Στη διάρκεια δοκιμών, στο πλαίσιο του προγράμματος επίδειξης τεχνολογίας PC-C5 (Project Convergence-Capstone 5 (PC-C5), της Διοίκησης Μέλλοντος του Αμερικανικού Στρατού, δοκιμάστηκε ένας νέος αντιαρματικός πύραυλος, με το όνομα «670», από τον εκτοξευτή των TOW των τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης M2 Bradley. Το πρόγραμμα PC-C5 αφορά στη δοκιμή και ενσωμάτωση νέων όπλων σε υφιστάμενα οπλικά συστήματα. Ο πύραυλος «670» φαίνεται ότι είναι ένα νέο όπλο για τα M2 Bradley, το οποίο προορίζεται για την αντικατάσταση των TOW. Η φωτογραφία που δόθηκε στη δημοσιότητα, ο νέος πύραυλος ενσωματώνει έναν μικρό πυραυλοκινητήρα και τρία μικρά πτερύγια. Επίσης, στο μπροστινό τμήμα του πυραύλου φαίνεται μια οπή. Η όλο σχεδίαση φαίνεται να είναι σπονδυλωτή, με τρία διακριτά τμήματα, χωρά στον υφιστάμενο εκτοξευτή των TOW και δεν είναι ενσύρματης καθοδήγησης. Αμερικανοί στρατιωτικοί αναλυτές πιθανολογούν ότι ο πύραυλος «670» ανήκει στο πρόγραμμα CCMS-H (Close Combat Missile System-Heavy), αντικατάστασης των πυραύλων TOW, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2021. Το πρόγραμμα CCMS-H επιδιώκει την αντικατάσταση των TOW με έναν νέο πύραυλο, με διπλάσιο βεληνεκές και πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. Σήμερα το μέγιστο βεληνεκές του TOW-2B, το οποίο είναι κατακόρυφης προσβολής (Top Attack), είναι της τάξεως των 4,5 χιλιομέτρων, ενώ επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα 278-320 μέτρα το δευτερόλεπτο. Προγενέστερες εκδόσεις του βλήματος επιτυγχάνουν μικρότερο μέγιστο βεληνεκές της τάξεως των 3,75 χιλιομέτρων.

Συνεπώς στόχος του προγράμματος CCMS-H είναι ένα βλήμα με μέγιστο βεληνεκές περί τα 9+ χιλιόμετρα, αλλά στις ίδιες διαστάσεις με τα TOW (152 χιλιοστά διάμετρος), ώστε να είναι δυνατή η χρήση τους από τα υφιστάμενους εκτοξευτές. Ανάλογα της έκδοσης, τα TOW είναι βλήματα οπτικής, ενσύρματης καθοδήγησης ή ασύρματης καθοδήγησης μέσω ραδιοσυχνοτήτων. Στην πρώτη περίπτωση ο χειριστής του συστήματος πρέπει να στοχεύει συνεχώς τον στόχο μέχρι την προσβολή του. Ως προς την ταχύτητα, τα σημερινά TOW, στην καλύτερη περίπτωση, προσβάλουν το στόχο σε 14 δευτερόλεπτα (απόσταση στόχου 4,5 χιλιόμετρα, μέγιστη ταχύτητα 320 μέτρα το δευτερόλεπτο). Ιδανικά, το νέο βλήμα θα πρέπει να προσβάλει στόχο σε απόσταση 9+ χιλιομέτρων σε μικρότερο χρόνο. Τα πρώτα συστήματα TOW εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 1970, ακολούθησε η βελτιωμένη έκδοση ITOW (Improved TOW) το 1978 και η έκδοση TOW-2 το 1992. Τα νεότερα βλήματα, ασύρματης καθοδήγησης, άρχισαν να παράγονται το 2006. Στο μεταξύ, το 2009, ακυρώθηκε το πρόγραμμα FCS (Future Combat Systems) και μαζί του το πρόγραμμα ανάπτυξης ενός νέου αντιαρματικού συστήματος CKEM (Compact Kinetic Energy Missile). To αντιαρματικό σύστημα TOW δεν είναι άγνωστο στην Ελλάδα, ούτε στην Τουρκία. Σύμφωνα με τις βεβαιωμένες παραδόσεις-παραλαβές που έχουν καταγραφεί η Ελλάδα διατηρεί σε υπηρεσία περί τους 438 εκτοξευτές, αναβαθμισμένους στο επίπεδο TOW-2, εκ των οποίων 364 διπλούς, σε τεθωρακισμένα οχήματα M-901A1/A2 ITV (Improved TOW Vehicle), και 74 μονούς.

Το άρθρο Αμερικανικός Στρατός: Νέος αντιαρματικός πύραυλος για τα M2 Bradley; δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στον απόηχο του πρόσφατου περιστατικού αστοχίας των αντιαρματικών πυραύλων TOW-2A, στη διάρκεια άσκησης στην Ταιβάν, η χώρα ανακοίνωσε ότι η αστοχία οφείλεται περισσότερο στην απειρία των χειριστών παρά σε τεχνικούς λόγους, αλλά παρόλα αυτά το Υπουργείο Άμυνας της χώρας θα αξιολογήσει την επιχειρησιακή του χρήση. Το περιστατικό έγινε στα τέλη Αυγούστου. Στη διάρκεια της άσκησης «Sky Horse» εκτοξεύτηκαν 17 πύραυλοι (από όχημα M-1167 HMMWV), αλλά μόλις οι επτά πέτυχαν το στόχο τους (ποσοστό επιτυχίας: 41%).

Το ζήτημα απασχόλησε το Υπουργείο Άμυνας της Ταιβάν, το οποίο εξέδωσε ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία η αστοχία οφείλεται στους χειριστές και όχι στο σύστημα. Συγκεκριμένα, πολλοί από τους χειριστές των συστημάτων πραγματοποιούσαν βολή για πρώτη φορά, κάτι που δικαιολογεί την αστοχία, σύμφωνα πάντα με το Υπουργείο Άμυνας της χώρας. Η ανακοίνωση αναφέρει επίσης ότι πριν τη χρήση τους οι πύραυλοι TOW-2A εξετάστηκαν από τεχνικό προσωπικό και δεν βρέθηκε κάποιο ελάττωμα. Παράλληλα όμως, η ανακοίνωση αναφέρει ότι ο Στρατός θα αξιολογήσει την επιχειρησιακή χρήση των TOW.

Το άρθρο Η Ταιβάν αποδίδει την πρόσφατη αστοχία αντιαρματικών πυραύλων TOW-2A σε απειρία των χειριστών, ωστόσο ανακοίνωσε ότι θα αξιολογήσει την επιχειρησιακή τους χρήση δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

O Mark Andrews, προϊστάμενος του Τμήματος Μαχητικών Ικανοτήτων (Combat Capabilities Branch), μια από τις υποδιευθύνσεις του κέντρου MCE (Maneuver Center of Excellence) του Αμερικανικού Στρατού στο Fort Benning, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα αντικατάστασης των αντιαρματικών συστημάτων TOW του Αμερικανικού Στρατού. Το πρόγραμμα είναι γνωστό ως CCMS-H (Close Combat Missile System-Heavy) και στοχεύει στην αντικατάσταση των TOW, 51 χρόνια μετά την ένταξη τους σε υπηρεσία, από ένα νέο σύστημα με διπλάσιο βεληνεκές και πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. Σήμερα το μέγιστο βεληνεκές του TOW, με το βλήμα BGM-71F (ΤΟW-2B), το οποίο είναι κατακόρυφης προσβολής (Top Attack), είναι της τάξεως των 4,5 χιλιομέτρων, ενώ επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα 278-320 μέτρα το δευτερόλεπτο). Προγενέστερες εκδόσεις του βλήματος επιτυγχάνουν μικρότερο μέγιστο βεληνεκές της τάξεως των 3,75 χιλιομέτρων.

Συνεπώς στόχος του προγράμματος CCMS-H είναι ένα βλήμα με μέγιστο βεληνεκές περί τα 9+ χιλιόμετρα, αλλά στις ίδιες διαστάσεις με τα βλήματα BGM-71 των TOW (152 χιλιοστά διάμετρος), ώστε να είναι δυνατή η χρήση τους από τα υφιστάμενους εκτοξευτές. Ανάλογα της έκδοσης τα BGM-71 είναι βλήματα οπτικής, ενσύρματης καθοδήγησης ή ασύρματης καθοδήγησης μέσω ραδιοσυχνοτήτων. Στην πρώτη περίπτωση ο χειριστής του συστήματος πρέπει να στοχεύει συνεχώς τον στόχο μέχρι την προσβολή του. Τα νέα βλήματα θα είναι τεχνολογίας Fire-and-Forget, ενώ θα διατηρούν και την ικανότητα κατακόρυφης προσβολής. Βελτιωμένο θα είναι και το τμήμα της πολεμικής κεφαλής. Σήμερα τα BGM-71, ανάλογα της έκδοσης τους, ενσωματώνουν πολεμική κεφαλή 3,9-6,14 κιλών και ανάλογη διατρητική ικανότητα 430-900 χιλιοστών θωράκισης. Επιθυμητό είναι το νέο βλήμα να ενσωματώνει δύο πολεμικές κεφαλές, μια για την εμπλοκή-κορεσμό του συστήματος αυτοπροστασίας και μια για την προσβολή του στόχου.

Ως προς την ταχύτητα, τα σημερινά TOW, στην καλύτερη περίπτωση, προσβάλουν το στόχο σε 14 δευτερόλεπτα (απόσταση στόχου 4,5 χιλιόμετρα, μέγιστη ταχύτητα 320 μέτρα το δευτερόλεπτο). Ιδανικά, το νέο βλήμα θα πρέπει να προσβάλει στόχο σε απόσταση 9+ χιλιομέτρων σε μικρότερο χρόνο. Ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει την ανάπτυξη-υιοθέτηση νέου εκτοξευτή είναι οικονομικός και πρακτικός. Οικονομικός διότι το πρόγραμμα δεν θα επιβαρυνθεί με νέες δαπάνες και πρακτικός, λόγω των δεκάδων χιλιάδων εκτοξευτών TOW που βρίσκονται σε υπηρεσία στον Αμερικανικό Στρατό και τους Πεζοναύτες, είτε ως ανεξάρτητοι εκτοξευτές επί ελαφρών οχημάτων, είτε ενσωματωμένοι σε τεθωρακισμένα οχήματα Μ2 Bradley, Stryker). Επίσης το TOW είναι ένα διαδεδομένο αντιαρματικό με δεκάδες χώρες-χρήστες και εμπορικά είναι καλύτερη η διάθεση ενός νέου βλήματος παρά η αντικατάσταση ολόκληρου του συστήματος από ένα νέο.

Ως προς το χρόνο εισαγωγής του νέου βλήματος ο Mark Andrews είπε ότι στόχος είναι τα νέα βλήματα να είναι διαθέσιμα το 2028. Τα πρώτα συστήματα TOW εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 1970, ακολούθησε η βελτιωμένη έκδοση ITOW (Improved TOW) το 1978 και η έκδοση TOW-2 το 1992. Τα νεότερα βλήματα, ασύρματης καθοδήγησης, άρχισαν να παράγονται το 2006. Στο μεταξύ, το 2009, ακυρώθηκε το πρόγραμμα FCS (Future Combat Systems) και μαζί του το πρόγραμμα ανάπτυξης ενός νέου αντιαρματικού συστήματος CKEM (Compact Kinetic Energy Missile). To αντιαρματικό σύστημα TOW δεν είναι άγνωστο στην Ελλάδα, ούτε στην Τουρκία. Σύμφωνα με τις βεβαιωμένες παραδόσεις-παραλαβές που έχουν καταγραφεί η Ελλάδα διατηρεί σε υπηρεσία περί τους 438 εκτοξευτές, αναβαθμισμένους στο επίπεδο TOW-2, εκ των οποίων 364 διπλούς, σε τεθωρακισμένα οχήματα M-901A1/A2 ITV (Improved TOW Vehicle), και 74 μονούς.

Το άρθρο Νέο βλήμα, που θα αντικαταστήσει τα BGM-71 των αντιαρματικών TOW, θέλει ο Αμερικανικός Στρατός δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

To αμερικανικό εργαστήριο Picatinny Arsenal, σε συνεργασία με τον Αμερικανικό Στρατό και τους Πεζοναύτες, ανέπτυξαν έναν νέο, θωρακισμένο πύργο για τα οχήματα-φορείς των αντιαρματικών συστημάτων TOW. Ο νέος πύργος TOGPK 2.0 (TOW Objective Gunner Protection Kit) είναι κατασκευασμένος από νέα υλικά, που αυξάνουν το επίπεδο προστασίας, αλλά δεν αυξάνουν το ολικό βάρος του οχήματος, καθώς είναι ίδιου βάρους με τους πύργους που θα αντικαταστήσουν (OGPK : Objective Gunner Protection Kit), στα οχήματα JLTV (Joint Light Tactical Vehicle).

Το άρθρο Νέος θωρακισμένος πύργος για τα JLTV φορείς αντιαρματικών TOW δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σε γενικές γραμμές, τα αντιαρματικά όπλα μπορούν να κατανεμηθούν σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο της τακτικής χρησιμοποίησης τους: (α) Όπλα σχεδιασμένα για να διασπούν τους εχθρικούς σχηματισμούς, να καθυστερούν ή να διοχετεύουν την κίνηση του εχθρού σε στενωπούς και να προκαλούν μερικό αριθμό απωλειών (β) Όπλα που χρησιμοποιούνται για την καταστολή και/ή την ελάττωση της αποτελεσματικότητας του άμεσου και του έμμεσου εχθρικού πυρός (γ) Όπλα σχεδιασμένα για καταστροφή τεθωρακισμένων οχημάτων.

Να τονιστεί πως κάθε Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία του Έβρου ή της ΑΣΔΕΝ διαθέτει Λόχο Αντιαρματικών με KORNET. Τα TOW ανήκουν στα Τάγματα Πεζικού ενταγμένα στους ΛΥΤ όπως και τα MILAN.

Η σωστή χρησιμοποίηση των αντιαρματικών όπλων προϋποθέτει την απόλυτη εκμετάλλευση των σημείων στήριξής τους. Με άλλα λόγια, η εκτέλεση εύστοχων και αποτελεσματικών πυρών απαιτεί τη σωστή τοποθέτηση, την κίνηση και τη χρήση τους. Η βασική αρχή στην τοποθέτηση των αντιαρματικών όπλων είναι η ενέδρα. Θα πρέπει να τοποθετηθούν έτσι ώστε να μπορούν να βάλουν από κρυμμένη και αν είναι δυνατό από προστατευμένη θέση. Θα πρέπει επίσης να έχουν το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού και της εμπλοκής με τον εχθρό από πίσω και πλάγια. Η κάλυψη, απόκρυψη, ο αιφνιδιασμός, τα κριτήρια εμπλοκής και οι βολές στα πλάγια των εχθρικών δυνάμεων είναι οι βασικές αρχές κατά τη διαδικασία της τοποθέτηση τους. Άλλα κριτήρια είναι η διασπορά, η αμοιβαία υποστήριξη και η εκμετάλλευση του μεγάλου βεληνεκούς τους.

Η κάλυψη και η απόκρυψη είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των αντιαρματικών οπλικών συστημάτων. Για παράδειγμα, τα αντιαρματικά συστήματα TOW-2, που βρίσκονται σε υπηρεσία τόσο από την Ελλάδα όσο και από την Τουρκία, έχουν αρκετές αδυναμίες με κυριότερη ότι το βλήμα εκτελεί πτήση μεγάλης διάρκειας. Από την άλλη πλευρά, ο εκτοξευτής του βλήματος διαθέτει αργό ρυθμό πυρός, ενώ το ίδιο το βλήμα έχει χαρακτηριστικό σύστημα πυροδότησης, το οποίο αναγκάζει το χειριστή να εκτίθεται κατά την παρατήρηση/ανίχνευση, εκτός από την περίπτωση που βρίσκεται εντός οχήματος. Οι συνέπειες των μειονεκτημάτων αυτών μπορεί να μειωθούν εάν το σύστημα καλύπτεται ή αποκρύπτεται.

Στο μέτρο του εφικτού, τα αντιαρματικά στοιχεία θα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 150 μέτρα μεταξύ τους, έτσι ώστε να μην εξουδετερώνονται δύο ή περισσότερα στοιχεία μαζί από μία μόνο εχθρική βολή. Θα πρέπει επίσης να εφαρμόζουν την αρχή της αμοιβαίας υποστήριξη με βάση τις θέσεις τους (σε σχέση με τις φιλικές και τις εχθρικές δυνάμεις) και τις δυνατότητες τους. Για παράδειγμα, η τμηματική χρήση των αντιαρματικών όπλων οδηγεί στην αμοιβαία υποστήριξη ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα αντιαρματικά στοιχεία. Αν μία ομάδα δέχεται επίθεση ή αναγκάζεται να μετακινηθεί, η άλλη μπορεί να συνεχίσει να καλύπτει τον τομέα και των δύο ομάδων. Για να επιτευχθεί αυτό, οι ομάδες τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο, ώστε τα πυρά τους να κατευθύνονται προς τους ίδιους τομείς βολής. Με άλλα λόγια οι επικαλυπτόμενοι τομείς πυρός είναι ζωτικοί για την αμοιβαία υποστήριξη.

Τα αντιαρματικά όπλα θα πρέπει να τοποθετούνται έτσι ώστε να βάλλουν κατά αρμάτων μάχης ή τεθωρακισμένων οχημάτων από τα πλάγια. Οι πλάγιες βολές κατά εχθρικών αρμάτων μάχης ή τεθωρακισμένων οχημάτων παρέχουν σημαντικά πλεονεκτήματα: (α) Η ισχυρότερη θωράκιση και η προστασία των αρμάτων μάχης και των τεθωρακισμένων οχημάτων βρίσκεται στο εμπρός μέρος, άρα είναι λιγότερο πιθανό να καταστραφεί, εάν γίνει μετωπική βολή (β) Ο εχθρός είναι πιο πιθανό να ανιχνεύσει και να καταστείλει τις επιτιθέμενες αντιαρματικές μονάδες, εάν βληθεί από τα μπροστά (γ) Ένα άρμα μάχης ή τεθωρακισμένο όχημα δημιουργεί μεγαλύτερο στόχο από τα πλάγια.

Η συγκέντρωση πυρών επιτυγχάνεται με τη συσπείρωση ισχύος, στον κατάλληλο χρόνο και τόπο, για να υπάρξουν τα επιθυμητά αποτελέσματα εναντίον του εχθρού. Το πλεονέκτημα πυροδότησης ενός αντιαρματικού, αντί του βασικού όπλου του άρματος (πυροβόλου), είναι η ακρίβεια του, έως τα 2 km (MILAN) ή τα 3,75 km (TOW-2) ή τα 5,5 km (Kornet).

To βεληνεκές ασφάλειας, για παράδειγμα του συστήματος TOW-2, δεν απαιτεί από τους πυροβολητές να βάλλουν εναντίον τεθωρακισμένων οχημάτων, ανάμεσα στα 2.000 και τα 3.750 μέτρα, διότι αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Για να ξεπεράσει τα 2.000 μέτρα, το βλήμα TΟW-2 απαιτεί επιπλέον χρόνο ανίχνευσης. Έτσι όμως αυξάνεται η πιθανότητα λάθους εκ μέρους του πυροβολητή. Στις μετωπικές βολές, το μειονέκτημα αυτό δίνει στον εχθρό περισσότερα χρονικά περιθώρια αντίδρασης, μέσω ελιγμών, ενώ, στις πλευρικές βολές, δίνεται στον εχθρό περισσότερος χρόνος για να καλυφθεί. Οι δυσκολίες αυξάνονται αν ο πυροβολητής πρέπει να ανιχνεύσει το στόχο μέσω της θερμικής νυχτερινής παρατήρησης ή μέσω οποιασδήποτε μορφής συσκότισης.

Ωστόσο, ορισμένα τεθωρακισμένα οχήματα έχουν τη δυνατότητα εκτόξευσης αντιαρματικών κατευθυνόμενων βλημάτων από το πυροβόλο τους (π.χ. το Leopard-2HEL μπορεί να εκτοξεύσει το ισραηλινό αντιαρματικό βλήμα LAHAT). Τα βλήματα αυτά έχουν βεληνεκές 4.000 μέτρων περίπου. Εναλλακτικά, τεθωρακισμένα οχήματα εξοπλισμένα με όλμους των 120mm, μπορούν να παράξουν άμεση σκόπευση και έμμεσο πυρ.

Τα αντιαρματικά πυρά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε βάθος, διότι τα μεγάλη βεληνεκή των αντιαρματικών όπλων, επιτρέπουν τη μετακίνηση και τη συγκέντρωση πυρών από θέσεις που είναι διασκορπισμένες σε πλάτος και σε βάθος. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τον αριθμό και τα διαφορετικά οπλικά συστήματα, περιπλέκει τον έλεγχο πυρός. Οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου πυρός εξασφαλίζουν ότι οι φίλιες δυνάμεις της πρώτης γραμμής χρησιμοποιούν το κάθε οπλικό σύστημα στην αποστολή, για την οποία έχει σχεδιαστεί, εμπλέκονται με τον εχθρό όσο το δυνατό νωρίτερα, εκθέσουν μόνο τα όπλα που είναι απολύτως απαραίτητα για την εμπλοκή, κατανέμουν τα πυρά ώστε να εξασφαλισθεί η πλήρης κάλυψη των στόχων και εμπλακούν πρώτα με τους πιο επικίνδυνους στόχους. Ακόμη, ο έλεγχος πυρών επιτρέπει τη συγκέντρωση πυρών από ευρέως διασκορπισμένες θέσεις, τόσο σε βάθος όσο και πλάτος, αποτρέπει πυροδοτήσεις που φανερώνουν τη θέση του όπλου, διατηρώντας έτσι το πλεονέκτημα της πρώτης βολής, ενώ ο σωστός έλεγχος πυρός αποτρέπει λανθασμένη εμπλοκή με φίλιες δυνάμεις.

Κατά τις επιθετικές επιχειρήσεις τα αντιαρματικά όπλα λειτουργούν ως τμήμα παροχής υποστήριξης πυρών. Οι αντιαρματικές δυνάμεις χρησιμοποιούν τις ίδιες τεχνικές κίνησης που χρησιμοποιούν για άλλες επιθετικές επιχειρήσεις. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι εχθρικές δυνάμεις χρησιμοποιούν μεγάλη ποικιλία από πηγές συλλογής πληροφοριών, για να μάθουν την τοποθεσία, τις ικανότητες και τους σκοπούς των φίλιων μονάδων. Οι πηγές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν τμήματα αναγνώρισης εδάφους, πληροφορίες από αεροφωτογραφίες ή από μη επανδρωμένα αεροσκάφη κ.ά. Το κλειδί για την ασφαλή λειτουργία των αντιαρματικών όπλων είναι η μείωση των ηλεκτρονικών, οπτικών και θερμικών χαρακτηριστικών. Για να είναι αποτελεσματική η ασφαλής λειτουργία, τα αντιαρματικά στοιχεία θα πρέπει να διακρίνουν τον εχθρό πριν αυτός διακρίνει αυτά.

Κατά τη διάρκεια αμυντικών επιχειρήσεων τα αντιαρματικά πυρά θα πρέπει να σχεδιάζονται και να τάσσονται σε βάθος. Τα αντιαρματικά όπλα, εντεταγμένα σε αντιαρματικές ομάδες ή διμοιρίες, μπορεί να τοποθετηθούν σε προωθημένες θέσεις, στις πρώτες γραμμές και σε βάθος. Τα αντιαρματικά όπλα που τοποθετούνται στις πρώτες γραμμές, σχηματίζουν αντιαρματικές ενέδρες προς καταστροφή των στόχων που έχουν αναγνωριστεί. Η ύπαρξη γραμμών συντονισμού αναγνωρίσιμες στο σκοτάδι, δίνει τη δυνατότητα στους πυροβολητές αντιαρματικών όπλων να ανοίξουν πυρ μέσα στα όρια εμπλοκής τους.

Κατά την άμυνα, τα αντιαρματικά πυρά λειτουργούν ως μέρος της δύναμης ασφάλειας, σαν στοιχείο της κυρίως αμυντικής τοποθεσίας ή σαν υποστήριξη των δυνάμεων αντεπίθεσης. Οι αντιαρματικές δυνάμεις μπορούν επίσης να ενισχύσουν μία μονάδα, η αποστολή της οποίας είναι η προετοιμασία και η υπεράσπιση ενός σημείου στηρίγματος. Στην περίπτωση που τα αντιαρματικά όπλα υποστηρίζουν την άμυνα ως δύναμη ασφάλειας, αναπτύσσονται μπροστά από το μέτωπο έτσι ώστε να παράσχουν προειδοποίηση για τις ενέργειες του εχθρού, να εμποδίσουν την εχθρική παρατήρηση επί της κύριας αμυντικής τοποθεσίας, να βοηθήσουν στη σύμπτυξη μέσω μιας κατεχόμενης τοποθεσίας ή να εξαπατήσουν και να αποδιοργανώσουν τον εχθρό.

Η δύναμη ασφάλειας τοποθετείται σε μέρη όπου καλύπτει τις εχθρικές προσβάσεις προς τον κύριο αμυντικό τομέα, δηλαδή σε παρατηρητήρια σ’ όλο το μήκος του μετώπου. Καθώς πλησιάζει ο εχθρός, τα αντιαρματικά όπλα εκτελούν βολές από το βεληνεκές ασφάλειας. Το πυροβολικό και όλμοι συμμετέχουν ενεργά στην αντιαρματική άμυνα εκτελώντας έμμεσα πυρά, με πρώτο στόχο τη διάσπαση του εχθρικού σχηματισμού και, κατόπιν, την καταστροφή του. Τα πυρά αυτά καθιστούν δυσδιάκριτους τις φίλιες δυνάμεις και μειώνουν την εχθρική πίεση επί της γραμμής του μετώπου, κάτι το οποίο διευκολύνει την απαγκίστρωση των φίλιων δυνάμεων προς τα μετόπισθεν, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο. Καθώς πλησιάζει ο εχθρός, η δύναμη ασφάλειας αποσύρεται προς άλλες θέσεις, αλλά συνεχίζει να βάλλει κατά του εχθρού.

Στα όρια της κύριας αμυντικής τοποθεσίας ο εκάστοτε διοικητής οργανώνει τις δυνάμεις του ανάλογα με την τακτική κατάσταση, Συνήθως, τα αντιαρματικά όπλα αναπτύσσονται μαζικά, αλλά μπορεί και να προβεί και σε απόσπαση ορισμένων στοιχείων για να ενδυναμώσει την αντιαρματική άμυνα σε ένα συγκεκριμένο σημείο του μετώπου. Εναλλακτικά, ισχυρές αντιαρματικές δυνάμεις μπορεί να τοποθετηθούν για την κάλυψη προσβάσεων, που διαθέτουν πεδία μεγάλου βεληνεκούς.

Σε περιοχές όπου τα πεδία βολής είναι μικρότερα και περιορισμένα, η αντιαρματική άμυνα βασίζεται στα άρματα μάχης, λόγω της μεγαλύτερης ευελιξίας που διαθέτουν σε σχέση με τα αντιαρματικά όπλα. Για τη συγκέντρωση πυρών σε συγκεκριμένη περιοχή, οι αντιαρματικές δυνάμεις τοποθετούνται σε βάθος ή πλευρικά σε σχέση με το μέτωπο. Για την επίτευξη βάθους, οι αντιαρματικές δυνάμεις τοποθετούνται σ’ όλο το βάθος του αμυντικού τομέα, έτσι ώστε να είναι σε θέση να μετακινούνται από τις μπροστινές γραμμές προς εναλλακτικές ή συμπληρωματικές θέσεις, να συγκεντρώνουν τα πυρά τους και να διατηρήσουν το βεληνεκές ασφάλειας τους.

Η επιδέξια ενσωμάτωση, στο αμυντικό δίκτυο, αντιαρματικών πυρών και κωλυμάτων, εμποδίζει τον εχθρό να βάλλει με ευκολία κατά φίλιων αντιαρματικών συστημάτων. Έτσι οι φίλιες δυνάμεις επιβραδύνουν το ρυθμό κίνησης τους. Με άλλα λόγια αυξάνεται ο χρόνος εμπλοκής των αντιαρματικών βλημάτων και συνεπώς αυξάνεται και η πιθανότητα καταστροφής ενός εχθρικού στόχου. Ανεξάρτητα από το εάν τα αντιαρματικά όπλα επιχειρούν μόνα τους η σε συνεργασία με τις δυνάμεις ελιγμού (άρματα μάχης ή τεθωρακισμένα οχήματα), τοποθετούνται χωριστά και πάντα επιλέγουν πολλαπλές θέσεις πυρός, έτσι ώστε να καλύψουν βασικούς και δευτερεύοντες τομείς πυρός.

Σε κάθε περίπτωση, οι αντιαρματικές δυνάμεις μπορούν να βάλλουν κατά δύο ή περισσότερους στόχους πριν αλλάξουν θέση βολής. Όταν η απόσταση από τον στόχο είναι μικρότερη του βεληνεκούς ασφαλείας, τότε τα αντιαρματικά όπλα μετακινούνται κατάλληλα έτσι ώστε να επανακτήσουν το απαιτούμενο βεληνεκές ασφάλειας. Διαφορετικά, θα πρέπει να αλλάζουν θέση μετά από κάθε εμπλοκή.

Ο έλεγχος και η σειρά μετακίνησης των αντιαρματικών δυνάμεων χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Οι αδυναμίες των τεθωρακισμένων οχημάτων, αλλά και των αντιαρματικών συστημάτων που είναι τοποθετημένα πάνω σε οχήματα, μπορεί να μειωθούν, εάν υπάρξει προσεκτική σχεδίαση και έλεγχος κατά τη μετακίνηση. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την μετακίνηση μιας αντιαρματικής δύναμης είναι η ταχύτητα προσέγγισης του εχθρού, τα κωλύματα που επηρεάζουν την εχθρική κίνηση, η απόσταση από τις επόμενες θέσεις, οι διαδρομές υπό κάλυψη, η απόκρυψη προς τις επόμενες θέσεις, η διαθεσιμότητα των τεθωρακισμένων δυνάμεων και η ορατότητα.

Ιδιαίτερα ως προς την ορατότητα, υπό το φως της ημέρας, οι αντιαρματικές δυνάμεις μετακινούνται πρώτα, ακολουθεί το πεζικό και έπονται τα άρματα μάχης. Σε περίπτωση περιορισμένης ορατότητας, πρώτα μετακινούνται τα άρματα μάχης, μετά τα αντιαρματικά όπλα και τέλος μετακινείται το πεζικό. Η προσεκτική αναγνώριση των δρομολογίων και των επόμενων θέσεων, μειώνει το χρόνο της κίνησης. Σε συνθήκες περιορισμένης ορατότητας τα διαθέσιμα όργανα νυχτερινής παρατήρησης των αντιαρματικών όπλων δίνουν τη δυνατότητα στον σκοπευτή να βάλλει κατά στόχων, αν και οι παράγοντες του περιβάλλοντος μειώνουν την απόσταση εμπλοκής των στόχων αυτών.

Το άρθρο Αντιαρματικά Όπλα: Η χρήση τους στο πεδίο της μάχης δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Όπως ανακοινώθηκε από το Αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών το Μαρόκο αιτήθηκε, και το αίτημα εγκρίθηκε, την προμήθεια 8.500 πυρομαχικών διαφόρων τύπων, συνολικής αξίας $ 985 εκατομμυρίων. Το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης ($ 776 εκατομμύρια) αφορά στην προμήθεια 400 εκτοξευτών M-220A2 TOW, 2.429 αντιαρματικών βλημάτων TOW-2A (οι 28 εκπαιδευτικοί), αδιευκρίνιστου αριθμού σκοπευτικών ITAS (Improved Target Acquisition System) και υλικών και υπηρεσιών υποστήριξης και εκπαίδευσης.

Τα $ 209 εκατομμύρια αφορούν στην προμήθεια όπλων για τα 25 νέα, υπό προμήθεια, F-16 Block.72 της χώρας και συγκεκριμένα 5.810 βομβών Mk.82-1, 300 βομβών Mk.84-4, αναλώσιμα και θερμοβολίδες συστημάτων αυτοπροστασίας και συλλογές τροποποίησης για 105 κατευθυνόμενες βόμβες JDAM (Joint Direct Attack Munitions) και GBU-10/12/16.

Το άρθρο Αμερικανικά βλήματα και βόμβες, αξίας $ 985 εκατομμυρίων, για το Μαρόκο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Μετά την κρίση των Ιμίων, τον Ιανουάριο του 1996, η Ελλάδα προχώρησε στην υλοποίηση διαδοχικών ΕΜΠΑΕ (Ενιαίο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Ανάπτυξης και Εκσυγχρονισμού) με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Όμως, η προσπάθεια αυτή έμεινε ημιτελείς καθώς η Συμφωνία της Μαδρίτης (1997), η Συμφωνία του Ελσίνκι (1999), οι ανάγκες χρηματοδότησης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και η «απογραφή» της οικονομίας, από την πρώτη κυβέρνηση Καραμανλή (2004-2007), που εκτίναξε το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού στο 7,6% του ΑΕΠ και οδήγησε στην πολιτική της «ήπιας δημοσιοοικονομικής προσαρμογής», είχαν ως αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση των αμυντικών δαπανών, ιδιαίτερα από το 2004 και μετά.

Στη συνέχεια ήρθε η οικονομική κρίση και από το 2010 και μετά οι εξοπλισμοί έπαψαν, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων (εκσυγχρονισμός P-3, αναβάθμιση F-16, προμήθεια OH-58 Kiowa Warrior). Σε κάθε περίπτωση, οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις αρχίζουν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα παλαιότητας των μέσων τους, ιδιαίτερα ο Ελληνικός Στρατός (ΕΣ), ο οποίος απορρόφησε το μικρότερο ποσοστό των αμυντικών δαπανών, μετά το 1996, συγκριτικά με το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) και την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ).

Σήμερα, αρκετά οπλικά συστήματα που χρησιμοποιεί ο ΕΣ χρήζουν αντικατάστασης, ενώ, σε αρκετές περιπτώσεις, και οι αριθμοί των εν υπηρεσία συστημάτων, δεν επαρκούν για να καλύψουν όλες τις επιχειρησιακές ανάγκες. Είναι προφανές ότι με τα σημερινά οικονομικά δεδομένα δεν πρόκειται να υπάρξουν μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα διότι χρήματα δεν υπάρχουν. Με τα σημερινά δεδομένα είναι αμφίβολο εάν η χώρα μας θα μπορέσει να υλοποιήσει νέα εξοπλιστικά προγράμματα πριν το 2020, στην καλύτερη περίπτωση, ή το 2025, στη χειρότερη.

Υπό αυτές τις συνθήκες τι απομένει; Μια λύση είναι η απόκτηση μεταχειρισμένων μέσων. Πρόκειται για μια λύση που πολλές φορές έχει επιλεγεί από την Ελλάδα (προσφάτως με τα ελικόπτερα OH-58D Kiowa Warrior). Να ξεκαθαρίσουμε ότι εμείς, όπως πιστεύουμε και εσείς, θα προτιμούσαμε την προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων με τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και την ενεργοποίηση της εγχώριας έρευνας και ανάπτυξης, αλλά, όπως προαναφέραμε, αυτό είναι αδύνατο τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αφενός για οικονομικούς λόγους, αφετέρου διότι όλες οι κυβερνήσεις, εδώ και χρόνια, αδιαφορούν, σε εγκληματικό βαθμό, για την ενεργοποίηση και υποστήριξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.

Με αυτά τα δεδομένα, αναζητήσαμε, στην ευρωπαϊκή αγορά, περιπτώσεις μεταχειρισμένων οπλικών συστημάτων τα οποία θα μπορούσαν να ενδιαφέρουν τον ΕΣ. Διευκρινίζουμε, ότι το άρθρο περιορίζεται σε χερσαία οπλικά συστήματα της αγοράς της Δυτικής Ευρώπης.

Βέβαια, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η μεγάλη ευρωπαϊκή δεξαμενή της δεκαετίας του 1990 και του 2000 έχει «στερέψει» και λίγα πράγματα απομένουν να διεκδικηθούν. Όμως εντοπίσαμε κάποιες αξιόλογες περιπτώσεις. Όχι ότι πρόκειται για νέα συστήματα ή ότι δεν ενέχουν κόστος απόκτησης και εν συνεχεία χρήσης, αλλά τα περισσότερα είναι αναβαθμισμένα συστήματα, καλύτερα ή όμοια με αυτά που ήδη βρίσκονται σε υπηρεσία από τον ΕΣ.

Μη-επανδρωμένα αεροχήματα (UAV)

Η μόνη περίπτωση, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα κατά τη γνώμη μας, έρχεται από τη Γαλλία η οποία βρίσκεται σε φάση αντικατάστασης των 18 Le Sperwer που διαθέτει με 14 νέα, τύπου Patroller. Τα γαλλικά Le Sperwer είναι ακριβώς ίδια με τα ελληνικά, συνεπώς θα μπορούσε να εξεταστεί η προμήθεια τους και να αυξηθεί έτσι ο στόλος των ελληνικών Le Sperwer, από τα 14 που είναι σήμερα (τέσσερα ολοκληρωμένα συστήματα), στα 32 (οκτώ ολοκληρωμένα συστήματα). Κάθε ολοκληρωμένο σύστημα αποτελείται από τέσσερα αεροσκάφη, ένα όχημα ελέγχου εδάφους, ένα όχημα επικοινωνιών, ένα όχημα συντήρησης, μία πλατφόρμα εκτόξευσης και οχήματα περισυλλογής.

Με 32 Le Sperwer ο ΕΣ θα μπορεί να καλύψει καλύτερα τις επιχειρησιακές του ανάγκες, σε επίπεδο συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης, στους δύο μεγάλους σχηματισμούς του: Το Δ’ ΣΣ και της ΑΣΔΕΝ, όπου τα Le Sperwer  υπηρετούν στο 1^ο Συγκρότημα Επικοινωνιών Ηλεκτρονικού Πολέμου Πληροφορικής και Επιτήρησης (1^ο ΣΕΗΠΠΕΠ) του Δ’ ΣΣ και στον Λόχο Μη-Επανδρωμένων Αεροχημάτων (Λ/ΜΕΑ) του 472^ου Τάγματος Επιτήρησης-Πληροφορικής (472 ΤΕΠΠ) της ΑΣΔΕΝ, αντίστοιχα.

Βέβαια υπάρχει και ο αντίλογος που εδράζεται στην πραγματικότητα ότι από τις χώρες που έχουν εντάξει σε υπηρεσία το Le Sperwer, δηλαδή η Γαλλία, η Ελλάδα, ο Καναδάς, η Ολλανδία και η Σουηδία, η Γαλλία τα αντικαθιστά με τα Patroller, όπως προείπαμε, ενώ ο Καναδάς, η Ολλανδία και η Σουηδία τα έχουν αποσύρει.

Αντιαρματικά συστήματα

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις αντιαρματικών συστημάτων έρχονται από τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ιταλία.

O Γαλλικός Στρατός βρίσκεται σε φάση αντικατάστασης 528 εκτοξευτών MILAN (428 φορητών και 100 προσθαφαιρούμενων σε οχήματα VAB και VBL) και 76 φορητών εκτοξευτών FGM-148 Javelin (με 260 βλήματα μέγιστου βεληνεκούς 2,5 χιλιομέτρων) με 400 εκτοξευτές MMP (οι παραδόσεις έχουν ήδη ξεκινήσει). Ομοίως, ο Βέλγικος Στρατός βρίσκεται σε φάση αντικατάστασης, ήδη από το 2014, 66 εκτοξευτών MILAN από ισάριθμους Spike-MR.

Οι MILAN του Γαλλικού και του Βελγικού Στρατού είναι αναβαθμισμένοι και μπορούν να χρησιμοποιούν βλήματα των νεότερων εκδόσεων MILAN-3 και MILAN-ER μέγιστου βεληνεκούς 3 χιλιομέτρων, τη στιγμή που ο ΕΣ χρησιμοποιεί βλήματα της έκδοσης MILAN-1, αν και σύμφωνα με ορισμένες ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες χρησιμοποιεί και βλήματα της έκδοσης MILAN-2.

Στην έκδοση MILAN-2 το βλήμα έχει μεγαλύτερη διάμετρο (115 χιλιοστών αντί των 103 χιλιοστών της έκδοσης MILAN-1) και ενσωματώνει μια προέκταση στη κατάληξη του βλήματος, η χρήση της οποίας διευκολύνει τη διάτρηση της θωράκισης, στη βάση της αρχής της κινητικής ενέργεια.

Αυτή η προέκταση αυτή μετουσιώνει την κινητική ενέργεια που αποκτά κατά την πτήση σε μερική διάτρηση, έτσι ώστε η κυρίως πολεμική κεφαλή να έχει «ευκολότερο» έργο. Η έκδοση MILAN-2T (Tandem) ενσωματώνει δύο (2) πολεμικές κεφαλές, την κύρια, που βρίσκεται στο σώμα του βλήματος, και μια δεύτερη, που είναι ενσωματωμένη στην προαναφερθείσα προέκταση της έκδοσης MILAN-2.

Στην έκδοση MILAN-3, η οποία αναπτύχθηκε για την προσβολή αρμάτων μάχης με επιπρόσθετη θωράκιση ERA, έχει αφαιρεθεί η προέκταση και οι δύο πολεμικές κεφαλές έχουν τοποθετηθεί σε κάθετη σειρά εντός του σώματος του βλήματος. Η ποιο πρόσφατη έκδοση MILAN-ER σημειώνει αυξημένο βεληνεκές (3 χιλιόμετρα) και σύμφωνα με την MBDA επιτυγχάνει καλύτερα ποσοστά διατρητικότητας.

Οι γαλλικοί MILAN είναι μια καλή ευκαιρία για τον ΕΣ να ενισχύσει αριθμητικά και να αυξήσει την ισχύ της αντιαρματικής του άμυνας, σε επίπεδο Τάγματος, δεδομένου ότι στον ΕΣ οι MILAN είναι εντεταγμένοι στους ΛΥΤ (Λόχος Υποστήριξης Τάγματος), ενώ παράλληλα, θα μπορούσαν να αποσυρθούν οι AT-4 Fagot, να αυξηθεί έτσι η ομοιοτυπία και να μειωθούν οι δαπάνες υποστήριξης.

Όσο για τους FGM-148 Javelin ο αριθμός των 76 εκτοξευτών είναι μικρός και θα μπορούσαν να αποκτηθούν μόνο για επιλεκτική χρήση από τις Ειδικές Δυνάμεις ή τις ΕΑΝ (Επιλαρχία Αναγνωρίσεων) του Δ’ ΣΣ (Δ’ Σώμα Στρατού) ή την ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου), για παράδειγμα.

Η Ιταλία βρίσκεται και αυτή σε διαδικασία αντικατάστασης 714 εκτοξευτών MILAN, της έκδοσης MILAN-2Τ, και 432 μονών εκτοξευτών TOW-2, της αμερικανικής Raytheon με 354 εκτοξευτές και πάνω από 4.300 βλήματα Spike-MR (ήδη έχουν παραδοθεί 173 εκτοξευτές).

Η περίπτωση των ιταλικών MILAN-2T επισκιάζεται από την περίπτωση των ικανότερων γαλλικών και βελγικών, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν βλήματα των εκδόσεων MILAN-3 και MILAN-ER, κάτι που δεν μπορούν οι ιταλικοί MILAN-2T.

Από την άλλη οι ιταλικοί TOW-2 δεν διαφέρουν από τους ελληνικούς, αφού όλοι οι ελληνικοί TOW έχουν αναβαθμιστεί στο επίπεδο TOW-2. Συνεπώς σε επίπεδο ποιότητας οι ιταλικοί TOW δεν προσθέτουν κάτι νέο. Πιθανή προμήθεια τους θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο εάν θέλουμε να αυξήσουμε αριθμητικά τους TOW-2 που βρίσκονται σε υπηρεσία από τον ΕΣ, ως μέσω πύκνωση της αντιαρματικής μας άμυνας, σε επίπεδο Ταξιαρχίας, δεδομένου ότι στον ΕΣ οι TOW είναι εντεταγμένοι στους ΛΑΤ (Λόχος Αντιαρματικής Άμυνας) και οι ΛΑΤ στις Ταξιαρχίες.

Άρματα μάχης

Εδώ υπάρχουν δύο (2) πραγματικά ενδιαφέρουσες περιπτώσεις αρμάτων μάχης τύπου Leopard-2A4. Πρόκειται για 108 Leopard-2A4 της Ισπανίας και τα 93 της Φιλανδίας. Από τα 108 ισπανικά Leopard-2A4, τα 54 βρίσκονται σε καθεστώς αποθήκευσης, ενώ τα υπόλοιπα 54 αναμένεται να τεθούν σε αποθήκευση σύντομα, καθώς ο Ισπανικός Στρατός έχει αποφασίσει να στηριχτεί αποκλειστικά στη χρήση των 219 Leopard-2E (έκδοση του Leopard-2A6), που απέκτησε νέα, σε αντίθεση με τα Leopard-2A4 που απέκτησε μεταχειρισμένα από τη Γερμανία.

Το 2013 η Ισπανία διέθεσε προς πώληση τα 108 Leopard-2A4 που διαθέτει στο Περού, αλλά το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους η Λατινοαμερικανική χώρα τα απέρριψε με την αιτιολογία ότι η συντήρηση τους ήταν ακριβή για τα οικονομικά της δεδομένα. Έτσι τα 108 ισπανικά Leopard-2A4 παραμένουν διαθέσιμα. Είναι ίδια με τα ελληνικά, και αποτελούν μια καλή ευκαιρία για τον ΕΣ.

Ίδια ενδιαφέρουσα περίπτωση και τα 93 φιλανδικά Leopard-2A4. Το 2003 η Φιλανδία προμηθεύτηκε 124 μεταχειρισμένα Leopard-2A4 από τη Γερμανία, εκ των οποίων 12 μετατράπηκαν σε γεφυροφόρα και 12 χρησιμοποιήθηκαν ως πηγή άντλησης ανταλλακτικών (άλλα 15 Leopard-2A4 αγοράστηκαν από τη Γερμανία το 2009 για τον ίδιο λόγο). Τον Ιανουάριο του 2014 αποφασίστηκε η προμήθεια, έναντι του ποσού των € 200 εκατομμυρίων, 100 μεταχειρισμένων ολλανδικών Leopard-2A6 προς αντικατάσταση των ισάριθμων Leopard-2A4, εκ των οποίων επτά (7) έχουν μετατραπεί σε συστήματα εγγύς αντιαεροπορικής άμυνας (Marksman), ενώ τα υπόλοιπα 93 βρίσκονται σε καθεστώς αποθήκευσης και προς πώληση.

Δυστυχώς η Ελλάδα δεν παρακολούθησε τις εξελίξεις στο ολλανδικό οπλοστάσιο, τις πενταετίας 2011-2016, με αποτέλεσμα να χάσει μια χρυσή ευκαιρία να αποκτήσει 170 μεταχειρισμένα ολλανδικά Leopard-2A6, ανάλογων δυνατοτήτων με τα ελληνικά Leopard-2HEL. Συγκεκριμένα, η Ολλανδία απέκτησε, την περίοδο 1981-1986, 445 Leopard-2, εκ των οποίων 330 αναβαθμίστηκαν, το 1993, στο επίπεδο Leopard-2A5. Αργότερα, 188 εξ αυτών αναβαθμίστηκαν στο επίπεδο Leopard-2A6, ενώ τα υπόλοιπα 257 πωλήθηκαν σε τρίτες χώρες, όπως η Αυστρία και η Νορβηγία.

Τον Απρίλιο του 2011, για λόγους μείωσης των αμυντικών δαπανών, η Ολλανδία αποφάσισε να αποσύρει και να πωλήσει 170 από τα 188 Leopard-2A6 που είχε στο οπλοστάσιο της (τα 18 εναπομείναντα Leopard-2A6, μαζί με 100 άτομα προσωπικό, υπηρετούν στην 414^η Επιλαρχία που έχουν συγκροτήσει από κοινού η Γερμανία και η Ολλανδία). Από τα 170 Leopard-2A6, 20 αγοράστηκαν από τον Καναδά, 37 από την Πορτογαλία και 100 από την Φιλανδία, όπως προείπαμε, προς αντικατάσταση ισάριθμων Leopard-2A4.

Η αδιαφορία για τα ολλανδικά Leopard-2A6 έρχεται να προστεθεί στην αδικαιολόγητη αδράνεια που έδειξε η Ελλάδας τη διετία 2004-2005, όταν είχαμε την χρυσή ευκαιρία να «σαρώσουμε» τα γερμανικά αποθέματα των Leopard-2A4. Δυστυχώς, αυτή μας την αδράνεια εκμεταλλεύτηκε η Τουρκία.

Συγκεκριμένα, ως γνωστόν, τα 183 ελληνικά Leopard-2A4 αποκτήθηκαν, από τα γερμανικά αποθέματα, στο πλαίσιο της λεγόμενης «ενδιάμεσης λύσης» του προγράμματος προμήθειας των 170 Leopard-2HEL. Η σχετική σύμβαση, ύψους € 280.018.240, υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2005.

Τον Μάιο του 2007 αποφασίστηκε η προμήθεια 26 επιπλέον Leopard-2A4, εκ των οποίων τα 13 θα χρησιμοποιούνταν ως πηγή άντλησης ανταλλακτικών, ενώ τα υπόλοιπα 13 θα αντικαθιστούσαν ισάριθμα Leopard-1A5 της 3^ης Ίλης Μέσων Αρμάτων της 32^ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών. Δυστυχώς όμως πελαγοδρομήσαμε, για μια ακόμα φορά, με αποτέλεσμα, τον Ιούνιο του 2009, η Γερμανία να ενημερώσει την Ελλάδα ότι τα 26 Leopard-2A4 δεν ήταν πλέον διαθέσιμα καθώς διατέθηκαν σε άλλη χώρα.

Σαν να μην έφτανε αυτό, το 2005, τη στιγμή που η Ελλάδα διαπραγματευόταν με τη Γερμανία την «ενδιάμεση λύση», δηλαδή όταν είχαμε τη χρυσή ευκαιρία να «σαρώσουμε» τα γερμανικά αποθέματα των Leopard-2A4, ήρθε η Τουρκία και κινήθηκε ταχύτατα, εκεί που η Ελλάδα αργοπορούσε. Έτσι, το Νοέμβριο του 2005 υπογράφηκε σύμβαση, ύψους € 365.000.000, για την προμήθεια 298 Leopard-2A4, ενώ, τον Μάρτιο του 2010, υπογράφηκε νέα σύμβαση για την προμήθεια 56 επιπλέον Leopard-2A4. Πάλι απούσα η Ελλάδα.

Αυτό στο παρελθόν. Στο σήμερα η άποψη μας είναι ότι η Ελλάδα θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά τις περιπτώσεις των 108 ισπανικών και 93 φιλανδικών Leopard-2A4.

Πυροβολικό

Οι δύο (2) πραγματικά ενδιαφέρουσες περιπτώσεις αφορούν στα αυτοκινούμενα πυροβόλα PzH-2000 της Ολλανδία και της Γερμανίας, για τις οποίες έχουμε αναφερθεί λεπτομερώς στο άρθρο μας «81 μεταχειρισμένα PzH-2000 μας περιμένουν, θα ενδιαφερθούμε;». Εδώ το μόνο που θα επαναλάβουμε είναι ότι η Ολλανδία διατηρεί σε καθεστώς αποθήκευσης και διαθέτει προς πώληση 33 PzH-2000, ενώ άλλα 48 PzH-2000 διατηρεί σε καθεστώς αποθήκευσης και διαθέτει προς πώληση η Γερμανία. Κατά την άποψη μας και οι δύο (2) περιπτώσεις θα πρέπει να εξεταστούν σοβαρά από την Ελλάδα.

Φυσικά, όλες οι παραπάνω περιπτώσεις εμπεριέχουν οικονομικό κόστος, τόσο απόκτησης, όσο και εν συνεχεία χρήσης και υποστήριξης. Ωστόσο, δεδομένης της οικονομικής δυστοκίας της χώρας, πρόκειται για ενδιαφέρουσες ευκαιρίες απόκτησης συστημάτων που ήδη βρίσκονται σε υπηρεσία από τον ΕΣ, συνεπώς δεν απαιτούν δαπάνες δημιουργίας νέας υποδομής υποστήριξης. Ελπίζουμε ότι αυτές, οι λίγες, ευκαιρίες δεν θα περάσουν ανεκμετάλλευτες από τον ΕΣ.

Το άρθρο Μεταχειρισμένα οπλικά συστήματα για τον ΕΣ: Υπάρχουν ευκαιρίες; δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ο Αμερικανικός Στρατός ανακοίνωσε ότι υπέγραψε, με τη Raytheon, συμβόλαιο ύψους $ 21 εκατομμυρίων για την ανάπτυξη ενός νέου κινητήρα για τα αντιαρματικά βλήματα TOW. Το πρόγραμμα που είναι διάρκειας τριών ετών, στοχεύει στην ανάπτυξη ενός νέου κινητήρα για αύξηση του μέγιστου βεληνεκούς όλων των βλημάτων TOW (TOW-2A, TOW-2B και των εκδόσεων τους). Το πρόγραμμα υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της απόφασης διατήρησης των αντιαρματικών TOW, στο αμερικανικό οπλοστάσιο, τουλάχιστον μέχρι το 2050.

Το άρθρο Νέο κινητήρα για τα TOW αναπτύσσει η Raytheon δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής Roketsan ολοκληρώθηκε η ανάπτυξη του κατευθυνόμενου αντιαρματικού βλήματος OMTAS (Orta Menzilli Tanksavar Silah Sistemi), διαμετρήματος 160 χιλιοστών, και πλέον έχει ξεκινήσει η παραγωγή του, στο πλαίσιο του προγράμματος προμήθειας 260 νέων τεθωρακισμένων οχημάτων αντιαρματικής άμυνας για τον Τουρκικό Στρατό, το συμβόλαιο του οποίου υπογράφηκε στις 27 Ιουνίου του 2016 και τέθηκε σε ισχύ στις 14 Οκτωβρίου του ίδιου έτους.

Το πρόγραμμα αφορά στην προμήθεια 76 τροχοφόρων οχημάτων Pars-STA (4 x 4) και 184 ερπυστριοφόρων Kaplan-STA (Kaplan-10), αμφότερα της FNSS, τα οποία θα ενσωματώνουν δύο διπλούς εκτοξευτές κατευθυνόμενων αντιαρματικών βλημάτων OMTAS. Εκτός των εκτοξευτών, τα οχήματα θα ενσωματώνουν και ολοκληρωμένο συγκρότημα σκοπευτικών ημέρας και νύκτας, καθώς και συζυγές πολυβόλο των 7,62 χιλιοστών.

Το OMTAS αποτελεί έκδοση του UMTAS, το οποίο εξοπλίζει τα επιθετικά ελικόπτερα T-129. Σύμφωνα με ανακοίνωση της FNSS, του περασμένου Απριλίου, το πρόγραμμα βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και το πρώτο Kaplan-STA άφησε τη γραμμή παραγωγής για να υποστεί τις προβλεπόμενες δοκιμές και να παραδοθεί στον Τουρκικό Στρατό, εντός του 2018. Σύμφωνα με το ισχύος χρονοδιάγραμμα οι παραδόσεις των 260 οχημάτων θα ολοκληρωθούν το 2021. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις αρχές καλοκαιριού άφησε τη γραμμή παραγωγής και το πρώτο Pars-STA.

H ανάπτυξη του UMTAS ξεκίνησε το 2005 με τη φάση της σχεδίασης, η οποία ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 2008. Ακολούθησε η φάση της ανάπτυξης και των δοκιμών αξιολόγησης, η οποία ολοκληρώθηκε το 2015, ενώ η παραγωγή του ξεκίνησε το 2016.

Το OMTAS είναι βλήμα μήκους 1,8 μέτρων, βάρους 35 κιλών, ενσωματώνει υπέρυθρο ερευνητή και επιτυγχάνει μέγιστο βεληνεκές 4 χιλιόμετρα (ελάχιστο βεληνεκές: 200 μέτρα). Επιχειρεί με τέσσερις διαφορετικά σενάρια εμπλοκής: Εγκλωβισμός στόχου πριν την εκτόξευση, εγκλωβισμός στόχου μετά την εκτόξευση, fire-and-forget και ανανέωση δεδομένων εν πτήση.

Σε υπηρεσία τα 260 νέα αντιαρματικά συστήματα αναμένεται να αντικαταστήσουν μονούς αντιαρματικούς εκτοξευτές TOW. Συνολικά ο Τουρκικός Στρατός διατηρεί σε υπηρεσία 413 εκτοξευτές TOW, εκ των οποίων 48 είναι διπλοί και εξοπλίζουν τα τεθωρακισμένα οχήματα ACV-300 ATV, που παραδόθηκαν την περίοδο 1992-1993. Οι υπόλοιποι 365 εκτοξευτές είναι μονοί και εξοπλίζουν 173 τεθωρακισμένα οχήματα M-113A1 TOW (μετασκευάστηκαν στην Τουρκία) και 192 οχήματα Defender 130.

Το άρθρο Σε παραγωγή τα βλήματα OMTAS, προορίζονται για το πρόγραμμα των 260 νέων αντιαρματικών οχημάτων της Τουρκίας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικός ανακοίνωσε, μέσω της υπηρεσίας DSCA (Defense Security Cooperation Agency), ότι ενέκρινε την προμήθεια των βελτιωμένων σκοπευτικών συστημάτων ITAS (Improved Target Acquisition Systems) της Raytheon για τον εξοπλισμό των αντιαρματικών συστημάτων TOW (το Μπαχρέιν διατηρεί σε υπηρεσία 50 εκτοξευτές).

Η προμήθεια αφορά σε 32 ITAS, 28 επιχειρησιακά και τέσσερα ανταλλακτικά, δυνητικού κόστους $ 80 εκατομμυρίων. Με τη χρήση των συστημάτων ITAS αυξάνει η πιθανότητα εντοπισμού, αναγνώρισης, πρόσκτησης και προσβολής του στόχου από τα TOW.

Υπενθυμίζουμε ότι το Σεπτέμβριο του 2017 το Μπαχρέιν ανακοίνωσε την προμήθεια 221 βλημάτων TOW, εκ των οποίων 107 της ασύρματης έκδοσης, 77 της έκδοσης κατακόρυφης προσβολής και 37 της ασύρματης έκδοσης προσβολής καλά προστατευμένων οχυρώσεων, συνολικού κόστους $ 27 εκατομμυρίων.

Το άρθρο Σκοπευτικά ITAS για τα αντιαρματικά συστήματα TOW του Μπαχρέιν δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.