R MkV Stirling που θα έχει καλύτερη απόδοση σε σύγκριση με το προηγούμενο μοντέλο. Συγκριτικά θα έχει μικρότερη κατανάλωση και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μεγαλύτερα βάθη, έως 250 μέτρα ενώ το χωροταξικό αποτύπωμα μέσα στο υποβρύχιο θα είναι μικρότερο ελευθερώνοντας χώρο εσωτερικά. Το υποβρύχιο εκτός του κηνητήρα V4 275R MkV Stirling θα διαθέτει και τρεις ηλεκτρομηχανές, μια έκδοση του κινητήρα ντίζελ Scania DSI14, καθώς και συστοιχίες μπαταριών που συμπληρώνουν τους διατιθέμενους τρόπους πρόωσης. Οι μπαταρίες διατίθενται σε δύο συστοιχίες και με επιλογή του πελάτη μπορεί να είναι είτε οι παλαιότερες και δοκιμασμένες μπαταρίες μολύβδου-οξέως είτε οι νεότερες ιόντων λιθίου. Η μέγιστη ταχύτητα του Α26 σε κατάδυση είναι 20 κόμβοι και 6 κόμβοι με χρήση ΑΙΡ. Σε πλεύση με αναπνευστήρα η ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 12 κόμβων. Με χρήση του συστήματος ΑΙΡ το υποβρύχιο μπορεί να πλεύσει 18 ημέρες ενώ η μέγιστη διάρκεια αποστολής είναι 45 ημέρες.

Το άρθρο V4-275R Mk.5 Stirling: Το σύστημα αναερόβιας πρόωσης των Σουηδικών υποβρυχίων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με πληροφορίες η σουηδική εταιρεία Saab Kockums αναδείχθηκε νικητής στο πολωνικό πρόγραμμα ναυπήγησης νέων υποβρυχίων. Οι κύριοι διεκδικητές του πολωνικού προγράμματος ήταν η γερμανική Thyssenkrupp Marine Systems με το Type-212 CD, η σουηδική SAAB Kockums με το A26 Blekinge, η ιταλική Fincantieri με το U-212 NFS, η γαλλική Naval Group με το Scorpene, η ισπανική Navantia με το S-80 Plus και η νοτιοκορεάτικη Hnawha Ocean με το KSS-III.

Οι κύριες επιχειρησιακές απαιτήσεις του πολωνικού προγράμματος αναφέρονται σε ένα υποβρύχιο με:

1. Επιχειρησιακή απόδοση σε ρηχά νερά: Το Βαλτικό περιβάλλον απαιτεί μικρότερα, ευέλικτα και αθόρυβα υποβρύχια για ανθυποβρυχιακές και αποτρεπτικές αποστολές.
2. Δυνατότητα πολλαπών αποστολών: Χρήση τορπιλών, ναρκοθέτηση ή εκτόξευση πυραύλων κατά πλοίων για έλεγχο θαλασσίων περιοχών και αποτροπή.
3. Βιομηχανική συνεργασία και μεταφορά τεχνογνωσίας: Απαίτηση για συναρμολόγηση και συντήρηση εντός Πολωνίας, με συμμετοχή της PGZ για ενίσχυση της εθνικής αυτονομίας.
4. Ταχεία απόκτηση και διαλειτουργικότητα: Η Πολωνία χρειάζεται γρήγορη επιχειρησιακή ετοιμότητα και πλήρη ενσωμάτωση στα δίκτυα του ΝΑΤΟ.
5. Ισορροπία κόστους–απόδοσης: Με στόλο μόλις τριών σκαφών, η Πολωνία απαιτεί μέγιστη αποδοτικότητα ανά μονάδα και ελαχιστοποίηση κόστους εκπαίδευσης και υποδομών.

Το άρθρο Η Saab Kockums νικητής στο Πολωνικό πρόγραμμα ναυπήγησης νέων υποβρυχίων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Με το ελληνικό πρόγραμμα απόκτησης νέων υποβρυχίων για την ανανέωση του στόλου και τη διατήρηση της ισχύος να μπαίνει σιγά σιγά σε μία τροχιά είναι σκόπιμο να εξεταστεί ο αντίστοιχος προγραμματισμός τριών νατοϊκών ναυτικών που τρέχει αυτό το διάστημα. Τρεις ναυτικές δυνάμεις με τόσο διαφορετικές επιχειρησιακές ανάγκες. Ως τρία κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ με διαφορετική γεωγραφία, θαλάσσιες προτεραιότητες και βιομηχανική βάση, η Ολλανδία, ο Καναδάς και η Πολωνία αντιμετωπίζουν διαφορετικές, αλλά εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες, επιχειρησιακές απαιτήσεις ως προς την απόκτηση νέων υποβρυχίων.

Η επιτυχής προμήθεια απαιτεί τη μετατροπή των στρατηγικών αναγκών (άμυνα ακτών, συνεισφορά στο ΝΑΤΟ, κυριαρχία στην Αρκτική, προβολή ισχύος) σε συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη σχεδίαση, την πρόωση, την αυτονομία, τους αισθητήρες, τα οπλικά συστήματα, την υποστήριξη και την εκπαίδευση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του DefenceReview.gr, η Διεύθυνση Εξοπλισμών του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού βρίσκεται σε φάση σύνταξης όλων των νέων επιχειρησιακών απαιτήσεων και τεχνικών προδιαγραφών προκειμένου το Πολεμικό Ναυτικό να μπορεί να αξιολογήσει όλες τις προτεινόμενες νέες σχεδιάσεις υποβρυχίων που προσφέρονται από Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Νότια Κόρεα, Σουήδια και Ισπανία. Δεδομένου ότι τρια Ναυτικά βρίσκονται σε φάση απόκτησης νέων υποβρυχίων αποφασίσαμε να κάνουμε μια πρώτη ανασκόπηση των απαιτήσεων νέων υποβρυχίων των Ναυτικών του Καναδά, της Ολλανδίας και της Πολωνίας.

Ολλανδία

Το Βασιλικό Ολλανδικό Ναυτικό αντικαθιστά τα υποβρύχια κλάσης Walrus ώστε να διατηρήσει τις ικανότητες του ΝΑΤΟ σε επιχειρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα, τη Βαλτική και πέραν αυτών. Η ολλανδική κυβέρνηση έχει επιλέξει τη Naval Group ως κύριο βιομηχανικό εταίρο για την κατασκευή των νέων συμβατικών υποβρυχίων. Η Naval Group (Γαλλία) επιλέχθηκε από το ολλανδικό Υπουργείο Άμυνας για το πρόγραμμα, με βάση μια συμβατική παραλλαγή του σχεδιασμού υποβρυχίων της οικογένειας Barracuda. ​​Οι άλλες κύριες υποψηφιότητες ήταν Το C718 μια ωκεάνια παραλαγή του σουηδικού A26 Blekinge το οποίο προσέφερε η Saab Kockums σε συνεργασία με τον εγχώριο ναυπηγικό κολοσσό Damen καθώς και η γερμανική Thyssenkrupp Marine Systems η οποία προσέφερε μια «εκστρατευτική» παραλλαγή του νέας σχεδίασης Type 212CD.

Οι κύριες επιχειρησιακές απαιτήσεις του ολλανδικού προγράμματος αναφέρονταν σε ένα υποβρύχιο με:

1. Επιχειρησιακή ικανότητα σε ρηχά και βαθιά ύδατα: Τα νέα υποβρύχια πρέπει να είναι ευέλικτα και ικανά να επιχειρούν στη Βόρεια Θάλασσα και τη Βαλτική, αλλά και να συμμετέχουν σε αποστολές μεγάλης ακτίνας μαζί με ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Καθώς η κύρια απειλή του ΝΑΤΟ στη βόρεια θάλασσα είναι το ρώσικο ναυτικό και η αποκοπή της εξόδου του στον Ατλαντικό ωκεανό.
2. Συμβατική πρόωση με χαμηλό ακουστικό ίχνος: Πρόωση ντίζελ-ηλεκτρική (με σύστημα AIP ή προηγμένες μπαταρίες), βελτιστοποιημένη για αθόρυβη λειτουργία κοντά σε περιοχές με αυξημένη ναυτιλιακή κίνηση.
3. Σύγχρονοι αισθητήρες και συστήματα C4ISR: Πλευρικές και ρυμουλκούμενες συστοιχίες σόναρ, οπτικοί ιστός, και ασφαλείς συνδέσεις δεδομένων με τα δίκτυα του ΝΑΤΟ.
4. Ευελιξία οπλισμού και ειδικών επιχειρήσεων: Ικανότητα χρήσης τορπιλών βαρέως τύπου, πυραύλων κρούσης (εφόσον εγκριθεί πολιτικά), καθώς και δυνατότητα μεταφοράς/εξόδου ομάδων ειδικών δυνάμεων.
5. Βιομηχανική συμμετοχή: Ισχυρή απαίτηση για συμμετοχή ολλανδικών ναυπηγείων και εταιρειών στη συντήρηση, εκπαίδευση και μελλοντικές αναβαθμίσεις — καθοριστικός παράγοντας για πολιτική έγκριση.

Πολωνία

Το πρόγραμμα ORKA της Πολωνίας στοχεύει στην ανασυγκρότηση μιας αξιόπιστης υποβρύχιας δύναμης (τρεις μονάδες προγραμματισμένες) μετά από δεκαετίες χωρίς εγχώρια ναυπήγηση υποβρυχίων. Η Βαρσοβία αναζητά διεθνή εταίρο με στόχο τη γρήγορη ανάπτυξη επιχειρησιακής ικανότητας στο ιδιαίτερα κρίσιμο περιβάλλον της Βαλτικής Θάλασσας με το βλέμα στην αυξανόμενη απειλή της Ρωσίας μετά και την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Είναι ένα κομμάτι της συνολικής αύξησης της στρατιωτικής δύναμης και αποτρεπτικής ισχύος της Πολωνίας, μίας μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας με επιταχυνόμενη ανάπτυξη που ενδέχεται να παίξει καίριο ρόλο στην Ευρωπαϊκή ήπειρο τα επόμενα χρόνια. Οι κύριοι διεκδικητές του πολωνικού προγράμματος είναι η γερμανική Thyssenkrupp Marine Systems με το T-212 CD, η σουηδική SAAB Kockums με το A26 Blekinge, η ιταλική Fincantieri με το U-212 NFS, η γαλλική Naval Group με το Scorpene, η ισπανική Navantia με το S-80 Plus και η νοτιοκορεάτικη Hnawha Ocean με το KSS-III.

Οι κύριες επιχειρησιακές απαιτήσεις του πολωνικού προγράμματος αναφέρονται σε ένα υποβρύχιο με:

1. Επιχειρησιακή απόδοση σε ρηχά νερά: Το Βαλτικό περιβάλλον απαιτεί μικρότερα, ευέλικτα και αθόρυβα υποβρύχια για ανθυποβρυχιακές και αποτρεπτικές αποστολές.
2. Δυνατότητα πολλαπών αποστολών: Χρήση τορπιλών, ναρκοθέτηση ή εκτόξευση πυραύλων κατά πλοίων για έλεγχο θαλασσίων περιοχών και αποτροπή.
3. Βιομηχανική συνεργασία και μεταφορά τεχνογνωσίας: Απαίτηση για συναρμολόγηση και συντήρηση εντός Πολωνίας, με συμμετοχή της PGZ για ενίσχυση της εθνικής αυτονομίας.
4. Ταχεία απόκτηση και διαλειτουργικότητα: Η Πολωνία χρειάζεται γρήγορη επιχειρησιακή ετοιμότητα και πλήρη ενσωμάτωση στα δίκτυα του ΝΑΤΟ.
5. Ισορροπία κόστους–απόδοσης: Με στόλο μόλις τριών σκαφών, η Πολωνία απαιτεί μέγιστη αποδοτικότητα ανά μονάδα και ελαχιστοποίηση κόστους εκπαίδευσης και υποδομών.

Καναδάς

Ο Καναδάς έχει ξεκινήσει το πρόγραμμα Canadian Patrol Submarine Project (CPSP) για την αντικατάσταση των γερασμένων υποβρυχίων κλάσης Victoria με στόλο έως και 12 νέων, συμβατικών υποβρυχίων. Ο κύριος σκοπός είναι η ενίσχυση της κυριαρχίας στον Αρκτικό κύκλο, η υποστήριξη της άμυνας της ηπείρου και η ενίσχυση των αποστολών επιτήρησης μεγάλης ακτίνας. Το καναδικό ναυτικό έχει την επιχειρησιακή ανάγκη να καλύψει μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις τριών ωκεανών του Ειρηνικού, του Ατλαντικού και του Βόρειου παγωμένου ωκεανού αντιμετωπίζοντας την πρόκληση δύο υπερδυνάμεων, της αναδυόμενης Κίνας και της Ρωσίας καθώς και της υπεράσπισης των συμφερόντων του Καναδά στον Αρκτικό κύκλο.

Το πρόγραμμα απόκτησης νέων υποβρυχίων έχει περάσει στη δεύτερη φάση όπου η short list αποτελείται από δύο σχεδιάσης, του γερμανικού T-212 CD της Thyssenkrupp Marine Systems και του νοτιοκορεάτικου KSS-III της Hnawha Ocean, εκ των οποίων η μία θα είναι ο νικητής. Στην όλη διαδικασία σημετείχαν επίσης αλλά δεν προκρίθηκαν η έκδοση Blackfin/Barracuda της Naval Group, η έκδοση εκτεταμένης εμβέλειας του A26 Blekinge της SAAB Kockums και το S-80 Plus της Navantia.

Οι κύριες επιχειρησιακές απαιτήσεις του καναδικού ναυτικού είναι:

1. Ικανότητα επιχειρήσεων κάτω από πάγο: Ενισχυμένο κύτος και πύργος για διέλευση κάτω από πάγο και δυνατότητα ανάδυσης μέσω λεπτών στρωμάτων πάγου. Το CPSP δίνει προτεραιότητα στην αρκτική επιχειρησιακή ικανότητα.
2. Μεγάλη αυτονομία και εργονομία: Αποστολές μακράς διάρκειας απαιτούν επαρκή αποθέματα καυσίμου, ενέργειας και χώρους διαβίωσης για πληρώματα που θα επιχειρούν απομονωμένα επί εβδομάδες.
3. Μεγάλος στόλος: Ο σχεδιασμός για έως 12 μονάδες επιβάλλει αυστηρό προγραμματισμό ναυπήγησης, συμμετοχή καναδικής βιομηχανίας και ικανότητα υποστήριξης σε εθνικό επίπεδο.
4. Αισθητήρες επιτήρησης και ASW: Έμφαση σε συστήματα κατά υποβρυχίων απειλών και συλλογής πληροφοριών σε αρκτικά και παράκτια περιβάλλοντα, με ασφαλείς συνδέσεις δεδομένων προς το NORAD και το ΝΑΤΟ.
5. Χαμηλό ρίσκο προμήθειας και βιωσιμότητα: Λόγω της γήρανσης των Victoria, ο Καναδάς δίνει βαρύτητα σε ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα παράδοσης και προβλέψιμο κόστος κύκλου ζωής.

Κοινές απαιτήσεις των τριών προγραμμάτων

Παρ’ ότι τα τρία αυτά ναυτικά έχουν τελίως διαφορετικές επιχειρησιακές ανάγκες, παρ ‘όλ αυτά όσον αφορά τα κύρια τεχνικά χαρακτηριστικά των υποβρυχίων υπάρχουν κοινές συνισταμένες για τις απαιτήσεις του οπλισμού και του εξοπλισμού των υποβρυχίων.

1. Ακουστική απόκρυψη και επιβιωσιμότητα: Χρήση ελαχιστοποιημένων κραδασμών, ειδικών επικαλύψεων και αθόρυβης πρόωσης για επιβίωση σε περιβάλλοντα υψηλής απειλής.
2. Προηγμένα συστήματα σόναρ: Συνδυασμός κύριου, πλευρικού και ρυμουλκούμενου σόναρ για κάλυψη όλων των ακουστικών περιοχών.
3. Ενεργειακά συστήματα – AIP ή μπαταρίες λιθίου: Το AIP εξασφαλίζει μακρά παραμονή σε κατάδυση σε χαμηλές ταχύτητες ενώ οι νέες μπαταρίες ιόντων λιθίου προσφέρουν καλύτερες επιδόσεις αλλά με αυξημένο κόστος.
4. Αρθρωτή σχεδίαση και δυνατότητα αναβάθμισης: Ανοικτή αρχιτεκτονική συστήματος μάχης για μελλοντική προσθήκη όπλων ή μη επανδρωμένων συστημάτων.
5. Ενσωμάτωση μη επανδρωμένων συστημάτων (UUV/AUV): Οι πλατφόρμες πρέπει να μπορούν να εκτοξεύουν και να ανακτούν υποβρύχια drones για αποστολές αναγνώρισης ή ναρκοπολέμου.
6. Επικοινωνίες και ασφαλή δίκτυα: Απαιτούνται αναδυόμενες κεραίες, δορυφορικές συνδέσεις και ασφαλείς πρωτόκολλοι για διαμοιρασμό δεδομένων με συμμαχικές δυνάμεις.
7. Οπλισμός: Τορπίλες βαρέως τύπου, πύραυλοι κατά πλοίων ή/και δυνατότητα για κρούση ξηράς. ανάλογα με την πολιτική απόφαση και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε κράτους.
8. Εκπαίδευση και υποστήριξη εδάφους: Προσομοιωτές υψηλής πιστότητας, εκπαιδευτικά κέντρα και εγκαταστάσεις συντήρησης είναι αναπόσπαστο μέρος της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
9. Συντήρηση και εθνική συμμετοχή: Ανάπτυξη τοπικών υποδομών, αποθήκευση ανταλλακτικών και εκπαίδευση τεχνικού προσωπικού για ταχεία επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.
10. Διαλειτουργικότητα με ΝΑΤΟ: Εξασφάλιση πλήρους συμβατότητας με δίκτυα δεδομένων και διαδικασίες ASW της Συμμαχίας.
11. Βιομηχανικά και τεχνολογικά αντισταθμιστικά: Καθορισμός συγκεκριμένων στόχων για μεταφορά τεχνολογίας, πνευματικά δικαιώματα και δημιουργία θέσεων εργασίας.

Εν κατακλείδι, καταλαβαίνουμε ότι παρ’ όλες τις μικρές ή μεγάλες διαφορές στις επιχειρησιακές απαιτήσεις του κάθε ναυτικού κάποια κύρια δεδομένα παραμένουν τα ίδια. Σημαντικός παράγοντας είναι πάντα το κόστος και οι οικονομικές δυνατότητες της κάθε χώρας. Αν και στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε σε τρεις «πλούσιες» χώρες με δυνατότητα πολλαπλών επιλογών. Όσον αφορά το ελληνικό πρόγραμμα, θεωρούμε ότι όλες οι παραπάνω υποψηφιότητες θα κονταροχτυπηθούν για μία θέση στην τελική short list και θα είναι προς όφελος του ναυτικού και των οικονομικών του προγράμματος η εκκίνηση μιας διαδικασίας διαγωνισμού η οποία θα αναδείξει την καλύτερη υποψηφιότητα και θα βοηθήσει στην όσο το δυνατόν μείωση του κόστους του προγράμματος.

Αξίζει επίσης να διαβάσετε την ανάλυση μας με τίτλο: «Πολεμικό Ναυτικό: Συγκριτική ανάλυση και αξιολόγηση υποψηφίων σχεδιάσεων νέων Υποβρυχίων» η οποία δημοσιεύτηκε από τον γράφων, συντάκτη του DefenceReview.gr και Ναυπηγό Μηχ. Μηχανικό Αναστάσιο Παπανδρέου, το προηγούμενο Σάββατο 1η Νοεμβρίου 2025 (https://defencereview.gr/hellenic-navy-new-submarines-program/)

Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός υποβρυχίου τα οποία αποτελούν τη βάση σύγκρισης μεταξύ διαφόρων τύπων και κλάσεων είναι:

• Η τεχνολογία πρόωσης – Αυτονομία
• Σχεδίαση – Ακουστική υπογραφή
• Οπλισμός
• Ηλεκτρονικά

Ως εκ τούτων, οδεύοντας σε λίγο καιρό σε ένα πρόγραμμα αξιολόγησης νέων υποβρυχίων, οι κατασκευαστές θα μπούνε στη μάχη της επικράτησης επιδεικνύοντας τις αρετές των σχεδιάσεων τους μαζί με προτάσεις τοπικής ναυπήγησης και αντίστοιχα σχήματα αποπληρωμής των οικονομικών υποχρεώσεων του προγράμματος. Θεωρούμε δε ότι όλοι οι κατασκευαστές σύγχρονων υποβρυχίων συμβατικής πρόωσης κυρίως από τη Γηραιά Ήπειρο θα προστρέξουν σε ένα νέο πρόγραμμα αρκετών δισεκατομυρίων ευρώ.

Τεχνολογία Πρόωσης και Αυτονομία

Τα τελευταία 25 χρόνια έχουν γίνει μεγάλες προσπάθειες έτσι ώστε τα υποβρύχια συμβατικής πρόωσης να αποκτήσουν μεγάλη αυτονομία σε κατάδυση. Μέχρι την εμφάνιση των συστημάτων «Αναερόβιας Πρόωσης» η αυτονομία σε κατάδυση των παλαιότερων υποβρυχίων εξαρτιόταν μόνο από τις μπαταρίες. Κάτι που έδινε αυτονομία για λίγες μέρες της τάξης των τριών-τεσσάρων ημερών. Η επανάσταση έγινε με την τοποθέτηση των συστημάτων αναερόβιας πρόωσης η οποία σε μερικές περιπτώσεις ανέβασε την αυτονομία σε κατάδυση στο εκπληκτικό νούμερο των τριών περίπου εβδομάδων. Οι τρεις αρχικές τεχνολογίες που εφαρμόστηκαν ήταν τα Fuel Cells στα γερμανικά υποβρύχια, το MESMA στα γαλλικά υποβρύχια και το Stirling στα σουηδικά υποβρύχια. Όλες με διαφορετική αρχή λειτουργίας. Αναλυτική παρουσίαση των συστημάτων μπορείται να διαβάσετε ΕΔΩ.

Η δεύτερη επανάστση στην πρόωση των συμβατικών υποβρυχίων ήταν η εμφάνιση τα τελευταία πέντε περίπου χρόνια των νέων μπαταριών ιόντων λιθίου που όπως φαίνεται έχουν αρχίσει να κερδίζουν κατά κράτος την αγορά και προσφέρονται πια σε όλες τις νέες σχεδιάσεις. Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου σε σύγκριση πάντα με τις παλαιότερες τεχνολογίας Μολύβδου οξέος, προσφέρουν μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα και επομένως περισσότερο αποθηκευμένο φορτίο και γρηγορότερη φόρτηση. Αυτό δίνει στο υποβρύχιο τη δυνατότητα πλεύσης με μπαταρία κατά 40% περισσότερο χρόνο σε σύγκριση με τις υπάρχουσες μπαταρίες. Τα δύο βασικά μειονεκτήματα των μπαταριών ιόντων λιθίου είναι ευαισθησία σε θερμική και φυσική καταπόνηση οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν ανάφλεξη. Όμως η τεχνολογία έχει προχωρήσει και οι μπαταρίες θα πρέπει να θεωρούνται αρκετά ασφαλής για να τοποθετηθούν σε ένα υποβρύχιο. Έιναι τέτοια η εμπιστοσύνη αλλά και οι επιδόσεις των νέων μπαταριών που οι Γάλλοι προσφέρουν τα δικά τους υποβρύχια συμβατικής πρόωσης Scorpene και Baracuda μόνο με μπαταρίες ιόντων λιθίου και optional το σύστημα MESMA.

Έτσι έχουμε τα γαλλικά υποβρύχια Scorpene Evolved και Baracuda όπως αναφέραμε και παραπάνω κυρίως με μπαταρίες ιόντων λιθίου, τα γερμανικά υποβρύχια Type 214NG & Type 212 CD με μπαταρίες ιόντων λιθίου και σύστημα αναερόβιας πρόωσης Fuel Cells τέταρτης γενιάς (4GFC) του συστήματος PEMFC, το ιταλικό U-212NFS επίσης με μπαταρίες ιόντων λιθίου ιταλικής τεχνολογίας και κατασκευής μαζί με σύστημα αναερόβιας πρόωσης Fuel Cells και το νοτιοκορεάτικο KSS-III μπαταρίες ιόντων λιθίου και σύστημα αναερόβιας πρόωσης Fuel Cells. Επίσης το σουηδικό Α26 θα φέρει μπαταρίες ιόντων λιθίου και σύστημα αναερόβιας πρόωσης κινητήρα Stirling νέας γενιάς και το ισπανικό S-80 μπαταρίες ιόντων λιθίου και σύστημα αναερόβιας πρόωσης BEST.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το Scorpene έχει περίπου 12 ημέρες αυτονομία σε κατάδυση, το Α26 περίπου 18 ημέρες το Type 214 21 ημέρες, το S-80 21 ημέρες και το KSS-III 21 ημέρες, ενώ δεν υπάρχουν πληροφορίες για το γερμανο-νορβηγικό Type 212 CD και το ιταλικό U-212NFS, εικάζουμε όμως ότι θα είναι και αυτά γύρω στις 20 ημέρες μιας και πλην των γαλλικών, σουηδικών και ισπανικών όλα τα υπόλοιπα μοιράζονται την ίδια τεχνολογία πρόωσης.

Σχεδίαση – Ακουστική υπογραφή

Η ακουστική υπογραφή ενός υποβρυχίου είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την επιβίωση του και ένας αέναος πόλεμος μεταξύ της μείωσης της ακουστικής υπογραφής και της βελτίωσης των ηλεκτρονικών μέσων έρευνας των κυνηγών υποβρυχίων. Η μείωση της ακουστικής υπογραφής ενός υποβρυχίου εξαρτάται από τρεις βασικές παραμέτρους. Ο πρώτος είναι η σχεδίαση της γάστρας, δηλαδή κατά πόσον ομαλοποιείται η ροή του νερού γύρω από το σώμα του υποβρυχίου χωρίς να δημιουργεί θόρυβο και επίσης κατά πόσον μπορεί να ανακλάσει ενεργητικά σήματα εντοπισμού μακριά από την πηγή. Ο δεύτερος είναι, κατα πόσο αθόρυβο είναι το σύστημα πρόωσης. Δηλαδή ο κινητήρας πρόωσης και η προπέλα. Και ο τρίτος κατά πόσο έχουν χρησιμοποιηθεί υλικά απορρόφησης ενεργητικών κυμάτων. Όλα τα νέα υποβρύχια άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο έχουν υιοθετήσει πρακτικές μείωσης του θορύβου.

Τα γαλλικά (αναφερόμαστε στα Scorpene) αν και παλαιότερη σχεδίαση, η γάστρα προέρχεται από τα γαλλικα πυρηνικά υποβρύχια κλάσης Amethyste που θεωρούνται από τα πιο αθόρυβα στον κόσμο. Το γερμανικό Type 214 είναι μέχρι σήμερα αποδεδειγμένα ίσως το πιο αθόρυβο συμβατικό υποβρύχιο όμως και αυτό είναι μια σχεδίαση 25ετίας. Σήμερα έχουν βγει στο προσκήνιο νέες σχεδιάσεις όπως το Type 212 CD, το U-212NFS και το KSS-III τα οποία έχουν βελτιστοποιηθεί ακόμη περισσότερο. Χαρακτηριστικό είναι το Type 212 CD όπου ο κατασκευαστής έχει υιοθετήσει μία γάστρα σχήματος diamond η οποία σύμφωνα με την ThyssenKrupp θα έχει απαρράμιλες stealth ικανότητες. Για χρόνια το παθητικό σόναρ θεωρούνταν ο βασιλιάς του υποβρυχιακού πολέμου επειδή δεν προδίδει τη θέση του υποβρυχίου. Καθώς όμως τα υποβρύχια έχουν γίνει πολύ πιο αθόρυβα, η αποτελεσματικότητα του παθητικού σόναρ έχει μειωθεί. Για την ανίχνευση των πιο αθόρυβων υποβρυχίων, μπορεί να χρειαστεί η χρήση του ενεργού σόναρ.

Επομένως, το να είσαι αόρατος στο ενεργό σόναρ μπορεί να προσφέρει ένα τακτικό πλεονέκτημα. Ένα κανονικό κύτος υποβρυχίου με κυλινδρική διατομή αντανακλά τα εισερχόμενα κύματα σόναρ σχεδόν από κάθε κατεύθυνση. Ωστόσο, μια επίπεδη επιφάνεια, θα αντανακλά τον ήχο προς μία διαφορετική κατεύθυνση από εκείνη της πηγής. Αυτή είναι η ίδια βασική αρχή που χρησιμοποιείται στα αεροσκάφη stealth. Το U-212NFS από την άλλη έχει επανασχεδιασμένη πλώρη ενώ υπάρχει και βελτίωση της υδροδυναμικής της γάστρας του θα επωφεληθεί από την υιοθέτηση ενός Propeller Boss Cap Fins (PBCF) και ενός νέου σχήματος των ουραίων πηδαλίων έτσι ώστε το νερό που ρέει κατά μήκος της γάστρας να τίθεται σε κίνηση («προστροβιλίζεται») πριν φτάσει στα πτερύγια της έλικας προκειμένου να μειωθεί ο θόρυβος που δημιουργείται από τη σπηλαίωση. Το νοτιοκορεάτικο KSS-III είναι κατασκευασμένο από χάλυβα υψηλής σκληρότητας ΗΥ-100 για την επίτευξη μεγάλου βάθους κατάδυσης. Επίσης έχει γίνει βελτιστοποίηση στο σκάφος και έχουν γίνει επιστρώσεις με ειδικά υλικά για περαιτέρω μείωση του ακουστικού ίχνους σε σύγκριση με τα υπάρχοντα υποβρύχια του ναυτικού της Νότιας Κορέας

Οπλισμός

Η νέα τάση στο οπλισμό των υποβρυχίων είναι η ενσωμάτωση στρατηγικών πυραύλων κρουζ μεγάλης εμβέλειας στα υποβρύχια συμβατικής πρόωσης. Ένα όπλο το οποίο πριν από είκοσι χρόνια θεωρούνταν εξωτικό ακόμη και για μεσαίας κλίμακας ναυτικές δυνάμεις, σήμερα προσφέρεται από τους κατασκυαστές. Βέβαια μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζει και η ανάπτυξη αντίστοιχων ευρωπαϊκών και άλλων χωρών όπλων τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν στα υποβρύχια και να προσφερθούν στον πελάτη, παρακάμπτοντας το μονοπώλειο και την άρνηση πρόσβασης σε τέτοια όπλα από τη μεριά των ΗΠΑ. Επίσης μεγάλο ρόλο παίζει και ο αριθμός των μεταφερόμενων όπλων.

Σήμερα σχεδόν όλα τα νέα υποβρύχια προσφέρονται με όπλα κρουζ είτε τους ευρωπαϊκούς MdCN και στο μέλλον τους ELSA, είτε τους αμερικάνικους Tomahawk είτε τους νοτιοκορεάτικους Chonryong.

Το Type 214 φέρει στην πλώρη οχτώ τορπιλοσωλήνες των 533 χιλ τοποθετημένους σε διάταξη διπλού L και σε συνδυασμό 16 τορπίλες και υποβρυχίως εκτοξευόμενους πυραύλους κατά πλοίων. Το Scorpene μπορεί να φέρει και να εξαπολύσει από τους έξι τορπιλοσωλήνες στο σύνολο συνδυασμό 18 τορπιλών ή πυραύλων είτε σε αποστολές ναρκοθέτησης μέχρι 30 ναρκών. Οι τορπίλες βαρέως τύπου 533mm που είναι ενσωματωμένες στο σύστημα του πλοίου είναι οι γαλλικές F21 και οι ιταλικές BlackShark. Επίσης οι υποβρυχίως εκτοξευόμενοι πύραυλοι κατά πλοίων επιφανείας είναι βέβαια οι γαλλικοί SM39 Exocet. Τέλος η Naval Group έχει ενσωματώσει και προσφέρει στους διεθνείς πελάτες της και τον πύραυλο πλεύσης μακράς εμβέλειας Scalp Naval.

To Barracuda έχει την ικανότητα να φέρει μεγάλο αριθμό όπλων τόσο σε απόλυτο αριθμο (30) όσο και σε ποικιλία. Όπως οι γαλλικές τορπίλες F21, οι πύραυλοι κατά πλοίων ΑΜ-39 Β2 Exocet, πύραυλοι κρουζ Scalp Naval, νάρκες και στο μέλλον υποβρυχίως εκτοξευόμενα μή επανδρωμένα οχήματα τύπου UAV & UUV.

Τα κύρια όπλα του Type 212 CD είναι οι βαριές τορπίλες των 533 χιλιοστών οι οποίες βάλονται από έξι στο σύνολο τορπιλοσωλήνες. Το ιδιαίτερο στη διάταξη των τορπιλοσωλήνων είναι ότι είναι όλες τοποθετημένες στην αριστερή πλευρά της πλώρης σε δύο σειρές των τριών. Το σύνολο των μεταφερόμενων όπλων είναι επτασφράγιστο μυστικό από την εταιρία ενώ στο μέλλον θα μπορεί εκτός των τορπιλών να βάλει και υποβρυχίως εκτοξευόμενους πυραύλους το οποίο στο μέλλον θα είναι προφανώς κάποια υποβρυχίως εκτοξευόμενη έκδοση του αντιπλοϊκού πυραυλου NSM της Kongsberg καθώς και του συστήματος IDAS (Interactive Defense & Attack System) για άμυνα και επίθεση του υποβρυχίου.

Το κύριο νέο χαρακτηριστικό αυτής της νέας κλάσης νοτιοκορεάτικων υποβρυχίων είναι η ύπαρξη ενός κάθετου εκτοξευτή (VLS) για βολή βαλλιστικών πυραύλων τύπου Hyunmoo 4-4. Ο λόγος της αύξησης του μήκους του υποβρυχίου στο δεύτερο Batch είναι λόγω της αύξησης των κάθετων κελιών από τα έξι στα δέκα. Ο βαλλιστικός πύραυλος Hyunmoo 4-4 είναι ουσιαστικά η υποβρυχίως εκτοξευόμενη έκδοση του Hyunmoo 2Β, ενός SRBM με συμβατική κεφαλή και βεληνεκές της τάξης των 500 χιλιομέτρων και βάρος κεφαλής ενός τόνου. Επίσης από τους κάθετους εκτοξευτές τα υποβρύχια αυτά θα έχουν τη δυνατότητα στο μέλλον να εκτοξεύουν και τον πύραυλο κρουζ Chonryong με βεληνεκές επίσης στς 500 χιλιόμετρα. Πέραν του συστήματος VLS, τα υποβρύχια είναι επίσης εξοπλισμένα με έξι τορπιλοσωλήνες με δυνατότητα βολής βαρέων τορπιλών K761 Tiger Shark, αντιπλοϊκούς πυραύλους και νάρκες.

Ηλεκτρονικά

Όλα τα υποβρύχια ενσωματώνουν την τελευταία λέξη της τεχνολογίας όσον αφορά τις συσκευές ανίχνευσης και στοχοποίησης, τις επικοινωνίες και τα συστήματα μάχης. Τα γερμανικά υποβρύχια θα ενσωματώνουν το νέο σύστημα μάχης ORCCA το οποίο αναπτύχθηκε από την κοινοπραξία KTA Naval Systems η οποία είναι μία σύμπραξη των εταιριών Kongsberg, TKMS και STN Atlas Elektronik. Σύμφωνα με την KTA Naval System το ORCCA είναι ένα νέο σύστημα διαχειρισης μάχης τέταρτης γενιάς το οποίο είναι πλήρως ψηφιακό και ενσωματώνει όλες τις κύριες λειτουργίες του υποβρυχίου. Αποτελείται από σταθμούς εργασίας με οθόνες των 32 ιντσών και ανάλυση 4K, με πλήρως εναλάξιμες λειτουργίες έτσι ώστε από κάθε σταθμό εργασίας το πλήρωμα να μπορεί να διατελέσει όλες τις λειτουργίες του υποβρυχίου. Θεωρούμε ότι το σύστημα αυτό θα μπει και στα ελληνικά Type 214 πρώτης γενιάς κατά το επικείμενο πρόγραμμα αναβάθμισης. Από κει και πέρα τα νέα γερμανικά υποβρύχια ενσωματώνουν την τελευταία γενιά ιστών τύπου optronic της Hendsoldt καθώς και εξελιγμένα συστήματα σοναρ.    

Μεγάλο μέρος της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται στα υποβρύχια Scorpène προέρχεται από τα πυρηνικά υποβρύχια κλάσης Le Triomphant και Baracuda, όπως το αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου υποβρυχίων και το Submarine Tactical Integrated Combat System (SUBTICS). Τα ηλεκτρονικά συστήματα του σκάφους είναι ενσωματωμένα με το (SUBTICS) το οποίο ελέγχεται από έξι πολυλειτουργικές κονσόλες Colibri Mk II COTS με δύο οθόνες 19 ιντσών. To σόναρ που μπορεί να φέρει το υποβρύχιο είναι είτε το TSM 2233 Mk II είτε το S-Cube Integrated and Modular Submarine Sonar Suite. Το S-Cube μπορεί να περιλαμβάνει συστοιχίες πλώρης, πρύμνης, πλευρικές, κατανεμημένη, ρυμουλκούμενη, αναχαίτισης και ενεργή συστοιχία, παρακολούθηση αυτοθορύβου, τρισδιάστατο MOAS, καθώς και σχετικές λειτουργίες.

Το σύστημα πληροφοριών μάχης του Type 212 NFS είναι το Athena Mk2/U της ιταλικής Leonardo. Το σύστημα αποτελείται από κάθετες οθόνες πολλαπλής αφής, οι κονσόλες διαφέρουν από αυτές που είναι εγκατεστημένες στις επίγειες μονάδες, καθώς πρέπει να ταιριάζουν στους περιορισμούς του υποθαλάσσιου περιβάλλοντος (π.χ. μειωμένος χώρος, απαιτήσεις χαμηλού επιπέδου θορύβου, ανάγκη περιορισμού της κατανάλωσης ενέργειας κ.λπ.). Όλοι οι περιορισμοί που αποτελούν τη βάση της αρχιτεκτονικής για το υλικό του CMS. Στην πραγματικότητα, οι κονσόλες είναι υδρόψυκτες για μείωση του θορύβου και είναι κατασκευασμένες από ειδική ίνα άνθρακα για να συμμορφώνονται με τις προαναφερθείσες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Όσον αφορά τα ηλεκτρονικά το KSS-III, διαθέτει πλήρη σουίτα ανθυποβρυχιακού πολέμου η οποία περιλαμβάνει πλευρικές διατάξεις (FAS), συρώμενη διάταξη, παθητική και ενεργή διάταξη όλα της εταιρίας LIG Nex1 καθώς και σόναρ αποφυγής ναρκών της Tkales. Διαθέτει σύστημα ανάλυσης και μείωσης αυτοθορύβου επίσης της LIG Nex1. Το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου είναι το RESM Pegaso της Indra και το σύστημα μάχης του υποβρυχίου έχει αναπτυχθεί από τη νοτιοκορεάτικη Hanhwa. Τέλος διαθέτει τον οπτρονικό ιστό αναζήτησης-επίθεσης Series 30 ΑΟΜ/SOM της γαλλικής Safran.

Εν κατακλείδι, το πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων μόλις ξεκινάει για το πολεμικό ναυτικό. Οι λύσεις είναι πολλές και για δυνατούς λύτες. Μεγάλο ρόλο θα παίξει σίγουρα το κόστος και ο τρόπος αποπληρωμής αλλά και οι δυνατότητες μεταφοράς νέων όπλων. Το σίγουρο είναι ότι τα Type 214 πρώτης γενιάς θα αναβαθμιστούν από τη γερμανική TKMS με τα αντιστοιχα ηλεκτρονικά γερμανικής κυρίως προέλευσης. Θα συνεχίσει την παράδοση το πολεμικό ναυτικό διαλέγοντας πάλι ένα γερμανικής σχεδίασης υποβρύχιο ανάμεσα στο Type 214NG και το Type 212CD ή θα προτιμήσει νέες σχεδιάσεις με μεγαλύτερη γκάμα ηλεκτρονικών και όπλων άγνωστα στην απέναντι πλευρά;

Το άρθρο Πολεμικό Ναυτικό: Οι σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις και οι τεχνικές προδιαγραφές απόκτησης νέων υποβρυχίων και το ελληνικό πρόγραμμα υποβρυχίων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η υποθαλάσσια διάσταση της ναυτικής ισχύος αποτελούσε ανέκαθεν κρίσιμο παράγοντα στρατηγικής στον ανταγωνισμό Ελλάδας – Τουρκίας. Με την είσοδο τεχνολογιών αναερόβιας πρόωσης (AIP), τα συμβατικά υποβρύχια της τελευταίας γενιάς έχουν αναδειχθεί σε δομικό στοιχείο ισορροπίας δυνάμεων στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Έχοντας ήδη καλύψει λεπτομερώς το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό σε προηγούμενο δημοσίευμα, προχωρούμε εδώ σε πλήρη επανεξέταση, με έμφαση σε τρέχουσες εξελίξεις και νέες προκλήσεις. Από τις αρχές του 1970 και τα δύο ναυτικά έχουν επενδύσει όπως και πολλές άλλες χώρες στη γερμανική υποβρύχια τεχνολογία που έχει αποδώσει μια σειρά από πολύ επιτυχημένες σχεδιάσεις υποβρυχίων. Τα γερμανικά υποβρύχια προσφέρουν υψηλές αποδόσεις στο υποβρύχιο πεδίο επιχειρήσεων λόγω των εξελιγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων τους, της πολύ χαμηλής ακουστικής υπογραφής και της υψηλής απόδοσης του συστήματος ΑΙΡ κάνοντάς τα επικίνδυνους θηρευτές εφάμιλλους των εξελιγμένων αλλά πολύ ακριβότερων επιθετικών υποβρυχίων πυρηνικής πρόωσης.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

Το ελληνικό πολεμικό ναυτικό ήταν ο πρώτος πελάτης των υποβρυχίων Τ-209 στις αρχές του 1970 και έχει παραλάβει τέσσερα υποβρύχια Τ-209/1100 το 1971-72 από τα οποία ένα μόλις παραμένει σε υπηρεσία σήμερα μετά και τον παροπλισμό του υποβρυχίου «Τρίτων» στις 15 Μαίου 2025. Ακολούθως παρέλαβε και τέσσερα υποβρύχια Τ-209/1200 το 1979-80 από τα οποία μόλις ένα, το υποβρύχιο «Ωκεανός» αναβαθμίστηκε στα πρότυπα των νέων τότε υποβρυχίων Τ-214 με νέα ηλεκτρονικά και σύστημα αναερόβιας πρόωσης επεκτείνοντας την επιχειρησιακή του ζωή για τουλάχιστον15 έτη.

Ο εκσυγχρονισμός περιλάμβανε:

• Εγκατάσταση συστήματος αναερόβιας πρόωσης με την εισαγωγή ενός νέου τμήματος μήκους περίπου 4,5μ που περιείχε τις δύο μονάδες PEMFC τύπου ΒΖΜ120 ισχύος 120 kw η καθεμία, την δεξαμενή υγρού οξυγόνου LOX καθώς και τα περιφεριακά υποσυστήματα στου συστήματος ΑΙΡ.
• Εγκατάσταση του νέας τεχνολογίας ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης μάχης ISUS 90-46 με δυνατότητα βολής κατευθυνόμενων βλημάτων Sub Harpoon.
• Εγκατάσταση Συστήματος Βολής Βλήματος (WES) με δυνατότητα βολής κατευθυνόμενων βλημάτων Sub Harpoon.
• Εγκατάσταση ολοκληρομένου συστήματος σόναρ CSU 90 που περιλαμβάνει το σόναρ πλευρικής διάταξης FAS 90, κυλινδρικές διατάξεις παθητικής και ενεργητικής λειτουργίας, αναλυτή ιδίου θορύβου, σόναρ αποστασιομέτρησης και σόναρ αποφυγής ναρκών.
• Αντικατάσταση του ραντάρ επιφανείας.
• Αντικατάσταση των υπάρχοντων ηλεκτρονικών μέσων υποστήριξης (ESM) από το νεότερο UME-100HN.
• Αντικατάσταση του περισκοπίου έρευνας από το OMS 100EO.
• Εγκατάσταση ιστού SATCOM.
• Eκσυγχρονισμός του επικοινωνιακού συστήματος και αντικατάσταση του ιστού επικοινωνιών.
• Εγκατάσταση δύο συστήματων εκτόξευσης παραπλανητικών δολωμάτων (decoys) τύπου Circe.
• Εγκατάσταση τακτικής ζεύξης δεδομένων Link-11Β.
• Aντικατάσταση της έλικας με νεότερη αθόρυβης λειτουργίας.
• Μετασκευή θυρίδων καθόδου για την υποδοχή βαθυσκάφους διάσωσης.
• Λήψη μέτρων μείωσης θορύβου.

Τα ελληνικά Type 214 αποτελούν υποδειγματικό συνδυασμό προηγμένης τεχνολογίας και AIP, από το 2016 υπάρχουν τέσσερα πλήρως επιχειρησιακά σκάφη με τυπικά τεχνικά χαρακτηριστικά – Μήκος 65,3 μ, διάμετρο ανθεκτικού κύτους 6,3 μ, εκτόπισμα επιφάνειας 1730 τόνους και 1904 τόνους σε κατάδυση, και επιτυγχάνουν μέγιστη ταχύτητα έως 21 κόμβους σε κατάδυση ή 6,5 κόμβους με χρήση AIP. Διαθέτουν ολοκληρωμένο σύστημα μάχης ISUS 90-15, εξελιγμένο sonar CSU 90 (παθητική & ενεργητική πλευρική διάταξη, αναλυτή θορύβου, σόναρ ναρκών), σύγχρονους αισθητήρες οπτικών και θερμικών σημάτων (OMS‑100EO, SERO 400EO), ραντάρ ναυτιλίας χαμηλής ανίχνευσης, σύστημα ESM TIMNEX II και δυνατότητα βολής τορπιλών και Sub-Harpoon. Το σύνολο τους παρέχει αποδεδειγμένη εμπειρία επιχειρήσεων και αθόρυβης λειτουργίας και είναι ένας πραγματικός πολλαπλασιαστής ισχύος για το πολεμικό ναυτικό.

Το μέλλον του ελληνικού υποβρύχιου στόλου.

Η πιο σημαντική εξέλιξη μέχρι σήμερα είναι η σταδιακή παραλαβή των υπερσύγχρονων γερμανικών τορπιλών DM2A4 με το πλέον εξελιγμένο λογισμικό οι οποίες θα ξεκλιδώσουν όλες τις επιθετικές αρετές των υποβρυχίων Τ-214. Ήδη βρίσκονται υπό παράδοση 44 όπλα ενώ έχει αποφασισθεί να ασκηθεί η προαίρεση για την αγορά επιπλέον 38 τορπιλών, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των όπλων (εφόσον ασκηθεί η προαίρεση) στα 82 όπλα. Αρκετά για εξοπλίσουν πλήρως τα πέντε υποβρύχια με σύστημα AIP που έχουν δυνατότητα βολής τους.

Το επόμενο βήμα που έχει εξαγγελθεί από τα πλέον επίσημα χείλη είναι η αναβάθμιση μέσης ζωής των υποβρυχίων τύπου Τ-214, εκτιμώμενου ύψους πέρι το 1δις ευρώ. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει κυρίως αντικατάσταση των ηλεκτρονικών και ηλεκτροπτικών του υποβρυχίου καθώς και του συστήματος μάχης από το νέας γενιάς ORCCA το οποίο προσφέρεται σε όλα τα γερμανικά υποβρύχια νέας κατασκευής. Με το πρόγραμμα αυτό τα πιο σύγχρονα ελληνικά υποβρύχια θα συνεχίσουν να είναι στην αιχμή της τεχνολογίας προσφέροντας τις πολύτιμες υπηρεσίες τους στο μέλλον. Περισσότερες λεπτομέριες δεν έχουν γίνει γνωστές αν και οι άνθρωποι του πολεμικού ναυτικού εργάζονται πυρετωδώς ως προς την εκπόνηση ενός άρτιου προγράμματος το οποίο θα βοηθήσει τα ελληνικά Τ-214 να συνεχίσουν ως μηχανές και οπλικά συστήματα να αποτελούν θανάσιμο κίνδυνο για πολλά χρόνια ακόμη.

Η Τρίτη πτυχή της αναβάθμισης του ελληνικού υποβρύχιου στόλου είναι η απόκτηση 2+2 νέων υποβρυχίων με αυξημένες δυνατότητες και ειδικότερα με δυνατότητα βολής πυραύλων κρουζ μεγάλης εμβέλειας. Στο πρόγραμμα το οποίο αναμένεται να τρέξει μέσα στην επόμενη δεκαετία κύριοι διεκδικητές είναι η Naval Group με τα υποβρύχια Scorpene και Barracuda, η TKMS με τα υποβρύχια T-214NG και T-209NG και η σουηδική SAAB με το νέας γενιάς υποβρύχιο A26. Βέβαια δεν μπορούμε να αποκλείσουμε άλλες εταιρίες που μπορεί να θέσουν και εκείνες υποψηφιότητα όταν εκκινήσει το πρόγραμμα. Να υπογραμμίσουμε εδώ ότι όσον αφορά την απαίτηση για μεταφορά και βολή πυραύλων κρουζ μεγάλης εμβέλειας, μόνο η υποψηφιότητα του Baraccuda την καλύπτει πλήρως με τον πύραυλο MdcN. Μένει να δούμε πόση βαρύτητα έχει αυτή η απαίτηση στην τελική επιλογή αλλά και το τελικό κόστος σε σχέση με τα διατηθέμενα κονδύλια. Πάντως οι έλληνες επιτελείς θα έχουν να λύσουν μια δύσκολη εξίσωση για την επιλογή του νέου ελληνικού υποβρυχίου από τη στιγμή που όλες οι προτεινόμενες σχεδιάσεις διαθέτουν πλεονεκτήματα και η σύγκριση θα είναι αρκετά δύσκολη.

Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό

Το τουρκικό πολεμικό ναυτικό ακολούθησε το παράδειγμα του ελληνικού πολεμικού ναυτικού λίγα χρόνια αργότερα παραγγέλνοντας έξι Τ-209/1200 της κλάσης TCG Atilah, τα οποία παραδόθηκαν μεταξύ των ετών 1975 και 1989, τα τρία πρώτα κατασκευάστηκαν από την HDW στο Κίελο και παραδόθηκαν μέχρι το 1978 και τα υπόλοιπα τρία κατασκευάστηκαν μεταξύ 1981-1989 στα ναυπηγεία Golcuk στην Κωνσταντινούπολη. Από τα έξι υποβρύχια σήμερα βρίσκονται σε υπηρεσία τα τέσσερα τα οποία και πρόκειται να αντικατασταθούν σταδιακά από τα νέα Τ-214 της κλάσης Reis.

Με την παράδοση του τελευταίου υποβρυχίου Τ-209/1200 το τουρκικό πολεμικό ναυτικό είχε ήδη αποφασίσει τη συνέχιση του ναυπηγικού προγράμματος με την ναυπήγηση των νεότερων πιο σύγχρονων και ικανότερων Τ-209/1400 κλάσης TCG Preveze, που παραδόθηκαν μεταξύ 1994 και 1999. Σκοπός της κίνησης αυτής ήταν να αντικατασταθούν τα τελευταία αμερικάνικα υποβρύχια σε υπηρεσία. Μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα το τουρκικό πολεμικό ναυτικό ξεκίνησε να παραλαμβάνει τα τέσσερα βελτιωμένα Τ-209/1400mod κλάσης TCG Gur τα οποία παραδόθηκαν μεταξύ των ετών 2003-2008.

Σήμερα ένα νέο ναυπηγικό πρόγραμμα βρίσκεται σε εξέλιξη με την παραγγελία των έξι υποβρυχίων Τ-214 της κλάσης TCG REeis, που ενσωματώνουν όλες τις τελευταίες εξελίξεις στα ηλεκτρονικά ενώ έχουν θεραπευθεί και όλες οι παιδικές ασθένειες που ταλάνισαν το αντίστοιχο ελληνικό πρόγραμμα κατά την παραλαβή του πρώτου υποβρυχίου της κλάσης. Η ναυπήγηση του πρώτου υποβρύχιου TCG Reis διήρκεσε επτά χρόνια και παραδόθηκε πριν ένα χρόνο ακριβώς στις 24 Αυγούστου 2023, ενώ το δεύτερο και το τρίτο υποβρύχιο της κλάσης βρίσκονται σε περίοδο θαλάσσιων δοκιμών.

Παράλληλα όλα τα υποβρύχια των κλάσεων T-209/1400 TCG Preveze και T-209/1400Mod TCG Gur περνάνε από προγράμματα αναβάθμισης με ενσωμάτωση τουρκικών συστημάτων. Τα T-209/1400 TCG Preveze κατά τη διάρκεια του προγράμματος θα αποκτήσουν νέο αδρανειακό σύστημα INS, μετρητικά βάθους, αλατότητας και πυκνότητας του θαλασσινού νερού, νέα περισκόπια επίθεσης, νέα τηλεσκοπική δορυφορική κεραία, σύστημα φιλτραρίσματος του αέρα, σύστημα τηλεπικοινωνιών ανάγκης και αντικατάσταση του παλαιού συστήματος διαχείρισης μάχης ISUS 83/2 από το τουρκικής σχεδίασης ADVENT MUREN με πέντε κονσόλες χειριστών. Το πρόγραμμα θα διαρκέσει μέχρι το 2027 και κύριοι ανάδοχοι είναι οι STM, ASELSAN και HAVELSAN. Στις 19 Φεβρουαρίου 2024 η STM ανακοίνωσε την υπογραφή συμβολαίου με την SSB για το πρόγραμμα αναβάθμισης μέσης ζωής των υποβρυχίων T-209/1400Mod TCG Gur. Το πρόγραμμα θα διαρκέσει έξι χρόνια και συμμετέχουν ως κοινοπραξία εκτός της STM οι ASELSAN, ASFAT και HAVELSAN.

Πέραν των παραπάνω προγραμμάτων η Τουρκία με την πολυετή εμπειρία στην κατασκευή υποβρυχίων, την μεταφορά τεχνογνωσίας, την εξέλιξη της τουρκικής ναυπηγικής τεχνογνωσίας και των ηλεκτρονικών και των όπλων έχει ξεκινήσει την εξολοκλήρου σχεδίαση και κατασκευή νέων υποβρυχίων με ενσωμάτωση τουρκικών όπλων και ηλεκτρονικών. Το 2022 ξεκίνησε η πρώτη φάση παραγωγής των νέων μίνι υποβρυχίων STM500 με μήκος 42 μέτρα και εκτόπισμα σε κατάδυση γύρω στους 540 τόνους. Θα έχουν πλήρωμα 18 ατόμων μέγιστη ταχύτητα σε κατάδυση 18 κόμβων και αυτονομία 30 ημερών. Το σύστημα θα είναι diesel-electric με μπαταρίες νέας γενιάς ιόντων λιθίου. Τα ηλεκτρονικά θα είναι τουρκικής κατασκευής ενώ θα έχει τέσσερις τορπιλοσωλήνες και θα μεταφέρει συνδυασμό οκτώ όπλων, βαρέων τορπιλών AKYA και υποβρυχίως εκτοξευόμενους πυραύλους ATMACA. Το επόμενο εξελικτικό βήμα είναι η σχεδίαση μιας νέας κλάσης υποβρυχίων εκτοπίσματος 2500-3000 τόνων του πρόγραμματος MILDEN με τουρκικής σχεδίασης συστήματος AIP.

Το επόμενο βήμα για τον τουρκικό υποβρύχιο στόλο είναι η κατασκευή του πρώτου μεγάλου μεγέθους τουρκικής σχεδίασης υποβρυχίου MILDEN το οποίο ενσωματώνει σε μεγάλο ποσοστό τουρκικής σχεδιάσης συστήματα, ηλεκτρονικά και όπλα. Με αυτόν τον τρόπο η Τουρκία αποκτάει αυτοδυναμία και στην σχεδίαση και κατασκευή σύγχρονων υποβρυχίων. Επόμενο μεγάλο πρότζεκτ που αναγγέλθηκε από την τουρκική προεδρία είναι η απόκτηση υποβρυχίων πυρηνικής πρόωσης. Αν και μπορεί να ακούγεται ουτοπικό, μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα η οποία έχει βλέψεις περιφεριακής δύναμης και η μέχρι τώρα εμπειρία έχει δείξει ότι όσον αφορά τους εξοπλισμούς, οι εξαγγελίες πάντα γίνονται πράξη.

Δυστυχώς ο συσχετισμός δυνάμεων μέχρι το τέλος της δεκαετίας αναμένεται δυσοίωνος για το ελληνικό πολεμικό ναυτικό ακόμη και εάν σήμερα υπογράψουμε για τη ναυπήγηση τεσσάρων νέων υποβρυχίων. Επίσης, είναι άγνωστο εάν θα υπάρξουν στο άμεσο μέλλον σχεδιάσεις που μπορεί να ενταχθούν ως ενδιάμεση λύση αφού από την υπογραφή του συμβολαίο μέχρι την παράδοση ενός νέου υποβρυχίου χρειάζονται έξι με επτά χρόνια. Επίσης το κόστος είναι αρκετά υψηλό αγγίζοντας τα 600 εκατομύρια για ένα νέο Τ-214. Με τις σημερινές προβλέψεις το 2030 η Ελλάδα θα διαθέτει πέντε υποβρύχια με σύστημα AIP, εκ των οποίων το ένα πενήντα ετών, και ίσως κάποια μικρής επιχειρησιακής αξίας μη αναβαθμισμένα Τ-209/1200. Την ώρα που η Τουρκία θα διαθέτει 14 νέα ή πλήρως αναβαθμισμένα υποβρύχια με μέση ηλικία 20 ετών ενώ θα έχει αρχίσει να παραλαμβάνει και τα πρώτα μίνι υποβρύχια. Μια αναλογία 1 προς 3, τη χειρότερη όλων των εποχών.

Το άρθρο Συσχετισμός Υποβρυχίων στο Αιγαίο: Οι τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά τα υποβρύχια των δύο χωρών δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το 2000 ξεκίνησε η κατασκευή των νέων κορβετών του σουηδικού ναυτικού κλάσης Visby. Τα νέα αυτά πλοία σχεδιάστηκαν από το σουηδικό γραφείο αμυντικού υλικού (Swedish Defense Materiel Administration, FMV) και κατασκευάστηκαν στα ναυπηγεία της SAAB Kockums στο Καρλσκρόνα, μεταξύ των ετών 2000 και 2015. Συνολικά κατασκευάστηκαν πέντε πλοία. Το κύριο χαρακτηριστικό των σκαφών είναι το υλικό κατασκευής και η στελθ σχεδίαση που είχε ως αποτέλεσμα την κατασκευή ενός πραγματικά αόρατου πλοίου στο ηλεκτρομαγνητικό, μαγνητικό και θερμικό ίχνος. Ο κύριος ρόλος των σκαφών είναι πόλεμος επιφανείας, Α/Υ πόλεμος και επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης για τις οποίες διαθέτει ειδικά οχήματα ROV. Το σκάφος έχει μήκος 72,7 μέτρα, πλάτος 10,4 μέτρα, βύθισμα 2,4 μέτρα και εκτόπισμα μόλις 640 τόνους. Η κατασκευή του πλοίου είναι τύπου σάντουιτς από σύνθετα υλικά και αποτελείται από 100% ανθρακονήματα, PVC και φύλλα βινυλίου. Η κατεργασία του υλικού έχει γίνει σε κενό με αποτέλεσμα να έχει πολύ καλές αντιπυρικές ιδιότητες. Σε σημεία όπου ήταν αναγκαία η επιπλέον δομική ενίσχυση τα ανθρακονήματα έχουν ενισχυθεί από τιτάνιο. Η χρήση ανθρακονημάτων ως υλικό κατασκευής είχε πολλαπλά οφέλη. Κατασκευαστικά απέδωσε μια πολύ ισχυρή δομή με το μισό βάρος σε σύγκριση με ένα πλοίο αντίστοιχου μεγέθους κατασκευασμένο από χάλυβα. Παράλληλα τα σύνθετα υλικά παρουσιάζουν πολύ χαμηλή ανάγκη συντήρησης εφόσον δεν επηρεάζονται από το θαλάσσιο περιβάλλον. Επίσης έχει πολύ καλή δομική αντοχή έναντι κραδασμών (Shock resistant). Κραδασμοί που μπορεί να προέλθουν από πλεύση σε ταραγμένη θάλασσα ή από παρακείμενες εκρήξεις.

Τέλος η επιλογή του υλικού έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του πολύ χαμηλού ηλεκτρομαγνητικού, μαγνητικού και θερμικού ίχνους του πλοίου. Η γάστρα είναι χωρισμένη σε δύο καταστρώματα και έντεκα υδατοστεγή διαμερίσματα κατά μήκος. Από το μέσο και μπροστά βρίσκονται οι ενδιαιτήσεις το πληρώματος, στο μέσο βρίσκεται πλώρα το κέντρο πληροφοριών μάχης και πρυμναία ο χώρος για RHIB και ROV, από το μέσο και πίσω τα δύο μηχανοστάσια. Το προωστήριο σκεύος του πλοίου είναι ουσιαστικά χωρισμένο σε τρία μέρη που καταλαμβάνου και αντίστοιχα διαμερίσματα επί του πλοίου. Το διαμέρισμα/μηχανοστάσιο των κύριων μηχανών ντίζελ, το διαμέρισμα/μηχανοστάσιο των αεροστροβίλων και το διαμέρισμα του συστήματος των υδροπροωθητών. Τα καυσαέρια των μηχανών οδηγούνται εκτός του σκάφους από ανοίγματα στην πρύμνη. Το πλήρωμα αποτελείται από 43 άτομα. Το προωστήριο σκεύος είναι τύπου CODOG (Combined Diesel or Gas) με δύο μηχανές ντίζελ MTU 16V 2000 N90 που αποδίδουν 1300 kW έκαστη και τέσσερις αεροστρόβιλους Honeywell TF 50A που αποδίδουν 4000kW έκαστος, συνδεδεμένα μέσω κιβώτιων MA-107 SBS με δύο υδροπροωθητές (waterjets) KaMeWa 125 SII. Με τη χρήση μόνο των μηχανών ντίζελ το πλοίο επιτυγχάνει μέγιστη σταθερή ταχύτητα 15 κόμβων ενώ με τη χρήση των αεροστροβίλων επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα άνω των 35 κόμβων. Η διεύθυνση του πλοίου κατά τη διάρκεια πλόας γίνεται μέσω τον ακροφύσιων των waterjets ενώ σε λιμένες και για κινήσεις ακριβείας η διεύθυνση υποβοηθιέται από έναν προωθητήρα πλώρης HRP-200-65 Holland Roer των 125kW. Οι απαιτήσεις ηλεκτρικής ενέργειας καλύπτονται από τρεις ηλεκτρογεννήτριες των 270kW έκαστη.  

Οπλισμός

Ο κύριος οπλισμός της Visby αποτελείται από ένα πυροβόλο Bofors L70 SAK Mk III των 57χιλ στην πλώρη για στόχους αέρος και επιφανείας και μέχρι το 2021 ήταν το κύριο αντιαεροπορικό όπλο της κορβέτας. Το όπλο έχει ένα πλήρως αυτόματο σύστημα φόρτωσης που περιέχει 120 φυσίγγια έτοιμα για βολή με ρυθμό βολής 220 βλήματα το λεπτό σε μέγιστο βεληνεκές 17.000 μέτρων. Το πυροβόλο βρίσκεται μέσα σε ειδική στελθ κάψουλα, αντίστοιχη των αντιτορπιλικών Zumwalt, για μείωση του ηλεκτρομαγνητικού ίχνους στο πρόσθιο τόξο. Στην πλώρη μπροστά από το πυροβόλο υπάρχουν εγκατεστημένοι ακόμη δύο εκτοξευτές Α/Υ ρουκετών των 127χιλ. Στο μέσο στο χώρο των ROV μπορούν να εγκατασταθούν ή είναι εγκατεστημένοι έως οκτώ αντιπλοϊκοί πύραυλοι RBS 15 Mk 2/3 και κάτω από το ελικοδρόμιο δύο διπλοί τορπιλοσωλήνες για ελαφρές τορπίλες Torped 45. Το πλοίο επίσης μπορεί να φέρει ναυτικές νάρκες και βόμβες βυθού. Τελευταία γραμμή άμυνας είναι ένα σύστημα δολωμάτων MASS των 32 θέσεων. Το 2021 ξεκίνησε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μέσης ζωής των πλοίων όπου μεταξύ άλλων τα πλοία θα αποκτήσουν και αντιαεροπορική-αντιπυραυλική δυνατότητα μέσω της εγκατάστασης του συστήματος Sea Ceptor με ΑΑ πυραύλους CAMM. Το σύστημα Sea Ceptor είναι ένα εξαιρετικά επεκτάσιμο και συμπαγές σύστημα εκτόξευσης που χρησιμοποιεί τη μέθοδο της ψυχρής εκτόξευσης  και μπορεί εύκολα να εγκατασταθεί σε οποιοδήποτε μέρος ενός πλοίου ενώ ταυτόχρονα δεν απαιτεί ειδικά ραντάρ ελέγχου πυρός και μπορεί να διασυνδεθεί με τους υπάρχοντες αισθητήρες.

Ηλεκτρονικά

Ο κύριος αισθητήρας του πλοίου είναι το ραντάρ τριών διαστάσεων Sea Giraffe C-band της SAAB στον κύριο ιστό του πλοίου τοποθετημένο μέσα σε διηλεκτρικό κωνικό κάλυμμα. Διαθέτει τρισδιάστατη ευέλικτη τεχνολογία πολλαπλών δεσμών και μπορεί να χειριστεί πολλαπλές απειλές έως και 20.000 μέτρα σε ανύψωση έως και 70°. Οι δυνατότητες ηλεκτρονικών αντίμετρων (ECCM) περιλαμβάνουν εξαιρετικά χαμηλούς πλευρικούς λοβούς κεραίας και ευελιξία συχνότητας και κώδικα. Η κεραία έχει ρυθμό περιστροφής 30 rpm για επιτήρηση και 60 rpm για αεράμυνα. Το πλοίο διαθέτει επίσης ένα ραντάρ έρευνας επιφανείας Celcius Tech Pilot I/J band. Το σύστημα διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνιών (C3) CETRIS του σκάφους αποτελείται από το σύστημα διαχείρισης μάχης Saab Systems 9LV Μk3E, το βοήθημα υποστήριξης αποφάσεων MAST και ένα ολοκληρωμένο σύστημα επικοινωνιών. Το 9LV Μk3Ε βασίζεται στην αρχιτεκτονική ανοιχτού συστήματος και χρησιμοποιεί το λειτουργικό σύστημα Windows NT. Το ραντάρ SaabTech CEROS 200 και το σύστημα ελέγχου πυρός optronic είναι πλήρως ενσωματωμένο στο σύστημα διαχείρισης μάχης της Visby. Το σύστημα επικοινωνιών διαθέτει διακόπτη ψηφιακών επικοινωνιών υψηλής χωρητικότητας, που αναπτύχθηκε από τη δανική εταιρεία Maersk Data Defense (πρώην Infocom) μαζί με την Karlskrona, που διασυνδέει τα κανάλια επικοινωνίας φωνής και δεδομένων. Το σύστημα παρέχει εσωτερικές επικοινωνίες ή ανοιχτές γραμμές συνδιάσκεψης και πρόσβαση σε εξωτερικές επικοινωνίες με ραδιοζεύξεις και επίγεια δίκτυα. Το σύστημα τακτικής επιτήρησης ραντάρ CS-3701 (TRSS) της EDO Reconnaissance & Surveillance Systems παρέχει ηλεκτρονικά μέτρα υποστήριξης (ESM) και λειτουργίες προειδοποίησης δέκτη ραντάρ. Για Α/Υ και αντιναρκικές επιχειρήσεις οι κορβέτες Visby είναι εξοπλισμένες με τη σουίτα πολλαπλών σόναρ Hydra από την General Dynamics Canada, η οποία ενσωματώνει δεδομένα από μια παθητική ρυμουλκούμενη συστοιχία Hydroscience Technologies, ενεργή συστοιχία μεταβλητού βάθους διπλής συχνότητας C-Tech CVDS-26 (VDS), από το σόνας σκάφους C-Tech CHMS-90 σόναρ τοποθετημένο στο κύτος και δεδομένα από τα μεταφερόμενα ROVs σε αντιναρκική λειτουργία.

Το άρθρο Κορβέτες κλάσης Visby: Οι stealth μονάδες κρούσης των Σουηδών-Μια εξαιρετική σχεδίαση κορβετών δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η κλάση υποβρυχίων Α26 Blenkinge είναι νέας γενιάς υποβρύχιο σουηδικής σχεδίασης το οποίο ενσωματώνει όλες τις τελευταίες εξελίξεις και τεχνολογίες στον υποβρύχιο τομέα. Σύμφωνα με τη Saab, το A26 είναι ένα μοναδικό υποβρύχιο με αποδεδειγμένη αρθρωτή σχεδίαση, αθόρυβο μακράς ακτίνας το A26 της Saab χρησιμοποιεί την τελευταία τεχνολογία stealth και προηγμένες τακτικές επικοινωνίες που επιτρέψει στα υποβρύχια επικοινωνία με άλλες φίλιες δυνάμεις και πολιτικούς φορείς. Το υποβρύχιο A26 έχει σχεδιαστεί για τις ακόλουθες αποστολές: Επιχειρήσεις θαλάσσιας ασφάλειας, επιχειρήσεις πληροφοριών, κεκαλυμένες αντιναρκικές επιχειρήσεις, Ειδικές επιχειρήσεις με μεταφορά, ανάπτυξη και ανάκτηση ειδικών δυνάμεων μαζί με εξοπλισμό και υποβρύχια οχήματα, Υποβρύχιες εργασίες, ανθυποβρυχιακός πόλεμος και κεκαλυμένη ναρκοθέτηση.

Για την ιστορία, η σχεδίαση του υποβρυχίου ξεκίνησε το 2010 με την υπογραφή του συμβολαίου μεταξύ της Kockums και της Σουηδικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών FMV. Με την εξαγορά της Kockums από την γερμανική Thyssen Krupp και λόγω των διαφορών που προέκυψαν μεταξύ της FMV και της νέας διοίκησης, η σουηδική πλευρά τον Φεβρουάριο του 2014 τερμάτισε συμβόλαιο. Τους επόμενους δύο μήνες 200 άτομα εξειδικευμένο προσωπικό εγκατέλειψε τον γερμανικό κολοσσό και μετακινήθηκε στη SAAB. Λόγω αυτών των συνθηκών τον Ιούλιο του ίδιου έτους η Kockums ξαναπέρασε σε σουηδικά χέρια με την εξαγορά της από τη SAAB. Ένα χρόνο αργότερα το πρόγραμμα ξαναμπήκε σε τροχιά με αρχικές εκτιμήσεις παράδοσης των δύο υποβρυχίων το 2023-24. Ωστόσο το 2021 αναφέρθηκε ότι η παράδοση των υποβρυχίων θα γίνει τρία χρόνια αργότερα σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις ενώ και το συνολικό κόστος αυξήθηκε κατά 600 εκατ. ευρώ.

Το σκάφος έχει ολικό μήκος 62 μέτρα, διάμετρο ανθεκτικού σκάφους 6,7 μέτρα και βύθισμα στην επιφάνεια 6 μέτρα. Το υποβρύχιο στην επιφάνεια εκτοπίζει περίπου 1800 τόνους. Η κατασκευή του ανθεκτικού σκάφους είναι από χάλυβα υψηλής σκληρότητας ΗΥ100 και δίνει τη δυνατότητα στο υποβρύχιο να καταδυθεί σε βάθη άνω των 200 μέτρων. Το σκάφος χωρίζεται σε τέσσερα κύρια τμήματα και δύο καταστρώματα. Στο πλωριό τμήμα βρίσκονται ο χώρος των τορπιλοσωλήνων στο κάτω κατάστρωμα και το κέντρο πληροφοριών μάχης στο επάνω κατάστρωμα. Στο μέσο βρίσκεται ο χώρος των ενδιαιτήσεων του πληρώματος και ακολουθεί ο χώρος του μηχανοστασίου με τον σύστημα ΑΙΡ τύπου stirling, των ηλεκτρομηχανών και τις μπαταρίες και τέλος ο χώρος του ηλεκτροκινητήρα.

Το σύστημα διεύθυνσης αποτελείται από τέσσερα πιδάλια στην πρύμνη σε σχήμα X. Η διάταξη αυτή σύμφωνα με την εταιρία δίνει τεράστια ευελιξία στο υποβρύχιο σε όλες τις ταχύτητες και βάθη, ιδανική για κλειστές θάλασσες όπως η Βαλτική. Τα πτερύγια κατάδυσης βρίσκονται τοποθετημένα στον πύργο του υποβρυχίου. Έχει ικανότητα πλεύσης σε θερμοκρασία θαλάσσης από -2C⁰ έως +32 C⁰ και πυκνότητας 1003-1032 kg/m³. Το πλήρωμα απαρτίζεται από 26 άτομα ενώ οι ενδιαιτήσεις φτάνουν για 31 άτομα.

Η πρόωση του σκάφους είναι Diesel-Electric και AIP. Το Α26 όπως και ο προκάτοχός του Α19 Gotland χρησιμοποιούν σύστημα αναερόβιας πρόωσης με κινητήρα τύπου Stirling. Όμως θα έχει εγκατεστημένη μια νεότερη έκδοση του κινητήρα την Kockum Stirling V4 275R MkV που θα έχει καλύτερη απόδοση σε σύγκριση με το προηγούμενο μοντέλο. Συγκριτικά θα έχει μικρότερη κατανάλωση και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μεγαλύτερα βάθη, έως 250 μέτρα.

Ο κινητήρας Stirling είναι μια μηχανή κλειστού κύκλου και έχει την ίδια θεωρητική θερμοδυναμική αποδοτικότητα με τον κύκλο Carnot αλλά παράγει μεφαλύτερο έργο. Στο σύστημα της Kockum, το οξυγόνο παρέχεται στον κινητήρα από μια ενσωματωμένη μονάδα LOX. Για καύσιμο χρησιμοποιείται πετρέλαιο, αλλά για την ελαχιστοποίηση των προβλημάτων διάβρωσης και ρύπανσης στον εναλλάκτη θερμότητας καύσης προτιμώνται καύσιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Το μίγμα καυσίμου, οξυγόνου και ανακυκλοφορούμενου αερίου καύσης καίγεται σε θάλαμο ο οποίος είναι υπό πίεση 20-30 bar, έτσι ώστε τα ανεπιθύμητα καυσαέρια να μπορούν να απορριφθούν στη θάλασσα σε βάθη έως περίπου 200-250 μέτρα, χωρίς να απαιτείται συμπιεστής αερίου.

Η απουσία εσωτερικών εκρήξεων μέσα στους κυλίνδρους κατά τη διάρκεια της καύσης τον κάνουν έναν σχετικά αθόρυβο κινητήρα. Οι μετρήσεις θορύβου που έγιναν από το US Navy πριν από περίπου 25 χρόνια έδειξαν ότι ο κινητήρας stirling είναι 15 φορές πιο αθόρυβος σε σύγκριση με έναν κοινό κινητήρα εσωτερικής καύσης. Το υποβρύχιο θα διαθέτει και τρεις ηλεκτρομηχανές καθώς και συστοιχίες μπαταριών που συμπληρώνουν τους διατιθέμενους τρόπους πρόωσης. Η μέγιστη ταχύτητα του Α26 σε κατάδυση είναι 20 κόμβοι και 6 κόμβοι με χρήση ΑΙΡ. Σε πλεύση με αναπνευστήρα η ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 12 κόμβων. Με χρήση του συστήματος ΑΙΡ το υποβρύχιο μπορεί να πλεύσει 18 ημέρες ενώ η μέγιστη διάρκεια αποστολής είναι 45 ημέρες.

Η SAAB-Kockums έχει δώσει μεγάλη έμφαση κατά τη διαάρκεια της σχεδίασης στην επιβιωσιμότητα του υποβρυχίου που έχει δύο σκέλη. Το πρώτο είναι η δυσκολία εντοπισμού και το δεύτερο η αντοχή του σκάφους σε υποβρύχιες εκρήξεις. Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά στελθ του υποβρυχίου. Η Kockums έχει δώσει μεγάλη προσοχή στη μείωση του ακουστικού, θερμικού, Η/Μ και μαγνητικού ίχνους μέσω μιας ολιστικής προσέγγισης με το όνομα GHOST (Genuine HOlistic STealth) η οποία καλύπτει όλες τις υπογραφές και κάνει το υποβρύχιο σχεδόν αόρατο κατά την αθόρυβη πλεύση. Με προσεκτική σχεδίαση και εφαρμογή ειδικών επιστρώσεων απορρόφησης ηχητικών κυμάτων στο κύτος και στον πύργο έχει καταφέρει να μειώσει την ακουστική υπογραφή, αυτός ο εξαιρετικά βελτιστοποιημένος σχεδιασμός μειώνει επίσης τις υδροδυναμικές υπογραφές και τον θόρυβο ροής γύρω από το υποβρύχιο, τόσο σε μεγάλα βάθη όσο και κοντά στην επιφάνεια. Η θερμική υπογραφή είναι επίσης μειωμένη λόγω του κινητήρα Stirling αλλά και έξυπνων λύσεων για τα υπόλοιπα μηχανήματα.

Η μαγνητική υπογραφή καταστέλλεται από ένα προηγμένο σύστημα απομαγνητισμού που ελέγχεται από εξωτερικούς αισθητήρες για να διευκολύνει την αντιστάθμιση σε όλες τις γεωγραφικά μήκη και πλάτη. Οι ηλεκτρικές υπογραφές συμπεριλαμβανομένων των δευτερογενών μαγνητικών σημάτων μειώνονται από ένα ειδικά σχεδιασμένο σύστημα καθοδικής προστασίας και προσεκτική επιλογή υλικού που ελαχιστοποιεί τις ηλεκτρικές υπογραφές χωρίς να διακυβεύεται η αντιδιαβρωτική προστασία του υποβρυχίου.

Το A26 έχει σχεδιαστεί για να αντέχει σημαντικά φορτία κρούσης από υποβρύχιες εκρήξεις, κυρίως από νάρκες και βόμβες βυθού. Καθώς η ανίχνευση ναρκών από ένα υποβρύχιο πραγματοποιείται σε μικρή απόσταση, η αντίσταση κραδασμών είναι επιτακτική. Το κύτος του υποβρυχίου είναι κατασκευασμένο από ειδικούς χάλυβες και η συγκόλληση δοκιμάζεται με μη καταστροφικές μεθόδους για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα και η στεγανότητά του. Η τεχνολογία υλικών, η διαστασιολόγηση και η δομική μηχανική χρησιμοποιούνται για την επιλογή των καλύτερων υλικών που πληρούν τις προδιαγραφές και εφαρμόζεται αυστηρή διασφάλιση ποιότητας σε όλες τις διαδικασίες κατασκευής και συναρμολόγησης. Όσον αφορά την αντοχή του σκάφους, γίνονται πραγματικά τέστ υποβρύχιων εκρήξεων στα οποία δοκιμάζεται η αντοχή της κατασκευής, του ανθεκτικού σκάφους και όλων των αεροστεγών καταπακτών.

Ηλεκτρονικά

Όλα τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου του υποβρυχίου διασυνδέονται μέσω του συστήματος γενικών υπηρεσιών διαχείρισης του σκάφους (GMSS, General Management Services System). Όλα τα υποσυστήματα λειτουργούν από κοινές πολυλειτουργικές κονσόλες (MFC), ενώ όλα τα μεγάλα συστήματα πλοίων ελέγχονται μέσω του συστήματος ελέγχου και παρακολούθησης πλοίων (SCMS, Ship Control and Monitoring System).

Το σύστημα μάχης του υποβρυχίου είναι ένα σύστημα διαχείρισης μάχης Saab (CMS) που αναπτύχθηκε ειδικά για αυτό το υποβρύχιο (πιθανότατα κάποια εξελιγμένη έκδοση του γνωστού SAAB 9LV). Συγκεκριμένα, αντί να είναι ένα κεντρικό σύστημα στο οποίο είναι ενσωματωμένα όλα τα άλλα συστήματα, το CMS είναι ένα υποσύστημα συνδεδεμένο με το GMSS το οποίο επικοινωνεί χρησιμοποιώντας ανοιχτά πρότυπα. Αυτό επιτρέπει στα ολοκληρωμένα συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του CMS, να αναβαθμίζονται ή να ανταλλάσσονται μεμονωμένα, μειώνοντας έτσι σημαντικά τους κινδύνους που συναντώνται συνήθως με μεγάλα, πολύπλοκα και εξαιρετικά ολοκληρωμένα συστήματα.

Το CMS επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων υψηλής απόδοσης μέσω του GMSS με άλλα συστήματα όπως το σόναρ, τα Ηλεκτρονικά Μέτρα Υποστήριξης (ESM), τα συστήματα διεπαφής όπλων και το σύστημα ελέγχου του σκάφους. Όπως όλα τα άλλα συστήματα που συνδέονται με το GMSS, το CMS μπορεί να λειτουργήσει από οποιοδήποτε MFC στο υποβρύχιο. Χάρη στον οπτικό αισθητήρα που είναι τοποθετημένος στον ιστό, ο οποίος εξαλείφει το περισκόπιο που διεισδύει στο κύτος, επιτυγχάνεται μια αποτελεσματική διάταξη με το κέντρο ελέγχου που βρίσκεται στην πλώρη, εξοπλισμένο με έντεκα MFC σε σχήμα U. Η δικτυοκεντρική επικοινωνία διευκολύνει την επαφή με τις φίλιες δυνάμεις στη θάλασσα, στη γη και στον αέρα.

Το υποβρύχιο διαθέτει οπτικούς αισθητήρες επίθεσης και επιτήρησης (attack & search optronic sensors) στον πύργο. Επίσης διαθέτει διάταξη ενεργού σόναρ στην πλώρη με δυνατότητα MOAS (Mine & Obstacle Avoidance Sonar), παθητικές διατάξεις στα πλευρά και συρόμενο σόναρ στην πρύμνη. Το MOAS έχει μεγάλη οριζόντια και κάθετη κάλυψη με δυνατότητα ανίχνευσης και εντοπισμού κινούμενων και μη αντικειμένων στο νερό, στην επιφάνεια και στον πυθμένα της θάλασσας. Παρέχει επίσης μια τρισδιάστατη εικόνα του υποβρύχιου εδάφους για πλοήγηση ή άλλους σκοπούς.

Μια ολοκληρωμένη και προηγμένη δικτυοκεντρική επικοινωνία είναι ενσωματωμένη στο υποβρύχιο με βάση μια ανοιχτή πλατφόρμα. Η εξωτερική επικοινωνία γίνεται μέσω ασυρμάτων, υδροακουστικής και διασύνδεσης με την ξηρά. Η ραδιοεπικοινωνία με άλλες μονάδες, ειδικές δυνάμεις, συστήματα θαλάσσιου κινδύνου και ασφάλειας στην ξηρά (GMDSS) μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε κατάδυση όσο και στην επιφάνεια χρησιμοποιώντας συχνότητες VLF, LF, HF, UHF, GSM & 3G, IRIDIUM, IFF και UHF Satcom συγκροτήματα. Οι συνδέσεις WAN/LAN και οι τηλεφωνικές γραμμές είναι διαθέσιμες στις θύρες και ένας σημαντήρας επικοινωνίας επιτρέπει την επικοινωνία, ακόμη και όταν το υποβρύχιο βρίσκεται πολύ κάτω από την επιφάνεια.

Το σύστημα πλοήγησης, που λειτουργεί από οποιοδήποτε MFC (Multi-Function Console), είναι ξεχωριστό από το CMS αλλά είναι στενά ενσωματωμένο. Το σύστημα παρέχει συνεχώς ενημερωμένα δεδομένα πλοήγησης και περιβάλλοντος στο υποβρύχιο και εργαλεία για την πλοήγηση. Σε κεκαλυμένη λειτουργία, τα δεδομένα πλοήγησης εκτιμώνται μόνο από παθητικούς αισθητήρες. Όταν χρησιμοποιούνται ενεργά συστήματα, εκτελείται έλεγχος υπογραφής.

Οπλισμός

Το υποβρύχιο διαθέτει στην πλώρη τέσσερις κλασσικούς τορπιλοσωλήνες εξαπόλυσης τορπιλών 533 και 400 χιλιοστών και μπορεί να μεταφέρει έως 15 βαρίες τορπίλες ή νάρκες. Ένα βασικό μοναδικό χαρακτηριστικό του υποβρυχίου Kockums A26 είναι το «Multimission Portal», μια πύλη που έχει σχεδιαστεί για την εκτόξευση και την ανάκτηση διαφορετικών ωφέλιμων φορτίων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για ειδικές επιχειρήσεις. Η πύλη είναι τοποθετημένη ανάμεσα στους σωλήνες όπλων 53 cm και έχει μήκος 6 m και διάμετρο 1,5 m στην οποία μπορούν να καθίσουν έτοιμοι έως και 8 δύτες για μια αποστολή στη θάλασσα.

Στο τέλος του «Multimission Portal» υπάρχει μια ωκεάνια διεπαφή μέσω της οποίας τόσο οι δύτες όσο και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται σε διάφορες αποστολές, όπως UUV και ROV, περνούν ενώ το υποβρύχιο αιωρείται ή βρίσκεται στον βυθό της θάλασσας. Επίσης μπορούν να ενσωματωθούν και υποβρυχίως εκτοξευόμενοι αντιπλοϊκοί πύραυλοι. Στον ιστό υπάρχει πρόβλεψη για την εγκατάσταση ενός πυροβόλου με ενσωμάτωση στο CMS για την αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών. Τέλος υπάρχει η πρόβλεψη τοποθέτησης ενός ακόμη τμήματος πίσω από τον πύργο στο οποίο θα είναι εγκατεστημένοι τρεις κυλινδρικοί εκτοξευτές πυραύλων των έξι θέσεων για πύραυλους κρουζ τύπου Tomahawk. Η προσθήκη αυτή ανεβάζει το ολικό μήκος του υποβρυχίου στα 72 μέτρα και το εκτόπισμα σε πάνω από 2500 τόνους.

Το άρθρο Τα νέας γενιάς σουηδικά υποβρύχια A26 Blenkinge, δυνητική επιλογή και για το Πολεμικό Ναυτικό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το Πολεμικό Ναυτικό της Βραζιλίας σχεδιάζει την απόκτηση δύο πλοίων ναρκοπολέμου MCMV-47 κλάσης «Koster» από τη Σουηδία. Σε περίπτωση που συμφωνηθεί η πώληση, θα γίνει μέσω της Saab Kockums. Ο λόγος για τον οποίο δεν έχει υπογραφεί ακόμα το συμβόλαιο είναι η αδυναμία της Βραζιλίας να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση του προγράμματος.

Η Σουηδία διατηρεί σε υπηρεσία πέντε πλοία ναρκοπολέμου κλάσης «Koster», από τα επτά που ναυπήγησε την περίοδο 1982-1993 (δύο πλοία έχουν αποσυρθεί). Την περίοδο 2007-2010 τα πέντε πλοία αναβαθμίστηκαν, στο πλαίσιο προγράμματος αναβάθμισης μέσης ζωής, και αναμένεται να παραμείνουν σε υπηρεσία έως το 2030. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο της αναβάθμισης τους τα πλοία εξοπλίστηκαν με σύστημα ζεύξης δεδομένων Link-16.

Το άρθρο Η Βραζιλία θέλει μεταχειρισμένα πλοία ναρκοπολέμου από τη Σουηδία δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.