Ως αρματική μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η εβδομάδα λόγω της συνεχούς αρθρογραφίας μας με επίκεντρο τα Τεθωρακισμένα του Στρατού Ξηράς. Και τούτο διότι μέσα από το DefenceReview.gr επιλέξαμε να συλλέξουμε πληροφορίες και στοιχεία για τον εκσυγχρονισμό του αρματικού δυναμικού του Ελληνικού Στρατού. Θα σας τα παρουσιάσουμε κατ’ αποκλειστικότητα προκειμένου να αντιληφθείτε την οικονομική διάσταση των προγραμμάτων του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Το βασικό ζητούμενο είναι οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων που έγιναν τη περίοδο μετά τη Κρίση των Ιμίων σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να απαξιωθούν είτε αυτό αφορά τα άρματα μάχης Leopard 2 A6 HEL είτε τα άρματα μάχης Leopard 2 A4. Ακόμη όμως και στη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 A5 οφείλει να υπάρξει μέριμνα προκειμένου τα άρματα μάχης (501 στον αριθμό) να παραμείνουν πλήρως λειτουργικά και πλήρως αξιόμαχα με σύγχρονα συστήματα μάχης και πυρομαχικά.

Όπως επισημαίνουν ανώτατοι επιτελείς στον γράφοντα και το DefenceReview.gr σε πρώτη φάση ο εκσυγχρονισμός του αρματικού δυναμικού επικεντρώνεται σε περίπου δύο Επιλαρχίες Μέσων Αρμάτων Leopard 2 A4. Η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού έχει επιλέξει ένα συνετό πακέτο εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 που βασίζεται στο πακέτο αναβάθμισης (και όχι ριζικού εκσυγχρονισμού) των Αυστριακών αρμάτων μάχης Leopard 2 A4. Σημειώνεται πως όπως είχε τονίσει ο υπογράφων αρχικώς είχε παρουσιαστεί η προτεινόμενη γερμανική λύση προκειμένου το σύνολο των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 να εκσυγχρονιστεί ριζικά και να φτάσει στο επίπεδο Leopard 2 A7, το κορυφαίο διεθνώς. Η συγκεκριμένη λύση παρότι ήταν η πλέον κατάλληλη από πλευράς τεχνικών και επιχειρησιακών δυνατοτήτων απορρίφθηκε λόγω υψηλού κόστους δεδομένου πως το πρόγραμμα ανέρχονταν στα 1.5 με 1.7  δισεκατομμύρια ευρώ. Στη περίπτωση αυτή ένα μεγάλο κόστος αναφέρονταν στο σύστημα αυτοπροστασίας των αρμάτων τύπου Trophy, το κόστος του οποίου για κάθε άρμα ανέρχονταν στα 2.5 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές για το 2024 – 2025. Το συνολικό κόστος για τον εκσυγχρονισμό του συνόλου των 353 αρμάτων μάχης Leopard 2 του Ελληνικού Στρατού ξεπερνούσε τα 2.2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Συνεκτιμώντας αυτά τα δεδομένα η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού και με γνώμονα πως τα κονδύλια για το αρματικό δυναμικό σε πρώτη φάση θα είναι εξαιρετικά περιορισμένα και θα αφορούν μόνον τα Leopard 2 A4 κατέληξε στο αυστριακό πακέτο εκσυγχρονισμού των αρμάτων Leopard 2 A4 κόστους 4-5 εκατομμυρίων ανά άρμα και δίχως να γίνει η παραμικρή εργασία αναβάθμισης ή εκσυγχρονισμού στη προστασία και θωράκιση των αρμάτων Leopard 2 A4 του Ελληνικού Στρατού. Πρακτικά αυτό συνεπάγεται πως δεν θα εγκατασταθούν συστήματα ενεργής αυτοπροστασίας όπως το Trophy και δεν θα βελτιωθεί η θωράκιση των αρμάτων μάχης όπως γίνονταν στη περίπτωση της αρχικής γερμανικής πρότασης με στόχο τα ελληνικά άρματα μάχης Leopard 2 A4 να γίνουν Leopard 2 A7.

Ως εκ τούτων, το κόστος για τον εκσυγχρονισμό 80 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 ανέρχεται στα 400 με 480 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές του 2025. Εάν εκσυγχρονίζονταν μεγαλύτερος αριθμός τριών Επιλαρχιών Μέσων Αρμάτων (120 άρματα) το κόστος θα ήταν 600 με 720 εκατομμύρια ευρώ. Όπως προαναφέρθηκε η περίπτωση του εκσυγχρονισμού του συνόλου των 183 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 αποκλείστηκε ενώ το ίδιο έγινε και με τη περίπτωση του εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 στο επίπεδο Leopard 2 A7. Πλέον οι εργασίες αναβάθμισης και όχι ενός ριζικού εκσυγχρονισμού επικεντρώνονται στα μηχανολογικά μέρη των αρμάτων μάχης (όπως είναι το συγκρότημα ισχύος, η μετάδοση και η ανάρτηση), στα σκοπευτικά συστήματα νέας γενιάς προκειμένου να επιτυγχάνεται ο εντοπισμός και η προσβολή στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, στο Σύστημα Ελέγχου Πυρός των αρμάτων καθώς και στο γεγονός πως ο πύργος των αρμάτων γίνεται ηλεκτρικός με νέα συστήματα. Αυτές οι εργασίες αφορούν και το αυστριακό πρόγραμμα των Leopard 2 A4. Αμετάβλητη εκτός της θωράκισης (δεν αλλάζει η θωράκιση και δεν εγκαθίσταται νέο σύστημα ενεργής αυτοπροστασίας) παραμένει και η ισχύς πυρός με τα πυροβόλα των αρμάτων να μένουν ως έχουν αφού πρώτα έχουν υποστεί μια γενική επισκευή. Επίσης, περιλαμβάνονται και οι αναβαθμίσεις στα μέσα μέσα επικοινωνιών και διοικήσεως και ελέγχου.

Yπενθυμίζεται πως ο Αυστριακός Στρατός το 2023 επιβεβαίωσε την απόφαση του για την αναβάθμιση 58 αρμάτων μάχης Leopard-2A4 και 112 τεθωρακισμένων οχημάτων ASCOD, στο πλαίσιο προγράμματος με προϋπολογισμό € 561 εκατομμύρια. Στόχος του προγράμματος είναι τα οχήματα να παραμείνουν σε υπηρεσία και ικανά για 15-20 χρόνια. Τα 58 αυστριακά Leopard 2 A4 θα αναβαθμιστούν στο επίπεδο Leopard-2A4NV (Nutzungsverlängerung), με νέα σκοπευτικά συστήματα και ηλεκτρικό σύστημα περιστροφής του πύργου, ενώ θα αντικατασταθούν όσα υποσυστήματα δεν υποστηρίζονται πλέον. Το πρόγραμμα όπως και οι τιμές που αναφέρθηκε παραπάνω υλοποιούνται από τις γερμανικές εταιρείες KMW (KNDS DE) και  Rheinmetall σε συνεργασία με ελληνικές εταιρείες. Τον Σεπτέμβριο του 2023 η Υπουργός Άμυνας της Αυστρίας, Klaudia Tanner, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε το πρόγραμμα αναβάθμισης των 58 αρμάτων μάχης Leopard 2 A4 που διαθέτει η χώρα και ότι το πρώτο άρμα παραδόθηκε στην KNDS για να υποστεί εκσυγχρονισμό. Το κόστος του εκσυγχρονισμού ανέρχεται στα € 240 εκατομμύρια, δηλαδή € 4,14 εκατομμύρια ανά άρμα μάχης. Παράλληλα, η Αυστρία θα αναβαθμίσει και 112 τεθωρακισμένα οχήματα ASCOD με κόστος € 321 εκατομμύρια.

Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 2 HEL A6 σε περίπτωση που επιθυμούσαμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού το κόστος ανέρχεται στα 3-4 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα προκειμένου να φτάσουν το επίπεδο A7. Και τούτο διότι τα άρματα διαθέτουν συστήματα νεότερης γενιάς συγκριτικά με τα Α4 και οι εργασίες που απαιτούνται είναι λιγότερες. Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 Α5 το κόστος της πρότασης που έχει καταθέσει η EODH ανέρχεται στα 5 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα μάχης Leopard 1 Α5, τιμή στην οποία συμπεριλαμβάνονται όλες οι εργασίες με εξαίρεση την αλλαγή του πυροβόλου. Εγκαθίσταται νέα θωράκιση, αναβαθμίζεται πλήρως το παρωχημένο μηχανολογικό και ηλεκτρολογικό επίπεδο των συστημάτων των αρμάτων, εγκαθίσταται νέας γενιάς σκοπευτικά ενώ τοποθετούνται και νέα μέσα επικοινωνιών και διοικήσεως και ελέγχου.

Για τη περίπτωση των αρμάτων μάχης Leopard 1 A5 η Διεύθυνση Ιππικού Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείου Στρατού έχει καταλήξει στον εκσυγχρονισμό περίπου 120 (τρεις Επιλαρχίες – 160 αρμάτων μάχης τέσσερις Επιλαρχίες) με βάση το πακέτο της EODH (5 εκατομμύρια ευρώ ανά άρμα), σύνολο 600 εκατομμύρια ευρώ για 120 άρματα μάχης ή 800 εκατομμύρια ευρώ για 160 άρματα μάχης, τέσσερις Επιλαρχίες).

Αντιλαμβάνεστε πως τα παραπάνω ποσά απαιτούν επιπρόσθετες δαπάνες για τη προμήθεια νέων πυρομαχικών των 105mm και κυρίως νέων πυρομαχικών των 120mm. Συμπερασματικά για τον εκσυγχρονισμό 353 αρμάτων μάχης Leopard 2 του Ελληνικού Στρατού τα κονδύλια που απαιτούνται ξεπερνούν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ για μια καλή αναβάθμιση αντίστοιχη του αυστριακού προγράμματος και φτάνουν ως τα 2.5 δισεκατομμύρια ευρώ προκειμένου να εκσυγχρονιστούν ριζικά στο επίπεδο Α7. Υπολογίστε πως απαιτούνται και επιπλέον χρήματα για τα νέα πυρομαχικά. Η ρεαλιστική προσέγγιση με βάση τις παρούσες δημοσιονομικές συνθήκες είναι ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού για δύο Επιλαρχίες αρμάτων Leopard 2 A4 έναντι 400 με 480 εκατομμύρια ευρώ με βάση τις τιμές του 2025 ενώ για τα Leopard 2 A5 χρειάζονται επιπλέον σύνολο 600 εκατομμύρια ευρώ για 120 άρματα μάχης δηλαδή περίπου τρείς Επιλαρχίες Μέσων Αρμάτων. Βεβαίως εάν αναλογιστεί κανείς πως η τιμή για ένα νέο άρμα μάχης ανέρχεται στα 20 με 25 εκατομμύρια ευρώ προκύπτει πως το κόστος της τάξης των 4-7 εκατομμύρια ευρώ για την αναβάθμιση ή έναν πιο ριζικό εκσυγχρονισμό για κάθε άρμα μάχης δεν είναι δυσθεώρητο. Η δε περίπτωση εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 2 HEL μετατίθεται χρονικά μετά το 2030 λόγω έλλειψης κονδυλίων. Οφείλουμε επίσης να τονίσουμε πως οι τιμές που αναφέραμε παραπάνω είναι των κατασκευαστών των αρμάτων και του αρχικού κατασκευαστή, ΟΕΜ (Original Equipment Manufacturer). Και τούτο διότι είναι σαφές πως οι επιτελείς του Στρατού Ξηράς επιθυμούν λύση με το ελάχιστο δυνατό τεχνικό ρίσκο.

Το προσεχές χρονικό διάστημα αναμένεται να είναι καταλύτης εξελίξεων με βάση τις προσπάθειας που καταβάλει η ηγεσία του ΓΕΣ και του ΓΕΕΘΑ προκειμένου να διασφαλιστεί πως μια κρίσιμη ποσότητα αρμάτων μάχης αφενός θα αναβαθμιστεί και αφετέρου από την αναβάθμιση μιας ποσότητας αρμάτων θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη υποστήριξη των υπολοίπων αρμάτων που σήμερα είναι εξαιρετικά οριακή. Εδώ να τονιστεί πως συζητήσεις και διαπραγματεύσεις υπάρχουν προκειμένου τα ελληνικά Leopard 1 A5 που συζητιέται να παραλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία όπως σημειώσαμε χθες κατ’ αποκλειστικότητα να έχουν πρώτα εκσυγχρονιστεί σε έναν αρκετά καλό βαθμό.

Όπως γράψαμε και στην αρχή του παρόντος άρθρου το βασικό ζητούμενο παραμένει πως οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων που έγιναν τη περίοδο μετά τη Κρίση των Ιμίων σε καμία περίπτωση να μην απαξιωθούν είτε αυτό αφορά τα άρματα μάχης Leopard 2 A6 ΗΕL είτε τα άρματα μάχης Leopard 2 A4. Επίσης η ποσότητα έχει τη δική της ποιότητα και σε καμία περίπτωση ο στόλος των αρμάτων μάχης Leo 1 A5 δεν πρέπει να αφεθεί στη τύχη του. Οι χερσαίες επιχειρήσεις στην Ουκρανία κατάδειξαν μεταξύ άλλων πως ακόμη και παλαιά οπλικά συστήματα εάν είναι πλήρως λειτουργικά παραμένουν φονικά και αξιόμαχα.

Το άρθρο Ιδού τα οικονομικά στοιχεία για τον εκσυγχρονισμό του αρματικού δυναμικού του Ελληνικού Στρατού-Τα δεδομένα για τα ελληνικά Leopard-1 & Leopard-2 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Οι χώρες όλης της Ευρώπης καταβάλλουν – τη τελευταία τετραετία – σημαντικές προσπάθειες ανασύστασης, αναβάθμισης και κυρίως αύξησης τους στόλου του αρματικού τους δυναμικού. Αυτό προέκυψε ως συμπέρασμα μετά την ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας, το Φεβρουάριο του 2022. Την Ευρωπαϊκή τάση ακολουθεί, για τους δικούς της λόγους και η Τουρκία, αναβαθμίζοντας σταδιακά τους διατιθέμενους τύπους αρμάτων και εισάγοντας σε χρήση – ευτυχώς με πολύ μεγάλη καθυστέρηση – το νέο άρμα ALTAY. Η Ελλάδα κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Από το Δεκέμβριο του 2024, ξεκίνησε τη συρρίκνωση της οροφής του αρματικού δυναμικού, απομειώνοντας κατά 250 περίπου άρματα, τον ενεργό της στόλο. Αποσύρθηκαν περί τα 140+ LEO 1A5, μικρός αριθμός αρμάτων LEO 2A4, τα τελευταία Μ 60 Α3 που υπήρχαν σε χρήση καθώς και ικανός αριθμός Μ 48Α5 MOLF.

Η απομείωση των ενεργών αρμάτων, αφορά τόσο το θέατρο επιχειρήσεων του Έβρου, όσο και θέατρο επιχειρήσεων των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου. Ο ίδιος ο υπουργός άμυνας, Νίκος Δένδιας επεσήμανε πρόσφατα, σκωπτικά, στη Βουλή, ότι η Ελλάδα διατηρούσε μονάδα αρμάτων έναντι Βαλκανικής χώρας (υπονοούσε την Αλβανία) που δεν διαθέτει κανένα άρμα! Η δήλωση ήταν εξαιρετικά άστοχη, γιατί έντεχνα απέκρυπτε την περιοχή που προβλεπόταν να δράσει επιχειρησιακά η συγκεκριμένη μονάδα, αναφερόμενος εμφατικά, μόνο στη περιοχή στάθμευσή της στην ειρήνη. Προφανώς είναι οπαδός της ιδέας, τα πάντα να προωθηθούν εγγύς των πιθανών περιοχών των επιχειρήσεων και τίποτε να μην διατηρείται κλιμακωμένο εις βάθος προκειμένου να διατηρείται επαρκές όγκος εφεδρειών.

Η μείωση της οροφής των αρμάτων προβλήθηκε ως προσπάθεια «νοικοκυρέματος» του Στρατού μας, αποκρύπτοντας ότι αυτό στην πραγματικότητα επιβλήθηκε από 2 κύριες αιτίες: την μη επαρκή υποστήριξη του αρματικού δυναμικού και την σημαντικότατη συρρίκνωση του ανθρώπινου δυναμικού. Συνεπώς οι συρρίκνωση των μονάδων αρμάτων – και όχι μόνον – επιβλήθηκε για να βελτιωθεί, αριθμητικά, η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα των αρμάτων, μέσω προσπορισμού ανταλλακτικών από αυτά που τίθενται σε «μακρά αποθήκευση», αλλά και για να αυξηθούν – ει δυνατόν – οι οροφές του ανθρώπινου δυναμικού στις υπόλοιπες μονάδες. Δυστυχώς και στους δύο τομείς: επιχειρησιακή διαθεσιμότητα και αύξηση ανθρώπινου δυναμικού, δεν έχει αποφασιστεί και ούτε έχει δρομολογηθεί κάτι το ουσιαστικό. Η κατάσταση εντός διετίας (μέχρι τα τέλη του 2028) θα οδηγηθεί σε κατάρρευση…  Στη πραγματικότητα ,θα καταρρεύσει στους συγκεκριμένους τομείς, η περίφημη «Ατζέντα 2030»…

Σαν κάτι να Αχνοφαίνεται …

Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, αύξησε τα επίπεδα της διεθνούς ανασφάλειας και πλήττει τις δυτικές οικονομίες (και όχι μόνον) με την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων. Κάποιοι και στην Ελλάδα, έχουν αρχίσει να συζητούν, εντός Κυβέρνησης, για την ανάγκη δρομολόγησης μεγάλων κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων τόνωσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, αντιστοίχων με αυτά που έλαβαν χώρα κατά τη περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού (Ταμείο Ανάκαμψης κλπ). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι επιζητούνται κοινές ευρωπαϊκές οικονομικές λύσεις που βασικά θα τις χρησμοδοτήσουν οι χώρες του πλουσίου Ευρωπαϊκού Βορρά, με προεξάρχουσα τη Γερμανία. Εδώ λοιπόν «προβάλλει» και η διπλωματία των εξοπλισμών…

Οι Γερμανοί παράγουν άρματα και παντοειδές χερσαίο υλικό (και όχι μόνον) και δεν μπορούμε να τους αγνοούμε, επιδεικτικά, όταν επιζητούμε – εκ νέου – να πρωτοστατήσουν στην κοινή ευρωπαϊκή διαχείριση της νέας ενεργειακής και οικονομικής κρίσης. Την τάση αυτή αξιοποιούν και εγχώρια επιχειρηματικά συμφέροντα με ιδιαίτερους δεσμούς με τη γερμανική αμυντική βιομηχανία… Η όποια προσπάθεια αφορά την αναβάθμιση αριθμού αρμάτων LEO 2A4 που επί 20ετία, μετά την απόκτησή τους, έχουν αφεθεί, από την Ελλάδα, «στη τύχη τους». Αναλογιστείτε σήμερα πόσο κοστίζει ένα καινούργιο άρμα μάχης και τι κονδύλια απαιτούνται για τη προμήθεια νέων αρμάτων μάχης…

Η Κύπρος και η Εθνική Φρουρά βρίσκονται επίσης σε δύσκολη θέση. Πολλά οπλικά της συστήματα (βλέπε άρματα T-80U και ΤΟΜΑ BMP-3) δεν υποστηρίζονται, μετά τη διάρρηξη των σχέσεων με τη Ρωσία και απαιτείται η αντικατάστασή τους. Η απόκτηση ικανού αριθμού Ελληνικών LΕΟ 1Α5, προβάλλει, αυτή τη περίοδο, ως η μοναδική λύση. Η απόκτηση μεταχειρισμένων MERKAVA III δεν συζητείται από τους Ισραηλινούς, λόγω της κατακόρυφης αύξησης της έντασης στη περιοχή τους και των πολεμικών επιχειρήσεων που διεξάγουν. Επιπρόσθετα, καμία δυτική χώρα δεν διαθέτει αποθηκευμένα άρματα μάχης, σε αξιόλογη κατάσταση και ότι υπήρχε «σκουπίστηκε» και διατέθηκε στη μαχόμενη Ουκρανία. Συνεπώς η σοβαρή πιθανότητα απόκτησης μεταχειρισμένων αρμάτων LEO 1A5, από την Ελλάδα, που στη συνέχεια θα πρέπει να υποβληθούν σε πρόγραμμα εργοστασιακής συντήρησης – αναβάθμισης, ίσως οδηγήσει σε κοινό πρόγραμμα αξιοποίησης και των Ελληνικών LEO 1A5, ως αντάλλαγμα για τη παραχώρησή τους, αλλά και για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, για το αρματικό δυναμικό των δύο χωρών που ούτως ή αλλιώς τις συνδέει αμυντικά και το «Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου».

(Υ.Γ: Τα Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη ή τα drones δεν αναιρούν την ανάγκη τήρηση ισχυρών και ταχυκίνητων τεθωρακισμένων και μηχανοκίνητων σχηματισμών ειδικά στο Θέατρο Επιχειρήσεων της Θράκης. Οι νέες τεχνολογίες όπως τα drones συμπληρώνουν τις υφιστάμενες επιχειρησιακές δυνατότητες των τεθωρακισμένων και μηχανοκίνητων σχηματισμών και δεν αναιρούν παραδοσιακά οπλικά συστήματα μεγάλης ισχύος πυρός και υψηλής ευκινησίας ικανών να διεξάγουν πόλεμο των ελιγμών. Τα drones δεν αποτελούν πανάκεια και είναι λάθος να αντιμετωπίζονται ως τέτοια λύση για πάσα νόσο του αμυντικού σχεδιασμού. Επίσης, τα drones από μόνα τους δεν διεξάγουν αντεπιθέσεις εάν απωλεσθεί εθνικό έδαφος ούτε μπορούν  να διεξάγουν χερσαίες επιχειρήσεις πολέμου υψηλής εντάσεως πραγματοποιώντας ελιγμό επί του πεδίου ικανού να δημιουργήσει εδαφικό τετελεσμένο. Τα drones είναι ένα απαραίτητο εργαλείο και καλώς γίνονται ενέργειες προς αυτή τη κατεύθυνση αλλά δεν είναι πανάκεια. Και έχουμε αποδώσει τα εύσημα για τις προσπάθειες που γίνονται από τη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Τα γράφουμε καλόπιστα και καλοπροαίρετα αυτά όχι προς τη στρατιωτική ηγεσία του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΣ που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τη κατάσταση αλλά πρωταρχικά προς τη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας).

Το άρθρο Ελληνικός Στρατός: Η κρίσιμη κατάσταση του αρματικού δυναμικού και η «καμπάνα» που πρέπει να χτυπήσουμε προς τη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Κατά το προγενέστερο χρονικό διάστημα η Διεύθυνση Ιππικού – Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείο Στρατού ολοκλήρωσε τις απαραίτητες τεχνοοικονομικές μελέτες αναφορικά με το μέλλον του ελληνικού αρματικού δυναμικού. Λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα τελευταία επιχειρησιακά διδάγματα από τις πρόσφατες πολεμικές συρράξεις, η Διεύθυνση Ιππικού – Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείο Στρατού, αποφάσισε τη πρόκριση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος με στόχο να διασφαλιστεί πως το αρματικό δυναμικό του Στρατού Ξηράς θα παραμένει αξιόμαχο και πλήρως λειτουργικό. Πρώτιστο μέλημα της Διεύθυνσης Ιππικού – Τεθωρακισμένων ήταν να εξασφαλιστεί πως το σύνολο των αρμάτων Leopard 2 θα εκσυγχρονιστεί προκειμένου να μπορεί να υποστηρίζεται απρόσκοπτα δίχως προβλήματα στη τεχνική υποστήριξη και με γνώμονα τις σύγχρονες επιχειρησιακές εξελίξεις.

Ως εκ τούτων, σύμφωνα με πληροφορίες προκρίνεται ο εκσυγχρονισμός του συνόλου των Leopard 2 A4 και σε δεύτερο χρόνο μετά το 2030 των Leopard 2 A6 HEL. Παράλληλα, προκειμένου να μην απαξιωθεί το απόθεμα των 501 αρμάτων Leopard 1 A5, η Διεύθυνση Ιππικού – Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείο Στρατού έχει καταλήξει στον εκσυγχρονισμό 250 αρμάτων μάχης. Οι αποκλειστικές πληροφορίες του DefenceReview.gr και του γράφοντος αναφέρουν πως το κόστος του εκσυγχρονισμού των αρμάτων Leopard 2 A4 κυμαίνεται μεταξύ 700 εκατομμυρίων ευρώ (η πλέον οικονομική λύση) ως το κόστος 1.5 δισεκατομμυρίων ευρώ (η πιο ακριβή λύση).

Στη πρώτη περίπτωση τα άρματα μάχης Leopard 2 A4 του Ελληνικού Στρατού εκσυγχρονίζονται (ή ορθότερα αναβαθμίζονται) προκειμένου να είναι πλήρως λειτουργικά και διασφαλίζοντας πως το σύνολο των συστημάτων τους (μηχανολογικά, ηλεκτρολογικά, ηλεκτρονικά) θα υποστηρίζεται απρόσκοπτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα σκοπευτικά του άρματος τα οποία αντικαθίστανται με νέας γενιάς. Στη περίπτωση που επιλεγεί η λύση περιορισμένου κόστους, το πρόγραμμα αναβάθμισης των αρμάτων Leopard 2 του Αυστριακού Στρατού αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση. Ανάλογες λύσεις όμοιες με αυτές του Αυστριακού Στρατού έχουν επιλεχθεί και για τα ελληνικά Leopard 2 Α4. Σημειώνεται πως το κόστος εκσυγχρονισμού των αυστριακών αρμάτων Leopard 2 A4 ανήλθε στα 240 εκατομμύρια ευρώ για συνολικά 58 άρματα μάχης.

Βασικοί πυλώνες αυτής της λύσης είναι η αντικατάσταση όλων των υδραυλικών συστημάτων με ηλεκτρονικά, η αλλαγή των σκοπευτικών με θερμικά και όλες οι εργασίες σε επίπεδο μηχανολογικής και ηλεκτρολογικής ισχύος. Να σημειωθεί πως σε αυτή τη λύση η θωράκιση του άρματος μάχης δεν αλλάζει για λόγους συμπίεσης του κόστους. Επίσης, το πυροβόλο του άρματος παραμένει ως έχει. Βεβαίως, η προσθήκη νέων σκοπευτικών τελευταίας τεχνολογίας επιτρέπει στο πλήρωμα του άρματος, την εμπλοκή στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις και με καλύτερη ακρίβεια πυρών. Είναι χαρακτηριστικό πως το Leopard 2 A4 διαθέτει σκοπευτικά (WBG-X) παρωχημένης τεχνολογίας όμοια με του Leopard 1 A5.

Στη δεύτερη περίπτωση (ακριβή λύση) τα ελληνικά Leopard 2 A4 «μεταμορφώνονται» σε Leopard 2 A7 και κυριολεκτικά αλλάζουν όλα (θωράκιση, ισχύς πυρός, ενεργή αυτοπροστασία). Το άρμα πλέον αποκτά δυνατότητες “hunter killer” με ανεξάρτητα σκοπευτικά μεταξύ αρχηγού και σκοπευτή. Η ικανότητα Hunter-Killer επιτρέπει την ταχεία προσβολή πολλαπλών στόχων, σε μικρό διάστημα, αποδίδοντας στο όχημα τακτικό πλεονέκτημα στο πεδίο μάχης. Καθοριστική παράμετρος είναι και η εγκατάσταση νέων τακτικών επικοινωνιών και συστήματος διοίκησης και ελέγχου.

Τέλος, από πλευράς Διεύθυνση Ιππικού – Τεθωρακισμένων του Γενικού Επιτελείο Στρατού έχει επιλεχθεί ο εκσυγχρονισμός 250 Leopard 1 A5 στη διαμόρφωση Leopard 1 A5 HEL με σκοπευτικά νέας γενιάς και αντικατάσταση όλων των αναγκαίων μηχανολογικών, ηλεκτρολογικών και ηλεκτρονικών μερών με νέας γενιάς. Το κόστος εκτιμάται στα 3-4 εκατομμύρια ευρώ με βάση των κατασκευαστών, συνεπώς απαιτούνται περί τα 750 εκατομμύρια ευρώ για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού 250 αρμάτων μάχης Leopard 1 A5 με στόχο να διατηρηθούν πλήρως αξιόμαχα και λειτουργικά για τα επόμενα 30 έτη.

Δεδομένου του μεγάλου αριθμού των αρμάτων μάχης LEOPARD 1Α5 και 2Α4 (500 και 183 άρματα αντίστοιχα), η λύση υιοθέτησης προγραμμάτων εκσυγχρονισμού τους, προβάλει ως μοναδική, με γνώμονα πως στο μεσοπρόθεσμο μέλλον (βλέπε 12ετές πρόγραμμα εξοπλισμών), δεν σχεδιάζεται πρόγραμμα απόκτησης νέων αρμάτων μάχης. Στη κατεύθυνση αυτή μελετώνται και αξιολογούνται επιλογές για τον εκσυγχρονισμό του αρματικού δυναμικού από ελληνικές εταιρίες, με τη συμμετοχή και την αγαστή συνεργασία των εταιρειών που κατασκεύασαν τα άρματα μάχης.

Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός πως το Γενικό Επιτελείο Στρατού και η Διεύθυνση Ιππικού – Τεθωρακισμένων έπειτα από ανάλυση όλων των δεδομένων κατέληξε πως η βέλτιστη λύση στα προαναφερθέντα προγράμματα εκσυγχρονισμού ή αναβάθμισης είναι με την εταιρεία – αρχικό κατασκευαστή, ΟΕΜ (Original Equipment Manufacturer) καθότι διασφαλίζεται τεχνογνωσία και συνεπώς πολύ μειωμένο ρίσκο.

Εν κατακλείδι, αυτό που θέλουμε να επισημάνουμε είναι πως υλοποιώντας τα προγράμματα εκσυγχρονισμού ο Ελληνικός Στρατός που διαθέτει εκατοντάδες άρματα Leopard 1 και Leopard 2, εξασφαλίζει, με κλάσμα της τάξης του 15-20% του κόστους αγοράς ενός νέου άρματος, την απρόσκοπτη διατήρηση σε ενέργεια πολύτιμων , επιχειρησιακά, αρμάτων. Αυτά δύναται (αναλόγως του εύρους του προγράμματος και των επιλογών) να διαθέτουν τη κορυφαία θωράκιση για τη κλάση και το μέγεθος του άρματος, ευθέως συγκρινόμενη με θωρακίσεις που φέρουν εκδόσεις της νεότερης τεχνολογικής γενιάς των αρμάτων καθώς και όλες τις νέες τεχνολογικές «λύσεις» στους τομείς της ισχύος πυρός, ευκινησίας και διοίκησης – ελέγχου με νέα μέσα επικοινωνιών.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard-Η οικονομική διάσταση και τα κόστη δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εξοπλιστικές διεργασίες προκειμένου να παρουσιαστεί η νέα γερμανική πρόταση για 400 νέα Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης (ΤΟΜΑ) εκ των οποίων 205 νέας γενιάς ΤΟΜΑ KF-41 LYNX καθώς και επιπλέον 200 μεταχειρισμένων ΤΟΜΑ «ενδιάμεσης λύσης» τύπου MARDER 1 A3 από τα αποθέματα του Γερμανικού Στρατού. Σημειώνεται ότι ο Γερμανικός Στρατός διαθέτει σε ενεργό υπηρεσία συνολικά 362 ΤΟΜΑ MARDER. Πρόκειται για ανανεωμένη γερμανική πρόταση η οποία σύντομα θα παρουσιαστεί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη καθώς και τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, η νέα γερμανική πρόταση περιλαμβάνει ευρεία συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό άνω του 25% με τη δημιουργία γραμμής βιομηχανικής παραγωγής στη χώρα μας και τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών της αμυντικής βιομηχανίας. Προκειμένου η νέα γερμανική πρόταση να είναι ιδιαίτερα ελκυστική, η Rheinmetall κομίζει στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και χρηματοδοτικό σκέλος με μακρόχρονη αποπληρωμή προκειμένου να διευκολύνει την ελληνική κυβέρνηση ως προς τη χρηματοδότηση του προγράμματος εκτιμώμενης αξίας άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Δεδομένων των αμυντικών εξελίξεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γερμανική Rheinmetall σε συνεργασία με τον βασικό βιομηχανικό της εταίρο στη χώρα μας την εταιρεία EODH, στοχεύουν στη παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης πρότασης η οποία θα έχει ως βασικούς άξονες την πλήρη κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών του Στρατού Ξηράς, τη βιομηχανική διάσταση διασφαλίζοντας συμπαραγωγή των νέων KF-41 LYNX στην Ελλάδα καθώς και την δημιουργία ευνοϊκών οικονομικών συνθηκών. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η γερμανική πρόταση δύναται να αποφέρει συνολικά 400 ΤΟΜΑ εκ των οποίων 205 υπερσύγχρονα KF-41 LYNX για τον εφοδιασμό των Τεθωρακισμένων Ταξιαρχιών καθώς και επιπλέον 200 αξιόμαχων ΤΟΜΑ «ενδιάμεσης λύσης» τύπου MARDER 1 A3 προκειμένου ο Στρατός Ξηράς να διαθέτει επιτέλους Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης σε κατάλληλες ποσότητες.

Επιπροσθέτως, τόσο η KMW όσο και η Rheinmetall είναι οι κύριοι διεκδικητές του προγράμματος εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης Leopard 1 και Leopard 2 του Στρατού Ξηράς. Οι γερμανικές εταιρίες εργάζονται στη κατεύθυνση να παρουσιάσουν νέα πρόταση με έξυπνες λύσεις για τον Ελληνικό Στρατό και το Όπλο των Τεθωρακισμένων σε συνεργασία με την ελληνική εταιρεία EODH. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του γράφοντος και του DefenceReview.gr το κόστος της νέας γερμανικής πρότασης για τα άρματα μάχης είναι κλιμακωτό και αναφέρεται από τα 700 εκατομμύρια ευρώ για ένα περιορισμένου κόστους πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αρμάτων Leopard 2 A4 (183 άρματα μάχης) έως το πλέον ριζικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των αρμάτων Leopard 2 A4 στο κορυφαίο επίπεδο Α7 HEL έναντι κόστους 1.5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Με γνώμονα την ανάγκη για επανεξοπλισμό της γηραιάς ηπείρου απόρροια των γεγονότων στην Ουκρανία, προβάλει ως χρυσή ευκαιρία η ευρύτερη συμμετοχή της χώρας μας στα ευρωπαϊκά αμυντικά δρώμενα και κυρίως η εξασφάλιση ευνοϊκών οικονομικών όρων για τη χρηματοδότηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων και φυσικά για την ανάληψη καίριου έργου για την Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία παράλληλα με τη διενέργεια επενδύσεων από ευρωπαϊκές εταιρίες στη χώρα μας.

Κλείνοντας, αυτό που αξίζει να τονιστεί και να επισημανθεί ποικιλοτρόπως ως βασικό δίδαγμα από την Ουκρανία είναι η ανάγκη διατήρησης ικανών αριθμών από πλευράς ποσότητας (ανθρώπινο δυναμικό, εφεδρείες σχηματισμών, ικανός αριθμός οπλικών συστημάτων ακόμη και παλαιότερης γενιάς) καθώς και η ύπαρξη αμυντικής βιομηχανίας ικανής να αναπληρώνει τον ρυθμό απωλειών πάσης φύσεως και είδους (πυρομαχικών, ανταλλακτικών, υλικών και οπλικών συστημάτων). Ως εκ τούτων, το αρματικό δυναμικό του Στρατού Ξηράς και οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων του παρελθόντος οφείλουν να προστατευτούν σαν κόρη οφθαλμού και όχι να απαξιωθούν.

Το άρθρο Ελληνικός Στρατός: Νέα πρόταση για 400 ΤΟΜΑ καταθέτει το Βερολίνο στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Πρόκειται για μια πολύ ευχάριστη έκπληξη, που αφορά την ενίσχυση του επιπέδου προστασίας των ελληνικών αρμάτων μάχης. Ήδη ορισμένα Leopard-2A4 έχουν ενισχυθεί με προστατευτικό πλέγμα στην οροφή τους, ενώ, όπως μάθαμε, επίκειται η μαζική εγκατάσταση τους στο ελληνικό αρματικό δυναμικό. Το πλέγμα κατασκευάστηκε στην Ελλάδα. Η χρήση προστατευτικού πλέγματος έχει γενικευτεί τα τελευταία χρόνια, ως ένα οικονομικό μέσο το οποίο αντιμετωπίζει επερχόμενες αντιαρματικές απειλές. Συνήθως τοποθετούνται πλευρικά ή ολόπλευρα του οχήματος, και στον πύργο, δηλαδή στα πιο ευάλωτα σημεία του άρματος, όπως το πίσω μέρος, που βρίσκεται ο κινητήρας.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Τα Leopard-2A4 του Ελληνικού Στρατού με προστατευτικό πλέγμα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

H Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Υποστήριξης Στρατού (ΑΣΔΥΣ) ανακοίνωσε (δείτε ΕΔΩ) ότι προκηρύσσει διαγωνισμό ανάθεσης και εκτέλεσης σύμβασης του προγράμματος «Προμήθειας Ανταλλακτικών Αρμάτων Μάχης LEOPARD», με ανοικτή διαδικασία και κριτήριο ανάθεσης αποκλειστικά τη χαμηλότερη τιμή. Η ανακοίνωσε δεν αναφέρει τη διάρκεια της σύμβασης, ούτε τον προϋπολογισμό του προγράμματος. Καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης δικαιολογητικών ορίστηκε η 13^η Νοεμβρίου του 2025. Υπενθυμίζουμε ότι στα μέσα Σεπτεμβρίου η ΑΣΔΥΣ ανακοίνωσε την προκήρυξη τριών (3) διαγωνισμών για τα προγράμματα συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του πύργου και των πυροβόλων, των Συστημάτων Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ) και των σκαφών των αρμάτων μάχης Leopard-2. Καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης δικαιολογητικών, για τους δύο (2) πρώτους διαγωνισμούς είναι η 20^η Οκτωβρίου του 2025, ενώ του τρίτου διαγωνισμού είναι η 29^η Οκτωβρίου του 2025.

Το άρθρο Η ΑΣΔΥΣ προκήρυξε διαγωνισμό προμήθειας ανταλλακτικών για τα άρματα μάχης Leopard δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε (δείτε ΕΔΩ) ότι στις 16 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε παρουσίαση, από την ισραηλινή εταιρεία Elbit Systems, σε επιτελείς του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ), σχετικά με πυρομαχικά αρμάτων μάχης των 120 χιλιοστών και συστημάτων ενεργητικής προστασίας. Τα πυρομαχικά αρμάτων μάχης ταξινομούνται ανάλογα με τον τρόπο χρήσης τους (μάχης ή εκπαίδευσης) και την φύση της ενέργειας τους (κινητικής ενέργειας, υψηλής εκρηκτικότητας, θραυσμάτων κατά προσωπικού και λευκού φωσφόρου για τη δημιουργία προπετάσματος καπνού).

Στον τομέα των πυρομαχικών HEAT (High Explosive Anti-Tank) η Elbit Systems διαθέτει το πυρομαχικό M-339 HEAT-MP-T, το οποίο αποτελεί εξέλιξη του Μ-325. Το M-339 είναι ένα πυρομαχικό πολλαπλού ρόλου για την προσβολή στόχων ελαφριάς ή βαριάς θωράκισης. Επίσης χρησιμοποιείται και για την προσβολή προσωπικού, η εξουδετέρωση των οποίων επιτυγχάνεται όχι με άμεση βολή, αλλά μέσω θραυσμάτων που παράγονται από την έκρηξη του βλήματος. Το πυρομαχικό, κατά τη διάρκεια της εξόδου του από την κάννη, επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα της τάξεως των 900 μέτρων το δευτερόλεπτο (από κάννη κατηγορίας L44), ενώ το μέγιστο βεληνεκές του είναι 5 χιλιόμετρα. Το βάρος του είναι 27 κιλά, εκ των οποίων τα 2,3 κιλά είναι το βάρος της εκρηκτικής ύλης CLX-663 (το M-325 ενσωματώνει 1,8 κιλά εκρηκτικής ύλης Composition B). Έκδοση του M-339 είναι και το μη-θανατηφόρο βλήμα M-337 STUN για χρήση σε χαμηλής έντασης εμπλοκές. Είναι πυρομαχικό κρότου-λάμψης, ενώ δημιουργεί και ισχυρό ωστικό κύμα. Ζυγίζει 13,5 κιλά.

Στον τομέα των πυρομαχικών κινητικής ενέργειας η Elbit Systems έχει αναπτύξει το M-338 APFSDS-T, το οποίο αποτελεί εξέλιξη του M-322 (ισραηλινή έκδοση του DM-43A1 της Rheinmetall). Το M-338 είναι πυρομαχικό υψηλής ταχύτητας (1.680 μέτρα το δευτερόλεπτο μέγιστη ταχύτητα εξόδου από την κάννη), ευθείας τροχιάς, βάρους 21 κιλών (εκτός των παραπάνω πυρομαχικών μάχης η Elbit System έχει αναπτύξει και εκπαιδευτικά πυρομαχικά).Το ενεργητικό σύστημα αυτοπροστασίας, που έχει αναπτύξει η Elbit Systems, είναι το Iron Fist. To σύστημα χρησιμοποιεί ραντάρ και υπέρυθρους αισθητήρες για τον εντοπισμό των απειλών. Στη συνέχεια εκτοξεύει το αντίμετρο για την καταστροφή της επερχόμενης απειλής πριν αυτή προσβάλει το άρμα/όχημα.

Το άρθρο Πυρομαχικά και ενεργητικό σύστημα προστασίας προτείνει η Elbit Systems για τα ελληνικά Leopard-2 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η ΑΣΔΥΣ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Υποστήριξης Στρατού) ανακοίνωσε την προκήρυξη (δείτε ΕΔΩ) διαγωνισμού ανάθεσης και εκτέλεσης συμφωνίας πλαισίου, διάρκειας τριών (3) ετών, με έναν ή περισσότερους οικονομικούς φορείς, για τα προγράμματα συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του σκάφους των αρμάτων μάχης Leopard-2. Κριτήριο ανάθεσης θα είναι η χαμηλότερη τιμή, ενώ η καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης δικαιολογητικών είναι η 29^η Οκτωβρίου του 2025. Η προκήρυξη δεν αναφέρει τον προϋπολογισμό των προγράμματος. Υπενθυμίζουμε ότι πριν δύο (2) ημέρες η ΑΣΔΥΣ προκήρυξε δύο (2) διαγωνισμούς για την υποστήριξη του Συστήματος Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ), του πύργου και του πυροβόλου των Leopard-2.

Το άρθρο Η ΑΣΔΥΣ προκήρυξε διαγωνισμό για την υποστήριξη του σκάφους των αρμάτων μάχης Leopard-2 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η ΑΣΔΥΣ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Υποστήριξης Στρατού) ανακοίνωσε την προκήρυξη δύο (2) διαγωνισμούς ανάθεσης και εκτέλεσης συμφωνιών πλαισίου, διάρκειας τριών (3) ετών, με έναν ή περισσότερους οικονομικούς φορείς, για τα προγράμματα συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του πύργου και των πυροβόλων (δείτε ΕΔΩ) και των Συστημάτων Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ) (δείτε ΕΔΩ) των αρμάτων μάχης Leopard-2. Και στις δύο (2) περιπτώσεις κριτήριο ανάθεσης θα είναι η χαμηλότερη τιμή, ενώ η καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης δικαιολογητικών είναι η 20^η Οκτωβρίου του 2025. Οι προκηρύξεις δεν αναφέρουν τον προϋπολογισμό των προγραμμάτων. Υπενθυμίζουμε ότι διαγωνισμούς, με το ίδιο αντικείμενο, είχε προκηρύξει η ΑΣΔΥΣ στα μέσα του περασμένου Φεβρουαρίου, με κα καταληκτικές ημερομηνίες κατάθεσης δικαιολογητικών την 31^η Μαρτίου και την 1^η Απριλίου, αλλά δόθηκε παράταση μέχρι τις 5 Μαΐου.

Το άρθρο Η ΑΣΔΥΣ προκήρυξε δύο διαγωνισμούς για την υποστήριξη του ΣΕΠ, του πύργου και του πυροβόλου των αρμάτων μάχης Leopard-2 δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σε ιδιαίτερα κρίσιμο σταυροδρόμι, βρίσκεται το μέλλον του αρματικού δυναμικού του Στρατού Ξηράς. Η αναγκαιότητα αναβάθμισης και εξασφάλισης της απρόσκοπτης υποστήριξης – συντήρησης του αρματικού δυναμικού, είναι πάγιο αίτημα του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ). Αυτό τεκμηριώνεται απ’ όλες τις μελέτες που πραγματοποιήθηκαν τη τελευταία δεκαετία, οι οποίες απλά επικαιροποιούνται, συνεχώς, αναμένοντας τη «πολυπόθητη χρηματοδότησή τους. Με επίκεντρο το στόλο των αρμάτων μάχης LEOPARD 1 και 2, το ΓΕΣ αναζητά λύσεις προκειμένου αμυντικές επενδύσεις αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, των δύο προηγούμενων δεκαετιών, να μην απαξιωθούν σύντομα. Δεδομένου του μεγάλου αριθμού των αρμάτων μάχης LEOPARD 1Α5 και 2Α4 (500 και 183 άρματα αντίστοιχα), η λύση υιοθέτησης προγραμμάτων εκσυγχρονισμού τους, προβάλει ως μοναδική, με γνώμονα πως στο μεσοπρόθεσμο μέλλον (βλέπε 12ετές πρόγραμμα εξοπλισμών), δεν σχεδιάζεται πρόγραμμα απόκτησης νέων αρμάτων μάχης. Στη κατεύθυνση αυτή μελετώνται και αξιολογούνται επιλογές για τον εκσυγχρονισμό του αρματικού δυναμικού από ελληνικές εταιρίες, με τη συμμετοχή και την αγαστή συνεργασία των εταιρειών που κατασκεύασαν τα άρματα μάχης.

Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι τα τελευταία χρόνια είδαν το φως της δημοσιότητας, μεθοδεύσεις και προσπάθειες, για τη μη συμμετοχή των κατασκευαστριών εταιρειών των αρμάτων, στους σχεδιαζόμενους εκσυγχρονισμούς. Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, διότι περιέχει σημαντικότατο τεχνολογικό ρίσκο, κίνδυνο διαιώνισης του προγράμματος, χωρίς παραλαβές από το χρήστη και φυσικά επιβάρυνση του φορολογούμενου Έλληνα πολίτη. Σε πρώτη φάση, σχεδιάζεται και προγραμματίζεται από το ΓΕΣ, ο εκσυγχρονισμός ενός σημαντικού αριθμού αρμάτων μάχης LEOPARD 1A5, προκειμένου με τα εύχρηστα ανταλλακτικά που θα προκύψουν, να συνεχίσουν να συντηρούνται για κάποια χρόνια, τα υπόλοιπα άρματα του τύπου. Εκσυγχρονισμός προγραμματίζεται και για τα επιχειρησιακά υπέρ πολύτιμα LEOPARD 2 A4.

Για τα συγκεκριμένα άρματα έχουν κατατεθεί ολοκληρωμένες προτάσεις εκσυγχρονισμού, κλιμακούμενες ως προς το εύρος εκσυγχρονισμού και το τελικό κόστος. Η πλέον ακριβή πρόταση, η οποία κυριολεκτικά μετατρέπει το άρμα, σε άρμα τελευταίας γενιάς, περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών LEOPARD 2 A4 στη διαμόρφωση LEOPARD 2 A7V, τη πλέον εξελιγμένη – τεχνολογικά – έκδοση του γερμανικού άρματος. To LEO 2A7V που είναι πανομοιότυπο με το LEO 2A8 (που απλά συμπεριλαμβάνει και το σύστημα αυτοπροστασίας EuroTrophy) είναι το αντίστοιχο του F 16 Viber για την οικογένεια των μαχητικών F 16. Μεσοπρόθεσμα ότι δεν αναβαθμιστεί σ’ αυτήν έκδοση, κινδυνεύει με επιχειρησιακή απαξίωση και παύση της υποστήριξης στα ηλεκτρονικά μέρη.

Με δεδομένο ότι μια τέτοια επιλογή εκσυγχρονισμού, έχει υψηλό κόστος, λόγω του εύρους των αναβαθμίσεων που περιλαμβάνει σκάφος και πύργο, έχουν παρουσιαστεί και «οικονομικότερες» επιλογές. Αυτές αποτελούν εξαιρετική βάση διαπραγμάτευσης με το ΓΕΣ, προκειμένου τα άρματα να εκσυγχρονιστούν σε ένα επιχειρησιακά ικανοποιητικό επίπεδο και παράλληλα να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη υποστήριξή τους. Η συγκεκριμένη πρόταση της κατασκευάστριας εταιρείας KNDS, υποβλήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική EODH, η οποία και έχει αναπτύξει και παρουσιάσει την συλλογή, νέας γενιάς θωράκισης, τύπου ASPIS NG (New Generation) που εξασφαλίζει τη προστασία του άρματος με περιορισμένο κόστος. Υπόψη η EODH είναι βιομηχανικός εταίρος και αποκλειστικός κατασκευαστής της θωράκισης των LEO 2A7V, LEO 2A8 αλλά και παλαιότερα των Ελληνικών LEO 2HEL που αποτελούν βελτιωμένη παραλλαγή (κυρίως ως προς την θωράκιση και τα σκοπευτικά μέσα) της έκδοσης LEO 2A6.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η προτεινόμενη αναβάθμιση των LEO 2A4, επικεντρώνεται στον εκσυγχρονισμό του άρματος, με πρόσθετη θωράκιση νέας γενιάς, νέα σκοπευτικά και νέο σύστημα ελέγχου πυρός, προκειμένου να επιτυγχάνεται εμπλοκή των στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις και με υψηλότερη ακρίβεια. Ππαράλληλα επιτυγχάνεται σημαντική βελτίωση στη διοίκηση και τον έλεγχο των αρμάτων, με νέο σύστημα διοικήσεως και ελέγχου (ΣΔΕ) και νέα συστήματα επικοινωνιών. Τα τελευταία προτείνεται να είναι και πάλι ελληνικής κατασκευής. Όλα τα συστήματα που εγκαθίστανται στο άρμα, αντικαθιστούν άλλα πλήρως τεχνολογικά ξεπερασμένα και κυρίως μη υποστηρίξιμα. Αποτελούν υποσύνολο της γερμανικής έκδοσης LEO 2A7V, με αποτέλεσμα ότι εγκαθίσταται στο άρμα, από πλευράς οπτικών, ηλεκτρονικών, σταθεροποίησης, περιστροφής πύργου και σταθεροποίησης πυροβόλου, να είναι τα ίδια που τα αντίστοιχα όλων των χωρών χρηστών των εκδόσεων LEO 2A7V και LEO2A8 (Γερμανία, Ουγγαρία, Δανία, Ολλανδία Νορβηγία Σουηδία κλπ). Επισημαίνεται ο εκσυγχρονισμός αφορά συστήματα, των οποίων η κατασκευή πραγματοποιήθηκε πριν 40 και πλέον έτη.

Μια τέτοια λύση, την οπoία στα τέλη του 2022, διαπραγματεύθηκε και συμβασιοποίησε και η Αυστρία για 58 άρματα LEO 2A4 που εκσυγχρονίζει. Αυτή αποδίδει σύγχρονα άρματα, με μικρό κλάσμα του κόστους του ευρύτερου εκσυγχρονισμού, στο επίπεδο LEO 2A7V. Ειδικά για τα άρματα LEOPARD 1A5, η Ελλάδα μέχρι πρόσφατα ήταν ο μοναδικός χρήστης του τύπου, στην Ευρώπη. Η Τουρκία, επίσης χρήστης αρμάτων LEO 1, έχει, πρo πολλού, εκσυγχρονίσει αρκετά απ’ αυτά, με τα τουρκικής σχεδίασης, ανάπτυξης και παραγωγής, ΣΕΠ τύπου Volkan. Η αδήριτη ανάγκη εξοπλισμού της Ουκρανίας, με άρματα μάχης, υποχρέωσε τους Γερμανούς να «σκουπίσουν» όλα τα αποθηκευμένα, ανά την Ευρώπη, LEO 1A5 και LEO 1 κάθε τύπου, για να τα συντηρήσουν εργοστασιακά και να τα προωθήσουν, εσπευσμένα, στην εμπόλεμη Ουκρανία. Συνεπώς η Ελλάδα είναι πλέον χρήστης του τύπου, μαζί με την Ουκρανία και όλοι «λοξοκοιτάζουν» προς τη μεριά μας, διερευνώντας τις δικές μας προθέσεις εκσυγχρονισμού για τα άρματα LEO 1A5.

Η Ελληνική EODH που συνιστά τον ευρωπαίο κυρίαρχο στην ανάπτυξη και κατασκευή θωρακίσεων μέσων μάχης, συνεργαζόμενη, στενά, με τη κατασκευάστρια των αρμάτων KNDS και την Βελγοϊσπανική DUMA παρουσίασε μια πλήρη και ολιστική προσέγγιση εκσυγχρονισμού του άρματος LEO 1A5 στην έκδοση LEO 1HEL. Επισημαίνεται ότι αυτή αναπτύχθηκε με την συναίνεση και την απόλυτη συνεργασία με την KNDS, δηλ. με την εταιρεία – αρχικό κατασκευαστή, ΟΕΜ (Original Equipment Manufacturer). Η συγκεκριμένη πρόταση είναι η μόνη πλήρης για το συγκεκριμένο τύπου του άρματος, ανά την Ευρώπη, και έχει παρουσιαστεί αναλυτικά στο ΓΕΣ. Το περιορισμένο κόστος της και κυρίως η εμπλοκή του OEM στο εγχείρημα, αποτελούν κρίσιμα εχέγγυα, για την πιθανή επιλογή του πακέτου αναβάθμισης και για τα LEO 1A5 της Ουκρανίας, χρηματοδοτούμενο από Ευρωπαϊκά κονδύλια στο πλαίσιο της στήριξης της χώρας για την συνέχιση του πολέμου. Ταυτόχρονα, η Χώρα μας που διαθέτει περί τα 500 LEO 1A5, εξασφαλίζει, με κλάσμα της τάξης του 15-20% του κόστους αγοράς ενός νέου άρματος, την απρόσκοπτη διατήρηση σε ενέργεια πολύτιμων , επιχειρησιακά, αρμάτων. Αυτά θα διαθέτουν κορυφαία θωράκιση για τη κλάση και το μέγεθος του άρματος, ευθέως συγκρινόμενη με θωρακίσεις που φέρουν εκδόσεις της νεότερης τεχνολογικής γενιάς των αρμάτων.

Την πενταετία 2021 -2025, δηλ. την περίοδο επανεξοπλισμού των Ενόπλων μας Δυνάμεων, ουδεμία ενημέρωση, ανακοίνωση ή αναφορά έχει γίνει σχετικά με τη τύχη του στόλου αρμάτων. Εύκολη ερμηνεία αποτελεί η διαφορετική προτεραιοποίηση των εξοπλιστικών αναγκών. Όμως από τα τέλη Μαρτίου 2025 προέκυψε η χρυσή ευκαιρία του REARM EUROPE και του χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE, που «σπάει» το αδιέξοδο και απαλλάσσει τη Κυβέρνηση, από την ανάγκη εξεύρεσης εθνικών πόρων για την υλοποίηση ενός καλά σχεδιασμένου προγράμματος αναβάθμισης, του Ελληνικού αρματικού δυναμικού.

Απευκταία Σενάρια

Ενώ οι Ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές διευκολύνσεις (παράκαμψη ρήτρας χρέους) και τα χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE δημιούργησαν δημοσιονομικό χώρο και βάσιμες προσδοκίες αναβάθμισης του αρματικού δυναμικού, επικρατεί «σιγή ιχθύος» για την τύχη των αρμάτων… Η σημαντική μείωση της οροφής τους, διακινείται ως πιθανό ενδεχόμενο… Η απλή αριθμητική όμως οδηγεί σε αδιέξοδα συμπεράσματα. Ακόμη και μια απόφαση σημαντικής συρρίκνωσης του στόλου αρμάτων που απλά θα σήμαινε την συνολική απόσυρση των παλαιοτέρων Μ48Α5 MOLF (περί τα 390 άρματα) και των Μ60Α3 (περί τα 100 άρματα) που επίσης αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα προβλήματα παλαιότητας και υποστήριξης, οδηγεί το στο συμπέρασμα ότι το ενδιαφέρον μας θα έπρεπε να στραφεί στα υπόλοιπα άρματα των τύπων LEO 1A5, LEO 2A4 LEO 2HEL.

Όμως καμία είδηση ή πληροφορία δεν διακινείται που να αφορά, είτε την αντικάταστασή τους με νέα άρματα (πράγμα οικονομικά ανέφικτο) είτε τον εκσυγχρονισμό τους (έστω και σταδιακά) είτε και την υποστήριξή τους (υπογραφή συμβάσεων «εν συνεχεία υποστήριξης»). Κάποιοι εκτιμούν ότι το ζήτημα επιχειρείται πρόβλημα να «διευθετηθεί» με κανιβαλισμό. Δηλ. θα αποσύρουμε- αναγκαστικά- αρκετά άρματα, τουλάχιστον από τους δύο τύπους LEO 1A5 και LEO 2A4, προκειμένου να παραταθεί η επιχειρησιακή διατήρηση των υπολοίπων… Η πρακτική έχει επί δεκαετία «δοκιμαστεί» στα MIRAGE 2000 και σε άλλους τύπους αεροσκαφών και απλά οδήγησε στη ταχύτερη και πλήρη απαξίωση των αεροσκαφών. Έτσι αυτά, ήταν απλά επιχειρησιακά «μη διαθέσιμα», τη κρίσιμη περίοδο, όταν η Χώρα τα χρειάστηκε στην κρίση του ORUC REIS, του καλοκαίρι του 2020… Αλήθεια κάποιοι πιστεύουν ότι η Ελλάδα μπορεί να «πορευτεί» προς το 2030, με λιγότερο από το μισό στόλο αρμάτων απ’ αυτά που διαθέτει σήμερα ;;; Ας προσέξουν πως «πορεύεται» η Τουρκία στο συγκεκριμένο τομέα…

Το άρθρο Αποκλειστικό: Σε κρίσιμο σταυροδρόμι το μέλλον του ελληνικού αρματικού δυναμικού-Τεχνικές λύσεις και οικονομικές επιλογές δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.