Σύμφωνα με πληροφορίες σκάφος του Λιμενικού Σώματος συγκρούστηκε με λέμβο διακίνησης μεταναστών στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Χίου. Σε εξέλιξη βρίσκεται επιχείρηση έρευνας και διάσωσης με τη συνδρομή ελικοπτέρου της Πολεμικής Αεροπορίας. Υπάρχουν πληροφορίες για ανταλλαγή πυροβολισμών μεταξύ των λιμενικών και των διακινητών. Ο αριθμός των θυμάτων είναι 14 νεκροί. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία του Λιμενικού, το περιστατικό σημειώθηκε ανοικτά του νησιού, κοντά στην περιοχή Μυρσινίδι.

Η έως τώρα επίσημη ενημέρωση από το Λιμενικό έχει ως εξής: «Σε εξέλιξη επιχείρηση έρευνας και διάσωσης υπό τον συντονισμό του ΕΚΣΕΔ στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του Μυρσινιδίου Χίου μετά από σύγκρουση ταχύπλοου σκάφους με αλλοδαπούς επιβαίνοντες με Πλωτό του Λιμενικού Σώματος. Στην περιοχή βρίσκονται 4 πλωτά του Λιμενικού, 1 ιδιωτικό σκάφος με επιβαίνοντες ιδιώτες δύτες, ενώ στο σημείο βρίσκεται και 1 ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας. Χωρίς τις αισθήσεις τους έχουν εντοπιστεί 4 αλλοδαποί. Επιπλέον, από το συμβάν έχουν τραυματιστεί 2 στελέχη του Λιμενικού, τα οποία διακομίστηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Χίου καθώς και οι 24 διασωθέντες αλλοδαποί.

Η ανακοίνωση του Λιμενικού Σώματος: Τις βραδινές ώρες χθες, ένα φουσκωτό περιπολικό σκάφος του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (Π.Λ.Σ.), το οποίο εκτελούσε προγραμματισμένη περιπολία, εντόπισε ένα φουσκωτό ταχύπλοο (Τ/Χ) σκάφος με αλλοδαπούς επιβαίνοντες να κινείται χωρίς φώτα ναυσιπλοΐας προς τις ανατολικές ακτές της Χίου, στη θαλάσσια περιοχή Μυρσινιδίου. Ο χειριστής του Τ/Χ δεν συμμορφώθηκε στα φωτεινά και ηχητικά σήματα του ΠΛΣ, αντιθέτως ανέστρεψε πορεία και ακολούθησε πρόσκρουση του Τ/Χ στην πλάγια δεξιά πλευρά του ΠΛΣ. Από την σφοδρότητα της πρόσκρουσης, το Τ/Χ ανετράπη και βυθίστηκε, με αποτέλεσμα την πτώση όλων των επιβαινόντων του στη θάλασσα.

Υπό τον συντονισμό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., ξεκίνησε άμεσα επιχείρηση έρευνας και διάσωσης. Στην επιχείρηση συμμετείχαν τέσσερα (04) Περιπολικά σκάφη Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (ΠΛΣ) και ένα ιδιωτικό σκάφος με επιβαίνοντες ιδιώτες δύτες. Από αέρος επιχείρησαν δύο ελικόπτερα της Πολεμικής Αεροπορίας. Συνολικά είκοσι πέντε (25) αλλοδαποί (7 άντρες, 7 γυναίκες και 11 ανήλικοι) περισυλλέχθηκαν από ένα Π.Λ.Σ. τραυματισμένοι και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι, από όπου διακομίστηκαν στο Σκυλίτσειο Νοσοκομείο. Στη συνέχεια, μία γυναίκα εξ αυτών, κατέληξε. Στο νοσοκομείο διακομίστηκαν επίσης δύο μέλη του πληρώματος του ΠΛΣ (1 άντρας και 1 γυναίκα). Ο άνδρας λιμενικός ήδη έχει πάρει εξιτήριο και η γυναίκα παραμένει νοσηλευόμενη για περαιτέρω εξετάσεις. Κατά τη διάρκεια των ερευνών, από δύο ΠΛΣ εντοπίστηκαν και περισυλλέχθηκαν συνολικά 14 σοροί (11 αντρών και 3 γυναικών). Οι σοροί μεταφέρθηκαν με τα ΠΛΣ στο λιμάνι και ακολούθως στο Σκυλίτσειο Νοσοκομείο, για τη διενέργεια νεκροψίας-νεκροτομής. Συνολικά οι σοροί είναι δεκαπέντε (15).

Προανάκριση διενεργείται από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Χίου. Οι έρευνες προς εντοπισμό πιθανόν αγνοουμένων αλλοδαπών συνεχίζονται με πέντε (05) Περιπολικά σκάφη Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (ΠΛΣ) ενώ απογειώθηκε και ένα ελικόπτερο Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. Τυχόν εξελίξεις θα γνωστοποιηθούν με νεότερο δελτίο τύπου. Διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό του φουσκωτού περιπολικού σκάφους του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. (Π.Λ.Σ.), έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα www.hcg.gr, όπου διακρίνεται το σημείο πρόσκρουσης στη δεξιά πλευρά.

Το άρθρο Σοβαρό επεισόδιο μεταξύ σκάφους του Λιμενικού Σώματος και διακινητών στη Χίο: Νεκροί και τραυματίες δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με πηγές του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, τις βραδινές ώρες της 18ης Νοεμβρίου 2025, δύο τουρκικά αλιευτικά σκάφη εισήλθαν εντός των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων (Ε.Χ.Υ.), στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Αγαθονησίου και αλίευαν, παρουσία δύο σκαφών της τουρκικής Ακτοφυλακής.

Στο σημείο έσπευσαν τρία Περιπολικά Σκάφη του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., προς αναγνώριση των τουρκικών αλιευτικών σκαφών και προέβησαν σε επανειλημμένες οπτικές και ηχητικές προειδοποιήσεις προς τα ανωτέρω σκάφη για άμεση αποχώρηση, με αρνητικά αποτελέσματα. Παρά τις συστάσεις, τουρκικό αλιευτικό εκτέλεσε επικίνδυνους ελιγμούς με κίνδυνο εμβολισμού ενός εκ των τριών Περιπολικών Σκαφών του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.. Κατόπιν τούτου, το πλήρωμα του περιπολικού σκάφους προέβη σε ρίψη προειδοποιητικών βολών, σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες εμπλοκής. Ακολούθως, τα τουρκικά σκάφη αποχώρησαν από τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα.

Το άρθρο Αγαθονήσι: Τουρκικό αλιευτικό αποπειράθηκε να εμβολίσει σκάφος του Λιμενικού Σώματος, προειδοποιητικά πυρά κατά του τουρκικού σκάφους δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η Τουρκική Ακτοφυλακή ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να αποκτήσει το δικό της ναυπηγείο, το οποίο θα βρίσκεται στην περιοχή της χερσονήσου της Καλλίπολης, στην Ανατολική Θράκη. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τη Γενική Διοίκηση Παράκτιας Ασφάλειας, του Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, η οποία πραγματοποιεί αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και αποστολές παράνομης μετανάστευσης. Το ναυπηγείο θα κατασκευαστεί σε χώρο εμβαδού 323.498 τετραγωνικών μέτρων. Το ναυπηγείο θα χρησιμοποιηθεί για τη ναυπήγηση μέσων, τα οποία θα χρησιμοποιεί η Τουρκική Ακτοφυλακή, ενώ θα μπορεί να πραγματοποιήσει και εργασίες υποστήριξης, συντήρησης και αναβάθμισης, από την ίδια την Τουρκική Ακτοφυλακή ή σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρίες. Ο λόγος που η Τουρκική Ακτοφυλακή προχωράει στην απόκτηση δικού της ναυπηγείου είναι η μείωση του χρόνου παραλαβής νέων πλοίων ή πλοίων μετά από αναβάθμιση, καθώς και η συμπίεση του κόστους. Στην περίπτωση που μια ιδιωτική εταιρία επιλεγεί για την ναυπήγηση νέων πλοίων θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει να ναυπηγήσει τα νέα πλοία στα δικά της ναυπηγεία ή της Τουρκικής Ακτοφυλακής ή και στα δύο.

Το άρθρο Η Τουρκική Ακτοφυλακή αποκτά το δικό της ναυπηγείο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Τις προηγούμενες ημέρες γίναμε μάρτυρες απανωτών περιστατικών στα οποία τα πλωτά σκάφη του Λιμενικού Σώματος αντιμετώπισαν είτε τη προκλητικότητα της τουρκικής ακτοφυλακής είτε σοβαρά περιστατικά δίωξης του οργανωμένου εγκλήματος. Η εθνική ασφάλεια ενός κράτους δεν περιλαμβάνει μόνον τις Ένοπλες Δυνάμεις και συνεπώς θεωρούμε πως η παράμετρος του Λιμενικού Σώματος (ΛΣ) στην εθνική ασφάλεια είναι κομβική. Ως εκ τούτων θεωρήσαμε πως θα ήταν ενδιαφέρον ένα άρθρο – ανάλυση που θα περιέγραφε το συνολικό πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό του ΛΣ με έμφαση στα επιχειρησιακά μέσα (πλωτά και ενάερια) που θα το καταστήσουν μια πραγματική Ακτοφυλακή.

Γράφουν οι Γιάννης Νικήτας και Κωνσταντίνος Τόλιας

Στο Αιγαίο διεξάγεται τα τελευταία χρόνια ένας ακήρυχτος πόλεμος που ξεφεύγει από τα στενά όρια παραβατικών συμπεριφορών και λαμβάνει εθνικές διαστάσεις. Και αυτό διότι η συγκεκριμένη μορφή πολέμου, που έχει όλα τα χαρακτηριστικά του πολέμου “χαμηλής έντασης”, απειλεί με διάρρηξη τον εθνικό και κοινωνικό ιστό. Αναφερόμαστε φυσικά στο πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης και γενικότερα του οργανωμένου εγκλήματος, όπως αυτό εκδηλώνεται στον χώρο του Αιγαίου με την παράνομη μεταφορά λαθρομεταναστών καθώς και τις λοιπές ενέργειες παράνομης διακίνησης φορτίων όπως όπλων και ναρκωτικών από τα τουρκικά παράλια προς τις ελληνικές ακτές και την προσπάθεια των ελληνικού κράτους και των μηχανισμών του να το αντιμετωπίσουν. Τις περισσότερες φορές με την ανοχή αν όχι τη συνενοχή της Τουρκικής Ακτοφυλακής.

Επιχειρησιακές προκλήσεις

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες το περιβάλλον ασφαλείας στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο έχει μεταβληθεί δραματικά. Η εμφάνιση της απειλής της λαθρομετανάστευσης, η έκρηξη της απειλής της τρομοκρατίας, ημεδαπής και κυρίως διεθνούς, η ραγδαία άυξηση της εγκληματικότητας καθώς και και η αναβάθμιση και διασύνδεση με τις παραπάνω μορφές απειλών της «εξ ανατολών» απειλής, διαμορφώνουν νέα δεδομένα στον ευαίσθητο τομέα της ασφάλειας με προεκτάσεις που φτάνουν να αφορούν ακόμη και την εθνική άμυνα και ασφάλεια. Υπό τις συνθήκες αυτές γίνονται άμεσα ορατά η σημασία και ο ρόλος των Σωμάτων Ασφαλείας που καλούνται να ξεφύγουν από τα πλαίσια της έως τώρα λειτουργίας τους και να συνθέσουν, από κοινού με τις Ένοπλες Δυνάμεις και τις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας, έναν ολοκληρωμένο ολιστικό μηχανισμό άμυνας και ασφάλειας.

Υπό τις πάνω περιγραφόμενες συνθήκες γίνεται εύκολα αντιληπτός ο ρόλος και η σημασία του Λ.Σ – Ελληνικής Ακτοφυλακής στην συνολική διαχείριση του προβλήματος ασφαλείας που αντιμετωπίζει η χώρα. Μια χώρα, περιβαλλόμενη κατά τα 3/4 από θάλασσα, με ατελείωτα χιλιόμετρα ακτογραμμής, αναρίθμητα νησιά, νησίδες και βραχονησίδες, με σημαντικό αριθμό από τα τελευταία να βρίσκονται στο στόχαστρο του κύριου δυνητικού αντιπάλου, σταυροδρόμι περιοχών με μεγάλη γεωπολιτική, γεωστρατηγική και εσχάτως γεωοικονομική/ γεωενεργειακή αξία και φορέας πάσης φύσεως μορφών εγκληματικότητας.

Το Λ.Σ-Ελληνική Ακτοφυλακή οφείλει να εκσυγχρονίσει της δομή του, την οργάνωση, την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό του, αν θέλει να προβάλλει δύναμη ικανή να λάβει την θέση που του αρμόζει στον ολοκληρωμένο μηχανισμό άμυνας και ασφάλειας που πρέπει να δημιουργηθεί, ώστε να λειτουργήσει ως πραγματική και όχι εικονική ασπίδα προστασίας των συμφερόντων της χώρας. Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης, που σημαιωτέων έπρεπε να ξεκινήσει χθες, καθώς ήταν ορατές από χρόνια οι εμφανιζόμενες και εκκολαπτόμενες μορφές απειλών, πρέπει να στοχεύει στην πρόσδωση στο Λ.Σ χαρακτήρα και μορφή στρατιωτικής δύναμης καθώς μόνο έτσι είναι δυνατή η αντιμετώπιση των παρούσων και μελλοντικών μορφών απειλών.

Όσον αφορά τις τελευταίες, αυτές διακρίνονται κατά βάση και δύο κατηγορίες:

1) Την απειλή που συνίσταται από το ημεδαπό και διεθνές οργανωμένο έγκλημα και την τρομοκρατία και εκφράζεται με διάφορους τρόπους και πτυχές (δουλεμπόριο, λαθρεμπόριο, παράνομη εκμετάλλευση του αλιευτικού πλούτου της χώρας, σκόπιμη θαλάσσια ρύπανση)

και

2) Την απειλή που συνίσταται από κρατικούς δρώντες (κράτη, κυρίως αλλά όχι μόνο την Τουρκία) και που στοχεύει στην αλλαγή του υφιστάμενου status quo σε βάρος της χώρας μας. Το παραπάνω υλοποιείται με συνδυασμό μέσων και μεθόδων όπως η αμφισβήτηση του θαλάσσιου και εναέριου χώρου, η αμφισβήτηση της κυριότητας νησίδων και βραχονησίδων, η τάξη ζητημάτων αναφορικά με θέματα έρευνας και διάσωσης, η παράνομη παρουσία τουρκικών αλιευτικών σκαφών, υπό τη συνοδεία πολλές φορές σκαφών της Τουρκικής ακτοφυλακής, σε Ελληνικά χωρικά ύδατα και τελευταία η αμφισβήτηση του υποθαλασσίου ορυκτού πλούτου της χώρας.

Πρέπει να τύχει ιδιαίτερης υπογράμμισης το γεγονός πως οι παραπάνω, χονδρικά παρουσιαζόμενες, κατηγορίες απειλών δεν είναι ανεξάρτητες και άσχετες μεταξύ τους. Υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια ισχυρές ενδείξεις, αν όχι αποδείξεις, της συμμετοχής και εμπλοκής του Τουρκικού «βαθέως» και όχι μόνο κράτους σε θέματα όπως η προώθηση λαθρομεταναστών στη χώρα μας με κίνητρα που δεν σχετίζονται μόνο με την ικανοποίηση στενά οικονομικών σκοπιμοτήτων,αλλά φθάνουν να αφορούν τον «σκληρό πυρήνα» των τομέων εθνικής άμυνας και ασφάλειας του Ελληνικού κράτους.

Στις παρακάτω γραμμές θα αναφερθούμε στις κυριότερες εξοπλιστικές προτεραιότητες που οφείλει να έχει το Λιμενικό Σώμα και η πολιτική ηγεσία.

Συγκεκριμένα τον Μάιο του 2020 είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννη Πλακιωτάκη. Ο υπουργός τόνισε πράγματι υπάρχουν σοβαρά κενά και αδυναμίες, μας διαβεβαίωσε όμως πως έχουν δρομολογηθεί όλες οι απαραίτητες ενέργειες ώστε να δρομολογηθούν τα κρίσιμα θέματα.

Για πρώτη φορά ο Υπουργός μας επισήμανε πως το ΛΣ θα προμηθευτεί νέα ελικόπτερα και αεροσκάφη απαντώντας σε σχετική ερώτηση του γράφοντος.

Αναφέρθηκε εκτενώς στα προγράμματα απόκτησης νέων πλωτών και ολικής ανανέωσης των σκαφών του ΛΣ. Επίσης, έμφαση όπως είπε θα δοθεί σε νέες τεχνολογίες επιτήρησης συνόρων όπως τα Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη και οι θερμικές κάμερες. Θα ακολουθήσει αναλυτικό άρθρο επί τούτου. Συστηματικές είναι οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την ενίσχυση τόσο της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών όσο και των Κλιμακίων Ειδικών Αποστολών, δυνάμεων του ΛΣ που βρίσκονται στη πρώτη γραμμή.

Για το θέμα με τη στενότερη εμπλοκή του ΛΣ σε θέματα εθνικής ασφάλειας ξεκαθάρισε πως υπάρχει η πρόβλεψη για τη νέα ολοκληρωμένη θαλάσσια στρατηγική μεταξύ 2021 και 2027.

Τέλος, συζητήθηκαν τα κονδύλια του ΛΣ. Σε βάθος χρόνου προβλέπονται περί τα 500 εκατομμύρια ευρώ ενώ άμεσα περί τα 200 εκατομμύρια ευρώ. Τα χρήματα αποτελούν συνδυασμό εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων και θα δοθούν με αποκλειστικό γνώμονα την επιτήρηση των συνόρων και την ανασυγκρότηση του ΛΣ μετατρέποντας το σε πραγματική Ακτοφυλακή.

Προσφάτως στις αρχές του νέου έτους μιλώντας στη Βουλή των Ελλήνων ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννης Πλακιωτάκης τόνισε:

«Αυτή την ώρα έχουμε σε εξέλιξη το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα στην ιστορία του Λιμενικού Σώματος, με προϋπολογισμό πάνω από 600 εκατ. ευρώ. Έχουμε παραλάβει 24 νέα σκάφη, ενώ τα επόμενα δύο χρόνια θα παραλάβουμε 74 νέα σκάφη» τόνισε ο κ. Πλακιωτάκης και αναφέρθηκε παράλληλα και στα δύο, εθνικής στρατηγικής σημασίας όπως τα χαρακτήρισε, συστήματα, το Ολοκληρωμένο Σύστημα Θαλάσσιας Επιτήρησης και το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης της Θαλάσσιας Κυκλοφορίας, τα οποία βρίσκονται στη δεύτερη φάση τους και είναι έργα που θα αναβαθμίσουν συνολικά το Λιμενικό Σώμα, που έχει καταφέρει να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις των τελευταίων ετών, όπως είπε.

Στις ακόλουθες παραγράφους σκιαγραφούνται οι εξοπλιστικές ανάγκες και προτεραιότητες του ΛΣ όπως διαφαίνονται βάση των υφιστάμενων επιχειρησιακών απαιτήσεων.

Εκσυγχρονισμός Πλωτών Μέσων

Βελτίωση του υφιστάμενου στόλου

Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με τις εξοπλιστικές επιλογές του Λ.Σ, απαιτείται ο εμπλουτισμός και αναβάθμιση των πλωτών μέσων του, σε όλους τους τομείς, δηλαδή της ταχύτητας, της προστασίας (θωράκισης), της επίγνωσης τακτικής κατάστασης και της ισχύος πυρός. Όσον αφορά την πρώτη κατηγορίας απειλών (οργανωμένο έγκλημα,τρομοκρατία) όπως αναφέρθηκε οι δυνατότητες των μέσω του Λ.Σ κρίνονται γενικά επαρκείς με τεράστια ωστόσο περιθώρια βελτίωσης. Τα σκάφη γενικής χρήσης Lambro-57 και LCS-53, που αποτελούν και τον κορμό των ναυτικών μέσων του Λ.Σ, οφείλουν να αναβαθμιστούν κυρίως με τη τοποθέτηση σύγχρονων αισθητήρων (ραντάρ, Η/Ο, FLIR, συστήματα χαμηλού βάρους και όγκου) και κυρίως τη τοποθέτηση σταθεροποιήμενου τηλεχειριζόμενου πυργίσκου οπλισμού (STAMP) με πολυβόλο των 12,7 χλστ στη θέση του σημερινού άβολου και απροστάτευτου για τον χειριστή του έστορα στη πλώρη.

Αυτό φυσικά δεν πρέπει να αφορά μόνον τα παράκτια περιπολικά Lambro-57 και LCS-53 αλλά το σύνολο των μεσαίων και μικρού εκτοπίσματος σκαφών του ΛΣ.

Επίσης μια άλλη επιλογή καθολικής αναβάθμισης των πλωτών του ΛΣ είναι τα ελληνικής ναυπήγησης ταχύπλοα Super Termoli. Τα νέα ολικώς επανασχεδιασμένα ταχύπλοα φέρουν τις ονομασίες «ΔΕΙΜΟΣ – DEIMOS SWCC» (διαμόρφωση για στρατιωτική χρήση) και «ΦΟΒΟΣ – PHOBOS HSAC» (διαμόρφωση για την Ακτοφυλακή). Κύριο γνώρισμα των σκαφών Supertermoli ST60 είναι οι υψηλές ταχύτητες οι οποίες ανάλογα με τη διαμόρφωση των ταχυπλόων (αριθμός κινητήρων και ιπποδυνάμεις, φόρτωση προσωπικού, εξοπλισμός) κυμαίνονται μεταξύ 60 και 70 κόμβων.

Τα σκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα και για το Λιμενικό Σώμα λειτουργώντας ως καταδιωκτικά ταχύπλοα σε αποστολές δίωξης λαθρεμπορίου, ναρκωτικών, λαθρομετανάστευσης και λοιπών μορφών οργανωμένου εγκλήματος δια θαλάσσης. Τα ταχύπλοα διαμορφώνονται με μεγάλη ευελιξία με βάση τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του χρήστη. Κύρια χαρακτηριστικά τους είναι ο βαρύς οπλισμός που δύναται να φέρουν καθώς και η θωράκιση τους σε συνδυασμό με μεγάλη ακτίνα δράσης και όγκο φορτίου (προσωπικό, υλικό).

Σε γενικές γραμμές προτείνεται η πλήρης απαλλαγή του ΛΣ από πολύ μικρού εκτοπίσματος όπως ανοικτού τύπου πνευστά ταχύπλοα (φουσκωτά). Τα σκάφη αυτά λόγω εγγενών μειονεκτημάτων δεν διαθέτουν επαρκείς χώρους, δεν φέρουν σοβαρό οπλισμό και διαθέτουν ελάχιστη προστασία.

Στο σύνολο των σκαφών του ΛΣ απαιτείται επίσης η εγκατάσταση συστημάτων επίγνωσης τακτικής κατάστασης και διοίκησης – ελέγχου όπως αυτών που έχει εγκαταστήσει η ελληνική SCYTALYS στα MARK V της ΔΥΚ.

Αντικατάσταση των παρωχημένων σκαφών Lambro-57 και Lambro-53

Την περίοδο 1998-1999 η ελληνική εταιρεία Motomarine παρέδωσε στο Λιμενικό Σώμα 18 ταχύπλοα παράκτια περιπολικά ( Lambro-57 Panther Mk I). Τα σκάφη ήδη συμπληρώνουν 24 έτη ζωής και προσεχώς πρέπει να προγραμματιστεί η αντικατάσταση τους σε βάθος 10ετίας. Λίγα χρόνια μετά υπήρξε δεύτερη παραγγελία από το ΛΣ στη Motomarine για 16 νέα Παράκτια Περιπολικά (Lambro-57 Panther Mk II).

Όπως αναφέραμε παραπάνω επιθυμητό θα ήταν ένα άμεσο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των δυνατοτήτων τους. Μεσοπρόθεσμα πρέπει να προγραμματιστεί η αντικατάσταση τουλάχιστον των πρώτων σκαφών με ένα ταχύπλοο γενικών καθηκόντων, παράκτιο περιπολικό σκάφος μήκους 20 μέτρων.

Πλωτά μήκους 35-40 μέτρων

Εξαιρετική προσθήκη υπήρξαν τα σκάφη τύπου P-355 για το ΛΣ, οι αντικαταστάτες των σκαφών της παρωχημένης κλάσης «ΔΗΛΟΣ». Η υπογραφή της σύμβασης πραγματοποιήθηκε την 22.01.2019 ανάμεσα στο Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και την εταιρεία «CANTIERE NAVALE VITTORIA S.P.A.» η οποία εδρεύει στην Ιταλία. Η συνολική αξία και των τεσσάρων σκαφών ανέρχεται στα 55.560.000 εκατ. ευρώ.

Τα σκάφη αυτά διαθέτουν σύγχρονο μηχανολογικό και ναυτιλιακό εξοπλισμό, σύγχρονα μέσα επιτήρησης και αστυνόμευσης του θαλασσίου πεδίου, καθώς επίσης και βοηθητικό ταχύπλοο (Tender) μήκους 7,5 μέτρων, ταχύτητας άνω των 40 κόμβων, αυτονομίας 100 ναυτικών μιλίων και μεταφορικής ικανότητας οκτώ ατόμων. Επίσης, κάθε σκάφος φέρει δύο πλήρως τηλεχειριζόμενους σταθμούς ελαφριών πυροβόλων όπλων, σύγχρονα ψηφιακά συστήματα επιτήρησης – παρακολούθησης τελευταίας τεχνολογίας, ενώ μπορεί να φιλοξενήσει σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο 20 άτομα και δύο φορεία για τη μεταφορά ασθενών – τραυματιών.

Πλοία Ανοικτής Θάλασσας

Ήδη το Αρχηγείο ΛΣ μετά από πολυετή καθυστέρηση προγραμματίζει τη «Προμήθεια δυο (02) πλοίων ανοικτής θαλάσσης άνω των 80 μ.” συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 160 εκατ. €». Όπως αναφέρει το Αρχηγείο ΛΣ στην ανωτέρω διαδικασία δύναται να συμμετάσχουν πέραν των ναυπηγείων και οι κατασκευαστές των εξής βασικών συστημάτων : Μη επανδρωμένα ελικόπτερα, οπλικά συστήματα, ηλεκτρο-οπτικά συστήματα και ραντάρ επιτήρησης

Κύρια στοιχεία πρέπει να αποτελούν τα ακόλουθα: μήκος άνω των 80 μέτρων, εκτόπισμα τουλάχιστον 1200 τόνους, χώρος για λέμβους νηοψιών, ελικοδρόμιο και οπωσδήποτε Μη Επανδρωμένο Αεροσκάφος για σύνθεση εικόνας επιφανείας. Δυστυχώς, το ΠΝ διατηρεί τη Διοίκηση Πλοίων Επιτηρήσεως για καθήκοντα που εάν υπήρχε πραγματική Ακτοφυλακή και διακλαδικότητα δεν θα χρειάζονταν να έχει ή τουλάχιστον όχι σε τέτοιο βαθμό και όγκο απομυζώντας πόρους και προσωπικό.

Οφείλουμε στο σημείο αυτό να προβούμε σε έναν σαφή και διακριτό διαχωρισμό. Άλλο τα ΠΑΘ των περίπου 50 μέτρων και άλλο ένα πλοίο ακτοφυλακής που μπορεί να επιχειρεί ακόμη και σε δυσμενείς συνθήκες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πλωτά Σκάφη Ειδικών Επιχειρήσεων

Ενίσχυση των πλωτών μέσων τόσο της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών όσο και των Κλιμακίων Ειδικών Αποστολών – Ομάδες Ειδικών Αποστολών των Κεντρικών Λιμεναρχείων (με έμφαση σε πραγματικά σκάφη ειδικών επιχειρήσεων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (ταχύτητα άνω των 50 κόμβων, ισχυρός οπλισμός, μεταφορική ικανότητα, θωράκιση, ολοκληρωμένο τακτικό σύστημα αποστολής, ηλεκτροπτικά) και όχι πολιτικού τύπου σχεδιάσεις φουσκωτών σκαφών που τις βαφτίζουμε σκάφη ειδικών επιχειρήσεων.

Διαφορετικές είναι οι ανάγκες της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών που απαιτείται να έχει ανοικτού τύπου πνευστά σκάφη ώστε να μπορεί να εκτελεί νηοψίες και ρεσάλτα.

Εναέρια Μέσα

UAV

Είναι αναγκαία η απόκτηση Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών. Αντικειμενικός σκοπός είναι η σύνθεση εικόνας πλήρους και αδιάλειπτης με μεταβίβαση των πληροφοριών στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων και στο Αρχηγείου Στόλου (Στρατιωτική Διοίκηση Ανατολικής Μεσογείου).

Το επιχειρησιακό ζήτημα επίσης των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών αποτελεί φλέγον ζήτημα τόσο για την εθνική ασφάλεια όσο και το μεταναστευτικό.

Συγκροτώντας, στόλο Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών – UAV το ΛΣ θα μπορούσε να επιτηρεί αποτελεσματικά τα περάσματα των λαθρομεταναστών καθώς και σωρεία άλλων έκνομων ενεργειών και πράξεων.

Τη στιγμή που υπάρχουν κοινοτικά και ευρωπαϊκά κονδύλια στο Αρχηγείο του ΛΣ δεν προχωρούν σε αντίστοιχο σχεδιασμό με αντικειμενικό σκοπό την προμήθεια Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών – UAV.

Η ύπαρξη Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών – UAV θα προσέδιδε σημαντικές ανάσες στον στόλο των πλωτών καθώς δεν θα υπήρχε η ανάγκη διαρκούς επιτήρησης και περιπολίας με σκάφη εξοικονομώντας καύσιμα και έξοδα συντήρησης. Συγκεκριμένα, τα UAV θα μπορούσαν να παρακολουθούν τις κινήσεις του Τουρκικού ερευνητικού πλοίου και συγκεκριμένα ακριβώς τι δραστηριότητες κάνει όπως για παράδειγμα εάν κάνει χρήση ερευνητικών καλωδίων εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Δίκτυο με UAV και πλοία ικανού εκτοπίσματος για ανοικτή θάλασσα σε συνεργασία με τα ναυτικά παρατηρητήρια εντασσόμενα σε ένα κοινό δίκτυο ανταλλαγής τακτικής εικόνας θα μπορούσαν να απαλλάξουν το Πολεμικό Ναυτικό αναλαμβάνοντας από αυτό κύριο επιχειρησιακό έργο από Διοικήσεις του Αρχηγείου Στόλου όπως η Διοίκηση Πλοίων Επιτηρήσεως.

Και όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να λάβουν χαρακτήρα άμεσης υλοποίησης με ευρωπαϊκά χρήματα αξιοποιώντας πόρους από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας της ΕΕ όπως έγινε με την προμήθεια του ΠΑΘ «ΓΑΥΔΟΣ» όπου υπήρξε 75% ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Οφείλει να δοθεί έμφαση στην ικανότητα να επιχειρούν από προωθημένες βάσεις έστω και πολιτικών αεροδρομίων εγγύς των περιοχών εθνικού ενδιαφέροντος όπως το Ανατολικό Αιγαίο, η Μεσόγειος και το Λιβυκό πέλαγος.

Προσφάτως ανακοινώθηκε από το ΛΣ η πρώτη επιχειρησιακή πτήση του Μη Επανδρωμένου Αεροσκάφους (ΜΕΑ) τύπου HERON 1, που διατέθηκε από τον Οργανισμό Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (FRONTEX), προς το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή από το Τυμπάκι της Κρήτης όπου βρίσκεται η βάση του.

Ελικόπτερα

Το ΛΣ οφείλει να αναλάβει όλο το έργο της έρευνας – διάσωσης στη θάλασσα και η ΠΑ μόνον της έρευνας – διάσωσης μάχης από την 31 ΜΕΕΔ. Τα ελικόπτερα του ΛΣ οφείλουν να ενισχυθούν με νέου τύπου δικηνητήρια ελικόπτερα μέσης μεταοφρικής ικανότητας ικανά να επιχειρούν σε δυσμενείς συνθήκες και να μπορούν να μεταφέρουν μια ολιγομελή ομάδα ειδικών επιχειρήσεων της ΜΥΑ για αποστολές ναυτικής αποτροπής και νηοψίες. Ενδεικτικά υπάρχουν πολλές ευρωπαϊκές επιλογές νέων ελικοπτέρων καλύπτοντας τις σχετικές απαιτήσεις Έρευνας – Διάσωσης και συνάμα όντας ικανά να μεταφέρουν προσωπικό ειδικών επιχειρήσεων του ΛΣ.

Προτείνεται επίσης και ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του υφιστάμενου στόλου των Dauphin. Τα AS 365 Dauphin θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν με πακέτο αποστολής που να τα καθιστούν ικανά για εκτέλεση επιπρόσθετων ρόλων και περιλαμβάνει ραντάρ, σύστημα FLIR Euroflix 410, RWR TMV 011 Sherloc της Thales, διασπορείς θερμοβολίδων και αεροφύλλων και προαιρετικά τερματικό Link 11/ 16 για ανταλλαγή δεδομένων με πλωτές και σταθερές πλατφόρμες των Ενόπλων Δυνάμεων και του ΠΝ ειδικότερα.

Τέλος στα Dauphin πρέπει να εγκατασταθεί αυτόματος πιλότος 4 αξόνων ώστε να μπορούν να επιχειρούν σε αποστολές έρευνας διάσωσης.

Αεροσκάφη

Κομβικός ρόλος στη λειτουργία μιας πραγματικής Ακτοφυλακής και όχι λιμενικής αστυνομίας είναι τα αεροσκάφη. Σήμερα το ΛΣ διαθέτει 2 μονοκινητήρια αεροπλάνα τύπου Cessna 172-RG, 2 μονοκινητήρια τύπου Socata TB-20 Trinidad και τρία δικινητήρια Reims Cessna F-406 Caravan IΙI.

Τα εξαιρετικών δυνατοτήτων και επιδόσεων αεροσκάφη Reims F-406 Vigilant που μπορούν να δίνουν εικόνα επιφανείας ακόμα και στις Ένοπλες Δυνάμεις με τη προσθήκη ενός data link. Το ραντάρ έρευνας επιφάνειας 1500Β μπορεί να δίνει εικόνα σε απόσταση έως και 160 ναυτικά μίλια. Κάλλιστα αυτά θα μπορούσαν να επιχειρούν από Ρόδο και Κρήτη. Επίσης, τονίζεται η ακτίνα πτήσης των 1.300ν.μ. (2.300km) ικανά να πετούν μεταξύ Ρόδου και Κύπρου.

Τόσο τα Cessna 172-RG όσο και τα Socata TB-20 Trinidad μπορούν να αντικατασταθούν από τα αεροσκάφη DA62-MSA (Maritime Surveillance Aircraft) προϊόν συνεργασίας μεταξύ της Leonardo και της Diamond με ραντάρ επιφανείας Gabbiano Ultra-Light TS και FLIR.

Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να αποδωθεί στην δημιουργία ενός πραγματικά σύγχρονου και ολοκληρωμένου συστήματος C4I που θα επιτρέπει την, σε πραγματικό χρόνο,παρακολούθηση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Η δομή του θα στηρίζεται σε συνδυασμό χερσαίων(κινητών και σταθερών), πλωτών και εναέριων πλατφόρμων, που θα εξασφαλίζει την πλήρη κάλυψη του Ελληνικού θαλάσσιου χώρου,συμπληρώνοντας τα αντίστοιχα μέσα των Ε.Δ και παρέχοντας πολλαπλότητα επιλογών και ευελιξία δράσης δικτυώνοντας το σύνολο των επιχειρησιακών μέσων του ΛΣ.

Εθνικό Σύστημα Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ)

Το πρόγραμμα έχει ύψιστη εθνική σημασία και αξία καθότι η εικόνα του Λιμενικού Σώματος θα φτάνει στο Αρχηγείο μέσα από πλειάδα αισθητήρων από χερσαία συστήματα όπως κάμερες και ραντάρ και ακολούθως θα διαμοιράζεται μέσω τακτικών ζεύξεων και στο ΓΕΕΘΑ.

Με προϋπολογισμό συνολικώς 62 εκατομμυρίων ευρώ το Αρχηγείο ΛΣ έχει ως στόχο την απόκτηση του Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης για την κάλυψη των αναγκών επιτήρησης σε Αιγαίο και Μεσόγειο.

Το ΕΣΟΘΕ αποτελείται από: 35 σταθερούς σταθμούς αισθητήρων εγκατεστημένους εντός στρατιωτικών περιοχών οι οποίοι θα αποτελούνται από ραντάρ, σταθμό βάσης AIS, VHF, μετεωρολογικό σταθμό και ηλεκτροπτικό αισθητήρα, δύο αυτοκινούμενους σταθμούς αντίστοιχων επιδόσεων επι οχημάτων, 1 κύριο κέντρο ελέγχου και διοίκησης, 1 εφεδρικό στη ναυτική διοίκηση αιγαίου, ανάπτυξη ραδιοζεύξεων και 455 χλμ οπτικής ίνας για τη διασύνδεση όλων των σταθμών με τις ΕΔ και το ΓΕΕΘΑ καθώς και λογισμό που θα ολοκληρώνει και θα διασυνδέει όλα τα παραπάνω.

Πρόσκτηση οχημάτων επιτήρησης

Ιδιαίτερα σημαντική παράλληλα με την απόκτηση UAV είναι η προμήθεια ειδικών οχημάτων που φέρουν συλλογή ηλεκτροπτικών βοηθημάτων ημέρας/ νύχτας ώστε να επιτηρούν την ακτογραμμή της χώρας μας και κυρίως του Ανατολικού Αιγαίου.

Δεδομένων των μικρών αποστάσεων και της εγγύτητας μεταξύ των ελληνικών νησιών και των μικρασιατικών παραλίων τέτοια οχήματα είναι πολύ χρήσιμα και ειδικά για τα μικρονήσια όπου μπορούν να εντοπίζουν κάθε ύποπτο στόχο.

Στις παραπάνω γραμμές επιχειρήθηκε μια αρχική προσέγγιση καταγράφοντας τις επιχειρησιακές απαιτήσεις μιας πραγματικής Ακτοφυλακής. Ήδη εξ όσων γνωρίζουμε πολλά εξ αυτών δρομολογούνται από το Αρχηγείο του ΛΣ δυστυχώς όμως με πολύ αργά βήματα.

Φυσικά το κεφάλαιο μετασχηματισμού του ΛΣ σε μια πραγματική Ακτοφυλακή (και όχι κατ’ όνομα…) δεν αφορά μόνον την υλικοτεχνική υποδομή αλλά κυρίως την επιχειρησιακή κουλτούρα, νοοτροπία και φιλοσοφία λειτουργίας αφού το Σώμα από μια αστυνομική υπηρεσία θα πρέπει να μεταμορφωθεί σε ένα μικρό ναυτικό. Ιδιαίτερο ζήτημα είναι αυτό της εκπαίδευσης και μετεκπαίδευσης του προσωπικού, οι δομές οργάνωσης και λειτουργίας και το ευρύτερο δόγμα δράσης στα πλαίσια της πολιτικής εθνικής ασφάλειας της χώρας. Όπως εύλογα αντιλαμβάνεστε μια τέτοια ανάλυση θα απαιτούσε τεράστιο όγκο γραφομένων και αναλύσεων που θα ήταν αδύνατο για μια ιστοσελίδα ακόμη και εάν αυτή έχει έμφαση στις αναλύσεις.

Το άρθρο Λιμενικό Σώμα: Εξοπλιστικές μεταρρυθμίσεις ώστε να καταστεί πραγματική Ακτοφυλακή-Πρόγραμμα ριζικής αναβάθμισης και επιχειρησιακού εκσυγχρονισμού δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Μείζον συμβάν σημειώθηκε μεταξύ ταχυπλόου σκάφους του Λιμενικού Σώματος και τουρκικής ακταιωρού της ακτοφυλακής στη θαλάσσια περιοχή του Φαρμακονησίου. Η ακταιωρός της τουρκικής ακτοφυλακής αποπειράθηκε να εμβολίσει το σκάφος του ΛΣ από το πρυμναίο τμήμα του ελληνικού ταχυπλόου. Το ρεπορτάζ δημοσιεύεται από την εφημερίδα «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ». Τα στελέχη του ΛΣ ρίχνουν προειδοποιητικά πυρά τη στιγμή που το τουρκικό ταχύπλοο πλησιάζει απειλητικά και σε πολύ μικρή απόσταση το ελληνικό σκάφος.

Αναλυτικά το ρεπορτάζ από την εφημερίδα «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» στον ακόλουθο σύνδεσμο (https://www.dimokratia.gr/politiki/556397/elate-toyrkoi-an-sas-vastaei-sygklonistiko-ntokoymento-apo-ton-polemo-sto-aigaio/)

Το άρθρο Απόπειρα εμβολισμού σκάφους του Λιμενικού με τους λιμενικούς να απαντούν με προειδοποιητικά πυρά (Video) δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ο Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος (Maritime Hybrid Warfare – MHW) αναγνωρίζεται από το ΝΑΤΟ ως η νέα παγκόσμια ανερχόμενη απειλή, με την Ελλάδα να τον υφίσταται ήδη από την Τουρκία, η οποία, καθώς εξελίσσεται σε «ανεξέλεγκτο κράτος», μπορεί να εφαρμόσει τις πλέον σύνθετες και ακραίες μορφές του στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Γράφει ο Δημήτρης Πατσουλές

Ο ελληνικής καταγωγής εν αποστρατεία ναύαρχος του Αμερικ. Ναυτικού Τζέιμς Σταυρίδης, σε άρθρο του στο έγκυρο περιοδικό “Proceedings”, τον Δεκέμβριο του 2016, έγραψε ότι «ο Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος έχει σαλπάρει και θα αποδειχτεί μια τρομερή πρόκληση». Μια άποψη που συμμερίζονται πολλοί έγκυροι αμυντικοί αναλυτές, όπως ο Τζέφρεϊ Τιλ και ο Κόλουμ Χόουκεν, ενώ ήδη έχουν δημοσιευτεί μελέτες σχετικά με την υβριδική απειλή στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας, την Βαλτική, την Βόρεια Ευρώπη καθώς και σε θαλάσσια στρατηγικά περάσματα και παράκτιες πλουτοπαραγωγικές περιοχές.

Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος είναι δύο από τις πλέον πιθανές περιοχές εφαρμογής Θαλάσσιου Υβριδικού Πολέμου (Maritime Hybrid Warfare – MHW) με κύριο ύποπτο και σπόνσορα την… Τουρκία. Η Ελλάδα ήδη υφίσταται μερικές εκ των μορφών ενός Υβριδικού Πολέμου στο Αιγαίο, ενώ η ενεργειακή ανάπτυξη στο αρχιπέλαγος και την Ανατ. Μεσόγειο μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες «κινητικές μορφές» MHW.

Υβριδικός Πόλεμος

Ο αναλυτής θεμάτων ασφαλείας Φρανκ Χόφμαν έχει καθορίσει τον «υβριδικό αντίπαλο» ως έναν ο οποίος «ταυτόχρονα και προσαρμοστικά εφαρμόζει ένα σύνθετο μείγμα συμβατικών οπλικών συστημάτων, ανορθόδοξων τακτικών, τρομοκρατίας και εγκληματικής συμπεριφοράς στο πεδίο της μάχης, για να επιτύχει τους επιθυμητούς σε αυτόν πολιτικούς αντικειμενικούς σκοπούς».

Η βασική ιδέα του Υβριδικού Πολέμου είναι «να βρει τον χώρο λίγο πριν την απροκάλυπτη στρατιωτική δράση, με ευθέως φανερό και αναγνωρίσιμο τακτικό, επιχειρησιακό και στρατηγικό αντίκτυπο, και να τον συμπιέσει σε μια ζώνη όπου παράγεται επαρκής ασάφεια, η οποία θα επιτρέψει στον επιθετικό παίκτη μια καλύτερη ευκαιρία επίτευξης ενός αντικειμενικού σκοπού χωρίς πλήρως φανερή επιθετική δράση». 

Κύρια πλεονεκτήματα του Υβριδικού Πολέμου είναι ότι:

Επιτρέπει σε ένα έθνος να διεξάγει επιχειρήσεις για να απειλήσει, να υποβαθμίσει και να καταστρέψει τις ικανότητες του αντιπάλου του, χωρίς αυτό να μπορεί να αποδοθεί στον δράστη. Κατ’ αυτό τον τρόπο ο δράστης έχει μεγαλύτερο εύρος δραστηριότητας καθώς αποφεύγει την κατακραυγή και τις κυρώσεις από την διεθνή κοινότητα.

Εξασφαλίζει το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού, καθώς ο στόχος ή το θύμα συνήθως δεν μπορεί να υποπτευτεί και να εντοπίσει εγκαίρως το πλήγμα που πρόκειται να δεχθεί.

Δίνει στον δράστη αποτελεσματικό έλεγχο του ρυθμού και της χρονικής διαδοχής των γεγονότων, δεδομένης της εγγενούς τους ασάφειας.

Αποτελεί μια φτηνή σε κόστος μορφή πολέμου, που δεν απαιτεί την χρησιμοποίηση ή την κατασκευή μεγάλου αριθμού και κόστους συμβατικών οπλικών συστημάτων για την διεξαγωγή συμβατικού πολέμου.

Παραδείγματα Υβριδικού Πολέμου σε διάφορες μορφές έχουμε:

Στην περίπτωση της κατάληψης – προσάρτησης της Κριμαίας από την Ρωσία.

Στην απόσχιση της Ανατολικής Ουκρανίας από ρωσικής καταγωγής πληθυσμούς με την βοήθεια της Ρωσίας.

Στην περίπτωση της Συρίας από τους αντιπάλους (ISIS, SDF, Τουρκία, ΗΠΑ, Σ. Αραβία, ΗΑΕ) και τους συμμάχους (Ρωσία) του καθεστώτος Άσαντ.

Στην περίπτωση του Ιράν εναντίον των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και την Νοτιοδυτική Ασία (Λίβανος, Υεμένη, Ιράκ, Παλαιστίνη, Περσικός Κόλπος).

Αν και οι απόψεις διαφέρουν, τα ευρέως αποδεκτά «αξιώματα» του Υβριδικού Πολέμου περιλαμβάνουν:Την δημιουργία πραγματικών στρατηγικών αποτελεσμάτων σε τακτικό επίπεδο (μερικές φορές αυτό καλείται ο αντίκτυπος του «στρατηγικού δεκανέα»).

Την χρησιμοποίηση «στρατιωτών» με στολές χωρίς διακριτικά, οι οποίες καθιστούν τις πράξεις τους ασαφείς υπό τον διεθνή νόμο (όπως οι λεγόμενοι «μικροί πράσινοι άνδρες» στην Κριμαία – ήταν ντόπιοι ή Ρώσοι Spetsnaz, υπήρξε τοπική εξέγερση ή εισβολή;).

Αυξημένη χρήση πολέμου πληροφοριών, προπαγάνδας, διασποράς ψευδών και ακραία εμπρηστικών φημών για την αποσταθεροποίηση μιας περιοχής.

«Βαριά» παρουσία κοινωνικών δικτύων που παράγουν προπαγάνδα και ψεύδη.

Άνδρες των Ειδικών Δυνάμεων που δρουν συγκαλυμμένα σε ένα ευρύ πεδίο βίαιης δράσης.

Χρήση τρομοκρατικών τακτικών, περιλαμβανομένων οχημάτων-βομβών, βασανιστηρίων και απαγωγών, προς εκφοβισμό του πληθυσμού.

Ενσωμάτωση μη στρατιωτικών δυνάμεων – περιλαμβανομένων της αστυνομίας και της χωροφυλακής – σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Μια προηγμένη εκστρατεία Κυβερνοπολέμου.

Όλα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την σύνθεση διάφορων «συνταγών» προς εξυπηρέτηση μιας μεγάλης ποικιλίας πολέμων «Γκρίζας Ζώνης».

Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος

Ο Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος είναι η εφαρμογή του Υβριδικού Πολέμου στην θάλασσα – συνήθως σε παράκτια ύδατα και παραθαλάσσιους στόχους. Οι πλέον σημαντικοί στόχοι βρίσκονται σε ακτές, ή σε παράκτια ύδατα ή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Εμπορικοί λιμένες, ναύσταθμοι, παράκτια πάρκα δεξαμενών καυσίμων, ναυπηγεία, οδικές-σιδηροδρομικές γέφυρες σε πορθμούς, πλωτές εξέδρες άντλησης πετρελαίου-φυσικού αερίου, υποθαλάσσιοι αγωγοί πετρελαίου-φυσικού αερίου, υποθαλάσσιες γραμμές τηλεφωνικών-διαδικτυακών επικοινωνιών, παράκτιοι πυρηνικοί σταθμοί ενεργείας, παραθαλάσσιες τουριστικές εγκαταστάσεις, πετρελαιοφόρα, εμπορικά σκάφη, αλιευτικά σκάφη, κρουαζιερόπλοια, πολεμικά σκάφη, οικονομικής-στρατηγικής σημασίας νησίδες – βραχονησίδες.

Σύμφωνα με μελέτες αμυντικών ιδρυμάτων, ο Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος διακρίνεται σε αυτόν που διεξάγεται στην επιφάνεια της θάλασσας και στον βυθό. Ο ναύαρχος Σταυρίδης στο άρθρο του επεσήμανε τους κινδύνους από άγνωστης ταυτότητας άνδρες, οι οποίοι οπλισμένοι με βαριά πολυβόλα 0.50 και αντιαρματικά όπλα RPG-7, επάνω σε μικρά ταχύπλοα, επιτίθενται σε πλοία που διέρχονται από περάσματα ναυσιπλοΐας, όπως τα Στενά της Μαλάκκας, τα Στενά του Ορμούζ και τα Στενά του Μπαντ Ελ Μαντέμπ. Για παράδειγμα, οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν έναν μεγάλο στόλο από 1.500 ταχύπλοα, που αποτελεί ένα δεύτερο ναυτικό, ονόματι NEDSA. 

Ο αμυντικός αναλυτής Κόλουμ Χόκεν πιστεύει στην επανεμφάνιση των “Q Ship” σε υβριδική μορφή. Τα “Q-Ship” ήταν εμπορικά πλοία, τα οποία όμως έφεραν κρυφό βαρύ οπλισμό, και κυνηγούσαν ανύποπτα θύματα του αντιπάλου. Χρησιμοποιήθηκαν από το ναυτικό της Γερμανίας, της Βρετανίας και των ΗΠΑ κατά τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. To Q προέρχεται από την λέξη “Query”, η οποία σημαίνει αμφιβολία, ερώτημα, αμφισβήτηση, απορία, έννοιες οι οποίες δηλώνουν την κρυφή και αμφιλεγόμενη ταυτότητα των πλοίων.

Τα “Q-Ship” των δύο μεγάλων πολέμων έφεραν πυροβόλα και ταχυβόλα, για να καταστρέφουν τα ανύποπτα θύματά τους. Τα σημερινά υβριδικά “Q-Ship” θα καθελκύουν οπλισμένα ταχύπλοα σκάφη ή λέμβους με οπλισμένα πληρώματα. Τέτοια πλοία έχουν επισημανθεί στον Κόλπο του Άντεν να χρησιμοποιούνται από πειρατές ως μητρικά πλοία, για την εξαπόλυση των μικρών λέμβων «σκιφ» που επιτίθονται σε εμπορικά πλοία. Οι πειρατές, ωστόσο, είναι μια πρωτόγονη τεχνολογικά απειλή. Ένα προηγμένο κράτος που χρησιμοποιεί “Q-Ship” σε έναν θαλάσσιο υβριδικό πόλεμο μπορεί να αναπτύξει μια πολύ πιο απειλητική πλατφόρμα. 

Τα σημερινά “Q-Ship” υβριδικού πολέμου μπορεί να διαθέτουν καταπακτές κάτω από την ίσαλο γραμμή, από τις οποίες να εξαπολύουν μίνι υποβρύχια ή υποβρύχια οχήματα με δύτες μάχης ή απλώς βατραχανθρώπους. Οι Ιταλοί βατραχάνθρωποι της Decima Mas στον Β’ ΠΠ χρησιμοποίησαν ένα τέτοιο πλοίο (το 5.000 τόνων Olterra) ως βάση για επιθέσεις με υποβρύχια οχήματα Maiale σε βρετανικά πλοία στο Γιβραλτάρ. Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) για επαγρύπνηση στο χώρο της Βορείου Ευρώπης «οι βατραχάνθρωποι είναι αδιαμφισβήτητα η πλέον αποτελεσματική δύναμη για θαλάσσιες υβριδικές επιχειρήσεις».

Υποβρύχιος Υβριδικός Πόλεμος

Κύρια πλεονεκτήματα των βατραχανθρώπων στον Υβριδικό Πόλεμο είναι αφενός ο πολύ δύσκολος εντοπισμός τους και αφετέρου η υψηλή δυνατότητα απόκρυψης της ταυτότητας του εντολοδόχου τους. Τα μίνι υποβρύχια (Midget Submarine) και τα υποβρύχια οχήματα (SDV), αλλά και οι «υποβρύχιοι φορείς» τους (ντιζελοκίνητα υποβρύχια, ιδίως αυτά αναερόβιας πρόωσης όπως τα Type-214 του ΠΝ) εντοπίζονται πολύ δύσκολα στα παράκτια ύδατα. Η αντανάκλαση των ηχητικών σημάτων, οι ύφαλοι, τα αβαθή ύδατα, τα ρεύματα και η πυκνή εμπορική και πολιτική ναυσιπλοΐα καθιστούν δύσκολο τον εντοπισμό των υποβρυχίων μέσων. Τα πλοία επιφανείας – φορείς βατραχανθρώπων και υποβρύχιων οχημάτων, επίσης, είναι δύσκολο να εντοπιστούν, λόγω της πυκνής εμπορικής και πολιτικής ναυσιπλοΐας καθώς και της συνεχούς εισόδου και εξόδου τους σε διεθνή και εθνικά ύδατα.

Ο εντοπισμός των βατραχανθρώπων μπορεί να γίνει με ειδικούς αισθητήρες που διαθέτουν οι ναύσταθμοι, και να αντιμετωπιστούν από άλλους βατραχανθρώπους, μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα, ακόμα και δελφίνια-δολοφόνους. Ωστόσο, μια τόσο εξελιγμένη άμυνα περιορίζεται σε στρατιωτικούς στόχους, χωρίς να είναι δυνατό να καλύψει και πολιτικούς κρίσιμους στόχους, όπως εμπορικά λιμάνια, πλωτές εξέδρες άντλησης πετρελαίου-φυσικού αερίου, υποβρύχιους αγωγούς και υποβρύχια καλώδια.

Η απειλή που συνιστούν οι βατραχάνθρωποι μπορεί να είναι «κινητική», ένας σύγχρονος ευφημισμός για βίαιη δράση, όπως η τοποθέτηση ναρκών λίμπετ ή άλλων εκρηκτικών μηχανισμών, ή «μη κινητική», ήτοι παγίδευση υποβρύχιων καλωδίων επικοινωνιών για υποκλοπή πληροφοριών ή – ακόμα χειρότερα – για διεξαγωγή κυβερνοπολέμου προς αχρήστευση δικτύων υπολογιστών που ελέγχουν τράπεζες, μονάδες ενεργείας, πυρηνικούς σταθμούς κ.λπ. Ο Αρχηγός της RAF, πτέραρχος Στιούαρτ Πιτς, έχει προειδοποιήσει ότι «η Ρωσία μπορεί να κόψει τα υποβρύχια καλώδια της Βρετανίας, προκαλώντας άμεσα και καταστροφικά αποτελέσματα στην οικονομία της χώρας», προσθέτοντας ότι μια τέτοια πιθανότητα αποτελεί «ένα νέο ρίσκο στον τρόπο ζωής μας».

Το CSIS προειδοποιεί για την ρωσική απειλή στην Β. Ευρώπη, αλλά η Ρωσία ήδη φαίνεται να έχει υποστεί υποβρύχιες υβριδικές επιθέσεις. Στο ρωσικό ντοκιμαντέρ “Spetsnaz: The Operations” γίνεται λόγος για μια τρομοκρατική επίθεση σε ρωσική ναυτική βάση από άγνωστης ταυτότητας  βατραχανθρώπους. Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ,  επρόκειτο για επαγγελματίες, που είχαν στρατολογήσει έναν ντόπιο κάτοικο ως πηγή πληροφοριών. Σκοπός τους ήταν να ανατινάξουν ένα ρωσικό πολεμικό μαζί και τους συγγενείς που είχαν έλθει να υποδεχτούν τους ναύτες. Οι σαμποτέρ θα τοποθετούσαν μια ειδική νάρκη μεγάλης ισχύος  στην προβλήτα που είχε δέσει το πλοίο. Οι δύτες της τοπικής ρωσικής μονάδας βατραχανθρώπων για άμυνα λιμένων, (o) SpN PDSS, ανακάλυψαν τους σαμποτέρ και τους εξόντωσαν σε μάχη στον βυθό, χρησιμοποιώντας τα υποβρύχια τυφέκια ASM-DT και πιστόλια SPP-1.

Ο Θαλάσσιος Υβριδικός Πόλεμος κατά της Ελλάδος

Η Ελλάδα βρίσκεται εδώ και πολύ καιρό υπό μια θαλάσσια υβριδική επίθεση από την Άγκυρα, η οποία έχει επιτρέψει ή ακριβέστερα έχει οργανώσει αλλεπάλληλα λαθρομεταναστευτικά κύματα μουσουλμάνων από την Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική στα νησιά του Αιγαίου και κατ’ επέκταση στην ηπειρωτική χώρα. Χωρίς να αποσείσουμε τις τεράστιες ευθύνες της παρούσας κυβέρνησης στον χειρισμό του θέματος, η αλήθεια είναι ότι η αναχαίτιση της «θαλάσσιας υβριδικής εισβολής» στο Αιγαίο είναι δυνατή μόνον με την… «κήρυξη πολέμου στην Τουρκία».

Η Άγκυρα, εκμεταλλευόμενη τα σχέδια για κατάλυση των Ευρωπαϊκών εθνών μέσω του εποικισμού της ηπείρου από ασιατικούς και αφρικανικούς πληθυσμούς, καθώς και την δυνατότητα της τυπικής «άρνησης» ότι αυτή εμπλέκεται σε οργανωμένο σχέδιο αποστολής λαθρομεταναστών στην Ελλάδα, έχει προκαλέσει τεράστια κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα στα μεθοριακά νησιά.

Παράλληλα, με αυτή την «θαλάσσια υβριδική εισβολή», η Τουρκία θέτει τις βάσεις μιας «βραδυφλεγούς βόμβας» στο εσωτερικό της χώρας από τους λαθρομετανάστες που έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα. Τις συνέπειες από την «υβριδική απόβαση» ήδη τις υφιστάμεθα ως ανεξέλεγκτη εγκληματικότητα, και έναν λίαν πιθανό «εσωτερικό πόλεμο» από ένα μείγμα αναρχικών, ισλαμιστών, εγκληματιών κ.λπ., του οποίου το μέγεθος δεν θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα Σώματα Ασφαλείας, ούτε καν οι υποεπανδρωμένες Ένοπλες Δυνάμεις. Όσο δε για τον ρόλο των μουσουλμάνων λαθρομεταναστών στα νησιά του Αιγαίου – που υπερισχύουν των κατοίκων σε αριθμούς – σε περίπτωση τουρκικής εισβολής, μπορεί ο καθένας να αναλογιστεί τις εφιαλτικές συνέπειες.

Η θαλάσσια υβριδική απειλή της Τουρκίας έχει λάβει και «κινητικές μορφές», όπως ο εμβολισμός σκαφών του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής από σκάφη της τουρκικής Ακτοφυλακής, όπως στην περίπτωση του ΛΣ 090 «Γαύδος». Μελέτες για τους κινδύνους θαλάσσιου υβριδικού πολέμου από την Κίνα καταδεικνύουν τον κεντρικό ρόλο των «λευκών σκαφών» (από το λευκό χρώμα των πλοίων της Ακτοφυλακής ανά τον κόσμο), και η Τουρκία όντως έχει αναπτύξει ένα «δεύτερο ναυτικό», παράλληλα με το πολεμικό της ναυτικό, το οποίο έχει αναλάβει την «πίεση» και την «αμφισβήτηση» στα ύδατα του Αιγαίου, όπως πράττουν τα F-16 της ΤΑ στον αέρα. 

Η χρησιμοποίηση πολιτικών σκαφών (λαθρεμπορικά σκάφη, μεγάλα αλιευτικά, μικρά ακτοπλοϊκά τάνκερ κ.λπ.) για προκλήσεις και αμφισβήτηση, επίσης, επισημαίνεται στις μελέτες για τις θαλάσσιες υβριδικές απειλές στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η Τουρκία ασκεί και αυτόν τον τρόπο υβριδικού πολέμου στο Αιγαίο, όπως πρόσφατα απέδειξε το περιστατικό με την κανονιοφόρο «Αρματωλός». Το τουρκικό εμπορικό πλοίο “Karmate”, που έπλεε 4 μίλια νοτιοανατολικά της Μυτιλήνης, αγνόησε τα ηχητικά και οπτικά σήματα από την κανονιοφόρο και ακούμπησε το πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού προκαλώντας ελαφριές ζημιές. Αμέσως μετά το περιστατικό, το τουρκικό εμπορικό πλοίο ανέπτυξε ταχύτητα και κατευθύνθηκε προς τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Η συμπεριφορά του Τούρκου καπετάνιου δείχνει ότι επρόκειτο για εσκεμμένη προκλητική ενέργεια, κατά την οποία θεωρούσε αποδεκτό τον εμβολισμό και ίσως την βύθιση της κανονιοφόρου. Μετά θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι επρόκειτο για ατύχημα, και έτσι η Τουρκία θα είχε βυθίσει ένα πλοίο του ΠΝ χωρίς να φέρει καμία φανερή ευθύνη.

Και άλλες μορφές Θαλάσσιου Υβριδικού Πολέμου μπορεί να ακολουθήσουν εναντίον της Ελλάδος με στόχο την κατάληψη νησίδων ή και μικρονήσων χωρίς την χρήση, τουλάχιστον αρχικά, στρατιωτικής δράσης ή για την δικαίωση μιας τέτοιας δράσης. Μια μορφή υβριδικής εισβολής μπορεί να είναι «αποβάσεις» από λαθρομετανάστες και ισλαμικές (και μη) Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ), που μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως δικαιολογία επέμβασης από την Τουρκία, όταν οι ελληνικές αρχές προσπαθήσουν να συλλάβουν και να εκβάλλουν τους «υβριδικούς εισβολείς» από το εθνικό νησιωτικό έδαφος.

Επιπλέον, στο μέλλον, η εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσόγειο στην ελληνική ΑΟΖ δημιουργεί νέες απειλές θαλάσσιου υβριδικού πολέμου. Οι αποστολές ερευνών και γεωτρήσεων από ερευνητικά σκάφη μπορεί να παρεμποδιστούν από την τουρκική Ακτοφυλακή ή το ΤΝ, όπως είδαμε ήδη να συμβαίνει στο επίπεδο της απλής παρενόχλησης και των απειλών στην ΑΟΖ της Κύπρου. Ωστόσο, για να αποφύγει τις επιπτώσεις μιας ευθείας πολεμικής αντιπαράθεσης με ισχυρές ξένες δυνάμεις, η Άγκυρα μπορεί να χρησιμοποιήσει «τρομοκράτες» (ένα μείγμα πραγματικών ισλαμιστών τρομοκρατών και βατραχανθρώπων της SAT και των Μπορντό Μπερέ) για να επιτεθεί στα ερευνητικά πλοία. Ο στόχος μπορεί να είναι η καταστροφή των πλοίων ή η ομηρία των πληρωμάτων, ώστε να εκφοβιστούν οι εταιρείες για να σταματήσουν τις έρευνες. Η ίδια μέθοδος τρομοκράτησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και εναντίον εξεδρών άντλησης πετρελαίου-αερίου.

Οι οικολογικές επιθέσεις δεν μπορεί να αποκλειστούν. «Αγνώστου ταυτότητος» βατραχάνθρωποι μπορεί να καταστρέψουν τάνκερ σε ρότες που διέρχονται από τουριστικές περιοχές (σχεδόν όλο το Αιγαίο), προκαλώντας τεράστια οικολογική και οικονομική καταστροφή. Μια γεύση του τι μπορεί να συμβεί λάβαμε από την πετρελαιοκηλίδα που μόλυνε τον Σαρωνικό Κόλπο μετά την βύθιση του σκάφους «Αγία Ζώνη ΙΙ». Ο κίνδυνος οικολογικής καταστροφής θα διογκωθεί στο μέλλον με την ύπαρξη υποθαλάσσιων αγωγών στην Μεσόγειο και μεγάλου αριθμού πλωτών εξεδρών άντλησης πετρελαίου – φυσικού αερίου.

Ο τουρισμός μπορεί να είναι ένας ακόμη στόχος. Τρομοκράτες που σκοτώνουν τουρίστες σε παραθαλάσσια θέρετρα είναι κάτι που έχει συμβεί στην Τυνησία. Στις 26 Ιουνίου 2015 ένας και μόνο τρομοκράτης του ISIS σκότωσε 38 τουρίστες και τραυμάτισε άλλους 39 στην πλαζ του ξενοδοχείου Riu Imperial Marhada. Τα αμέτρητα παραθαλάσσια ξενοδοχεία στα ελληνικά νησιά είναι εύκολοι στόχοι, που πολύ δύσκολα μπορεί να εξασφαλιστεί η συνολική προστασία τους.

Αντι-Υβριδικός Πόλεμος

Η «ισορροπία τρόμου» στα πυρηνικά όπλα απέτρεψε έναν πυρηνικό πόλεμο και διατήρησε την ειρήνη στην Ευρώπη από το 1945 μέχρι σήμερα – με εξαιρέσεις τους τοπικούς πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία και Ουκρανία, που ήταν… υβριδικοί. Μια νέα υβριδική «ισορροπία τρόμου» είναι απαραίτητη απέναντι σε κράτη που χρησιμοποιούν τον Υβριδικό Πόλεμο στην μυστική του μορφή. Δεν είναι δυνατόν οικονομικά και πρακτικά ένα κράτος να προστατεύει τα… πάντα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον με δεκάδες νησιά, μικρονήσους, νησίδες και βραχονησίδες. Ο αντίπαλος πρέπει να γνωρίζει και να πιστεύει, ότι θα δεχθεί ανάλογα πλήγματα από δράστες χωρίς ταυτότητα, ώστε να μην αποτολμήσει μυστικές υβριδικές επιθέσεις.

Αυτό σημαίνει ότι ένα κράτος θα πρέπει να αναπτύξει εκ των υστέρων ικανότητες μυστικής μορφής Υβριδικού Πολέμου (και ιδιαίτερα Θαλάσσιου Υβριδικού Πολέμου στην περίπτωση της Ελλάδος), που θα χρησιμοποιηθούν μόνο για αμυντικούς σκοπούς, μετά από υβριδική επίθεση.

Στην φανερή αντιμετώπιση του Υβριδικού Πολέμου, ήτοι με επίσημες στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις, η Ελλάδα κάνει μεγάλα άλματα χάρις στην δημιουργία και την συνεχή εξέλιξη της Διακλαδικής Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (ΔΔΕΕ)-ΓΕΕΘΑ. Το μεγαλύτερο μέρος των Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων που διαθέτει πλέον η ΔΔΕΕ έχουν αντικείμενο τις ναυτικές/ αμφίβιες Ειδικές Επιχειρήσεις. Η Ζ’ ΜΑΚ και τα ΕΤΕΘ είναι μοίρες αμφιβίων καταδρομών/ ειδικών επιχειρήσεων. Η ΔΥΚ φυσικά είναι ειδική στον ναυτικό/ υποβρύχιο ανορθόδοξο πόλεμο και στις Maritime Interdiction Operations (MIO). Το ΕΤΑ έχει μεγάλη εμπειρία σε θαλάσσια άλματα HALO-HAHO. Η 31 ΜΕΕΔ επίσης εκπαιδεύεται σε διασώσεις στην θάλασσα (μέθοδος RAMZ) και σε παράκτιο περιβάλλον. Τα μέλη της εκπαιδεύονται ως δύτες για διασώσεις σε ναυτικά ατυχήματα και την περισυλλογή κρίσιμων υλικών. Τα ελικόπτερα CH-47 της ΑΣ έχουν εμπειρία στην άφεση/ παραλαβή λέμβων και προσωπικού στην θάλασσα (Hellocasting).

Οι φανερές Ειδικές Επιχειρήσεις εναντίον υβριδικών απειλών, ήτοι διάσωση ομήρων, ανακατάληψη πλοίων και εξεδρών, έλεγχος-έρευνα-σύλληψη υπόπτων πλοίων, εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών (EOD), αναχαίτιση-σύλληψη διακινητών λαθρομεταναστών, αποτροπή προκλήσεων, διεξάγονται μετά την εκδήλωση της υβριδικής επίθεσης. Αυτό σημαίνει ότι, ο εχθρός πιθανότατα θα έχει προλάβει να προκαλέσει μια καταστροφή διαφόρων μεγεθών και συνεπειών. Ή ότι θα μπορεί να συνεχίζει τις επιθέσεις, ακόμα και αν μερικές από αυτές εξουδετερώνονται, σε μια μακροχρόνια εκστρατεία φθοράς. 

Το εύλογο συμπέρασμα είναι ότι, αν και οι αντι-υβριδικές επιχειρήσεις φανερής και αμυντικής φύσης είναι απαραίτητες και αναπόφευκτες, δεν μπορούν να σταματήσουν έναν αντίπαλο να συνεχίζει τον υβριδικό πόλεμο. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με έναν «υβριδικό πόλεμο αντιποίνων», ήτοι υβριδικές επιθέσεις στον χώρο του αντιπάλου, αλλά και με την εξουδετέρωση των υβριδικών «παικτών» του αντιπάλου, ήτοι των ανθρώπων, ομάδων, οργανισμών κ.λπ. που αναλαμβάνουν τις επιθέσεις.

Τα «υβριδικά αντίποινα» μπορεί να είναι όμοια με τις εχθρικές υβριδικές επιθέσεις, εφόσον προκαλούν ανάλογη ζημιά στον αντίπαλο, ή να προσαρμόζονται στις αδυναμίες του αντιπάλου. Για παράδειγμα, η Ελλάδα δεν μπορεί να οργανώσει κύματα εισβολής λαθρομεταναστών στην Τουρκία (γιατί κανείς δεν θέλει πάει πίσω). Ωστόσο, θα μπορούσε να βοηθά με όπλα, υλικά και εκπαίδευση Κούρδους αντάρτες για να προκαλούν βαριές απώλειες στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Η εξασφάλιση από την «μαύρη αγορά» φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων Strella και η μεταφορά τους σε κουρδικά χέρια, θα προκαλούσε την κατάρριψη τουρκικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων στο Κουρδιστάν και την βόρειο Συρία από το ΡΚΚ και το YPG με τεράστιο αντίκτυπο στο εσωτερικό της Τουρκίας και στο κύρος της διεθνώς.

Και φυσικά μιλάμε για «μαύρες επιχειρήσεις» που διεξάγονται από καλά οργανωμένες Υπηρεσίες Πληροφοριών σε συνεργασία με τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων. Και εδώ σημασία έχουν οι «συμμαχίες» με άλλες υπηρεσίες πληροφοριών κρατών, που έχουν τον ίδιο αντίπαλο. Για παράδειγμα μεγάλοι αντίπαλοι της Τουρκίας είναι το Ισραήλ, οι ΗΠΑ και η Συρία (Άσαντ)…

Έχοντας ως κύριο στόχο την αναχαίτιση της υβριδικής απόβασης λαθρομεταναστών από την Τουρκία, μπορούν να διεξαχθούν διάφορες μορφές «μαύρων επιχειρήσεων» από τις ΔΕΕ και την ΕΥΠ.Η σύλληψη ή ακόμη εάν απαιτείται και η εξουδετέρωση των διακινητών λαθρομεταναστών (ιδιοκτητών σκαφών ή οργανωτών) στην θάλασσα κατά την διάρκεια της μεταφοράς ή στους ιδιωτικούς τους χώρους στις Μικρασιατικές ακτές από αγνώστους.

Η έγκαιρη καταστροφή των λαθρεμπορικών σκαφών (κάθε κατηγορίας) στα λιμάνια ή τις ακτές της Μικράς Ασίας από όπου αποπλέουν με τους λαθρομετανάστες, υπό μορφή πυρκαγιάς, ανατίναξης ή άλλης δολιοφθοράς, από αγνώστους.

Δολιοφθορές στα μεγάλα σκάφη (κανονιοφόρους, ακταιωρούς) της Τουρκικής Ακτοφυλακής στα λιμάνια που εδρεύουν. Στόχοι θα ήταν πλοία που επανηλλειμμένως έχουν προκαλέσει επεισόδια, έχουν καταδιώξει Έλληνες ψαράδες ή έχουν εντοπιστεί να «προστατεύουν» και να «επιβλέπουν» την αμφίβια εισβολή λαθρομεταναστών.

Απειλές από αγνώστους σε κινητά και e-mail υπολογιστών προς τους λαθροδιακινητές και τους αξιωματικούς της Τουρκικής Ακτοφυλακής.

Δολιοφθορές σε εγκαταστάσεις υποδομής στις Μικρασιατικές ακτές (π.χ. διυλιστήρια), εμπρησμοί δασών κοντά σε τουριστικά θέρετρα, καταστροφή κεραιών κινητικής τηλεφωνίας, κ.λπ.

Συλλήψεις τουρκικών εμπορικών πλοίων που έχουν παραβεί κανόνες ναυσιπλοΐας. Για παράδειγμα, μετά την πρόκληση σύγκρουσης, η κανονιοφόρος «Αρματολός» θα μπορούσε να εξαπολύσει δύο φουσκωτά με άνδρες της ΔΥΚ για να καταλάβουν το πλοίο, να συλλάβουν το πλήρωμα και να το οδηγήσουν σε ελληνικό λιμάνι για να δικαστούν.

Γενικά, ο αντι-υβριδικός πόλεμος ή αλλιώς ο πόλεμος υβριδικών αντιποίνων είναι ο πλέον σίγουρος τρόπος ώστε ο αντίπαλος που εξαπολύει υβριδικές επιθέσεις να αρχίσει να αντιλαμβάνεται ότι το κόστος του υβριδικού πολέμου που διεξάγει είναι μεγαλύτερο από τα οφέλη που αποδίδει.

Αρθρογραφία – Μελέτες

• Martin Murphy, Frank Hoffman, Gary Schaub, “Hybrid Maritime Warfare and Baltic Sea Region”, Centre for Military Studies University of Copenhagen, Nov. 2016.
• Adm. Tomohisa Takei, JMSDF (ret.), Distinguished International Fellow, US Naval War College, “The Return of Competitive Adversary – China’s Hybrid Warfare at Sea in the Asia Pacific”, 27 Feb. 2018.
• Ben Ho Wan Beng, “Little Men in Black: The Frogman Threat in Maritime Hybrid Warfare”, Center for International Maritime Security, May 2017.
• Admiral James Stavridis, US Navy (Ret), “Maritime Hybrid Warfare Is Coming”, US Naval Institute, Proceedings Magazine, Dec. 2016.

Το άρθρο Θαλάσσιος υβριδικός πόλεμος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο: Η απειλή και τα αντίμετρα της ελληνικής αποτροπής δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Πρωινές ώρες την 25-07-2022, σε διενεργηθείσα περιπολία ναυαγοσωστικού σκάφους Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., στη θαλάσσια περιοχή δυτικά ν. Φαρμακονησίου εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, περιπολικό σκάφος της Τουρκικής Ακτοφυλακής παρενόχλησε με τη διενέργεια επικίνδυνων ελιγμών ανωτέρω σκάφος της Λιμενικής Αρχής Λέρου.

Σημειώνεται ότι, το ναυαγοσωστικό σκάφος Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. εκτελούσε διατεταγμένη υπηρεσία προς αναγνώριση στόχου στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή, καθώς σκάφος της Τουρκικής Ακτοφυλακής είχε εισέλθει εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις μέσω VHF. Από το περιστατικό δεν προκλήθηκε τραυματισμός μέλους πληρώματος ούτε υλικές ζημιές.

Το άρθρο Παρενόχληση σκάφους του Λιμενικού Σώματος από σκάφος της Τουρκικής Ακτοφυλακής (Video) δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Με τη συνοδεία σκαφών τουρκικής ακτοφυλακής, πνευστή λέμβος με ικανό αριθμό αλλοδαπών επιχείρησε, πρωινές ώρες σήμερα, να εισέλθει στα ελληνικά χωρικά ύδατα ανατολικά της Λέσβου, όπως διαπιστώνεται από το οπτικοακουστικό υλικό (βίντεο) που δημοσιεύθηκε σήμερα από το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Από το εν λόγω υλικό προκύπτουν, αναμφίβολα, οι εμφανείς προσπάθειες των σκαφών της τουρκικής ακτοφυλακής, με επικίνδυνους ελιγμούς, να κατευθύνουν τη λέμβο με τους αλλοδαπούς, την οποία συνοδεύουν, στα ελληνικά χωρικά ύδατα, προκειμένου να εισέλθουν παρανόμως σε αυτά.

Πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας από το Πλοίο Ανοικτής Θαλάσσης Λιμενικού Σώματος–Ελληνικής Ακτοφυλακής καθώς και από τα περιπολικά σκάφη Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ, με τα σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής, προκειμένου να παραλάβουν τους επιβαίνοντες της λέμβου, με αρνητικά αποτελέσματα. Η λέμβος με τους αλλοδαπούς, δεν εισήλθε καθόλου στα ελληνικά χωρικά ύδατα και οι επιβαίνοντές της περισυνελέγησαν τελικά από τις τουρκικές ακταιωρούς.

Παράλληλα σημειώθηκε και περιστατικό παρενόχλησης σκαφών του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ από τουρκική ακταιωρό.

Το Λιμενικό Σώμα λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα, με αποφασιστικότητα, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και ευαισθησία στην ανθρώπινη ζωή, για την αποτελεσματική επιτήρηση και προστασία των θαλασσίων συνόρων της Ελλάδας και της Ε.Ε., τα αποτελέσματα των οποίων αποτυπώνονται στην ραγδαία μείωση του αριθμού των παράνομων διελεύσεων των θαλασσίων συνόρων μας από υπηκόους Τρίτων Χωρών.

Ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Γιάννης Πλακιωτάκης μετά το περιστατικό δήλωσε τα εξής:

«Για μια ακόμα φορά, η Τουρκία συμπεριφέρθηκε ως κράτος – πειρατής στο Αιγαίο.

Κατά παράβαση των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σήμερα το πρωί, τουρκικές ακταιωροί συνόδευσαν λέμβο με δεκάδες άτομα που προσπάθησαν να παραβιάσουν τα θαλάσσια σύνορα της χώρας μας.

Η έγκαιρη και ψύχραιμη αντίδραση των στελεχών του Λιμενικού Σώματος, απέτρεψε την παραβίαση των συνόρων μας και σταμάτησε την εξέλιξη του επεισοδίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να πιέσει πολύ περισσότερο την Τουρκία, προκειμένου να συμμορφωθεί με τις διεθνείς της υποχρεώσεις.

Η Ελλάδα προστατεύει και θα συνεχίσει να προστατεύει τα θαλάσσια σύνορα της, με αποφασιστικότητα, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής».

Το άρθρο Τουρκική Ακτοφύλακη σε ρόλο δουλέμπορου: Εικόνες ντοκούμεντο με μεταφορά λαθρομεταναστών προς τη Λέσβο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

O Πρόεδρος της Προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκίας, Ismail Demir, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε η ναυπήγηση 122 νέων ταχύπλοων σκαφών, μήκους 11,9 μέτρων, για την Τουρκική Ακτοφυλακή και τη Γενική Διεύθυνση Ασφαλείας. Από τα 122 σκάφη, τα 105 προορίζονται για το Λιμενικό και 17 για τη Γενική Διεύθυνση Ασφαλείας. Τα σκάφη είναι τύπου Ares-35 FPB, των τουρκικών ναυπηγείων Ares, και προορίζονται για αποστολές περιπολίας, έρευνας-διάσωσης και καταπολέμηση του λαθρεμπορίου. Τα σκάφη έχουν μήκος 11,90 μέτρα, πλάτος 3,76 μέτρα και βύθισμα 0,80 μέτρα. Έχουν αυτονομία 160 ναυτικά μίλια (296 χιλιόμετρα), μέγιστη ταχύτητα 35 κόμβους (65 χιλιόμετρα την ώρα) και εκτόπισμα 12 τόνους.

Το άρθρο Ξεκίνησε η παραγωγή 122 νέων ταχύπλοων σκαφών για την Τουρκική Ακτοφυλακή και τη Γενική Διεύθυνση Ασφαλείας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Εν έτη 2021,η σύγχρονη μορφή κρατικών συγκρούσεων έχει εισέλθει στην εποχή του »Πολέμου της Πέμπτης Γενιάς», ο οποίος συνεπάγεται με συνδυασμό στρατιωτικών και μη στρατιωτικών/συμβατικών μέσων, δεδομένης της οπλοποίησης των πληροφοριών αλλά και του ελέγχου της κοινής γνώμης, με σκοπό την επίτευξη στρατηγικά υψηλών στόχων.

Αυτή η αντίληψη/θεωρία γέννησε στην Δύση τον όρο του »Υβριδικού Πολέμου» σύμφωνα με τον πρώην Διοικητή των της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Πληροφοριών (DIA) των ΗΠΑ Vincent R. Stewart. Οι ρωσικές επιχειρήσεις στην εκστρατεία της Κριμαίας το 2014 αποτελούν ένα τυπικό παράδειγμα επιτυχημένων Υβριδικών Επιχειρήσεων, στο οποίο η συνδυασμένη χρήση μη συμβατικών μεθόδων (οπλοποίηση των fakenews και κυβερνοεπιθέσεων) αλλά και συμβατικών δυνάμεων εφαρμόστηκε για την επίτευξη γεωπολιτικών στρατηγικών στόχων.

Παρόμοια πλαίσια ανταγωνισμού με αυτό της Ρωσίας-Ουκρανίας υπάρχουν και σε άλλα γεωγραφικά συμπλέγματα στον πλανήτη, όπως στο σύμπλεγμα του Αιγαίου (Ελλάδα – Φιλοτουρκικός Άξονας) αλλά και στην Νότιο-Σινική Θάλασσα μεταξύ Ταϊβάν και Κίνας. Για παράδειγμα, σε Wargame που αναλύθηκε από κλιμάκια του Στρατού των ΗΠΑ το 2018, εξετάσθηκε το σενάριο κατά το οποίο η κυβέρνηση της Ταϊβάν δημιουργεί ένα πολιτικό σχήμα στο οποίο συνεργάζεται και με φιλο-κινεζικούς αξιωματούχους της αντιπολίτευσης.

Μετά τον σχηματισμό της προαναφερθείσας κυβέρνησης, το Wargame αναφέρει πως μία στρατιά διαδικτυακών bots με την επίσημη υποστήριξη του κινεζικού κράτους αλλά και του μισού κυβερνητικού σχήματος της Ταϊβάν, υποστηρίζει πως ο λαός της Ταϊβάν δεν είναι διατεθειμένος να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση με την Κίνα προκειμένου να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των ΗΠΑ στην περιοχή. Η ανακοίνωση, ανεξαρτήτως της νομιμότητάς της, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντική αναταραχή, ακόμη και να μειώσει την βούληση του στρατού να πολεμήσει.

Με τη συνεργασία ορισμένων μέσων ενημέρωσης, η προσωρινή κυβέρνηση θα μπορούσε να ανακοινώσει στους κατοίκους της περιοχής ότι έχει τον έλεγχο ολόκληρης της χώρας, δηλώνοντας στη διεθνή κοινότητα ότι δεν είναι διατεθειμένη να εμπλακεί σε μακροχρόνια σύγκρουση αλλά προτιμάει μία λύση »αμοιβαίων υποχωρήσεων» και »συμβιβασμού». Ξεκάθαρο αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι ο διχασμός του λαού αλλά και του νεοσύστατου κυβερνητικού σχήματος.

Ως επιμέρους αντίδραση έρχεται η ξεκάθαρη σχετικοποίηση των συμμαχιών που έχει η Ταϊβάν ως ενιαία πολιτική οντότητα. Η σχετικοποίηση/διχασμός των φορέων εξουσίας δεν δίνουν άμεση ισχύ/νομιμότητα σε φίλιες χώρες (ΗΠΑ) να συμμετάσχουν σε τυχόν ένοπλη σύγκρουση με την Κίνα. Σε ένα τέτοιο σενάριο, τα ΜΜΕ – και όχι οι στρατιωτικές δυνάμεις – είναι πιθανό να γίνουν ο τελικός παράγοντας καθορισμού του μεγαλύτερου μέρους της διένεξης που θα έχει μία σύγκρουση, δημιουργώντας ένα κλίμα ενδογενούς πολιτικής αστάθειας στην Ταϊβάν, όπου πλέον το τι είναι αληθές και το τι ψευδές δεν φιλτράτεραι από καμία επίσημη αρχή.

Το αν ο υφιστάμενος μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων της Ταϊβάν είναι σε θέση να αποκαταστήσει τις λειτουργίες των μέσων ενημέρωσης και να διαχειριστεί ολόκληρη των χαοτική κατάσταση που επικρατεί διασφαλίζοντας τη νομιμότητα της τρέχουσας κυβέρνησης, μένει να το δούμε στην πράξη. Τα εμπειρικά δεδομένα δείχνουν πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, παρά μόνο από καθαρά δικτατορικά καθεστώτα. Σύμφωνα με έναν εκ των κορυφαίων πρώην αναλυτών πληροφοριών της KGB, τον Yuri Bezmenov, τέτοιες καταστάσεις σε Δυτικά »Δημοκρατικά» μοντέλα διακυβέρνησης είναι μη διαχειρίσιμες. »Αυτό είναι το κόστος της Δημοκρατίας».

Προς διευκρίνηση για αποφυγή τυχόν παρεξηγήσεων: Η επιλογή ενός κυβερνητικού σχήματος από μεριάς Ταϊβάν εντός του οποίου θα συνεργάζονται δύο ετεροπροσδιοριζόμενα πολιτικά σχήματα δεν πρέπει να μας παραξενεύει ως πολιτικά σκεπτόμενοι άνθρωποι διότι ακόμα και η χώρα μας έχει αντιμετωπίσει παρόμοια κυβερνητικά φαινόμενα. Τα αποτελέσματα της οπλοποίησης των πληροφοριών είτε μέσω της τηλεόρασης είτε μέσω των social media δεν θα πρέπει να μας εντυπωσιάζουν καθώς την νύχτα των Ιμίων, ακρογωνιαίος λίθος του τουρκικού επιχειρησιακού σχεδίου ήταν η οπλοποίηση των πληροφοριακών μέσων επιρροής της κοινής γνώμης (τότε τηλεόραση) και η δημιουργία ανασφάλειας στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Τα φαινόμενα αυτά λοιπόν δεν είναι ούτε παρατραβηγμένα ούτε υπερβολικά.

Δεν συμβαίνουν μονάχα στην χώρα μας. Αποτελούν τμήμα της γενικότερης φύσης των συγκρούσεων του 21ου αιώνα και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολεμικής διαδικασίας η οποία πλέον δεν έχει απόλυτο και ξεκάθαρο χαρακτήρα. Το κορυφαίο ρεαλιστικό παράδειγμα επαλήθευσης αυτής της άποψης αφορά άμεσα την χώρα μας. Το καλοκαίρι του 2020 η Ελλάδα δεν βρισκόταν σε κατάσταση »ειρήνης» με την Τουρκία (και τον Φιλοτουρκικό άξονα εντός και εκτός εδαφών). Βρισκόμαστε σε μία κατάσταση όπου κατά την Ρωσική αντίληψη περιγράφεται ως »Γκρίζα Ζώνη», ενώ κατά την Αμερικανική ως »State Of War». Ένα εκ των προβλημάτων είναι πως η χώρα μας, σε επίσημο επίπεδο, φαίνεται να μην έχει μάθει ούτε να αντιμετωπίζει παρόμοιες επιχειρήσεις αλλά ούτε και να διεξάγει έναντι εχθρικά κινούμενων γειτόνων. Τα σημερινά social media που είναι πολύ πιο χαοτικά και επιδραστικά από την τηλεόραση όντας ικανά να οδηγήσουν σε αδιόρθωτα πολιτικά ατοπήματα την εκάστοτε κυβέρνηση.

Θυμίζουμε ενδεικτικά το εκ τας Ανατολάς ψεύτικο σενάριο (fake news) περί κατάληψης ελληνικού εδάφους στον Έβρο από τουρκικές δυνάμεις και το τρομακτικά ζημιογόνο ατόπημα των πρώην και νυν ΥΠΕΞ όπου αμφότεροι δεν είχαν πλήρη εικόνα της κατάστασης και μετέδιδαν αυτοαναιρούμενες πληροφορίες τόσο στο twitter όσο και στην τηλεόραση. Η πληροφορία στην εποχή των Social Media είναι Δύναμη. Δεν είναι τυχαίο πως ο κυβερνοχώρος εντάσσεται στα Πέντε Πεδία Μάχης των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων (γη, αέρας, στεριά, θάλασσα, κυβερνοχώρος, διάστημα). Πρέπει να το κατανοήσουμε και να κινηθούμε αναλόγως σε όλους τους τομείς αλλά κυρίως σε αυτούς της εσωτερικής ασφαλείας.

Μέσα Διεξαγωγής Υβριδικών Επιχειρήσεων

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021 μια Μονάδα Υποβρύχιων Καταστροφών του Κινεζικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) πραγματοποίησε πρόσφατα σειρά θαλάσσιων ασκήσεων κατάληψης εδαφών κατά τις οποίες τα στρατεύματα χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά συμβατικά πλοία »γραμμής» για μεταφορά Ειδικών Δυνάμεων και στρατιωτικών οχημάτων. Πάνω από δώδεκα τύποι οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων αυτοκινούμενων howitzers και αμφίβιων τεθωρακισμένων φορτώθηκαν στο πλοίο Bohai Pearl, ανέφερε το δίκτυο CCTV, σημειώνοντας ότι οι ασκήσεις προσομοίωναν επιθέσεις έναντι εχθρικών σμηνών μη επανδρωμένων αλλά και έναντι δορυφορικών δικτύων δημιουργώντας περιβάλλον »low technological intesnity conflict» (LTIC).  

Συγκρούσεις τύπου LTIC αποτελούν μία εκ των χειροτέρων πιθανών διαστάσεων που μπορεί να πάρει ένα ψυχροπολεμικό περιβάλλον δυνητικής μάχης στην Νότια Κίνα. Οι ΗΠΑ για προσδιορισμό δεδομένων στοχοποίησης χερσαίων, εναέριων αλλά και ναυτικών στόχων χρησιμοποιούν δεδομένα από συμβατικά συστήματα GPS. Το δίκτυο δορυφόρων που διαμορφώνει την αρχιτεκτονική λήψης/άρσης πληροφορίας του GPS αποτελείται από 24-30 δορυφόρους σε τροχιά ανάλογα την εποχή ενώ το σύνολό τους ανέρχεται στους 77. Σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης έστω και σε 5 εξ αυτών, το δίκτυο απειλείται με μερική/ολική αδρανοποίηση και ως αποτέλεσμα τα δεδομένα γενικότερης τοποθεσίας που χρειάζονται οι Ναυτικές Μονάδες Αεροπλανοφόρων αλλά και τα βλήματά τους θα είναι δύσκολο να ληφθούν. 

Συνεχίζοντας, στο πλαίσιο των Κινεζικών Υβριδικών Επιχειρήσεων στην Νότιο-Σινική Θάλασσα, το κινεζικό κράτος φορτώνει εδώ και 3 έτη πυρηνικά και χημικά απόβλητα (σε υγρή μορφή) από τα εργοστάσια της Κίνας εντός πλοίων μεταφοράς, με σκοπό να τα αποδεσμεύσει πέριξ των θαλάσσιων συνόρων με τις Φιλιππίνες αλλά και πλησίον των Στενών της Ταϊβάν. Σύμφωνα με άρθρο του GeopoliticalFutures, τα πυρηνικά απόβλητα έχουν καταστρέψει ένα τεράστιο μέρος της πανίδας/χλωρίδας στην περιοχή και έχουν μειώσει την ετήσια αλιεία των Φιλιππινέζων ψαράδων κατά 21%. Εντός του προαναφερθέντος πλαισίου Υβριδικών Επιχειρήσεων από μεριάς Κίνας, αξίζει να σημειωθεί πως το Κ.Κ.Κ. χρησιμοποιεί την τακτική »No Man’s Land» ή αλλιώς »ΟΧΙ πλοία ΟΧΙ στρατιώτες ΟΧΙ σημαίες» επί των συνόρων, διαμορφώνοντας έτσι μία γεωγραφική ζώνη της οποίας η κυριότητα είναι περισσότερο ζημιογόνα απ’ ότι ωφέλιμη.

Ξεκάθαρος στόχος είναι η μακροχρόνια κυριαρχία της επί των προαναφερθέντων ζωνών μέσω γεωοικονομικής εξάπλωσης.  Στο πλαίσιο της γεωοικονομικής εξάπλωσης εντάσσεται και η χρήση μη συμβατικών μέσων για μερικό έλεγχο της Ταϊβάν μέσω τροποποιημένων αλιευτικών καϊκιών εντός των οποίων έχουν εφαρμοστεί τεχνολογίες για διεξαγωγή επιχειρήσεων έρευνας, ιχνηλάτησης και στοχοποίησης εχθρικών σκαφών. Τα προαναφερθέντα καΐκια κινούνται κατά εκατοντάδες πέριξ των συνόρων με την Ταϊβάν και μέσω χρήσης ραντάρ/σόναρ κρατικής κατασκευής ερευνούν, χαρτογραφούν και ανιχνεύουν κινήσεις εχθρικών μονάδων επιφανείας λαμβάνοντας εντός των ψηφιακών βιβλιοθηκών τους ηχητικά και οπτικά δεδομένα στόχων.

Τα δεδομένα αυτά συγκεντρώνονται σε κέντρα Big Data του PLA με σκοπό την επεξεργασία και την προώθησή τους σε υπολογιστικά συστήματα που βρίσκονται εντός των πυραυλικών δομών του Κινεζικού Στρατού. Μέσω αυτών των δεδομένων, ο εκάστοτε πύραυλος (αυτόνομος-ημιαυτόνομος) βελτιώνει τις πιθανότητες εύρεσης του εχθρικού στόχου αλλά και τις πιθανότητες επιτυχημένης κρούσης. Η συνεργατική λειτουργία που προαναφέρθηκε (Big Data, αντιληπτικής τεχνητής νοημοσύνης και ramjet κινητήρων) είναι αυτή η οποία θα διαμορφώσει τα αυτόνομα πολυχωρικά βλήματα του μέλλοντος.

Οι Αμερικανοί ε.α. Ναύαρχοι James Stavridis και Andrew Erickson, σε μία σοκαριστική (για το αμερικανικό στράτευμα) ανάλυσή τους στο περιοδικό »US Naval Institute journal Proceedings», αναφερόμενοι στην Ναυτική Στρατηγική της Κίνας στην Νότια Σινική Θάλασσα, τόνισαν πως μιλάμε πλέον για την δημιουργία »Little Blue Men» (παραφράζοντας την έκφραση του Putin) από μεριάς Κίνας. Άποψη του γράφοντος είναι πως η σημειολογία της ορολογίας αυτής σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου τακτικού επιπέδου μελέτης των Ναυτικών Επιχειρήσεων. Το επίπεδο αυτό πιθανότατα θα αφορά τους τρόπους αντιμετώπισης και διεξαγωγής Υβριδικών Επιχειρήσεων αποκλειστικά σε Ναυτικό Περιβάλλον μάχης. 

Προς γνώσιν ορισμένων πρακτικών τακτικών που εφαρμόζουν τα καΐκια της Κίνας, αξίζει να αναφερθεί πως παραβιάζουν χιλιάδες φορές ετησίως τα σύνορα με Φιλιππίνες, Ταϊβάν και Βιετνάμ σχετικοποιόντας πλήρως την έννοια της εθνικής κυριαρχίας των κρατών επί των συνόρων τους με την Κίνα. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου κινεζικά καΐκια έχουν παρενοχλήσει ακόμα και Ναυτικές Μονάδες Μάχης της Ιαπωνίας αλλά και της Ταϊβάν. Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021, τα καΐκια επιχείρησαν παράλληλα με 19 μαχητικά αεροσκάφη του PLA πλησίον των συνόρων με την Ταϊβάν (Y-8 ASW, 4xH-6, 10xJ-16 και 4xSU-30) αποδεικνύοντας ξανά πρωτίστως την ρευστότητα της σύγχρονης έννοιας των »απαραβίαστων συνόρων» και δευτερευόντως την τρομακτική αποτελεσματικότητα των Υβριδικών Επιχειρήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί πως ως δυνητικός τρόπος αντιμετώπισης των καϊκιών είναι η δημιουργία σμήνους μη επανδρωμένων ταχύπλοων επιφανείας τα οποία δύναται να μεταφέρουν ακόμα και μη φονικά όπλα. Η τακτική αυτή θα λειτουργούσε ακόμα και σε μερικό περιορισμό του λαθρομεταναστευτικού δια της θαλάσσης. Σκοπός της παρουσίασης των Κινεζικών δυνατοτήτων δεν είναι η δημιουργία μίας εικόνας όπου η Κίνα λειτουργεί ως ένας εν δυνάμει κυρίαρχος και ακατανίκητος ναυτικός στόλος.

Σκοπός είναι να γίνει αντιληπτό πως η Υβριδική Στρατηγική της Κίνας σε θαλασσοχερσαίο περιβάλλον υιοθετείται και αντιγράφεται από την Τουρκία με μεγάλη συνέπεια και ακρίβεια (ίσως και αποτελεσματικότητα). Κατά την περίοδο του καλοκαιριού του 2020, ολόκληρος στόλος από εκατοντάδες τουρκικά και μη καΐκια περιφερόταν συνεχώς πέριξ των ελληνικών ναυτικών μονάδων επιφανείας αλλά και εντός εθνικών χωρικών υδάτων. Δεν έχει δοθεί καμία διευκρίνηση περί του εξοπλισμού που φέρουν τα καΐκια (που κινούνται εντός ζώνης εθνικής κυριαρχίας) αλλά και δεν έχει δοθεί καμία σαφής εικόνα αντιμετώπισής του από μονάδες του λιμενικού. Ορμώμενη και πάλι από την κινεζική ναυτική στρατηγική, η Τουρκία έχει δημιουργήσει εμμέσως πλην σαφώς μία ακτοφυλακή η οποία λειτουργεί ως δεύτερο Πολεμικό Ναυτικό.

Πάνω σε αυτήν την ακτοφυλακή στηρίζεται και ένα μέρος των διεκδικήσεων δικαιωμάτων έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο πολιτικοποιώντας έτσι ένα μέρος της στρατιωτικής ισχίος της. Η μεταφορά στρατιωτικής τεχνογνωσίας αλλά και κοινής αντίληψης περί κρατικών συγκρούσεων άνευ μάχης σε θαλασσοχερσαίο περιβάλλον μεταξύ Τουρκίας-Κίνας είναι προϊόν του »Επίπεδου Κόσμου» (κατά Freidman) στον οποίο ζούμε. Ως επιπλέον αποτέλεσμα αυτού του κόσμου έρχεται και η συμπεριφορά των πολυδιαφημιζόμενων Διεθνών Δικαστηρίων, τα οποία μέχρι στιγμής έχουν βγάλει πάνω από 2 σκληρές αποφάσεις έναντι των Κινεζικών διεκδικήσεων καταδικάζοντας στεγνά το καθεστώς Xi Jinping.

Οι αποφάσεις αυτές έχουν κυριολεκτικά μηδενική ουσιαστική βαρύτητα στις μέρες μας καθώς η Κίνα τις παραβιάζει συνεχώς και δεν έχει λάβει ουδεμία ουσιαστική κύρωση από κανέναν διεθνή δρώντα/δικαστήριο. Διαμορφώνεται έτσι ένα ουσιαστικό ερώτημα περί του λόγου για τον οποίον είναι διατεθειμένη η Τουρκία να ακολουθήσει τα κελεύσματα των αποφάσεων ενός Διεθνούς Δικαστηρίου το οποίο (υποθετικά μιλώντας) έχει ταχθεί κατά 95% υπέρ των ελληνικών θέσεων σε μία διαδικασία παραπομπής/επίλυσης ζητημάτων υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Παρακολουθώντας τα διεθνή δεδομένα της επικαιρότητας σχετικά με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ευρασία αλλά και στην ρευστή πλέον έννοια του διεθνούς δικαίου εξάγουμε ένα πολύ απλό συμπέρασμα. Η συζήτηση περί παραπομπής των Ελληνοτουρκικών διαφορών εντός ενός Διεθνούς Δικαστηρίου είναι μία συζήτηση που έχουμε ανοίξει μόνοι μας με τους εαυτούς μας. Οι πολυφασματικές και αποτελεσματικές διαστάσεις των Υβριδικών Επιχειρήσεων διεθνώς δεν μας δίνουν την πολυτέλεια για επίλυση σύγχρονων προβλημάτων με παλαιά και αναποτελεσματικά μέσα της δεκαετίας του 90′. 

Συμπεράσματα

Το συμπεράσματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την αποτελεσματικότητα των Υβριδικών Επιχειρήσεων σε Αιγαίο, Έβρο και Νότια Κίνα ξεφεύγουν ποσοτικά από το περιορισμένο πλαίσιο μίας ανάλυσης. Η αρχή διαμόρφωσης μίας νέας εκσυγχρονισμένης κουλτούρας ασφαλείας και άμυνας πηγάζει αρχικά από την κατανόηση μίας γενικής πραγματικότητας που ισχύει αναντίρρητα στο Παγκόσμιο Διεθνές Σύστημα. Η αρχή αυτή είναι πως ο κόσμος πλέον λειτουργεί σαν μία ενιαία οντότητα (Επίπεδος Κόσμος). Η ανακατανομή της ισχύος στην Μαύρη Θάλασσα, η υβριδική διείσδυση του Πακιστάν στο Κασμίρ αλλά και οι εξελίξεις στην Νότια Κίνα μας αφορούν άμεσα και οφείλουμε ως κράτος όχι μόνο να έχουμε »άποψη» αλλά έμμεση πλην σαφή συμμετοχή στα τεκταινόμενα.

Ένα εκ των ασφαλέστερων και σημαντικότερων συμπερασμάτων που μπορούμε να διαμορφώσουμε είναι αυτό της σημασίας που έχει ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Θα χρησίμευε τόσο στο κομμάτι πρόληψης, διαχείρισης αλλά και επίλυσης υβριδικών επιθέσεων έναντι της χώρας όσο και στο κομμάτι διαμόρφωσης μίας μακροχρόνιας εθνικής στρατηγικής την οποία οφείλει να ακολουθήσει η Ελλάδα στον χαοτικό και πολυπαραγοντικό κόσμο στον οποίο ζούμε.

Το Συμβούλιο δύναται να λειτουργεί συνεργατικά μαζί με όλα τα επιμέρους Υπουργεία που αποτελούν τον πυρήνα του κράτους σε περίπτωση πρόκλησης υβριδικής επιθέσεως με οποιοδήποτε μέσο (κυβερνοεπιχείρηση, πυρκαγιές πλησίον στρατηγικών υποδομών, οργανωμένη εισβολή λαθρομεταναστών σε Έβρο και Αιγαίο). Σκοπός είναι η αξιολόγηση, κατανόηση, διαχείριση και επίλυση της κρίσεως με συντονισμένο τρόπο και ορθή πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση. Ο χαρακτήρας του προαναφερθέντος οργάνου είναι δια-υπουργικός και δεν επηρεάζεται από μικροκομματικές πολιτικές ανακατατάξεις.

Τέλος καλό θα ήταν να αντιληφθούμε πως δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθούν/λυθούν σύγχρονα διακρατικά προβλήματα (ελληνοτουρκικά) με μέσα της δεκαετίας του 90′ και μία μικροπολιτική κουλτούρα άμυνας/ασφάλειας που πηγάζει από την δεκαετία του 80′. Ήρθε ο καιρός όπου πρέπει να γίνει άμεσα αντιληπτό πως η χώρα μας έχει τις δυνατότητες να λειτουργήσει ως αυτόβουλος, αυτοπροσδιοριζόμενος και ανεξάρτητος πόλος ισχύος εντός του Διεθνούς Συστήματος.

Το άρθρο Yβριδικές Επιχειρήσεις και Πληροφοριοκεντρικός Πόλεμος σε Αιγαίο και Νότια Κίνα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.