Η αντιαεροπορική και αντιβληματική κάλυψη κρίσιμων υποδομών ήταν και είναι στρατηγικής σημασίας. Και όταν αναφέρουμε κρίσιμες υποδομές δεν είναι μόνο εργοστάσια, βάσεις και αεροδρόμια στρατιωτικού ενδιαφέροντος που στόχο έχουν να κάμψουν την στρατιωτική ικανότητα αλλά και πολιτικές υποδομές οι οποίες έχουν άμεσο αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών και στην ευρυθμη λειτουργία ενός κράτους και μίας κοινωνίας. Επομένως υπάρχει μία πλειάδα στόχων οι οποίοι χρειάζεται να προστατευθούν κατά τη διάρκεια πολεμικών επιχειρήσεων. Οι στόχοι αυτοί είναι πρωτίστως στρατιωτικές βάσεις και αεροδρόμια με σκοπό την καταστροφή υποδομών εξυπηρέτησης και ανεφοδιασμού των μονάδων πρώτης γραμμής, ραντάρ, στρατιωτικά εργοστάσια ώστε να πληγεί η ικανότητα παραγωγής στρατιωτικού υλικού κάθε λογής με κύριο σκοπό την μείωση της ικανότητας στρατιωτικών επιχειρήσεων του αντιπάλου. Δευτερευόντως αλλά εξίσου σημαντικές είναι πολιτικές υποδομές όπως αεροδρόμια, λιμάνια, διυλιστήρια, χημικά εργοστάσια, μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Όλες αυτές οι υποδομές χρήζουν αξιολόγησης και ένταξης στον αμυντικό σχεδιασμό.

Η Ελλάδα διαθέτει μία από τις πιο σύνθετες και πολυστρωματικές αντιαεροπορικές άμυνες στην Ευρώπη με ΑΑ πυραυλικά συστήματα διαφόρων εμβελειών η οποία και πρόκειται στο μέλλον να εξελιχθεί και αναβαθμιστεί περαιτέρω μετά την ολοκλήρωση της παραγγελίας και την παραλαβή των συστημάτων Spyder AiO, Barak MX & David’s Sling προς αντικατάσταση των υπάρχοντων συστημάτων μεσαίου και μικρού βεληνεκούς. Με την ολοκλήρωση της προμήθειας αυτής η ελληνική αεράμυνα θα έχει αναβαθμιστεί πλήρως για την κάλυψη των επερχόμενων απειλών στα μικρά-μεσαία και μεγάλα βεληνεκή. Τί γίνεται όμως όταν κάποια εχθρικά συστήματα ή βλήματα καταφέρουν να διαπεράσουν αυτή την πολυστρωματική εξελιγμένη αεράμυνα;

Εκεί αναλαμβάνουν τα συστήματα C-RAM (Counter-Rocket, Artillery, Missile) & C-UAS (Counter –Unmanned Aerial Systems). Η τελευταία γραμμή άμυνας για τις πολύτιμες εγκαταστάσεις. Τα C-RAM αποτελούνται είτε από ολοκληρωμένα συστήματα όπως το skyshield της Rheinmetall ή αυτόνομα συστήματα όπως το skyranger επίσης της Rheinmetall ή το αντίστοιχο Centurion της General Dynamics βασισμένο στο γνωστό μας Phallanx όλα βασισμένα σε υψηλής ταχυβολίας και μεγάλης ακρίβειας πυροβόλα των 20-35 χιλιοστών. Στο κοντινό μέλλον τα πυροβόλα αυτά θα πλαισιωθούν ή και μπορεί να αντικατασταθούν πλήρως από συστήματα υψηλής ενέργειας (Laser). Ενώ τα C-UAS θα θεωρήσουμε ότι αναφέρονται κυρίως σε συστήματα που λειτουργούν με παρεμβολές για την αντιμετώπιση επερχόμενων UAVs όπως το ελληνικό ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ.

C-RAM Πυροβόλων

Όσον αφορά τα συστήματα C-RAM πυροβόλων οι κύριοι εκπρόσωποι είναι η γερμανική σχολή με μονό πυροβόλο των 35 χιλιοστών το οποίο αναφέρεται ανάλογα με το σύστημα ως Skyshield όταν αφορά ολοκληρωμένο σύστημα με περισσότερα του ενός πυροβόλου συνδεδεμένα σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα με αντιαεροπορικούς πυραύλους, ραντάρ και ΚΠΜ. Ως Mantis ένα σύστημα το οποίο αποτελείται από έως έξι μονάδες βολής με πυροβόλα των 35 χιλιοστών. Και ως Skyranger μια εποχούμενη έκδοση του πυροβόλου των 35 χιλιοστών το οποίο στον πύργο ενσωματώνεται και ραντάρ έρευνας και πρόσκτησης στόχου όπως τα αντίστοιχα συστήματα Gepard της δεκαετίας του 1980. Η μονάδα βολής αποτελείται από έναν πύργο χαμηλής διατομής ραντάρ το οποίο φέρει ένα περιστρεφόμενο πυροβόλο των 35 χιλιοστών και βάλλει πυρομαχικά τύπου AHEAD και έχει αποτελεσματική εμβέλεια της τάξης των τεσσάρων χιλιομέτρων.

Ειδικά για το Skyranger. Είναι ένα αυτόνομο ολοκληρωμένο σύστημα το οποίο προσφέρει κινητικότητα στο πυροβόλο της Rheinmetall. Δηλαδή έχει την ικανότητα είτε να ακολουθήσει μηχανοκίνητους σχηματισμούς στο πεδίο της μάχης προσφέροντας αντιαεροπορική/αντιπυραυλική προστασία σημείου είτε να μετακινηθεί γρήγορα και να προσφέρει αυτόνομα προστασία σε απομακρυσμένα και σημεία. Όπως ραντάρ, πολιτικές εγκαταστάσεις και άλλα.

Το Skyranger μπορεί να δημιουργήσει ανεξάρτητα τη δική του τοπική αεροπορική εικόνα, ενώ η αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου (Skymaster), το IFF και η ζεύξη δεδομένων σημαίνουν ότι μπορεί να ενσωματωθεί άψογα στη διάταξη μάχης και τη δομή διοίκησης. Ανάλογα με τις τακτικές ανάγκες και το απαιτούμενο φάσμα στόχων, το Skyranger μπορεί να εξοπλιστεί με ένα περιστροφικό πυροβόλο KDG 35 mm x 228 ή ένα περιστροφικό πυροβόλο KCE 30 mm x 173 με ρυθμό βολής στα 1000 β.α.λ. Και τα δύο πυροβόλα χαρακτηρίζονται από υψηλό ρυθμό βολής, εξαιρετική ακρίβεια και πυρομαχικά τύπου Air-Burst. Το διαμέτρημα 35 mm προσφέρει δυνατότητα C-RAM και αποτελεσματική εμβέλεια έως και 4.000 μέτρα. Το διαμέτρημα των 30 χιλιοστών έχει αποτελεσματική εμβέλεια έως και 3.000 μέτρα και ο πυργίσκος του πυροβόλου έχει σχεδιαστεί για να μπορεί να παίρνει επίσης πυραύλους αεράμυνας μικρής εμβέλειας. Η επιλεγμένη προσέγγιση υψηλής αρθρωτής σχεδίασης επιτρέπει προσαρμοσμένες διαμορφώσεις ενεργών ή παθητικών αισθητήρων. Αυτές περιλαμβάνουν ραντάρ AESA, παθητικά συστήματα πανοραμικής θέασης και πακέτα οπτικοακουστικών συστημάτων. Χρησιμοποιούνται προηγμένοι αλγόριθμοι για τη σύντηξη των δεδομένων των αισθητήρων, την ταξινόμηση των στόχων και την υποστήριξη των χειριστών στη λήψη αποφάσεων.

Η αμερικανική σχολή διαθέτει το σύστημα Centurion. Το σύστημα αυτό βασίζεται στη χρήση του ναυτικού Mk15 Block 1B baseline 2 Phalanx, φερόμενο επί τρέιλερ. Χρησιμοποιεί το γνωστό πυροβόλο Gatling M61A1 των 20 χιλιοστών με το ραντάρ και το σύστημα FLIR. Το Centurion χρησιμοποιεί το ίδιο ραντάρ που λειτουργεί στη Ku-band και FLIR για την ανίχνευση και παρακολούθηση εισερχόμενων βλημάτων, και είναι επίσης ικανό να εμπλέκει επιφανειακούς στόχους, με το σύστημα να μπορεί να φτάσει σε κάθετη κλίση μείον 25 μοιρών. Το Centurion φέρεται να είναι ικανό να υπερασπιστεί μια περιοχή 1,3 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Μια σημαντική διαφορά μεταξύ των χερσαίων και θαλάσσιων παραλλαγών είναι η επιλογή των πυρομαχικών. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν τα συστήματα αυτά για σημειαλή άμυνα εναντίων των προανεφερόμενων απειλών σε διάφορες βάσεις και κυβερνητικά κτήρια στην Αμερική και σε άλλες χώρες. Γνωστο είναι το πρόσφατο βίντεο κατάρριψης επερχόμενου στόχου από το σύστημα που προστατεύει την αμερικάνικη πρεσβεία στο Ιράκ. Το σύστημα έχει ρυθμό βολής 4500 β.α.λ. και εμβέλεια γύρω στα 2000 μέτρα.

Η Κίνα έχει δημιουργήσει ένα αντίστοιχο σύστημα το LD-2000 το οποίο όπως και με το αμερικάνικο Centurion χρησιμοποιείται το αντίστοιχο ναυτικό σύστημα. Το LD-2000 (LuDun-2000) είναι ένα επίγειο αντιαεροπορικό σύστημα αεράμυνας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε από την κινεζική αμυντική εταιρεία NORINCO (China North Industries Corporation) και παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της αμυντικής έκθεσης IDEX το 2005. Το LD2000 είναι ένα αποτελεσματικό και αποδοτικό οπλικό σύστημα για εγγύς αεράμυνα και χρησιμοποιεί ένα 11-κανο πυροβόλο τύπου Gatling. Έχει εξαιρετική ακρίβεια και ικανότητα εμπλοκής πολλαπλών στόχων. Το LD2000 επιτυγχάνει ικανοποιητική πιθανότητα πλήγματος σε τυπικούς στόχους πυραύλων κρουζ χαμηλού υψομέτρου και υψηλής ταχύτητας. Το σύστημα είναι επίσης εξαιρετικά ικανό να αναχαιτίζει αεροσκάφη χαμηλού υψομέτρου και UAV. Το LD2000 μπορεί να αναχαιτίσει ιπτάμενους στόχους ταχύτητας έως Mach 2 σε αποστάσεις έως τρία χιλιόμετρα. Έχει χρόνο αντίδρασης 9,8 δευτερόλεπτα και δυνατότητα παρακολούθησης έως και 48 στόχων.

C–RAM Laser

Το μέλλον στα συστήματα C-RAM είναι τα όπλα laser. Τα όπλα προσφέρουν τη δυνατότητα κατάρριψης στόχων με σχεδόν μηδενικό κόστος όταν το αντίστοιχο κόστος για τα C-RAM μπορεί να ανέλθει σε μερικές χιλιάδες ευρώ. Πολλά συστήματα βρίσκονται σε ανάπτυξη από διάφορες χώρες ενώ η τεχνολογία προχωράει προσφέροντας μικρότερου όγκου και μεγαλύτερης ισχύος συστήματα. Τα πιο γνωστά συστήματα είναι το ισραηλινό Iron Beam και το αμερικάνικο HELWS (High Energy Laser Weapon System).

To Iron Beam είναι ένα σύστημα laser ισχύος 100 kW σε στατική μορφή και 50 kW ως εποχούμενο σύστημα. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία το συγκεκριμένο σύστημα έχει τις παρακάτω δυνατότητες:

• Αποτελεσματική αμύνα ενάντια σε πυραύλους κρούζ και βλήματα πυροβολικού.

• Κλάση λέιζερ ισχύος 100 kW.

• Εκτεταμένη παρακολούθηση που επιτυγχάνεται από πολυλειτουργικούς κατευθυντήρες δέσμης.

• Ενσωματωμένα προσαρμοστικά οπτικά για σταθεροποίηση.

• Συνδυασμό συνεκτικής δέσμης.

• Ταχεία επαναστόχευση για εμπλοκή σμήνους UAV.

• Εστίαση σε ένα συγκεκριμένοσημείο για εξουδετέρωση απειλής μέσα σε δευτερόλεπτα.

Εν κατακλείδι,

Τα συστήματα C- RAM και C-UAS όπως έχουν δείξει και οι σημερινές συγκρούσεις παίζουν σημαντικό ρόλο για την προστασία εγκαταστάσεων από απειλές οι οποίες έχουν καταφέρει να διαπεράσουν τα μεγαλύτερα στρώματα αεράμυνας. Επίσης είναι σημαντικό να φυλάσσονται τα ακριβά όπλα όπως αντιαεροπορικοί και αντιβαλλιστικοί πύραυλοι μερικών εκατομυρίων αλλά και λόγω περιορισμένων ποσοτήτων για χρήση εναντίων απειλών πολλαπλάσιας αξίας. Και τα χαμηλού κόστους αλλά ικανά να αποτελέσουν καίρια απειλή UAV, loitering munitions κ.α. χαμηλού κόστους να αντιμετωπίζονται από τα ανάλογα συστήματα. Δηλαδή συστήματα C-UAV και C-UAS που θα προσφέρουν αντίστοιχα μικρό ή και μικρότερο κόστος κατάρριψης της επερχόμενης απειλής.

Σήμερα οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις για την πλειονότητα των απειλών, με εξαίρεση τα συστήματα Phalanx στις φρεγάτες και τα συστήματα αεράμυνας Skyguard τα οποία προστατεύουν τις βάσεις της Π.Α. επαφείονται κυρίως σε πυραυλικά συστήματα. Η είσοδος ευελπιστούμε αρκετών συστημάτων ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ μαζί τα όποια συστήματα που όπως φαίνεται έχουν αποκτηθεί από το Ισραήλ θα καλύψουν την απαίτηση για τα συστήματα C-UAS. Όμως και αυτά καλό θα ήταν να πλασιωθούν από συστήματα C-RAM ώστε να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη σημειακή άμυνα κρίσιμων εγκαταστάσεων και σχηματισμών.     

Το άρθρο Ανάλυση: Συστήματα τερματικής άμυνας C-RAM για τις κρίσιμες υποδομές. Η σωστή αναλογία κόστους-απόδοσης έναντι απειλών χαμηλού κόστους δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Τον Οκτώβριο του 2023 υπογράφτηκε μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) και της ισραηλινής SIBAT διακρατική συμφωνία για την αναβάθμιση των παλαιών επιθετικών ελικοπτερών AH-64A+ από την ισραηλινή εταιρία Elbit με βάση την εκτεταμένη εμπειρίας της από το πρόγραμμα PETEN του ισραηλινού στρατού. Το πρόγραμμα ύψους 40 εκατομυρίων δολαρίων περιλαμβάνει στοχευμένες επεμβάσεις σε 19 ελληνικά ελικόπτερα αντικαθιστώντας παρωχημένα συστήματα και ενσωμάτωση νέων όπλων και ηλεκτρονικών φέροντας τα ελικόπτερα στο επίπεδο των AH-64D που υπηρετούν στην αεροπορία στρατού.

Το όλο πρόγραμμα καθηστέρησε σημαντικά η καταστροφική πλημμύρα που έβγαλε εκτός λειτουργίας τη βάση του 1^ου ΤΕΕΠ στο Στεβανοβίκειο. Όμως με την μετεγκατάσταση των ελικοπτέρων και των υλικών τους, η βάση ελικοπτέρων στην Αλεξάνδρεια Ημαθείας έγινε η βάση αναβάθμισης και έδωσε τη δυνατότητα ώστε το σημαντικό αυτό πρόγραμμα να εκκινήσει το Ιούλιο του 2025, δύο χρόνια περίπου μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Μόλις τέσσερις μήνες μετά, το πρωτότυπο αναβαθμισμένο ελικόπτερο με σειριακό αριθμό 1006, ολοκλήρωσε την τοποθέτηση των νέων ηλεκτρονικών που πρόκειτε να δώσουν νέα πνοή στα παλαιά αλλά  άκρως σημαντικά επιθετικά ελικόπτερα του ελληνικού στρατού. Μετά από δύο μήνες εξατληντικών δοκιμών όπου τα νέα συστήματα εξετάζονται ενδελεχώς ανοίγει ο δρόμος για την συνέχιση του προγράμματος και στα υπόλοιπα 18 ελικόπτερα του προγράμματος. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την μετατροπή του πρώτου ελικοπτέρου θα επιτρέψει την παράδοση δύο ελικοπτέρων το μήνα σε ένα βάθος χρόνου εννέα μηνών. Αυτό θα επιτρέψει στη μοίρα του 1^ου ΤΕΕΠ να διαθέτει επιχειρησιακά το σύνολο των ελικοπτέρων της μέχρι το τέλος του 2026. Επόμενο βήμα είναι η ενσωμάτωση του ισραηλινού πύραυλου Spike NLOS σε εννέα ελικόπτερα αναβαθμίζοντας πλήρως και επεκτείνοντας τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελικοπτέρων αυτών.  

Τα κύρια χαρακτηριστικά του προγράμματος αναβάθμισης είναι:

1. Αντικατάσταση του παλαιού συγκροτήματος Σκοπευτικών TADS/PNVS από σκοπευτικά 3^ης γενιάς της ισραηλινής Elbit. Με αυτόν τον τρόπο τα ελικόπτερα θα αποκτήσουν εφάμιλλες και ίσως σε κάποια σημεία ανώτερες επιδόσεις αποκάλυψης, πρόσκτησης και κατάδειξης στόχου ημέρα και νύχτα σε σύγκριση με τα ελληνικά ΑΗ-64D.
2. Αντικατάσταση του συστήματος απεικόνισης επι κάσκας με το IHADSS, Integrated Helmet & Display Sighting System της Elbit το οποίο χρησιμοποιεί και ο αμερικάνικος στρατός στα δικά του ελικόπτερα ΑΗ-64.
3. Αναβάθμιση των επικοινωνιών και της διασύνδεσης των ελικοπτέρων έτσι ώστε τα αναβαθμισμένα ελικόπτερα να μπορούν να λειτουργούν δικτυακά ανταλλάσοντας πληροφορίες μεταξύ τους αλλά και από εξωτερικές πηγές όπως αεροσκάφη της Π.Α. και UAVs.
4. Αντικατάσταση του συστήματος αυτοπροστασίας από νέας γενιάς ικανό να προστατεύει το ελικόπτερο από σύγχρονες απειλές στο πεδίο της μάχης. Μία πολύ κρίσιμη παράμετρος επιβίωσης του ελικοπτέρου και του πληρώματός του στο σύγχρονο πεδίο της μάχης.
5. Ενσωμάτωση των ισραηλινών πυραύλων πέραν του ορίζοντα Spike NLOS σε εννέα ελικόπτερα του τύπου. Ο Spike NLOS με εμβέλεια 50 χιλιομέτρων θα αποτελεί μόνιμο πονοκέφαλο στον αντίπαλο ενώ βελτιώνει την τακτική χρήση του ελικοπτέρου και την επιβίωση αυτού. Τεθωρακισμένες μονάδες, μονάδες πυροβολικού, συστήματα ΑΑ μικρού-μέσου βεληνεκούς μακριά από την πρώτη γραμμή και ναυτικές μονάδες δεν θα είναι πια ασφαλείς σε αυτές τις αποστάσεις.

Η αναβάθμιση των συγκεκριμένων ελικοπτέρων με το συγκεκριμένο πρόγραμμα για ένα ελικόπτερο ηλικίας 35 ετών περίπου είναι αυτό που λέμε value for money. Με πολύ μικρό κόστος τα τριανταπεντάχρονα ελικόπτερα της αεροπορίας στρατού αποκτούν δυνατότητες εφάμιλλες των κατά πολύ νεώτερων AH-64D. Πολύ σημαντική προσθήκη είναι η εξασφάλιση μεγάλων ποσοτήτων ανταλλακτικών από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τα οποία σε συνάρτηση με την αναβάθμιση θα επιτρέψουν στα ελικόπτερα να επιχειρούν απρόσκοπτα για τα επόμενα 15-20 χρόνια.

Το άρθρο Το πρόγραμμα αναβάθμισης των ελληνικών ΑΗ-64Α+ Apache περνά στην επόμενη φάση δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η νέα αμυντική διάταξη που αναμένεται να σε λειτουργία τα επόμενα χρόνια είναι το δόγμα της Ασπίδας του Αχιλλέα όπως την αποκαλεί ο ΥΠΕΘΑ κ. Νίκος Δένδιας. Στην ουσία είναι μια επικαιροποιημένη αμυντική λειτουργία των ενόπλων δυνάμεων έτσι ώστε η χώρα να είναι σε θέση να αμυνθεί απέναντι στους νέους τύπους απειλών που έχουν γίνει γνωστές αλλά και να εκσυγχρονήσει υπάρχουσες δομές και συστήματα. Μέσα από την ιστοσελίδα του Defencereview.gr έχουν γραφτεί πλήθος άρθρων για τις ανάγκες που υπάρχουν σε νέα συστήματα τα οποία θα καλύψουν κενά ή θα αντικαταστήσουν παλαιότερα στο φάσμα, συλλογής πληροφορίων, έγκαιρης προειδοποίησης, αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας και κρούσης βαθιά μέσα στο έδαφος του αντιπάλου.

Ήδη διάφορα κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους ώστε να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη δικτυοκεντρική αμυντική διάταξη με δυνατότητα εξαπόλυσης συντριπτικού πλήγματος στον αντίπαλο. Όπως είναι γνωστό οι ανάγκες αναβάθμισης του στρατεύματος είναι πολλές και συσσωρευμένες λόγω της δεκαετούς αδράνειας. Ανάγκες που προκύπτουν από τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων δυνατοτήτων αλλά και την αντιμετώπιση νέων απειλών που έχουν αναδυθεί τα τελευταία χρόνια. Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται μια ισορροπημένη ανάπτυξη καλύπτοντας ιεραρχικά τις ανάγκες αναβάθμισης, ανάλογα με τα ταμειακά διαθέσιμα του υπουργείου ώστε το νέο οικοδόμημα να αναπτύσσεται σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες αποτροπής. Για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο κ. Δένδιας τόνισε ότι «έχει πάρα πολλά επίπεδα», όπως η Ασπίδα του Αχιλλέα είχε πέντε επίπεδα, και συγκεκριμένα όπως είπε «αντιαεροπορικό, αντιπυραυλικό, αντι-drone, αντι-πλοϊκό και Anti- submarine, κάτω από τη θάλασσα».

Όσον αφορά τα δύο πρώτα επίπεδα ο κύριος υπουργός αναφέρεται στον περίφημο «Θόλο» ο οποίος θα έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει και να προστατέψει απέναντι στις αντίστοιχες απειλές από τον αέρα. Η Ελλάδα ανέκαθεν διέθεται μία από τις πιο ολοκληρωμένες και πολυστρωματικές αεράμυνες σε νατοϊκό επίπεδο καλύπτοντας όλο το φάσμα. Από τα V-Shorads μέχρι τα συστήματα μέσης-μεγάλης εμβέλειας. Διαθέτοντας δεκάδες εκτοξευτές με ικανότητα αντιαεροπορικής κυρίως κάλυψης χώρου ή κινούμενων σχηματισμών. Όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν ήταν επιτακτική ανάγκη η αντικατάσταση μέρους των συστημάτων αυτών ώστε να μπορέσει να εκσυγχρονιστεί το αντιαεροπορικό δίκτυο. Όπως έχει γίνει γνωστό η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες για την απόκτηση αντιαεροπορικών/αντιβαλλιστικών συστημάτων ισραηλινής προέλευσης σε ένα πρόγραμμα αρχικού κόστους περίπου 2,8 δισεκατομυρίων ευρώ. Οι συνομιλίες είναι δε, σε τόσο προχωρημένο επίπεδο που ενδέχεται το πρόγραμμα να οριστικοποιηθεί μέσα στο πρώτο μισό του 2026. Τα συστήματα που πρόκειται να αποκτηθούν σε πρώτη φάση είναι ο BARAK MX και τα SPYDER AiO, ενώ σε δεύτερο χρόνο θα αποκτηθούν πυροβολαρχίες του David’s Sling για αντιβαλλιστική προστασία. Σκοπός είναι να αντικαταστήσουν τις πυροβολαρχίες μέσης εμβέλειας I-Hawk PIII και τα αυτοκινούμενα συστήματα Osa AKM και Tor M1 καθώς και τους S-300. Τόσο τα I-Hawk PIII και τα Osa AKM είναι παλαιά συστήματα με μεγάλες απαιτήσεις επάνδρωσης ενώ για τα TOR M1 και S-300 είναι άγνωστο για πόσο ακόμη θα μπορούν να υποστηρίζονται από τον ελληνικό στρατό λόγω του ρωσο-ουκρανικού πολέμου.

Barak MX

O Barak είναι ένας πύραυλος εδάφους-αέρος μεγάλου βεληνεκούς (SAM), που αναπτύχθηκε από κοινού από την εταιρεία IAI και τον Ινδικό Οργανισμό Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης (DRDO). Ο πύραυλος έχει σχεδιαστεί για να καταστρέφει εναέριες απειλές, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών, ελικοπτέρων, πυραύλων κατά πλοίων και UAV καθώς και βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων κρουζ. Υπάρχουν τόσο θαλάσσιες όσο και χερσαίες παραλλαγές του συστήματος.

Ο πύραυλος Barak 8 έχει μήκος περίπου 4,5 μέτρα, διάμετρο 0,225 μέτρα στο σώμα του πύραυλου και 0,54 μέτρα στο ενισχυτικό στάδιο, άνοιγμα φτερών 0,94 μέτρα και βάρος 275 κιλά συμπεριλαμβανομένης μιας κεφαλής 60 κιλών που εκρήγνυται σε κοντινή απόσταση. Ο πύραυλος έχει μέγιστη ταχύτητα 3 Mach με μέγιστη επιχειρησιακή εμβέλεια 70 χλμ και μπορεί να κάνει ελιγμούς 50g.

Η IAI έχει επίσης αναπτύξει νέα βλήματ στην οικογένεια Barak, συμπεριλαμβανομένων των εκδόσεων SRAD με εμβέλεια 15 χλμ, τον MRAD, με κινητήρα πυραύλων μονού παλμού για εμβέλεια 35 χλμ, τον LRAD με κινητήρα πυραύλων διπλού παλμού για εμβέλεια 70 χλμ, τον ER με κινητήρα πυραύλων διπλού παλμού και πρόσθετος ενισχυτής για εμβέλεια 150 χλμ και βελτιωμένες δυνατότητες TBM και το Barak MX που διευρύνει το Barak σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που χρησιμοποιεί ενοποιημένους έξυπνους εκτοξευτές που φέρουν βλήματα αναχαίτισης μικρής, μεσαίας και εκτεταμένης εμβέλειας.

Η μονάδα εκτοξευτή του πυραυλικού συστήματος αεράμυνας BARAK ΜΧ είναι τοποθετημένη σε σασί στρατιωτικού φορτηγού αυξημένης ευκινησίας. Οι πύραυλοι Barak εκτοξεύονται κάθετα από το TEL (Transporter Erector Launcher) και παρέχουν κάλυψη 360 μοιρών. Η μονάδα εκτόξευσης αποτελείται από οκτώ πύραλους έτοιμους για βολή. Και οι οκτώ πύραυλοι μπορούν να εκτοξευθούν σε λιγότερο από 20 δευτερόλεπτα. Επίσης, ο κάθε εκτοξευτής έχει τη δυνατότητα να φέρει οποιονδήποτε συνδυασμό πυραύλων BARAK επεκτείνοντας τη διαθεσιμότητα και τον πλουραλισμό λύσεων για τον διοικητή της μονάδας.

Μια πυροβολαρχία Barak αποτελείται από ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου, ραντάρ παρακολούθησης, πυραύλων και κινητών εκτοξευτών. Όταν συνδυάζεται με ένα σύγχρονο σύστημα αεράμυνας και ραντάρ παρακολούθησης πολλαπλών λειτουργιών και καθοδήγησης, το Barak ΜΧ επιτρέπει τη δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής πολλαπλών στόχων κατά τη διάρκεια επιθέσεων κορεσμού.

SPYDER AiO

Το SPYDER AiO (All in One) είναι ένα πλήρως ευέλικτο και αυτόνομο μέσο αεράμυνας το οποίο αναπτύχθηκε για να καλύψει τις κρίσιμες επιχειρησιακές ανάγκες του σύγχρονου πεδίου μάχης, ικανό για γρήγορη ανάπτυξη μέσα σε λίγα λεπτά, σε δύσκολα εδάφη και με σύντομους χρόνους αντίδρασης. Το AiO παρέχει αξιόπιστη αεράμυνα με ελαχιστοποιημένο αποτύπωμα υλικοτεχνικής υποστήριξης.

Τα κύρια εξαρτήματα του συστήματος είναι:

• Ένα 8×8 υψηλής κινητικότητας τροχοφόρο φορτηγό όχημα που περιλαμβάνει όλα τα σύστηματα.
• Σύστημα Command & Control
• Δύο σταθμοί εργασίας καμπίνας (CWS)
• Οχταπλός εκτοξευτής με πυραύλους I-Derby SR, I-Derby ER, & PYTHON-5 SR
• Αισθητήρες επιτήρησης & ελέγχου πυρός σε ιστό εκτεινόμενο καθ’ ύψος
• Ραντάρ 3D AESA σταθερών στοιχειοκεραιών
• Ηλεκτροπτικό σύστημα TopLite
• Σύστημα τροφοδοσίας

Οι δυνατότητες του συστήματος είναι προσβολή εναέριας απειλής σρ εμβέλειας στα 1-40χλμ και υψόμετρο 20μ – 12χλμ. Μπορεί να εμπλέξει ταυτόχρονα τέσσερις στόχους και χρειάζεται τρία λεπτά να μεταβεί από λειτουργία κίνησης σε λειτουργία εκτόξευσης πυραύλου.

Έχει δυνατότητα λειτουργίας αυτόνομα ή διασυνδεδεμένο σε υψηλότερο κλιμάκιο (C2), τα ραντάρ SPYDER AiO εντοπίζουν απειλές εν κινήσει και μεταβαίνουν γρήγορα στη λειτουργία πυροδότησης. Όταν εντοπιστεί μια απειλή ή δοθεί εντολή, το όχημα σταματά, οι γρύλοι σταθεροποίησης εκτείνονται, το ραντάρ εκτείνεται σε πλήρες ύψος και ο εκτοξευτής φτάνει σε σχεδόν κάθετη θέση, έτοιμος για βολή, πυροδότηση – όλα ελέγχονται από το σταθμό εργασίας καμπίνας χωρίς να απαιτείται από το πλήρωμα να εγκαταλείψει την καμπίνα του οχήματος. Το βάρος του φορέα μαζί με το σύστημα αγκίζει τους 30 τόνους.

Πέραν αυτών, θα αποκτηθεί και αριθμός νέων πολυλειτουργικών ραντάρ EL/M-2084 MMR της IAI/ELTA. Ακόμη δεν είναι γνωστό εάν ο αριθμός θα καλύπτει μόνο τις αποκτηθήσες μονάδες ή υπάρχει μέριμνα για επιπλέον συστημάτων ραντάρ έτσι ώστε να αντικατασταθούν παλαιού τύπου ραντάρ 2D/3D τα οποία βρίσκονται ακόμη σε χρήση.

Το EL/M-2084 ανήκει σε μια ομάδα ραντάρ 4D AESA με πομποδέκτες Νιτριδίου του Γάλιου πολλαπλών λειτουργιών στις μπάντες S/C. Οι κύριες αποστολές του ραντάρ είναι, Επιτήρηση Αέρος, Αντιαεροπορική Άμυνα – Ραντάρ ελέγχου πυρός, Έγκαιρης προειδοποίησης και Ραντάρ αντιπυροβολικού και C-RAM. Το MMR ανιχνεύει υψηλά και χαμηλά ιπτάμενους στόχους, παρακολουθεί, ταξινομεί και δημιουργεί μια εικόνα κατάστασης αέρα σε πραγματικό χρόνο όλων των εναέριων στόχων όπως πλατφόρμες χαμηλής διατομής ραντάρ, UAV, τακτικά εναέρια όπλα, πυρομαχικά περιπλάνησης, τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, βλήματα πλεύσης και βλήματα πυροβολικού καμπύλης τροχιάς. Το ραντάρ διατείθεται σε δύο διαμορφώσεις περιστρεφόμενο και στατικό. Το πρώτο έχει κάλυψη 360 μοιρών, μέγιστη εμβέλεια 475χλμ και κάλυψη καθ’ ύψος -7 έως 70 μοίρες και έρευνα σε ύψος τα 30 χλμ. Το δεύτερο κάλυψη (+/-) 65 μοίρες στο οριζόντιο και κάλυψη καθ’ ύψος -7 έως 90 μοίρες μέγιστη εμβέλεια 650χλμ και σε ύψος τα 30 χλμ. Η δυνατότητα αντιπυροβολικού του συγκεκριμένου ραντάρ σε αυτές παραμεθόριες περιοχές θα βοηθήσει στην εύκολη στοχοποίηση των μονάδων πυροβολικού του αντιπάλου. Επίσης πολύ σημαντική είναι η δυνατότητα αποκάλυψης περιφερόμενων πυρομαχικών που θα δώσει την ευκαιρία στην τοπική αεράμυνα να καταρριφθούν πριν χτυπήσουν το στόχο τους που μπορεί να είναι ακόμη και το ίδιο το ραντάρ.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω σε δεύτερο χρόνο πρόκειται να αποκτηθεί και το David’s Sling που θα προσθέσει αντιβαλλιστική άμυνα απέναντυ σε τακτικούς βαλλιστικούς πύραυλους όπως ο υπό ανάπτυξη Tayfun. Μια τέτοια εξέλιξη είναι λογική μιας και κρίσιμες υποδομές θα χρειαστεί να προστατευθούν και από αυτού του είδους τις απειλές οι οποίες δεν υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια.

Davis’s Sling

Η μονάδα εκτοξευτή του πυραυλικού συστήματος αεράμυνας David’s Sling αποτελείται από έναν εκτοξευτή Transporter Erector Launcher (TEL) τοποθετημένο σε ένα ρυμουλκούμενο δύο αξόνων. Το TEL είναι εξοπλισμένο με πολλαπλά κάνιστρα πυραύλων και συνήθως φέρουν 6 έως 12 πυραύλους αναχαίτισης Stunner. Κάθε βλήμα αποθηκεύεται και εκτοξεύεται κατακόρυφα από το ατομικό του κάνιστρο, μειώνοντας τον χρόνο προετοιμασίας που απαιτείται για την εκτόξευση και βελτιώνοντας τον χρόνο απόκρισης του συστήματος. Κάθε πυροβολαρχία μπορεί να υποστηρίξει έναν αριθμό εκτοξευτών. Σίγουρα μέχρι τέσσερις που είναι και το φινλανδικό σύστημα, επομένως σίγουρα μέχρι 48 βλήματα Stunner έτοιμα για εκτόξευση.

Ο εκτοξευτής και το βλήμα Stunner έχουν αναπτυχθεί με τη βοήθεια της αμερικανικής Raytheon. Η οποία προσφέρει το βλήμε με το όνομα Sky Ceptor, ως εναλλακτική σε πυροβολαρχίες PAC 3 μέσω της αναβάθμισης PAAC-4 (Patriot Advanced Affordable Capability-4). Το Stunner είναι ένα βλήμα τεχνολογίας hit to kill. H εμβέλεια αναχαίτησης αν και αναφέρεται 300 χιλιόμετρα μάλλον αναφέρεται στο βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων, οπότε θα θεωρίσουμε η πραγματική μέγιστη εμβέλεια είναι απόρρητη. Το ιδιαίτερο χαρακτηρικτικό του βλήματος είναι η μύτη  όπου στεγάζονται οι αισθητήρες πρόσκτησης του στόχου και η οποία δεν έχει τη συνήθη κωνική σχεδίαση αλλά είναι ασσυμετρική και προσομειάζει τη ράχη θαλάσσιου θηλαστικού (dolphin-shaped nose). Η μύτη φιλοξενεί τους δύο αισθητήρες για την τερματική καθοδήγηση, έναν συνδυαστικό αισθητήρα ηλεκτρο-οπτικής απεικόνισης και υπερύθρων (EO/IR), καθώς και έναν ανιχνευτή ραντάρ AESA για μέγιστη απόδοση παντός καιρού. Κατά τη φάση της ενδιάμεσης πορείας, ο πύραυλος λαμβάνει ενημερώσεις καθοδήγησης από το επίγειο ραντάρ του συστήματος μέσω μιας ενσωματωμένης σύνδεσης δεδομένων (Data Link). Το βλήμα έχει μήκος 4,6 μέτρα, εκπέτασμα 1,1 μέτρα και διάμετρο 35 εκατοστά. Το βάρος του είναι 400 κιλά και επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα 7,5 μαχ. Διαθέτει κινητήρα δύο σταδίων για την επιτάχυνση του βλήματος και τη διατήρηση της ταχύτητας κατά τη ενδιάμεση φάση της πτήσης προς τον στόχο ενώ το τρίτο στάδιο ενεργοποιείται για την αύξηση της ταχύτητας και της κινητικής ενέργειας του βλήματος κατά την τελική φάση της αναχαίτησης.

Το Golden Almond Battle Management Center χρησιμεύει ως το κέντρο διοίκησης και ελέγχου του συστήματος David’s Sling και αναπτύχθηκε από την Elbit Systems. Αυτό το κινητό κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου επεξεργάζεται τα δεδομένα αισθητήρων, διαχειρίζεται τις λειτουργίες του συστήματος και συντονίζεται με άλλα μέσα αεράμυνας, όπως τα συστήματα Iron Dome και Arrow. Τέλος, το σύστημα David’s Sling βασίζεται σε ασφαλείς συνδέσεις επικοινωνίας και δεδομένων για να εξασφαλίσει απρόσκοπτο συντονισμό μεταξύ των στοιχείων του, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος ραντάρ, των πυραύλων αναχαίτισης και του κέντρου διοίκησης και ελέγχου. Αυτοί οι σύνδεσμοι δεδομένων επιτρέπουν στο σύστημα να λαμβάνει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε εξελισσόμενες απειλές.

Σύστημα Anti–Drone

Στο σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων το η κατώτερη βαθμίδα αντιαεροπορικής κάλυψης είναι τα συστήματα anti-drone. Οι επιχειρήσεις στην Ουκρανία κατά κύριο λόγο έχουν δείξει πως ένα σύστημα μερικών χιλιάδων δολαρίων μπορεί να επιφέρει κύρια πλήγματα σε συστήματα και εγκαταστάσει πολλαπλάσιου κόστους. Είναι λοιπόν επιτακτικό να υπάρχουν συστήματα τα οποία να μπορούν να αντιμετωπίσουν απειλές όπως τα μικρά drone και περιφερώμενα πυρομαχικά που τα μεγαλύτερα πυραυλικά συστήματα είτε δεν είναι σε θέση να το κάνουν είτε το κόστος είναι πολύ μεγάλο. Τέτοια συστήματα πρέπει να υπάρχουν για να παρέχουν καλύψη τόσο επί του πεδίου όσο και σε καίριες εγκαταστάσεις όπως είναι στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές στρατηγικού χαρακτήρα. Στον τομέα αυτόν όπως φαίνεται η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο με το νέο anti-drone σύστημα Κένταυρος/Ύπερίων της ΕΑΒ το οποίο θα τοποθετηθεί σε κύριες ναυτικές μονάδες (Κένταυρος) και ως εποχούμενο για την ξηρά (Υπερίων). Το σύστημα αυτό έχει αποδείξει επί του πεδίου ότι μπορεί να αναγνωρίσει, στοχοποιήσει και να καταρρίψει τέτοιου είδους στόχων. Άλλες λύσεις είναι η χρήση αυτοκινούμενων αντιαεροπορικών πυροβόλων. Τα παλαιά γερμανικής κατασκευής Gepard έχουν πολλές επιτυχίες στο ενεργητικό τους τα τελευταία χρόνια στα πεδία των μαχών. Σήμερα η Rheinmetall προσφέρει το νεότερο αλλά πολύ ακριβό Skyranger. Μια επιλογή χαμηλού κόστους θα ήταν η εξέλιξη του τεθωρακισμένου που επιδείχθηκε πρόσφατα σε άσκηση του Ε.Σ. με πυροβόλο Μ61Α1 Vulcan από τα αποθέματα που υπάρχουν και διασύνδεσή του με σύστημα στοχοποίησης για χρήση και ως anti-drone.

Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι την ελληνική αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική ομπρέλα συμπληρώνουν και τα αεροσκάφη της Π.Α. με δυνατότητα κατάριψης αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων όπως απέδειξε η συμβολή αμερικανικών και βρετανικών αεροσκαφών στην άμυνα του Ισραήλ κατά τις βαλλιστικές επιθέσης των Ιρανών. Όπως επίσης και του Π.Ν. με τις νέες φρεγάτες FDI HN και τους αντιαεροπορικούς/αντιβαλλιστικούς πύραυλους μεγάλου βεληνεκούς ASTER 30. Όλα τα συστήματα μαζί δικτυομένα σε ένα κοινό περιβάλλον είναι αυτά που θα αντιμετωπίσουν την οποιαδήποτε απειλή.

Το άρθρο Ανάλυση: Η Ασπίδα του Αχιλλέα (Μέρος Α’) δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η Rafael USA παρουσίασε, στη διεθνή έκθεση «AUSA 2025», παρουσίασε ένα νέο μέλος της οικογένειας Spike, το περιφερόμενο πυρομαχικό L-Spike 4X. Το σύστημα μπορεί να προσβάλει στόχους σε αποστάσεις έως και 40 χιλιόμετρα και είναι συμβατό με τους εκτοξευτές των Spike-NLOS. To L-Spike 4X προσφέρεται με δυο διαφορετικές διαμορφώσεις, ως προς την πολεμική κεφαλή: Μπορεί να δεχθεί αντιαρματική πολεμική κεφαλή υψηλής εκρηκτικότητας σε σειρά (Tandem) ή πολεμική κεφαλή πολλαπλού ρόλου. Η πρώτη είναι για την προσβολή θωρακισμένων στόχων, ενώ η δεύτερη είναι για την προσβολή προσωπικού και ελαφρά θωρακισμένων στόχων.

Σύμφωνα με την εταιρία το σύστημα μπορεί να φτάσει στο μέγιστο βεληνεκές των 40 χιλιομέτρων εντός πέντε λεπτών από την εκτόξευση του. Εναλλακτικά μπορεί να περιφέρεται στον αέρα για 25 λεπτά. Το L-Spike 4X σχεδιάστηκε για να παραμένει ικανό και επιχειρησιακό σε περιβάλλον άρνησης σήματος GPS. Ενσωματώνει λειτουργίες, βασισμένες στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως αυτόματη αναγνώριση στόχου, ενώ ένας χειριστής μπορεί να ελέγξει ως και τέσσερα περιφερόμενα πυρομαχικά ταυτόχρονα.

Το άρθρο Η Rafael παρουσίασε νέο μέλος της οικογένειας Spike: To περιφερόμενο πυρομαχικό L-Spike 4X δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Μέσα σε διάστημα κάτι περισσότερο από δέκα ημερών γίναμε θεατές δύο πολύ σημαντικών και ταυτόχρονα πανομοιότυπων επιθέσεων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών ή κατά το κοινώς λεγόμενο, ντρόουν σε δύο διαφορετικά θέατρα επιχειρήσεων, ανάμεσα σε διαφορετικές αντιμαχόμενες πλευρές. Αναφερόμαστε στην επίθεση ντρόουν τα οποία μεταφέρθηκαν ή προυπήρχαν μέσα στην εχθρική επικράτεια για την καταστροφή στρατηγικών στόχων σε μεγάλες αποστάσεις. Από την Ουκρανία κατά στρατιωτικών αεροδρομίων με αποτέλεσμα την καταστροφή δεκάδων ρωσικών αεροσκαφών και στρατηγικών βομβαρδιστικών και από το Ισραήλ κατά της αντιαεροπορικής άμυνας του Ιράν και άλλων στρατηγικών στόχων.

Για την ιστορία, η Ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών SBU οργάνωσε την επιχείρηση κατά την οποία δεκάδες ντρόουν τα οποία είχαν φορτωθεί μυστικά σε πολιτικά φορτηγά μεταφορών ενεργοποιήθηκαν εξ αποστάσεως και έπληξαν με επιτυχία τέσσερις βάσεις της ρωσικής αεροπορίας, με αποκορύφωμα μία βάση στο Ιρκούτσκ στην ανατολική Σιβηρία. Η επιχείρηση οργανώθηκε σε διάστημα 18 μηνών και έλαβε χώρα την 1^η Ιουνίου. Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή σαράντα περίπου ρωσικών αεροσκαφών συμπεριλαμβανομένων των αναντικατάστατων A50 AEW και στρατηγικών βομβαρδιστικών τύπου Tu-22M3 και Tu-95. Τα τελευταία είναι φορείς τόσο πυρηνικών όπλων όσο και πυραύλων κρουζ. Σύμφωνα με ότι έχει γίνει γνωστό τα ντρόουν τοποθετήθηκαν μυστικά σε φορτηγά και μεταφέρθηκαν εντός της ρωσική επικράτειας. Όταν το φορτηγό πέρναγε κοντά από τη βάση-στόχο τα ντρόουν ενεργοποιήθηκαν και εκτοξεύθηκαν από τους φορείς τους.

Στην αντίστοιχη περίπτωση, η ισραηλινή Μοσάντ είχε δημιουργήσει μία βάση συναρμολόγισης των δικών της ντρόουν μέσα στην ιρανική επικράτεια. Η βάση αυτή κοντά στην Τεχεράνη χρησιμοποιήθηκε από ισραηλινούς κομάντος για την εκτόξευση των ισραηλινών ντρόουν κατά της ιρανικής αεράμυνας. Το αποτέλεσμα ήταν η απενεργοποίηση μεγάλου μέρους της ώστε να μπορέσουν τα ισραηλινά αεροσκάφη να καταφέρουν πλήγματα κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές με την επίθεση αυτή καταστράφηκε η αντιαεροπορική άμυνα στο δυτικό Ιράν και τα ισραηλινά αεροσκάφη απολαμβάνουν σήμερα την πλήρη αεροπορική υπεροχή στην περιοχή αυτή.

Όπως βλέπουμε η χρήση ντρόουν για αναγνώριση/στοχοποίηση και προσβολή αντίπαλων οπλικών συστημάτων αλλά και στρατηγικών στόχων γίνεται όλο και μεγαλύτερη ενώ νέοι τρόποι χρήσης και στρατηγικές χρησιμοποιούνται στις δύο μεγάλες συρράξεις αναβαθμίζοντας τον ρόλο τους στο μελλοντικό πεδίο μάχης. Κατά πόσο είναι σήμερα έτοιμες οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις να αντιμετωπίσουν αυτή τη νέα απειλή; Και κατά πόσο τα διδάγματα από τις συγκρούσεις αυτές ενσωματώνονται και με ποιο ρυθμό ώστε να είμαστε πιο έτοιμοι στο μέλλον στην αντιμετώπιση τους; Αν σε ένα απευκταίο μέλλον γινόταν μια επίθεση αυτού του τύπου είναι οχυρωμένες οι ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις για να την αντιμετωπίσουν; Με εξαίρεση τα αεροδρόμια της Π.Α. που έχουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα τερματικής αντιαεροπορικής άμυνας (Skyguard) το οποίο κατά περίπτωση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια αντίστοιχη επίθεση, τί γίνεται με τους υπόλοιπους κλάδους και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις;

Το πιο σημαντικό ατού αυτών των επιθέσεων είναι η εγκύτητα που μπορεί να έχει ο χώρος εκτόξευσης με τον στόχο. Φανταστείτε ένα κοντέινερ γεμάτο επιθετικά ντρόουν να σταματάει σε εγκύτητα μερικών χιλιομέτρων από μια στρατιωτική εγκατάσταση-στόχο και να εξαπολύει ένα σμήνος. Η μικρή απόσταση σε συδυασμό με το χαμηλό ύψος πτήσης και το χαμηλό ηλεκτρομαγνητικό ίχνος προσδίδει τον απόλυτο αιφνιδιασμό σε παραδοσιακά αντιαεροπορικά συστήματα. Επομένως χρειάζεται η προμήθεια άλλων ειδικοποιημένων συστημάτων που μπορούν να προσφέρουν έγκαιρη προειδοποίηση, εντοπισμό και αποτελεσματική αντιμετώπιση ακόμη και εναντίων σμηνών επιθετικών ντρόουν. Δύο είναι οι συνήθεις τρόποι αντιμετώπισης. Είτε με hard kill συστήματα όπως συστήματα GBAD πυροβόλων και λέιζερ είτε με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Σήμερα πολλές εταιρείες ασχολούνται με την ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου τα οποία μόνα τους ή σε συνδυασμό με συστήματα GBAD πυροβόλων και πυραύλων μπορούν να προσφέρουν αξιόπιστες λύσεις αντιμετώπισης τέτοιου είδους απειλών. Ευτυχώς, η ελληνική αμυντική βιομηχανία και πιο συγκεκριμένα η ΕΑΒ (Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία) έχει να προσφέρει το σύστημα C-UAS ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ το οποίο είναι ένα δοκιμασμένο σύστημα με ικανότητα αποκάλυψης στόχων σε πολύ μεγάλες αποστάσεις της τάξης των 150 χιλιομέτρων και την αντιμετώπιση αυτών από τα σαράντα χιλιόμετρα περίπου. Επίσης υπάρχει και το νεότερο μέλος της οικογένειας, το σύστημα C-UAS ΥΠΕΡΙΩΝ το οποίο αποτελείται από τέσσερις στoιχειοκεραίες καλύπτοντας τόξο 360 μοιρών. Είναι μια πιο ελαφριά έκδοση του ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ βελτιστοποιημένο για την αντιμετώπιση σμηνών και micro-UAV σε εμβέλεια της τάξης των 10 χιλιομέτρων. Εκτός της αποδεδειγμένης ικανότητας των συστημάτων αυτών, ένα άλλο μεγάλο ατού είναι η πολύ χαμηλή τιμή τους (υποπολλαπλάσια αντίστοιχων συστημάτων εταιρειών του εξωτερικού). Πράγμα που τα καθιστά ελκυστικά για την αγορά και τοποθέτηση τους για την κάλυψη πλήθους στόχων όπως, πλοία του ναυτικού, βάσεις τις Π.Α και του Π.Ν., στρατιωτικές εγκαταστάσεις του στρατού ξηράς καθώς και εγκαταστάσεις στρατηγικής αξίας (με κινητά συστήματα).

Στην αγορά υπάρχουν βέβαια και άλλα συστήματα όπως το σύστημα LEONIDAS της επίσης με ελληνικό όνομα Epirus. Το σύστημα αυτό αποτελείται από μία στοιχειοκεραία τεχνολογίας GaN η οποία έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει να στοχοποιεί και να καταρίπτει εισερχόμενα προς το στόχο UAV μέσω εκπομπής υψηλής ισχύος παλμού μικροκυμάτων καταστρέφοντας τα ηλεκτρονικά τους. Η κεραία μπορεί να περιστραφεί κατά 360 μοίρες ώστε να μπορεί η κεραία να γυρίσει προς την κατεύθυνση της απειλής. Το σύστημα είναι ημιρυμουλκούμενο επάνω σε τρείλερ αλλά υπάρχει και πλήρως αυτοκινούμενη έκδοση με το σύστημα τοποθετημένο επάνω σε τροχοφόρο τεθωρακισμένο όχημα τύπου Stryker. Έχει περάσει με επιτυχία όλα τα τεστ του αμερικάνικου στρατού και αριθμός τους βρίσκεται υπό παραγγελία. Αντίστοιχα συστήματα έχουν αναπτύξει ή είναι υπό ανάπτυξη από μεγάλες εταιρείες του χώρου όπως η Rheinmetall, η Hensoldt με το Elysion C-UAS, η Rafael με το Drone Dome, η Thales κ.α.

Οι δύο τελευταίες συγκρούσεις έχουν αναδείξει τα μη επανδρωμένα αεροχήματα ως βασικό παράγοντα στο σύγχρονο πεδίο. Το μικρό τους κόστος, η επιταχυνόμενη ανάπτυξη των ηλεκτρονικών, της υπολογιστικής ισχύος και του ΑΙ θα κάνει τα συστήματα αυτά ακόμη πιο επικύνδυνα στο μέλλον οπότε πρέπει η ελληνική πολιτεία να θωρακίσει τις ένοπλες δυνάμεις και τις στρατηγικές υποδομές από αυτού του είδους τους κινδύνους. Ευτυχώς, η ελληνική αμυντική βιομηχανία βρίσκεται στην αιχμή της τεχνολογίας μέσω των συστημάτων ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ και ΥΠΕΡΙΩΝ και με μικρό κόστος μπορεί και πρέπει να θωρακίστούν οι σημαντικές υποδομές πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές. Επίσης, μέσω και του ΕΛΚΑΚ να δωθούν περισσότερα κονδύλια προς στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ώστε τα ελληνικά συστήματα να είναι πάντα ένα βήμα μπροστά προστατεύοντας από τις μελλοντικές απειλές.

Το άρθρο Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις: Τα νέας γενιάς συστήματα για την αντιμετώπισης επιθέσεων κορεσμού από σμήνη Μη Επανδρωμένων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε (δείτε ΕΔΩ) ότι στις 14 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) συνάντηση επιτελών του ΓΕΣ με εκπροσώπους της ισραηλινής Rafael, με σκοπό την παροχή ενημέρωσης επί θεμάτων που αφορούν στην προγραμματισμένη επίδειξη τηλεχειριζόμενου σταθμού οπλισμού με πυροβόλο των 30 χιλιοστών. Η ανακοίνωση δεν αναφέρει τον τύπο της τηλεχειριζόμενου σταθμού οπλισμού, ο οποίες θα επιδειχθεί στον Ελληνικό Στρατό (ΕΣ), δηλαδή ο Samson ή ο Typhoon, αλλά πιθανότατα αφορά στον Samson, ο οποίος έχει προταθεί στον ΕΣ, στο πλαίσιο της ισραηλινής πρότασης εκσυγχρονισμού των τεθωρακισμένων οχημάτων M-113. Όπως σας είχαμε ενημερώσει στα μέσα Δεκεμβρίου του 2024, η επικρατέστερη επιλογή για την αναβάθμιση των ελληνικών M-113 είναι αυτή της Rafael. Η Rafael προτείνει τον Samson, ο οποίος ενσωματώνει κύριο πυροβόλο των 30 χιλιοστών (Mk.44 Bushmaster) με δυνατότητα χρήσης πυρομαχικών πυροδοτούμενων στον αέρα (Air Burst), συζυγές πολυβόλο των 7,62 χιλιοστών, διπλό εκτοξευτή αντιαρματικών βλημάτων Spike-LR/LR2, μέγιστου βεληνεκούς 5,5 χιλιομέτρων, ενεργητικό σύστημα αυτοπροστασίας Trophy, Σύστημα Ελέγχου Πυρός και θωράκιση επιπέδου STANAG Level-2 ή ανώτερη.

Το άρθρο Ελληνικός Στρατός: Επίδειξη τηλεχειριζόμενου σταθμού οπλισμού με πυροβόλο των 30 χιλιοστών θα πραγματοποιήσει η ισραηλινή Rafael δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

To Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε (δείτε ΕΔΩ) ότι στις 12 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε παρουσίαση από την ισραηλινή εταιρεία Rafael, σε επιτελείς του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ), καθώς και στο εκπαιδευτικό προσωπικό και στους εκπαιδευομένους της Σχολής Τεθωρακισμένων (ΣΤΘ), στο Στρατόπεδο «Επίλαρχου Γεώργιου Μελίδη», σχετικά με τις δυνατότητες του συστήματος ενεργητικής προστασίας Trophy, το οποίο κατασκευάζει και εγκαθιστά σε άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα. Είναι η τρίτη φορά που Rafael παρουσιάζει το Trophy στον Ελληνικό Στρατό (ΕΣ) και η δεύτερη το τελευταίο έτος. Η παρουσίαση του Trophy γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος του ΕΣ για την αναβάθμιση των Leopard-2 και η εγκατάσταση συστήματος αυτοπροστασίας είναι ένα βασικό «θέλω» του ΕΣ. Το Trophy είναι γνωστό και δοκιμασμένο σύστημα, έχει επιλεγεί ως βασικό σύστημα στις νεότερες εκδόσεις του Leopard-2 και είναι από τα πλέον διαδεδομένα συστήματα αυτοπροστασίας στον κόσμο. Τα συστήματα αυτοπροστασίας αναπτύχθηκαν κυρίως με το βλέμμα στις επιχειρήσεις εντός κατοικημένων περιοχών, εκεί δηλαδή που ο χρόνος αντίδρασης κατά μιας απειλής είναι ελάχιστος.

Ωστόσο, η χρήση τους δεν περιορίζεται μόνο στις επιχειρήσεις εντός πόλεων, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε επιχειρήσεις καταστολής ανταρτικών δυνάμεων, σε ορεινές περιοχές, ή σε συμβατικές επιχειρήσεις τεθωρακισμένων δυνάμενων σε ανοικτό πεδίο. Να σημειωθεί ότι η νεότερη έκδοση του Trophy μπορεί να αντιμετωπίσει και επιθέσεις στην κατακόρυφο (Top Attack). Τα συστήματα αυτοπροστασίας βασίζονται στο τρίπτυχο ραντάρ, ηλεκτρονικός υπολογιστής και αντίμετρα. Τα ραντάρ είναι ηλεκτρονικής σάρωσης και χρησιμοποιούνται για την έρευνας της πέριξ του άρματος περιοχής και φυσικά τον εντοπισμό της επερχόμενης απειλής. Είναι τοποθετημένα περιμετρικά του οχήματος, ώστε να καλύπτουν όλο το τόξο των 360^ο μοιρών και να εντοπίζουν την απειλή σε αποστάσεις πάνω από τα 600 μέτρα, με τα 500 μέτρα να θεωρείται το απολύτως ελάχιστο για βλήματα υψηλής εκρηκτικότητας, ενώ για βλήματα κινητικής ενέργειας η επιθυμητή απόσταση εντοπισμού είναι τα 700-800 μέτρα.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τη φάση της ανάπτυξης ακόμα, προέκυψε ζήτημα στην αντιμετώπιση των βλημάτων κινητικής ενέργειας. Και αυτό διότι η αναχαίτιση ενός (1) βλήματος κινητικής ενέργειας είναι ποιο δύσκολη υπόθεση, σε σχέση με την αντιμετώπιση των βλημάτων HEAT, διότι τα βλήματα κινητικής ενέργειας κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα από τα HEAT, ενώ και το οπτικό τους ίχνος είναι μικρότερο, σε σχέση με το οπτικό ίχνος των HEAT. Αυτή η διαφοροποίηση, σε ταχύτητα και μέγεθος, πρακτικά σημαίνει ότι τα ενεργητικά συστήματα αυτοπροστασίας θα πρέπει να εντοπίζουν τα βλήματα κινητικής ενέργειας από μεγαλύτερη απόσταση, έτσι ώστε να δίδεται ο απαιτούμενος χρόνος αντίδρασης και αναχαίτιση. Η λύση στο πρόβλημα αυτό ήλθε με την ανάπτυξη ενός (1) παθητικού υπέρυθρου αισθητήρα ανίχνευσης, ο οποίος επιτρέπει στα συστήματα αυτοπροστασίας να εντοπίζουν βλήματα κινητικής ενέργειας από μεγάλες αποστάσεις και συνεπώς να αντιμετωπίζουν την απειλή.

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής ευθύνεται για τον έλεγχο και τη διοίκηση πυρός του συστήματος. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής υπολογίζει με ακρίβεια, την ταχύτητα, την τροχιά και το σημείο όπου θα πραγματοποιηθεί η αναχαίτιση. Συνολικά η ταχύτητα του ηλεκτρονικού υπολογιστή επιτρέπει στο ενεργητικό σύστημα αυτοπροστασίας να ολοκληρώνει τον επιχειρησιακό του κύκλο σε ένα (1) χιλιοστό του δευτερολέπτου (εντοπισμός της απειλής, υπολογισμός των δεδομένων, εντολή και εκτόξευση των αντιμέτρων και αναχαίτιση της απειλής). Για να κατανοήσουμε το μέγεθος, αντίδραση εντός ενός (1) χιλιοστού του δευτερολέπτου σημαίνει ικανότητα αναχαίτισης αντιαρματικού βλήματος που εκτοξεύτηκε μόλις δύο (2) μέτρα από το άρμα. Τα αντίμετρα χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση της επερχόμενης απειλής. Εκτοξεύονται και σε συγκεκριμένο σημείο εκρήγνυται και απελευθερώνουν μεγάλη ποσότητα συγκεντρωμένης ενέργειας ή θραύσματα, εστιασμένα στο σημείο, ακριβώς μπροστά από την τροχιά της αντιαρματικής απειλής. Ουσιαστικά δημιουργούν ένα φονικό ωστικό κύμα, μέσα στο οποίο καταστρέφεται η απειλή.

Οι εκτοξευτές των αντιμέτρων, όπως και τα ραντάρ, είναι τοποθετημένοι περιμετρικά του οχήματος, έτσι ώστε να καλύπτουν όλο το τόξο των 360^ο μοιρών. Η αναχαίτιση πραγματοποιείται σε απόσταση 1-2 μέτρων από το άρμα μάχης ή το τεθωρακισμένο όχημα. Ο λόγος για αυτή την επιλογή είναι διττός. Πρώτον, διότι σε τέτοια μικρή απόσταση το αντίμετρο ελαχιστοποιεί την όποια πιθανότητα κυκλικού σφάλματος, καθώς στο μέγιστο βεληνεκές των 1-2 μέτρων εξουδετερώνονται, δηλαδή δεν προλαβαίνουν να εκδηλωθούν, όσοι απρόβλεπτοι παράγοντες θα μπορούσαν να μειώσουν ή έστω να περιορίσουν την ακρίβεια του αντιμέτρου. Δεύτερον, η αναχαίτιση της απειλής στα 1-2 μέτρα, σημαίνει ότι το Πεζικό που είναι πιθανό να ακολουθεί το άρμα μάχης θα πρέπει να βρίσκεται μόλις πέντε (5) μέτρα μακριά από την έκρηξη, έτσι ώστε να παραμείνει ασφαλής, άρα να μην υπάρξουν φίλιες απώλειες. Με άλλα λόγια περιορίζεται στο ελάχιστο η αναγκαία έκθεση του Πεζικού στο εχθρικό πυρ.

Το άρθρο Ελληνικός Στρατός: Η πρόταση της Rafael για την ενίσχυση του επιπέδου προστασίας των Leopard-2 με το Trophy δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στο πλαίσιο αναβάθμισης του οπλοστασίου αέρος-εδάφους της Π.Α. συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό οι παρουσιάσεις έξυπνων όπλων που ίσως θα μπορούσε να εντάξει η Πολεμική Αεροπορία στη φαρέτρα των μαχητικών της αεροσκαφών. Η αλήθεια είναι ότι όσον αφορά τα όπλα αέρος εδάφους η πολεμική αεροπορία είχε μείνει τεχνολογικά πίσω από τη στιγμή που ακόμη και σήμερα και μέχρι την έλευση των ισραηλινών Spice και Rampage το επόμενο διάστημα, το οπλοστάσιο περιείχε μόλις μερικές δεκάδες Scapl EG, JSOW και JDAM, την ώρα που όπως έχει αποδειχθεί η ανάγκη για όπλα ακριβείας και μεγάλου βεληνεκούς είναι υπερπολλαπλάσια σε μία σύγχρονη σύγκρουση. Ιδιαίτερα όταν μιλάμε για την αντιμετώπιση ενός σύγχρονού και καλά εξοπλισμένου αντιπάλου με πολλαπλάσια αριθμητική ισχύ.

Στο πλαίσιο αυτό δύο ισραηλινές εταιρίες παρουσίασαν το προηγούμενο διάστημα, τα οπλικά συστήματα ROCKS και Wind Demon. Το πρώτο αναφέρεται σε έναν μεγάλης εμβέλειας Stand-off πύραυλο αέρος εδάφους που συγκαταλέγεται στην ίδια κατηγορία με τον Rampage. Η ισραηλινή εταιρία Rafael συνδύασε τεχνολογίες που υπάρχουν σε ήδη υπάρχοντα και δοκιμασμένα όπλα της όπως ο Popeye, ο SPICE και ο Silver Arrow για την δημιουργία ενός αερ-εκτοξευόμενου όπλου μεγάλης εμβέλειας που ακολουθεί βαλλιστική τροχιά προς τον στόχο. Το ROCKS μπορεί να μεταφερθεί από τα μαχητικά F-16 και F-15 της ισραηλινής αεροπορίας. Μετά την εκτόξευση ο πύραυλος χρησιμοποιεί έναν πυραυλοκινητήρα στερεών καυσίμων και παίρνει ανοδική πορεία ώστε στη συνέχεια να εκτελέσει βαλλιστική τροχιά προς τον στόχο με υπερυψηλή ταχύτητα. Ο πυραυλοκινητήρας προέρχεται από τον πύραυλο στόχο δοκιμών Silver Arrow που χρησιμοποιείται για την προσομείωση βαλλιστικών στόχων για τη δοκιμή του ισραηλινού αντιβαλλιστικού συστήματος Arrow 3.

Το όπλο για την ενδιάμεση καθοδήγηση χρησιμποποιεί συνδυασμό GPS/INS και δεν επηρρεάζεται από περιοχές με άρνησης σήματος GPS. Κατά την τελική πορεία προς τον στόχο αναλαμβάνει το τερματικό σύστημα καθοδήγησης που είναι ο ηλεκτροοπτικός αισθητήρας που φέρουν και οι συλλογές SPICE της ίδια εταιρίας. Το Spice χρησιμοποιεί αισθητήρα καθοδήγησης (κάμερα) και υπολογιστή και μπορεί να αποθηκεύσει έως και εκατό εικόνες πιθανών στόχων, καθώς και οδηγίες για το ποιόν στόχο πρέπει να προσβάλει όταν υπάρχουν πολλαπλές επιλογές. Πολλές από αυτές τις εικόνες είναι του ίδιου στόχου από διαφορετικές γωνίες και άλλα τέτοια. Το μηχανικό σύστημα καθοδήγησης προέρχεται και αυτό απο τον SPICE διαμορφωμένο κατάλληλα ώστε να μπορεί να διαχειριστεί την κατά πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα του ROCKS καθώς και την αντίστοιχη μηχανική καταπόνηση.

Το όλο σύστημα καθοδήγησης είναι διαμορφωμένο έτσι ώστε να λειτουργεί με τις νέες παραμέτρους που είναι η υψηλή ταχύτητα καθόδου προς τον στόχο και ο μικρότερος διαθέσιμος χρόνος αναγνώρισης στόχου. Το όπλο έχει κυκλικό σφάλμα τριών μέτρων, προσφέρεται με δύο κεφαλές, διείσδυσης και θρασματοποίησης καθώς και δυνατότητα προγραμματισμού του πυροκροτητή. Σύμφωνα με την Rafael, το όπλο είναι πολύ δύσκολα ανασχέσιμο από την αντίπαλη αεράμυνα ενώ ταυτόχρονα κρατάει το αεροσκάφος φορέα σε ασφαλή απόσταση από αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, κάτι που μεταφράζεται σε εμβέλεια του όπλου 150-200 χλμ.

Το έταιρο ισραηλινό σύστημα που προτείνεται είναι ο χαμηλού κόστους πύραυλος κρουζ Wind Demon της ΙΑΙ. Το Wind Demon είναι ένα νέο όπλο τελευταίας τεχνολογίας που πρωτοπαρουσιάστηκε στην έκθεση Farnborough 2024. Σύμφωνα με την ΙΑΙ στο νέο όπλο έχει ενσωματώσει όλα τα διδάγματα από τις πρόσφατες συγκρούσεις ώστε να μπορεί να προσφέρει ένα υψηλής τεχνολογίας και αποτελεσματικότητας, χαμηλού κόστους τακτικό πύραυλο κρουζ. Το Wind Demon έχει βάρος 140 κιλά από τα οποία τα 20 περιπού είναι η κεφαλή, έχει εμβέλεια άνω των 200 χλμ και κυκλικό σφάλμα του ενός μέτρου. Είναι δηλαδή ένας υψηλής ακρίβειας τακτικός πύραυλος κρούζ από τη στιγμή που η εμβέλεια του είναι περί τα 200 χλμ. Μπορεί να βληθεί από οποιαδήποτε εναέρια πλατφόρμα είτε είναι μαχητικό, είτε ελικόπτερο είται άλλο αεροσκάφος και μετά την άφεση κάνει χαμηλή πτήση παρακολούθησης αναγλύφου μέχρι τον στόχο για την αποφυγή εντοπισμού του.

Διαθέτει έναν προηγμένο Η/Ο σύστημα εντοπισμού και πρόσκτησης στόχου για λειτουργία ημέρα και νύχτα το οποίο διαθέτει ερευνητή IIR, HD Video, Semi-active Laser Homing, αυτόματη αναγνώριση στόχου (ATR) και Man-in-the-Loop παρέχοντας ακριβή εντοπισμό, διάκριση και ταξινόμηση στόχων με μεγάλη ακρίβεια. Το WIND DEMON ακολουθεί ένα προκαθορισμένο σχέδιο αποστολής για να προσβάλει έναν κινούμενο ή σταθερό στόχο σε βεληνεκές σε μέγιστες αποστάσεις άνω των 200 χλμ. Ο πύραυλος είναι ένας «αυτοκατευθυνόμενος πύραυλος» που προσφέρει επίσης δυνατότητες «man in the loop». Οι βελτιωμένες δυνατότητες συνδεσιμότητας επιτρέπουν τη μετάδοση βίντεο σε πραγματικό χρόνο, τον έλεγχο από το άτομο σε βρόγχο και τη διατήρηση σε χαμηλό υψόμετρο καθ’ όλη τη διάρκεια της αποστολής. Επιπλέον, το επιλέξιμο προφίλ γρήγορης/αργή/γρήγορης ταχύτητας επιτρέπει αντιδράσεις υψηλής ταχύτητας και επιλεκτικές προσεγγίσεις αργής ταχύτητας σε σημεία ενδιαφέροντος.

Το οπλοστάσιο της Π.Α. χρειάζεται διαρκή αναβάθμιση ώστε να μπορεί η Π.Α. να ανταπεξέρχεται στις σημερινές και μελλοντικές τεχνολογικές και τακτικές προκλήσεις που προέρχονται από την εξέλιξη της τεχνολογιάς και τα νέα δόγματα αεροπορικού πολέμου που αναδύονται μαζί με αυτή. Είναι πολύ σημαντικό ότι η ισραηλινή αεροπορία διαθέτει αμερικανικής προέλευσης μαχητικά αεροσκάφη όμοια με αυτά της Π.Α. και ενσωματώνει τα νέα όπλα που παράγει η πολεμική της βιομηχανία σε αυτά. Επίσης έχει να προσφέρει πολύ αξιόλογες λύσεις όπως ο παραπάνω Wind Demon που ένα όπλο πολλαπλών δυνατοτήτων για προσβολή στόχων υψηλής αξίας, όχι βαθειά στην εχθρική ενδοχώρα όπως έχουν τη δυνατότητα οι γνωστοί πύραυλοι κρουζ με εμβέλειες άνω των 500+ χιλιομέτρων,  αλλά σε καθαρά τακτικό επίπεδο προσφέροντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα προσβολής στόχων ευκαιριας με την ικανότητα man in the loop.  

Το άρθρο Τα δυο νέα όπλα που προτείνουν οι Ισραηλινοί για τα F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Οι σύγχρονες αεροπορικές και αεροναυτικές επιχειρήσεις απαιτούν την ύπαρξη όπλων ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να πλήξουν το στόχο τους με μεγάλη ακρίβεια, μικρές παράπλευρες ζημιές και θα κρατήσουν σε ασφαλή απόσταση τον φορέα του όπλου. Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις χρειάζονται στο οπλοστάσιο τους πλειάδα όπλων με τα παραπάνω χαρακτηριστικά που θα μπορούν να φέρουν καίρια πλήγματα στον αντίπαλο και ταυτόχρονα θα προστατεύουν τον φορέα. Ένα τέτοιο όπλο είναι ο πύραυλος cruise Sea/ Ice Breaker της ισραηλινής Rafael ο οποίος είναι ένα όπλο 5^ης γενιάς και δυνατότητα να βληθεί από θαλάσσιες και εναέριες πλατφόρμες. Ο Sea Breaker όπως δηλώνει και το όνομα φέρεται από θαλάσσιες πλατφόρμες ενώ ο Ice Breaker φέρεται από εναέριες πλατφόρμες και είναι διπλού ρόλου. Έχει τη δυνατότητα να πλήξει θαλάσσιους στόχους ως ένας καθαρόαιμος αντιπλοϊκός πύραυλος αλλα και χερσαίους στόχους σε αποστάσεις έως 300 χλμ και σε δύσκολα περιβάλλοντα A2/AD. Η πρόταση της ισραηλινής εταιρείας Rafael περιλαμβάνει τους πυραύλους νέας γενιάς Sea Breaker/ Ice Breaker. Η Rafael προτείνει για τον στόλο των F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας την απόκτηση αριθμού βλημάτων Ice Breaker συνδυαστικά με τη προμήθεια των συλλογών SPICE και Rampage.

Πρόκειται για έναν πύραυλο κρούζ της κατηγορίας του NSM. Έχει μήκος τέσσερα μέτρα, ολικό βάρος περίπου 400 κιλά και βάρος κεφαλής 113 κιλά. Η σχεδίαση του έχει χαρακτηριστικά στελθ κάτι το οποίο μαζί με το χαμηλό προφίλ πτήσης και τα παθητικά μέσα αναγνώρισης και πρόσκτησης στόχου, κάνουν τον ισραηλινό πύραυλο δύσκολα εντοπίσιμο. Το σχήμα του πύραυλου δεν είναι εντελώς κυλινδρικό. Η κεφαλή του πυραύλου όπου βρίσκεται ο παθητικός αισθητήρας IIR είναι εξγωνικής διατομής και από το σημείο στήριξης των πτυσσόμενων πτερύγων είναι κυλινδρικό με το πάνω μέρος όπου βρίσκονται και τα πτυσσόμενα φτερά υποβοήθησης της πτήσης να είναι επίπεδο. Στο πίσσω μέρος βρίσκεται ο κινητήρας τύπου Micro turbojet και τα τέσσερα πτερύγια διεύθυνσης σε διάταξη Χ. Μεταξύ των λεπτομερειών που επέτρεψαν στον Sea / Ice Breaker να διατηρήσει το RCS αρκετά χαμηλά είναι το γεγονός ότι η εισαγωγή αέρα του κινητήρα είναι εξ ολοκλήρου εντός της διαμέτρου του πυραύλου, ένα χαρακτηριστικό που επιτρέπει επίσης την εύκολη ενσωμάτωση στο αεροσκάφος/ πλοίο φορέα. Το πλαίσιο είναι εξ ολοκλήρου κατασκευασμένο από σύνθετο υλικό, το οποίο όχι μόνο επιτρέπει τη μείωση του RCS αλλά συμβάλλει επίσης στη μείωση του βάρους καθώς και του κόστους.

Τα πολύ εξελιγμένα ηλεκτρονικά και συστήματα πτήσης και αποστολής τον κάνουν ιδανικό για διείσδυση σε περιοχές με προστασία άρνησης πρόσβασης/περιοχής (A2/AD). Όταν ο πύραυλος εκτοξεύεται ο κινητήρας του δίνει ώθηση σε υψηλή υποηχητική ταχύτητα και κατεβαίνει σε χαμηλό επίπεδο παρακολούθησης αναγλύφου στην ξηρά και sea-skimming στη θάλασσα κατά θαλάσσιων στόχων. Η διεύθυνση του Sea / Ice Breaker γίνεται παθητικά με αδρανειακή καθοδήγηση (INS) ή GPS καθώς και TERCOM. Διαθέτει επίσης ένα πολύ εξελιγμένο σύστημα GPS anti-jamming για περιπτώσεις επιχειρήσεων σε περιβάλλοντα ισχύρων παρεμβολών στο σήμα του GPS. Διαθέτει ένα εξελιγμένο σύστημα σχεδίασης αποστολής καθώς και αμφίδρομο datalink όπου μπορεί να δεχθεί νέες οδηγίες ή αλλαγή αποστολής κατά τη διάρκεια της πτήσης, εκτίμηση της ζημιάς στη μάχη από έναν επόμενο επερχόμενο πύραυλο καθώς και ανθρώπινη παρέμβαση και ακύρωση αποστολής. Στην τελική φάση το Sea/Ice Breaker μπορεί να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες Automatic Target Acquisition (ATA) και Automatic Target Recognition (ATR), που εξασφαλίζονται από το προηγμένο Imaging InfraRed (IIR), που βρίσκεται πίσω από το μεγάλο μπροστινό παράθυρο, το οποίο εκμεταλλεύεται τους αλγόριθμους Τεχνητής Νοημοσύνης, το Deep Learning  και αντιστοίχιση εικόνας με τη βάση δεδομένων. Με την πρόσκτηση στόχου ο πύραυλος εκτελεί βίαιους ελιγμούς υψηλών φορτίσεων g για την αποφυγή συστημάτων εγγύς άμυνας όπως τα συστήματα CIWS των πλοίων. Αυτό μαζί με τη δυνατότητα salvo για την ταυτόχρονη προσέγγιση στον στόχο περισσότερων του ενός sea/ice breaker επαυξάνει την πιθανότητα πλήγματος στόχου με ισχυρή αντιαεροπορική/ αντιπυραυλική άμυνα.

Τέλος να αναφέρουμε ότι όσον αφορά την αεροεκτοξευόμενη έκδοση, το μέγεθος του Ice Breaker είναι παρόμοιο με εκείνο του Spice 1000 το οποίο με τη σειρά του έχει ενσωματωθεί στα ισραηλινά F-35 και χωράει εσωτερικά στο συγκεκριμένο αεροσκάφος, με ότι αυτό συνεπάγεται για μελλοντική προσθήκη του πυραύλου στο οπλοστάσιο του F-35. Επίσης τα ισραηλινα F-16 έχουν τη δυνατότητα να φέρουν μέχρι τέσσερις πυραύλους αναρτημένους κάτω από τις πτέρυγες του αεροσκάφους μετατρέποντας το F-16 σε αεροσκάφος στρατηγικής κρούσης. Είναι πολύ σημαντικό ότι ο ίδιος πύραυλος έχει διπλή χρήση και παραδείγματος χάριν ένα αεροσκάφος που θα σηκωθεί να προσβάλει στόχους βαθιά μέσα στην εχθρική ενδοχώρα να έχει τη δυνατότητα να πλήξει ναυτικούς στόχους ευκαιρίας με τον ίδιο πύραυλο. Είναι μια επιχειρησιακή δυνατότηα ακρογωνιαίας σημασίας σε ένα αρχιπελαγικό περιβάλλον και θέατρο επιχειρήσεων Αιγαίο-Ανατολική Μεσόγειος. Επομένως είναι ένα πολυεργαλείο ιδανικό για την Π.Α. και το Π.Ν. ως πολλαπλασιαστής ισχύος εφόσον το ίδιο το βλήμα είναι πλήρως εναλλάξιμο μεταξύ διάφορων πλατφορμών εκτόξευσης. Επίσης ο Sea Breaker μπορεί να εκτοξευτεί και από χερσαίες πλατφόρμες όπως ο γνωστός SPYDER. Η κύρια διαφορά του ICE Breaker με τον Sea Breaker είναι ότι ο τελευταίος διαθέτει πυραυλοκινητήρα εκτόξευσης και φέρεται μέσα σε κάννιστρο.  

Το άρθρο Η νέα πρόταση των Ισραηλινών για την απόκτηση νέων όπλων κρούσης για τα F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το SPYDER AiO (All In One) προτείνεται από τους Ισραηλινούς της Rafael για να αντικαταστήσει τα ρωσικής σχεδίασης και προέλευσης αυτοκινούμενα αντιαεροπορικά συστήματα μικρού βεληνεκούς, που κατά βάση καλύπτουν της μηχανοκίνητες μονάδες του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ) και κύριες νήσους του ανατολικού Αιγαίου. Η απαίτηση αντικατάστασης των τελευταίων εδράζεται στο γεγονός ότι τα μεν παλαιότερα Osa-AKM είναι παρωχημένης τεχνολογίας και μικρής επιχειρησιακής αξίας, ενώ τα δε Tor-M1 θα αντιμετωπίσουν ζητήματα λειτουργικότητας στο κοντινό μέλλον λόγω της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία και της διατάραξης των ελληνορωσικών σχέσεων. Στο πλαίσιο αυτό η έκδοση SPYDER AiO είναι η πιο ολοκληρωμένη και κοντινή έκδοση δυτικού αυτοκινούμενου αντιαεροπορικού συστήματος μικρού βεληνεκούς με τα αντίστοιχα ρωσικά που πρέπει να αντικατασταθούν.

Το αντιαεροπορικό σύστημα SPYDER AiO (Surface-to-air Python and Derby All-in-One) είναι το νεότερο μέλος της οικογένειας συστημάτων SPYDER, τα οποία έχει σχεδιάσει και αναπτύξει η ισραηλινή Rafael, για προστασία σε αποστάσεις από τα 20 έως τα 80 χιλιόμετρα. Πριν επικεντρώσουμε στο SPYDER AiO αξίζει να αναφερθούμε περιληπτικά στην οικογένεια των συστημάτων SPYDER. Πρόκειται για αυτοκινούμενα συστήματα, παράμετρος πολύ σημαντική για την ασφάλεια και την επιβίωση τους στο σύγχρονο πεδίο μάχης και μπορούν να αντιμετωπίσουν πληθώρα απειλών, όπως μαχητικά αεροσκάφη, επιθετικά και μεταφορικά ελικόπτερα, UAV, πυραύλους τεχνολογίας Cruise και άλλα όπλα μακρού πλήγματος.

Το SPYDER είναι ένα ώριμο τεχνολογικά σύστημα, έχει επιλεγεί από αρκετές χώρες και έχει χρησιμοποιηθεί επιχειρησιακά σε πολεμικές συγκρούσεις. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για την προστασία στατικών, υψηλής αξίας, υποδομών ή να συνοδεύσει και να προστατεύσει δυνάμεις ελιγμούς (μηχανοκίνητες και τεθωρακισμένες). Το SPYDER ενσωματώνει υψηλό βαθμό αυτοματισμών με αποτέλεσμα το πλήρωμα να έχει μικρό φόρτο εργασίας και το σύστημα να αντιδρά και να εκτελεί βολή σε μικρό χρόνο. Όπως αναφέρει το όνομα του, το SPYDER μπορεί να χρησιμοποιήσει δύο (2) διαφορετικούς πυραύλους, τους Python και τους I-Derby, δηλαδή μπορεί να συνδυάσει πυραύλους με διαφορετικούς ερευνητές (υπέρυθρο και ραδιοσυχνοτήτων). To SPYDER προσφέρεται σε τέσσερις (4) εκδόσεις: SR (Short Range), MR (Medium Range), LR (Long Range) και ER (Extended Range).

Οι εκδόσεις SPYDER-SR και SPYDER-ER μπορούν να ενσωματώσουν πυραύλους Python-5, με ερευνητές υπέρυθρων και CCD, I-Derby, με ερευνητή ενεργού ραντάρ, και I-Derby ER, με κινητήρα δύο (2) σταδίων για αυξημένο βεληνεκές. Οι εκδόσεις SPYDER-MR και SPYDER-LR χρησιμοποιούν τους ίδιους πυραύλους, αλλά στην έκδοση αυξημένου βεληνεκούς. Να σημειωθεί ότι οι πύραυλοι αυτοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε ρόλο αέρος-αέρος, χωρίς να χρειάζονται τροποποίηση. Οι εκτοξευτές των SPYDER-SR και SPYDER-ER μπορούν να κινηθούν σε όλο το τόξο των 360^ο και εκτελούν βολές με κλίση, ενώ οι εκτοξευτές των SPYDER-MR και SPYDER-LR δεν περιστρέφονται και εκτελούν βολές σε σχεδόν κάθετη θέση.

Τα συστήματα έχουν την ικανότητα εγκλωβισμού στόχου πριν (LOBL : Lock-On Before Launch) και μετά την εκτόξευση (LOAL : Lock-On After Launch). Το SPYDER μπορεί να εκτελέσει βολές ημέρα και νύχτα και κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, ενώ μπορεί να μεταφερθεί από αεροσκάφος επιπέδου C-130 Hercules. Επίσης, ενσωματώνει και προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικών αντί-αντιμέτρων (ECCM : Electronic Counter-Counter Measures). Τέλος, ενσωματώνει ηλεκτροπτικό αισθητήρα και σύστημα ζεύξης δεδομένων. Μια τυπική πυροβολαρχία SPYDER αποτελείται από ένα (1) κέντρο διοίκησης και ελέγχου (αυτοκινούμενο, επί τροχοφόρου οχήματος), ένα (1) ραντάρ, επίσης επί τροχοφόρου οχήματος (στις εκδόσεις SPYDER-SR και SPYDER-ER το ραντάρ είναι ενσωματωμένο στο όχημα διοίκησης και ελέγχου), 3-6 εκτοξευτές, έκαστος με ενσωματωμένο ηλεκτροπτικό σύστημα Toplite και αριθμό οχημάτων υποστήριξης.

Το SPYDER AiO αναπτύχθηκε ως απάντηση στην επιχειρησιακή ανάγκη για ένα ευέλικτο και αυτόνομο και αυτοκινούμενο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας, ικανό να κινείται σε δύσκολα εδάφη και να έχει μικρό χρόνο αντίδρασης, όπως απαιτεί η κίνηση δυνάμεων ελιγμού. Στη διαμόρφωση AiO το SPYDER ενσωματώνει το ελάχιστο δυνατό υλικοτεχνικό αποτύπωμα, καθώς ένα μόνο όχημα (8 x 8) ενσωματώνει όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό. Όπως και οι άλλες εκδόσεις του SPYDER έτσι και το AiO μπορεί να αντιμετωπίσει απειλές, όπως μαχητικά αεροσκάφη, επιθετικά και μεταφορικά ελικόπτερα, UAV, πυραύλους τεχνολογίας Cruise και άλλα όπλα μακρού πλήγματος. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το SPYDER AiO χρησιμοποιεί τα ίδια συστήματα HMI (Human-Machine Interface), τους πυραύλους και τα ηλεκτρονικά συστήματα με τις άλλες εκδόσεις των SPYDER. Ωστόσο, το SPYDER AiO, εκτός του εξοπλισμού καμπίνας, μπορεί να χωρέσει σε κοινό εμπορευματοκιβώτιο, κάτι που καθιστά την μεταφορά του πολύ εύκολή, από αέρα, θάλασσα και ξηρά. Το SPYDER AiO χαρακτηρίζεται από τους ταχύτατους χρόνος απόκρισης, ενώ μπορεί να λειτουργεί σε κατάσταση «Έρευνας κατά την Κίνηση» («Search-on-the-Move») και «Βολής σε Στάση» («Fire-on-Halt»). Να σημειωθεί ότι το ραντάρ του συστήματος, όταν είναι τοποθετημένο πάνω από την καμπίνα του οχήματος, μπορεί να λειτουργεί ενώ το όχημα κινείται. Μόλις εντοπιστεί απειλή ή δοθεί σχετική διαταγή, το όχημα σταματά, σταθεροποιείται, το ραντάρ αναπτύσσεται στο ανώτατο δυνατό ύψος και ο εκτοξευτής αναπτύσσεται σε σχεδόν κάθετη θέση.

Η διαδικασία αυτή απαιτεί μέγιστο χρόνο τριών (3) λεπτών, ενώ μετά τη βολή το όχημα απομακρύνεται από τη θέση του σε χρόνο μικρότερο των τριών (3) λεπτών. Ο έλεγχος και η λειτουργία του SPYDER AiO πραγματοποιείται από δύο (2) σταθμούς εργασίας εντός της καμπίνας. Το ραντάρ του συστήματος καλύπτει όλο το τόξο των 360^ο και επιπλέον παρέχει και λειτουργίες ελέγχου πυρός. Εκτός του ραντάρ το σύστημα ενσωματώνει αισθητήρα επιτήρησης ημέρας και νύχτας, καθώς και ηλεκτροπτικό σύστημα πρόσκτησης στόχου. Κάθε όχημα ενσωματώνει οκτώ (8) πυραύλους I-Derby SR, μέγιστου βεληνεκούς 20 χιλιομέτρων και μέγιστου ύψους εμπλοκής εννέα (9) χιλιομέτρων, I-Derby ER, μέγιστου βεληνεκούς 40 χιλιομέτρων και μέγιστου ύψους εμπλοκής 12 χιλιομέτρων, ή Python-5 SR, μέγιστου βεληνεκούς 15 χιλιομέτρων και μέγιστου ύψους εμπλοκής έξι (6) χιλιομέτρων, ή συνδυασμό αυτών. Το SPYDER AiO μπορεί να εμπλέξει έως και τέσσερις (4) στόχους ταυτόχρονα, ενώ το βάρος μάχης του είναι μικρότερο των 30 τόνων. Όπως είπαμε, το SPYDER έχει επιλεγεί από αρκετές χώρες και έχει χρησιμοποιηθεί επιχειρησιακά σε πολεμικές συγκρούσεις.

Συγκεκριμένα, έχει επιλεγεί από το Αζερμπαϊτζάν, την Τσεχία, την Αιθιοπία, την Ινδία, το Περού, τις Φιλιππίνες, την Σιγκαπούρη, το Βιετνάμ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και το Μαρόκο, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρουν και τη Γεωργία ως χρήστη του συστήματος και μάλιστα οι πληροφορίες αυτές αναφέρουν ότι το χρησιμοποίησε στον πόλεμο του 2008 με τη Ρωσία. Τέλος, η Ινδία έχει ανακοινώσει τη χρήση του SPYDER, τον Φεβρουάριο του 2019, στη διάρκεια της κρίσης με το Πακιστάν.

Αξίζει να σημειωθεί πως το SPYDER AiO μπορεί να συνδυαστεί και με επιπλέον ραντάρ σε επίπεδο Μοίρας Αντιαεροπορικού Πυροβολικού. Το ELM-2084 MMR είναι αυτοκινούμενο ραντάρ, τεχνολογίας AESA, με δυνατότητα επιτήρησης και έρευνας αέρος, δυνατότητα εντοπισμού πυρών πυροβολικού και ελέγχου πυρών αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων. Το μέγιστο βεληνεκές, για αποστολές επιτήρησης και έρευνας αέρος είναι 470 χιλιόμετρα, ενώ σε αποστολές εντοπισμού πυρών πυροβολικών το μέγιστο βεληνεκές είναι της τάξεως των 100 χιλιομέτρων. Ομοίως, στην πρώτη περίπτωση μπορεί να εντοπίσει 1.100 στόχους, ενώ στη δεύτερη 200 στόχους το λεπτό.

Το άρθρο Αντιαεροπορικό σύστημα SPYDER All-in-One: Το νέας γενιάς αντιαεροπορικό σύστημα, η επικρατέστερη επιλογή αντικατάστασης των Osa και Tor του Ελληνικού Στρατού δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.