Τα τελευταία χρόνια οι νέες σχεδιάσεις πολεμικών πλοίων δίνουν ή τουλάχιστον προσπαθούν να δώσουν έμφαση σε χαρακτηριστικά απόκρυψης ίχνους (Stealth). Ωστόσο, δεν πρόκειται για μια εύκολη διαδικασία. Απεναντίας, πρόκειται για μια περίπλοκη διαδικασία ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών και υλικών σε νέες μεθόδους ναυπήγησης.

Η πραγματικότητα αυτή δεν έχει σχέση με το μέγεθος του πλοίου, αλλά με τη δοκιμή του αδυναμία, που δεν είναι άλλη από την έλλειψη συμπαγούς σχεδίασης και κατασκευής, δεδομένου ότι ένα πολεμικό πλοίο, εκ των πραγμάτων, ενσωματώνει, στην υπερκατασκευή του, πολλά υποσυστήματα, όπως είναι τα όπλα και οι αισθητήρες του.

Σε γενικές γραμμές, οι διαδικασίες απόκρυψης του ίχνους ενός πολεμικού πλοίου εστιάζεται σε τρεις (3) τομείς: Τη σχεδίαση και την αρχιτεκτονική, τα υλικά και τα ηλεκτρονικά συστήματα. Σχεδίαση και αρχιτεκτονική σημαίνει ότι το πλοίο πρέπει να είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε οι επιφάνειες και οι γραμμές του να είναι στη κατάλληλη κλίση για να «αναχαιτίζουν» τη δέσμη των εχθρικών ραντάρ, δηλαδή να μην μπορούν τα εχθρικά ραντάρ να το εντοπίσουν. Ο στόχος αυτός είναι δύσκολος, δεδομένου ότι υπάρχουν ορισμένες πτυχές στη σχεδίαση, ιδιαίτερα οι γωνίες και η καμπυλότητα, στις οποίες η αντανάκλαση είναι ιδιαίτερη και χαρακτηριστική.

Τα υλικά απόκρυψης του ίχνους μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε επιλεκτικά, σε τμήματα του κύριου σκάφους, είτε σ’ όλες τις εξωτερικές επιφάνειες του πλοίου. Ωστόσο, τα υλικά αυτά μπορούν να μειώσουν τη διατομή ραντάρ του πλοίου σε περιορισμένο φάσμα συχνοτήτων, όπως έδειξαν σχετικές δοκιμές του Αμερικανικού Ναυτικό.

Ακόμα όμως και αν το πλοίο κατασκευαστεί εξ ολοκλήρου με υλικά απόκρυψης του ίχνους, το πρόβλημα είναι ότι πλοία χρειάζονται ανοίγματα και προεξοχές στην υπερκατασκευή τους για να ενσωματωθούν τα αναγκαία υποσυστήματα, όπως τα ραντάρ, οι αισθητήρες και τα όπλα (να σημειωθεί ότι τα ραντάρ και οι αισθητήρες θα πρέπει, εκ των πραγμάτων, να βρίσκονται ψηλά).

Ωστόσο, δεν είναι μόνο το πώς κατασκευάζεις ένα πολεμικό πλοίο. Υπάρχει και η έννοια της «επιχειρησιακής ισορροπίας», δηλαδή η συνάρτηση του πόσο μειωμένο ίχνος έχει ένα πλοίο σε σχέση με τι είδους αισθητήρες πρέπει να υπερνικήσει. Και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη γιατί η τεχνολογία απόκρυψης ίχνους αντιμετωπίζει περιορισμούς. Με άλλα λόγια, είναι μάλλον απίθανο να μπορεί, ένα πλοίο, να διαμορφωθεί εξωτερικά σε τέτοιο βαθμό ώστε να υπερνικήσει τα ραντάρ μικροκυμάτων, που έχουν σχεδιαστεί ακριβώς για να ανιχνεύουν ελάχιστες διακυμάνσεις στην επιφάνεια της θάλασσας ή τους υπέρυθρους αισθητήρες έρευνας και ανίχνευσης.

Ένας παράγοντας που επιδρά αρνητικά στο ίχνος ραντάρ ενός πλοίου είναι ο εξωτερικός οπλισμός. Οι πύργοι των πυροβόλων, για παράδειγμα, διαμορφώνουν πολλαπλές κάθετες επιφάνειες και γωνίες. Ακόμα και ο πύργος πυροβόλου των σουηδικών κορβετών κλάσης «Visby», που σχεδιάστηκαν ως πλοία μειωμένου ίχνους ραντάρ, δεν είναι εντελώς αόρατος. Στην ουσία το μόνο που μπορεί να γίνει είναι να περιοριστεί, στο μέτρο του δυνατού, το ίχνος ραντάρ των πύργων των πυροβόλων και των διαφόρων εκτοξευτών βλημάτων κατά πλοίων (στον τομέα των βλημάτων, αντιαεροπορικών και κατά πλοίων, η τάση είναι να ενσωματώνονται εσωτερικά της υπερκατασκευής).

Η πλέον πρόσφατη τεχνική μείωσης του ίχνους ραντάρ των πύργων είναι η ενσωμάτωση της τεχνολογίας απόκρυψης ίχνους στις κάννες των πυροβόλων, όπως για παράδειγμα το αμερικανικό AGS (Advance Gun System) των 155 χιλιοστών, το οποίο εξοπλίζει τα πλοία κλάσης «Zumwalt».

Το βασικό πρόβλημα οποιασδήποτε προσπάθειας να διαμορφωθεί ένα σκάφος με χαρακτηριστικά απόκρυψης του ίχνους είναι η υπερκατασκευή. Για παράδειγμα, ακόμη και αν η υπερκατασκευή είναι προσεκτικά σχεδιασμένη το σκάφος, σε ορισμένες περιπτώσεις γωνίας πλεύσης, θα παρουσιάζει κάθετες επιφάνειες και θα δημιουργεί γωνίες σε σχέση με τη θάλασσα. Τα «Zumwalt», για παράδειγμα, έχουν οριζόντιες γραμμές σχεδίασης, οι οποίες στρογγυλοποιούνται στο κατάστρωμα σε μια αναβίωση της παλαιάς σχεδίασης τύπου «Tublehome». Εάν το μεγαλύτερο μέρος της γέφυρας έχει κυρτή σχεδίαση, η υπερκατασκευή δεν παρουσιάζει ποτέ κάθετη επιφάνεια και γωνία σε σχέση με τη θάλασσα.

Μια άλλη προσέγγιση είναι το πρόγραμμα Sea Shadow της Lockheed Martin, ένα πλοίο τύπου καταμαράν με κλίσεις οι οποίες σχεδιάστηκαν έτσι ώστε, ακόμα και με μικρό βύθισμα, το πλοίο να μην παρουσιάζει ποτέ γωνίες. Το τίμημα όμως είναι ότι ο χώρος στο κατάστρωμα σχεδόν μηδενίστηκε, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει διαθέσιμος χώρος για την ενσωμάτωση οπλισμού ή αισθητήρων επιτήρησης.

Ένα πλοίο σε πορεία περιβάλλεται από αντανακλάσεις, για τις οποίες υπεύθυνος είναι ο κυματισμός της θάλασσας. Κατά μέσο όρο, τα θαλάσσια κύματα έχουν μια ιδιαίτερη διατομή ραντάρ ανά μονάδα περιοχής (τετραγωνικό μέτρο ή τετραγωνικό χιλιόμετρο). Έτσι, θεωρητικά, ένα σκάφος μπορεί να αποκρύψει το ίχνος ραντάρ του εάν το μέγεθος της διατομής αυτής είναι μικρότερο από τη διατομή των παράπλευρων θαλάσσιων κυμάτων.

Στην πραγματικότητα όμως, ότι κατασκευάζεται από τον άνθρωπο για να επιχειρεί στη θάλασσα είναι ένα «νησί προγραμματισμένων διαδικασιών» σε μια «θάλασσα τυχαίων διαδικασιών» και τα ναυτικά ραντάρ έχουν σχεδιαστεί για να εκμεταλλεύονται αυτό το γεγονός. Για παράδειγμα, η χρήση των σονάρ οδηγεί, συνήθως, στην ανίχνευση υποβρυχίων τα οποία παράγουν ακουστικό ίχνος μικρότερο από τον ήχο του περιβάλλοντος, ακριβώς επειδή ο θόρυβος που παράγουν τα υποβρύχια είναι τυχαίος, ακανόνιστος και «ξένος» ως προς τους φυσικούς ήχους της θάλασσας.

Υπάρχει και η παράμετρος της ισχύος υπολογισμού των σημάτων των ναυτικών ραντάρ. Μεγαλύτερη ισχύς υπολογισμού σημαίνει καλύτερη επεξεργασία του σήματος, άρα μεγαλύτερες πιθανότητες έγκαιρου εντοπισμού από μεγάλες αποστάσεις. Για παράδειγμα, με «Α» υπολογιστική ισχύ ένα εχθρικό πλοίο είναι ορατό από το «Χ» φίλιο πλοίο, ενώ με την υπολογιστική ισχύ «Α x 2», το εχθρικό πλοίο γίνεται ορατό σε μεγαλύτερη απόσταση, εντός βέβαια των ορίων βεληνεκούς του ραντάρ.

Η ανάγκη για πλοία απόκρυψης ίχνους γεννήθηκε στο πλαίσιο της άμυνα κατά των εχθρικών βλημάτων κατά πλοίων, δηλαδή για την προστασία του φίλιου πλοίου. Το ερώτημα είναι εάν το ίχνος του πλοίου μπορεί να μειωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι απρόσβλητο από βλήματα κατά πλοίων, δηλαδή να μην χρειάζεται σύστημα αυτοπροστασίας. Η απάντηση βρίσκεται στο είδος του συστήματος έρευνας και καθοδήγησης των βλημάτων κατά πλοίων.

Εκτός των παραμέτρων της σχεδίασης και των υλικών που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή ενός πλοίου απόκρυψης ίχνους, μέγα θέμα είναι ο περιορισμός του θερμικού και του ακουστικού ίχνους, κάτι που δεν είναι εύκολο. Τα περισσότερα θερμικά μέτρα καταστολής στοχεύουν στη μείωση της θερμοκρασίας που εκπέμπει το πλοίο. Μια χαρακτηριστική πρακτική είναι να αναμειγνύεται κρύος αέρας με τις θερμές εξατμίσεις.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ένας πετρελαιοκινητήρας παράγει λιγότερο θερμές εξατμίσεις από ότι ένας στροβιλοκινητήρας, ενώ μπορεί να αποβάλει το μεγαλύτερο μέρος αυτού του θερμικού ίχνους υποβρυχίως. Από την άλλη όμως πλευρά, οι πετρελαιοκινητήρες παράγουν σχετικά υψηλό ακουστικό ίχνος και δεν προσφέρουν διαρκή υψηλή ταχύτητα όπως ένας στροβιλοκινητήρας.

Μια λύση στο πρόβλημα είναι η χρησιμοποίηση μέρους των θερμών εξατμίσεων για άλλες χρήσεις (η τεχνική αυτή έχει ενσωματωθεί στον νέας γενιάς στροβιλοκινητήρα WR-21 των βρετανικών αντιτορπιλικών Type-45). Το πλεονέκτημα είναι η μείωση της κατανάλωσης καυσίμου (κατά 30% σύμφωνα με τη Rolls-Royce), η μεγαλύτερη αποδοτικότητα των καυσίμων και το μειωμένο θερμικό ίχνος του πλοίου, κάτι, που σε συνδυασμό με το χαμηλό ακουστικό ίχνος του στροβιλοκινητήρα, μειώνει ακόμα περισσότερο το ολικό ακουστικό ίχνος του πλοίου.

Ακόμα όμως και σ’ αυτή την περίπτωση, υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο που κάνει τη διαφορά: Ένα πλοίο είναι πάντα πιο θερμό από την περιβάλλουσα θάλασσα και ένα σύστημα θερμικής απεικόνισης αντιλαμβάνεται και αποτυπώνει αμέσως αυτή τη διαφορά. Όλα τα πλοία, αναπόφευκτα, παράγουν ίχνη, διότι για να κινηθούν θα πρέπει να διασχίσουν τη θάλασσα, δημιουργώντας αντίθετο προς τη φυσική φορά κυματισμό. Εν κατακλείδι, η σχεδίαση πολεμικών πλοίων με χαρακτηριστικά απόκρυψης ίχνους είναι μια δύσκολη υπόθεση που πρέπει να περιλαμβάνει λύσεις σε πολλά ερωτήματα, συχνά αντικρουόμενων συμφερόντων.

Το άρθρο Ενσωμάτωση τεχνολογίας απόκρυψης ίχνους στη σχεδίαση πολεμικών πλοίων: Πόσο εύκολο είναι; δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του κινεζικού τηλεοπτικού σταθμού CCTV, η χώρα έχει αναπτύξει ένα πρωτότυπο ραντάρ πολλαπλής ακτινοβολίας THz (Tera-Hertz), ικανό να εντοπίζει μαχητικά αεροσκάφη με χαρακτηριστικά stealth. Το σύστημα αναπτύσσει η κινεζική εταιρία CETC (China Electronics Technology Group) υπό την ηγεσία του Li Yuanji.

Σύμφωνα με το CCTV, το οποίο επικαλείται επίσημη ανακοίνωση της CETC, πρακτική της πολλαπλής ακτινοβολίας THz διοχετεύει πολλαπλές δέσμες στο φάσμα μεταξύ του υπέρυθρου και των μικροκυμάτων. Σύμφωνα με τους κινέζους επιστήμονες, αυτή η πρακτική θα καταστήσει την τεχνολογία stealth ορατή στα ραντάρ. Στην τεχνολογία ακτινοβολίας THz ηλεκτρομαγνητικά κύματα εκπέμπονται στη συχνότητα 0,3-3 THz.

Η ακτινοβολία THz μπορεί να διαπεράσει συνθετικά υλικά και υλικά απορρόφησης της ακτινοβολίας ραντάρ, τα οποία καθιστούν ένα αεροσκάφος αόρατα. Χωρίς την προστασία αυτών των υλικών τα ραντάρ θα μπορούν να εντοπίσουν τα μεταλλικά μέρη του αεροσκάφους, άρα και τη θέση του ίδιου του αεροσκάφους. Επιπλέον, η νέα τεχνολογία, που αναπτύσσει η Κίνα, θα μπορεί να αναγνωρίσει το εξωτερικό περίγραμμα του αντικειμένου, άρα να αναγνωρίσει τον ακριβή τύπου της απειλής.

Μία από τις προκλήσεις του προγράμματος είναι το μέγιστο βεληνεκές του ραντάρ, το οποίο δεν αναμένεται να είναι μεγάλο, αφού η ακτινοβολία THz μειώνεται ταχύτατα στον αέρα. Συνεπώς η νέα τεχνολογία ίσων να αποδειχθεί ανίκανη να εντοπίσει ένα μαχητικό stealth πριν αυτό εξαπολύσει ένα βλήμα αερομαχίας μεγάλου βεληνεκούς.

Το άρθρο Ραντάρ εντοπισμού μαχητικών αεροσκαφών stealth αναπτύσσει η Κίνα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στο αεροδρόμιο της 110 Πτέρυγας Μάχης αναμένεται να προσγειωθεί ένα ζεύγος αεροσκαφών F-22 Raptor της πολεμικής αεροπορίας των ΗΠΑ.

Γράφει ο Β. Κακαράς για την εφημμερίδα «Ελευθερία»

Τα δύο «αόρατα» («χαμηλής παρατηρησιμότητας») αμερικανικά μαχητικά F-22 – σύμφωνα με πληροφορίες της «Ε» – με συνοδά αεροσκάφη θα αξιοποιήσουν το αεροδρόμιο της Λάρισας, προκειμένου να σταθμεύσουν για λίγες ώρες κατά τη διέλευσή τους και όχι στο πλαίσιο κάποιας άσκησης.

Η εξέλιξη ωστόσο δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία με δεδομένη τη βούληση της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας να επεκτείνει τη «στρατηγική συνεργασία της χώρας μας με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αλλά και της λειτουργίας ενός ισχυρού άξονα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου», όπως πρόσφατα είχε δηλώσει από τη Λάρισα ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος.

Πλαίσιο στο οποίο παραχωρήθηκαν υποδομές Μοίρας που πρόσφατα ανέστειλε τη λειτουργία της στην 110 ΠΜ για την εγκατάσταση δύο μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-9 Reaper τα οποία επιχειρούν πλέον από τη Λάρισα, σε απόρρητες αποστολές προς τον Νότο. Μάλιστα ένα MQ-9 Reaper αξιοποιήθηκε την επομένη της τραγωδίας στο Μάτι Αττικής, «δίνοντας πληροφορίες» στην ελληνική πλευρά μετά από αίτημα του Υπ. Άμυνας, όπως είχε δηλώσει ο κ. Καμμένος.

Μέχρι το τέλος του μήνα, ελληνική και αμερικανική πολεμική αεροπορία αναμένεται να ανανεώσουν για 6 ακόμη μήνες τη συμφωνία παραμονής στη Λάρισα των αμερικανικών κατασκοπευτικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Όπως είναι γνωστό, τα MQ-9 Reaper αποτελούν την αιχμή του δόρατος των στρατιωτικών επεμβάσεων των ΗΠΑ με αφορμή και τις επιχειρησιακές δυνατότητες που διαθέτουν καθώς αποτελούν τα πλέον εξελιγμένα αεροσκάφη σε αποστολές εναέριας επιτήρησης και όχι μόνο.

Η ελληνική πλευρά ελπίζει στην εκτεταμένη αξιοποίηση της 110 Πτέρυγας Μάχης από τις ΗΠΑ και υπό την «ομπρέλα» του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας τις επενδύσεις στην περιοχή. Μια μόνιμη συνεργασία των δύο πλευρών θα αναβαθμίσει επιχειρησιακά – σε στρατιωτικό επίπεδο – τη Λάρισα που θα επανέλθει ενεργά στον χάρτη του ΝΑΤΟ από την εποχή που, στο Κουτσόχερο, λειτουργούσε το ΝΑΤΟϊκό αεροπορικό Υποστρατηγείο (Αεροπορικό Κέντρο Συνδυασμένων Επιχειρήσεων – CAOC 7) που έκλεισε, μαζί με το αντίστοιχο στο Εσκί Σεχίρ της Τουρκίας, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης δομών του Βορειοατλαντικού Συμφώνου.

Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν λειτούργησε Στρατηγείο Χερσαίων Δυνάμεων (JCSC) του ΝΑΤΟ στο στρατόπεδο «Σχοινά» στον Τύρναβο, εκεί όπου σήμερα (σ.σ. μέχρι και το 2020 οπότε θα μεταφερθεί στα Σκόπια) εδρεύει η Διοίκηση της Ταξιαρχίας ΝΑ Ευρώπης (SEEBRIG), όπως σε ευρωπαϊκό επίπεδο αφορά και στο Ευρωπαϊκό Στρατηγείο (EL EU OHQ) που εδρεύει στην 1η Στρατιά.

Η περαιτέρω ωστόσο αξιοποίηση της 110 Πτέρυγας Μάχης θεωρείται υπόθεση μείζονος σημασίας για την ελληνική πλευρά που «επενδύει» στην αναβάθμιση της αμερικανικής και ΝΑΤΟϊκής στρατιωτικής παρουσίας, πλαίσιο στο οποίο βρέθηκε στη Λάρισα τον περασμένο Μάιο ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ.

Να σημειωθεί πως το μαχητικό F-22 Raptor είναι αεροσκάφος πέμπτης γενιάς, αποτελεί την αιχμή του δόρατος της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, ενώ θεωρείται το καλύτερο stealth μαχητικό αεροσκάφος. Κύρια αποστολή του είναι η αεροπορική υπεροχή, ενώ είναι ικανό να αναλάβει αποστολές βομβαρδισμού, αλλά και ηλεκτρονικού πολέμου.

Β. ΚΑΚΑΡΑΣ

Πηγή: «Ελευθερία»

Το άρθρο Τα κορυφαία Αμερικανικά F-22 Raptor στην 110 Πτέρυγα Μάχης: Σαφές μήνυμα στην Άγκυρα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων «TASS» η Ρωσία εργάζεται για την ανάπτυξη ράδιο-φωτονικών ραντάρ επιτήρησης αέρος με ικανότητες εντοπισμού αεροσκαφών τεχνολογίας stealth. Τα συγκεκριμένα ραντάρ αναμένεται να αποδίδουν την ακριβή εικόνα της απειλής και αναμένεται να είναι τα πλέον αποτελεσματικά ραντάρ επιτήρησης αέρος και εντοπισμού αεροσκαφών σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης αναμένεται να έχουν μεγάλη εμβέλεια, μεγαλύτερη από οποιοδήποτε συμβατικό ραντάρ σε υπηρεσία σήμερα, ενώ αναμένεται να έχουν τη δυνατότητα της στιγμιαίας κατασκευής και προβολής φωτογραφιών και εικόνων των στόχων, οι οποίοι και θα αναγνωρίζονται αυτόματα.

Την Δευτέρα που μας πέρασε, η εταιρία RTI Group ανακοίνωσε ότι εγκαινίασε την πρώτη τεχνολογική γραμμή παραγωγής προϊόντων υψηλής τεχνολογίας λέιζερ (φωτονικών κρυστάλλων) τα οποία προορίζονται για το πρόγραμμα ανάπτυξης των ράδιο-φωτονικών ραντάρ. Σύμφωνα με τη RTI Group, εντός του 2018, η εταιρία θα έχει ολοκληρώσει την κατασκευή του προπλάσματος του ραντάρ, το οποίο θα λειτουργεί στη ζώνη συχνοτήτων «X». Το ραντάρ θα εντοπίζει και θα αποτυπώνει επί της οθόνης το ίχνος του εχθρικού ραντάρ, μέσω της διαδικασίας επεξεργασίας και μετατροπής της ενέργειας των φωτονικών κρυστάλλων λέιζερ.

Με την ολοκλήρωση της κατασκευής του προπλάσματος, θα πραγματοποιηθούν προκαταρκτικές δοκιμές με στόχο οι μηχανικοί να «προσδιορίσουν ένα κύριο αρχιτεκτονικό σχέδιο κατασκευής των ραντάρ». Εφόσον τελικά κατασκευαστεί το ραντάρ, το επόμενο βήμα θα είναι η κατασκευή μιας έκδοσης μικρού μεγέθους, βάρους και διαστάσεων για τον εντοπισμό προηγμένων μη-επανδρωμένων αεροχημάτων με χαρακτηριστικά stealth.

Το άρθρο Η Ρωσία αναπτύσσει ράδιο-φωτονικά ραντάρ επιτήρησης αέρος δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού Υπουργείου Άμυνας η Πολεμικής Αεροπορία της Κίνας χαρακτήρισε επιχειρησιακό το κινεζικό μαχητικό αεροσκάφος 5^ης γενιάς Chengdu J-20, στην κατηγορία της αρχικής επιχειρησιακής ικανότητας (IOC : Initial Operational Capability). Με την ένταξη σε υπηρεσία του J-20 η Κίνα γίνεται η δεύτερη χώρα του κόσμου, μετά τις ΗΠΑ, που εντάσσει ένα μαχητικό αεροσκάφος 5^ης γενιάς με χαρακτηριστικά απόκρυψης του ίχνους (stealth), ενώ στο εγγύς μέλλον αναμένεται και η Ρωσία, με το Su-57 (PAK-FA), να ενταχθεί στο «Stealth Club». Η ανάπτυξη του J-20 ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 2000, πέταξε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2011 και παραλήφθηκε από την Πολεμική Αεροπορία της Κίνας τον Μάρτιο του 2017, οπότε και ξεκίνησαν οι προγραμματισμένες διαδικασίες εκπαίδευσης του ιπτάμενου και τεχνικού προσωπικού.

Το άρθρο Επιχειρησιακό το κινεζικό μαχητικό αεροσκάφος J-20 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Επιβεβαιώνεται το ενδιαφέρον των ΗΑΕ για μαχητικά F-35 Το Πεντάγωνο ξεκίνησε επίσημα διαπραγματεύσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για την πιθανή πώληση του μαχητικού 5ηε γενιάς F-35 Lightning II σύμφωνα με δήλωση του υπαρχηγού Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας των ΗΠΑ, Πτέραρχου Stephen Wilson.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου προ της έναρξης του Dubai Airshow, η κινητικότητα γύρω από την έναρξη συνομιλιών με τη μεσανατολική χώρα, έγινε με την έγκριση του Προέδρου Τράμπ, παρά το γεγονός ότι και παλαιότερα υπήρξε ενδιαφέρον χωρίς όμως αποτέλεσμα με την Ουάσιγκτον να μην διατίθεται να προωθήσει το F-35 σε χώρες του Κόλπου. Πλέον όμως η στάση αυτή φαίνεται να μεταβάλλεται καθώς η νέα διακυβέρνηση θεωρεί ότι «οι απειλές και οι προκλήσεις είναι κοινές τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για στενούς συμμάχους τους στην περιοχή».

Σύμφωνα με τον αμερικανό Πτέραρχο “τα ΗΑΕ είναι μια από τις χώρες με τις οποίες συζητείται το ενδεχόμενο προμήθειας F-35”, ενώ οποιαδήποτε άλλη διευκρίνιση θα πρέπει να γίνει από την ενδιαφερόμενη χώρα καθώς οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη κεκλεισμένων των θυρών. Αν αυτές καρποφορήσουν, τότε τα ΗΑΕ θα γίνει η πρώτη χώρα του Κόλπου που θα αποκτήσει μαχητικό 5ηε γενιάς αν και αναμένεται να τεθούν αρκετά εμπόδια ιδιαίτερα από το Ισραήλ το οποίο επιθυμεί να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία σε μαχητικά Stealth στη Μέση Ανατολή.

Η περίπτωση των ΗΑΕ όμως φαίνεται για προφανείς λόγους να αποτελεί εξαίρεση και τυχόν αντίδραση από το Τελ Αβίβ αναμένεται να εκδηλωθεί εφόσον ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με άλλες ενδιαφερόμενες χώρες της περιοχής. Ένα άλλο εμπόδιο αναμένεται από την πλευρά της Ρωσίας η οποία νωρίτερα φέτος υπόγραψε με τα ΗΑΕ μνημόνιο κατανόησης MoU, για την ανάπτυξη μαχητικού 5ης γενιάς το οποίο βασίζεται σε επανασχεδιασμό του MiG-29 με χαρακτηριστικά Stealth και προηγμένο ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Σε κάθε περίπτωση είναι εύλογος ο προβληματισμός για ζητήματα ασφάλειας τεχνολογίας, με την Ουάσιγκτον να μην φαίνεται διατεθειμένη να σχολιάσει πως αυτή η παράμετρος σχετίζεται – και κατά πόσον επηρεάζει – την προώθηση του F-35 στα ΗΑΕ, στην περίπτωση που η συνεργασία με τη Ρωσία προχωρήσει σε στάδιο υλοποίησης.

Το άρθρο Επιβεβαιώνεται το ενδιαφέρον των ΗΑΕ για μαχητικά F-35 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.