Θετικές είναι οι εξελίξεις που καταγράφονται αναφορικά με την ενίσχυση του οπλοστασίου των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας με νέα όπλα κρούσης. Στη κατεύθυνση αυτή η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκος Δένδιας αποφάσισε στα πλαίσια της στρατιωτικής παρέλασης της 28^ης Οκτωβρίου, τη προβολή των ισραηλινών όπλων SPICE 1000 και 2000 της ισραηλινής Rafael καθώς και των πυραύλων αέρος – εδάφους μεγάλου βεληνεκούς Rampage της ισραηλινής IAI. Πρόκειται φυσικά για μια απόφαση με σκοπό να αναδειχθούν οι νέες δυνατότητες κρούσης (αέρος – εδάφους) των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας και κυρίως των F-16 Viper. Από την άλλη μεριά οφείλουμε να επισημάνουμε πως πρόκειται για ένα πρόγραμμα πιστοποίησης και ολοκλήρωσης των όπλων στα μαχητικά που βρίσκεται πρώιμο στάδιο.

Τη διαδικασία πιστοποίησης και ολοκλήρωσης των όπλων έχει αναλάβει το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων (ΕΤΗΜ) το οποίο διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς. Ακολούθως οι σχετικές διαδικασίες πιστοποίησης θα περατωθούν με τελικό στάδιο την Εθνική Στρατιωτική Αρχή Αξιοπλοΐας ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Οι σχετικές συμβάσεις προμήθειας των ισραηλινών όπλων κρούσης (αέρος – εδάφους) των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας υπογράφτηκαν το 2022 μέσα σε συνθήκες απόλυτης μυστικότητας. Είχε προηγηθεί η έγκριση των προγραμμάτων από την αρμόδια επιτροπή εξοπλιστικών συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων τον Οκτώβριο του 2021 και το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας. Η απόφαση για την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων κρούσης των F-16 κρίθηκε ως αδήριτη ανάγκη μετά την ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Δίχως καμία αμφιβολία τα νέα ισραηλινής προέλευσης οπλικά συστήματα προσδίδουν σημαντικές ικανότητες στον τομέα της κρούσης δεδομένου ότι θα διαθέτουν όπλα (το προσεχές χρονικό διάστημα) με δυνατότητες άφεσης από ασφαλείς αποστάσεις και με μεγάλη ακρίβεια.

Στη κατεύθυνση αυτή οφείλουν να δρομολογηθούν άμεσα εξελίξεις και προς τη κατεύθυνση σύγχρονων ατρακτιδίων στόχευσης και ναυτιλίας με γνώμονα πως τα υφιστάμενα Lantirn είναι παρωχημένα συστήματα. Το ατρακτίδιο LANTIRN είναι αμερικανικής προέλευσης και αποτελείται από το ατρακτίδιο ναυτιλίας AN/AAQ-13 και το ατρακτίδιο στοχεύσεως AN/AAQ-14. Δεδομένης της παλαιότητας των αμερικανικών ατρακτιδίων, επιβάλλεται η άμεση απόκτηση σύγχρονων ατρακτιδίων στόχευσης και ναυτιλίας με επικρατέστερη επιλογή το Sniper ATP.

Η απόφαση να προβληθούν τα νέας γενιάς όπλα των F-16 στη στρατιωτική παρέλαση της 28^ης Οκτωβρίου (έστω και ως ομοιώματα ή ως «αδρανή» όπως αναφέρονται από τους Ιπταμένους της ΠΑ) είναι προς τη σωστή κατεύθυνση καθότι με εξαίρεση τη 335 Μοίρα των F-16 Block 52+ Advanced και τα όπλα AGM-154 JSOW και GBU-31 JDAM, ο υπόλοιπος στόλος των F-16 (Block 52+, Block 50 & Block 30) διέθετε παρωχημένες ικανότητες κρούσης από ασφαλείς αποστάσεις και με ακρίβεια (πρωταρχικά χερσαίας κρούσης και δευτερευόντως ναυτικής). Η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι του Έλληνα πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2020 σε ένα F-16 Block 52+ εξοπλισμένο με βλήματα AGM-65G Maverick…

Η εν εξελίξει προμήθεια των ισραηλινής προέλευσης όπλων κρούσης δεν απαλείφει την ανάγκη περαιτέρω διεύρυνσης του οπλοστασίου της ΠΑ και με αμερικανικής προέλευσης σύγχρονα όπλα κρούσης τόσο για τον στόλο των F-16 όσο και για τον στόλο των F-35. Ειδικά για τα τελευταία ήταν μεγάλο λάθος που στη σχετική LoA (Letter Of Acceptance) την οποία υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση δεν τέθηκε το θέμα των νέων όπλων και αποφασίστηκε η προμήθεια τους σε δεύτερο χρόνο. Συνεπώς, είναι μονόδρομος η αποστολή ενός επίσημου αιτήματος (LoR, Letter Of Request) προς την αμερικανική κυβέρνηση προκειμένου να αναφερθούν τιμές και διαθεσιμότητες των αμερικανικής προέλευσης όπλων κρούσης που ζητά το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας. Και τούτο διότι η εκάστοτε πλατφόρμα μεγιστοποιεί τα επιχειρησιακή οφέλη και την αποτροπή συνολικά μόνον όταν συνοδεύεται από τα κατάλληλα όπλα. Δεν είναι τυχαία η εμμονή της Τουρκικής Αεροπορίας στη προμήθεια των Eurofighter που εξοπλίζονται με τους πυραύλους Meteor ούτε η επιμονή της Τουρκικής Αεροπορίας στον εξοπλισμό των τουρκικών μαχητικών με εγχώριας ανάπτυξης όπλα κρούσης.

SPICE 1000 & SPICE 2000

Εδώ και 20 περίπου χρόνια παγιώθηκε η ιδέα της τοποθέτησης μηχανισμού πτερύγων και συστημάτων καθοδήγησης INS/GPS σε συμβατικές βόμβες προκειμένου να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσβάλουν σταθερούς στόχους, ανεμοπορώντας σε σαφώς μεγαλύτερες αποστάσεις σε σχέση με τις βόμβες κατεύθυνσης λέιζερ και κατόπιν και αυτές που αξιοποιούν καθοδήγηση INS/GPS (JDAM) και που κατάργησαν την ανάγκη κατάδειξης του στόχου. Το σημαντικότερο μειονέκτημα αυτών των καθοδηγούμενων βομβών, όπως και των συμβατικών που αντικατέστησαν, είναι ότι η οριζόντια απόσταση που διανύουν μετά την άφεση τους, είναι ανάλογη του ύψους που πετά το αεροπλάνο που τις μεταφέρει. Είναι μειονέκτημα γιατί το εκθέτει στην εχθρική αντιαεροπορική άμυνα. Η ακτίνα μίας JDAM για παράδειγμα, μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 28 χιλιόμετρα, υπό την προϋπόθεση ότι η άφεσή της θα πρέπει να γίνει από ύψος πολύ μεγαλύτερο των 30.000 ποδών.  

Μία απόπειρα που έγινε για την αναβάθμιση του κιτ JDAM, έτσι ώστε να φέρει και πτυσσόμενες πτέρυγες προκειμένου να δώσει σε συμβατικές βόμβες χαρακτηριστικά ανεμοπορούντος όπλου (JDAM-ER/ Extended Range)), τελικά δεν προχώρησε. Μόνο η κυβέρνηση της Αυστραλίας, που μάλιστα συμμετείχε στο πρόγραμμα ανάπτυξης του εν λόγω κιτ, το αγόρασε. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν αγόρασαν ποτέ το κιτ JDAM-ER γιατί μπορούσε να προσαρμοστεί μόνο σε βόμβες των 500 λιβρών, αυξάνοντας την ακτίνα τους μέχρι τα 65 χιλιόμετρα. Και γιατί μπορούσε να πλήξει μόνο σταθερούς στόχους. Σημαντικότερος εκπρόσωπος των ανεμοπορούντων κατευθυνόμενων βομβών ακριβείας, είναι το ισραηλινό κιτ SPICE (Smart, Precise Impact, Cost-Effective). Αυτό επιβεβαιώνεται και από το ότι έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία σε σχέση με όλα τα αντίστοιχα δυτικά όπλα, περιλαμβανομένων και των αμερικανικών JDAM, παρά τη χαμηλότερη τιμή τους.

Το κιτ αυτό μετατρέπει τις απλές βόμβες 1000 (450 κιλά) και 2000 λιβρών (900 κιλά), σε όπλα stant-off με ακτίνα 60 τουλάχιστον χιλιομέτρων και ακρίβεια τριών μέτρων (CEP) για το SPICE 2000 (βόμβες MK-84, BLU-109, RAP-2000). Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ακτίνα για το κιτ SPICE 1000 (περί τα 120 χιλιόμετρα) που περιλαμβάνει και πτέρυγες και μπορεί να τοποθετηθεί σε συμβατικές βόμβες (MK-83, MPR1000, BLU-110, RAP-1000). To κιτ SPICE 2000 βάρους 150 κιλών σχεδόν διπλασιάζει το μήκος της βόμβας Mk.84 σε 4,2 μέτρα. Στο ρύγχος βρίσκονται τέσσερα σταθερά πτερύγια, εκτεπάσματος 60 εκατοστών.

Στο ουραίο τμήμα βρίσκονται τέσσερα τραπεζοειδή πτερύγια εκπετάσματος 1,2 μέτρων και πίσω τους υπάρχουν άλλα τέσσερα κινούμενα πτερύγια ελέγχου με εκπέτασμα 70 εκατοστών. Το SPICE 2000 πετά στη μέγιστη ακτίνα του με άφεση από μεγάλο ύψος (42.000 πόδια) και υψηλή υποηχητική ταχύτητα. Στο μικρότερο SPICE 1000, τα πτερύγια ρύγχους δεν υπάρχουν. Αντιθέτως έχουν τοποθετηθεί πτέρυγες που εκτείνονται επιτρέποντας μικρότερη γωνία κατολίσθησης και άρα μεγαλύτερη οριζόντια απόσταση από το σημείο άφεσης.

Το συγκρότημα ρύγχους του SPICE περιέχει μονάδα καθοδήγησης GPS/INS και ηλεκτροπτικό ερευνητή διπλής διαμόρφωσης, CCD και υπέρυθρης απεικόνισης (ΙR), αποδίδοντας ικανότητα προσβολής όλο το εικοσιτετράωρο. Το σύστημα καθοδήγησης επίσης χρησιμοποιεί αντιπαραβολή εικόνας (scene-matching guidance) για Αυτόνομη Πρόσκτηση Στόχου (ΑΤΑ). Στο πίσω τμήμα του όπλου υπάρχει υποδοχή (slot) για εισαγωγή εμπορικής κάρτας μνήμης (64ΜΒ), ίδια με αυτή που χρησιμοποιείται σε κοινές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές.

Το ουραίο συγκρότημα περιέχει τα ηλεκτρονικά καθοδήγησης, ελέγχου πτήσης και διασύνδεσης με το αεροσκάφος, την παροχή ισχύος, τους μηχανισμούς ενεργοποίησης πτερυγίων και την προαιρετική ζεύξη δεδομένων. Μετά την άφεση από το αεροσκάφος, το SPICE χρησιμοποιεί καθοδήγηση GPS/INS. Περί τα 17 χιλιόμετρα από τον στόχο ενεργοποιούνται οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες που αναζητούν τα τοπογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής του στόχου.

Η προαιρετική ψηφιακή ζεύξη δεδομένων επιτρέπει την παρέμβαση του πληρώματος στη στοχοποίηση. Στην περίπτωση αυτή όμως, απαιτείται η μεταφορά ατρακτιδίου ζεύξης δεδομένων στο μαχητικό-πλατφόρμα. Η συμβολογία καθοδήγησης του όπλου από τον χειριστή, παρουσιάζεται στο HUD. Για όλους αυτούς του λόγους η οικογένεια των κιτ SPICE έχει επιτύχει σημαντική εμπορική επιτυχία. Σημειώνεται πως η ΠΑ επιδιώκει από το 2010 τη προμήθεια των SPICE 1000 & SPICE 2000.

Πύραυλοι Rampage για τη Πολεμική Αεροπορία

To Rampage είναι πύραυλος αέρος – εδάφους. Πρόκειται για ρουκέτα πυροβολικού για την ακρίβεια που έχει τροποποιηθεί με ελάχιστες παρεμβάσεις, σε αερομεταφερόμενο πύραυλο. Ώς όπλο προέρχεται από τη ρουκέτα πυροβολικού που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος EXTRA (Extended Range Artillery). Η ρουκέτα αυτή μπορεί να εκτοξευτεί από διάφορους εκτοξευτές, έχει ακτίνα 150 χιλιομέτρων, πολεμική κεφαλή βάρους 120 κιλών και ακρίβεια προσβολής (CEP) 10 μέτρων. 

Εντάχθηκε σε υπηρεσία το 2016 και η κατασκευάστρια ΙΜΙ (Israel Military Industries), ανέπτυξε και μία αερομεταφερόμενη έκδοση του όπλου, αρχικά γνωστή ως MARS (Multi purpose Air launced Rocket system). Αφορμή για την ανάπτυξη του όπλου, στάθηκε η κατάρριψη ενός ισραηλινού F-16 από πύραυλο συστήματος ΑΑ τύπου S-200 της αεράμυνας της Συρίας τον Φεβρουάριο του 2018. Σε δεύτερο χρόνο στη διαδικασία ενεπλάκει και η Elbit Systems που έχει αναλάβει και την εμπορική προώθηση του ώς Rampage. 

H ακτίνα του Rampage εικάζεται ότι υπερβαίνει τα 150 χιλιόμετρα της ακτίνας της ρουκέτας του συστήματος EXTRA, αφού είναι αερομεταφερόμενο. Από την πλευρά της Elbit systems βέβαια, κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται. Πρόκειται για πύραυλο χαμηλού κόστους (για αυτό και πολλές πηγές επιμένουν να το κατατάσσουν στην κατηγορία των ρουκετών) με συστήματα καθοδήγησης INS (IMU – Inertial Measurement Unit) τεχνολογίας μικροηλεκτρομηχανικής (MEMS – Micrto Electro Mechanical Systems) και GPS με ενσωματωμένο σύστημα ADA εναντίον παρεμβολών. 

Η βασική φιλοσοφία επιχειρησιακής χρήσης του Rampage είναι καταστροφή της αεράμυνας ή στόχων του εχθρού, με τα μαχητικά που το εξαπολύουν να παραμένουν εκτός της ακτίνας των αντιαεροπορικών του πυραύλων. Πριν από την άφεση του Rampage, ο χειριστής του μαχητικού που το μεταφέρει, διοχετεύει τις συντεταγμένες του στόχου από τον υπολογιστή αποστολής, στο σύστημα καθοδήγησης του. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ΙΤΑ (Initial Transfer Alignment) και απαιτεί ελάχιστο χρόνο, συνήθως μικρότερο το ενός λεπτού. 

Αμέσως μετά την άφεση, ή την εκτόξευσή του από το μαχητικό, το Rampage που ανήκει στα όπλα φιλοσοφίας fire & forget, κατευθύνεται προς το στόχο. Η τροχιά του διαμορφώνεται ανάλογα με τη γωνία και την ταχύτητα με την θα πλήξει το στόχο. Επειδή δεν είναι βαλλιστικός πύραυλος και άρα η τροχιά του δεν είναι παραβολική, είναι δύσκολο, σε συνδυασμό με την υπερηχητική ταχύτητα πτήσης του, να εγκλωβιστεί και να καταστραφεί στον αέρα. Ακόμη και από σύγχρονα αντιπυραυλικά συστήματα. Η τακτική άφεσης – εκτόξευσης του Rampage, είναι σχεδόν ίδια με αυτές της εκτόξευσης πυραύλων αέρος – αέρος μέσης και μεγάλης ακτίνας (BVR). 

Όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα και το ύψος εκτόξευσης, τόσο μεγαλύτερη είναι και η απόσταση που θα καλύψει το Rampage. To μαχητικό που το μεταφέρει, μπαίνει σε ελαφρά άνοδο με πορεία προς το στόχο, με σκοπό να δώσει στο όπλο τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις βολής. Το Rampage έχει σχεδιαστεί για την καταστροφή σταθερών στόχων όπως εγκαταστάσεων αεροπορικών βάσεων (πύργος ελέγχου, καταφύγια αεροσκαφών και κέντρα επιχειρήσεων πολεμικών μοιρών), αποθηκών πυρομαχικών, αντιαεροπορικών συστοιχιών, κέντρων επικοινωνιών, μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος κ.ο.κ.

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης και της επιχειρησιακής του αξιολόγησης, το Rampage χρησιμοποιήθηκε και σε αποστολές καταστροφής επίγειων στόχων στη Συρία τον Απρίλιο του 2019, σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί από τους Ισραηλινούς. Η πληροφορία αυτή, μαζί με φωτογραφίες, δημοσιεύθηκε στο “Τhe Aviationist” (https://theaviationist.com/2019/04/24/lets-talk-about-the-israeli-rampage-stand-off-weapon-reportedly-used-in-combat-in-syria-for-the-first-time/).  

Υπό την προϋπόθεση ότι το πρόγραμμα θα εξελιχθεί κανονικά και χωρίς ιδιαίτερες καθυστερήσεις, η Πολεμική Αεροπορία θα είναι η πρώτη αεροπορική δύναμη που θα εντάξει στο οπλοστάσιό της το Rampage μετά την ισραηλινή. Η απόκτηση των όπλων ακριβείας κρούσης από ασφαλείς αποστάσεις και με μεγάλη ακρίβεια (SPICE και RAMPAGE) αποτελεί μια σημαντική ενίσχυση για τον αμυντικό σχεδιασμό. Διευρύνει το οπλοστάσιο των F-16 και το βελτιώνει καταλυτικά στις αποστολές κρούσης – βομβαρδισμού. Άλλωστε το αεροπορικό ισοζύγιο δεν διαμορφώνεται μόνον από τη ψυχρή αντιπαράθεση αριθμών και αεροσκαφών αλλά και από τα όπλα και τις δυνατότητες που φέρουν.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Τα νέα Ισραηλινά όπλα κρούσης των F-16-Σε εξέλιξη η διαδικασία και η διαμόρφωση των νέων επιχειρησιακών δεδομένων στο Αεροπορικό Ισοζύγιο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Με επίκεντρο τη διεθνή έκθεση αμυντικών συστημάτων DEFEA 2025, οι Ισραηλινοί της ΙΑΙ επιμένουν στη πρόταση για τους για την απόκτηση του βαλλιστικού πυραύλου LORA από το Πυροβολικό Μάχης του Ελληνικού Στρατού. Στα πλαίσια της έκθεσης, οι Ισραηλινοί έχουν φέρει όχημα φορέα του πυραυλικού – βαλλιστικού συστήματος LORA.

Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με τα πρώτα και θα αναπτύξουμε την πιθανότητα εξοπλισμού των ΕΕΔ με ένα όπλο της κατηγορίας, το ισραηλινό LORA. Όπως έχει παρουσιαστεί παλαιότερα, ο πύραυλος LORA πρωτοεμφανίσθηκε το 2003 σε έκθεση του Ισραηλινού Στρατού, κατασκευάστηκε από τις ΙΑΙ, MLM Division και IMI, ενώ πέραν του Ισραηλινού, τον χρησιμοποιεί και ο Αζερικός Στρατός. Σύμφωνα με την ΙΑΙ, ο LORA έχει διάμετρο 0,624 μέτρα, μήκος 5,2 μέτρα και βάρος εκτόξευσης περίπου 1.600 κιλά. Μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως 600 κιλά και να αναπτύξει μία μόνο κεφαλή (είτε συμβατική είτε πολλαπλών χρήσεων). Χρησιμοποιεί αδρανειακό σύστημα ναυσιπλοΐας INS, ενώ για τερματική καθοδήγηση πλοηγείται τηλεχειριζόμενα μέσω κάμερας. Ο πύραυλος έχει μέγιστη εμβέλεια 430 χιλιομέτρων, κινούμενος με υπερηχητικές ταχύτητες και ακρίβεια 10 μέτρων CEP με ικανότητα ελιγμών και αλλαγής δεδομένων πτήσης μέσω δορυφορικής υποβοήθησης GPS.

Το οπλικό σύστημα περιλαμβάνει κυρίως έναν βαλλιστικό πύραυλο και έναν εκτοξευτή μαζί με ένα σύστημα Διοίκησης-Ελέγχου, καθώς και ένα σύστημα επίγειας/θαλάσσιας υποστήριξης. Μπορεί να χτυπήσει με ακρίβεια μια σειρά στόχων, συμπεριλαμβανομένων τακτικών πυραύλων εδάφους-εδάφους (SSM), αεροπορικών βάσεων, πολλαπλών συστοιχιών πυροβολικού, μονάδων αεράμυνας και εχθρικών θέσεων Διοίκησης-Ελέγχου. Παρέχει βελτιωμένο χρόνο απόκρισης στην αλλαγή δεδομένων πτήσης αγνοώντας τους καιρικούς περιορισμούς. Το κόστος συντήρησης του πυραύλου είναι πολύ χαμηλό, καθώς στεγάζεται σε σφραγισμένο κάνιστρο. Μπορεί εύκολα να μεταφερθεί εύκολα καθώς απαιτεί πολύ μικρό χώρο καταστρώματος κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δραστηριοτήτων του.

Επιχειρησιακές εφαρμογές του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Τυχόν εισαγωγή του LORA σε υπηρεσία με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα είχε ευεργετικές, σχεδόν στρατηγικής σημασίας, συνέπειες για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια παρένθεση: πολλοί, στην προσπάθεια τους να υποστηρίξουν την αναγκαιότητα της εισόδου στο ελληνικό οπλοστάσιο παρόμοιας τεχνολογίας οπλικών συστημάτων, προβαίνουν σε ένα καίριο, δομικής σημασίας λάθος, επικαλούμενοι το δόγμα MAD (Mutual Assured Destruction) που επικράτησε μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Πρέπει όμως να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο δόγμα αναπτύχθηκε στο περιβάλλον της πυρηνικής αντιπαράθεσης και υπό τους όρους που αυτή επέβαλε. Η μηχανιστική μεταφορά του συγκεκριμένου υποδείγματος στο ελληνοτουρκικό σύστημα αντιπαράθεσης, ορισμένο με συμβατικά όπλα, αποτελεί στρατηγικό σφάλμα ανάλυσης και οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

Τυχόν απόκτηση του LORA από την Ελλάδα θα επέτρεπε στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να πλήξουν με μεγάλη ακρίβεια και να εξουδετερώσουν τα κέντρα βάρους της τουρκικής πολεμικής μηχανής. Ως τέτοια ορίζονται αεροδρόμια, στρατιωτικές βάσεις, ναύσταθμοι, κέντρα ανεφοδιασμού, συγκοινωνιακοί κόμβοι, σταθμοί έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, στρατηγεία, χώροι συγκέντρωσης χερσαίων δυνάμεων κ.α. Επίσης η ναυτική έκδοση του LORA προσφέρεται για την προσβολή στόχων όπως κύριες μονάδες μάχης και αποβατικές του αντιπάλου, οι οποίες στην παρούσα φάση, στερούνται μέτρων ισχυρής προστασίας έναντι παρόμοιων απειλών.

Τυχόν προσβολή αυτών των στόχων με ομοβροντίες (Salvo) LORA θα υποβάθμιζε καίρια την συνολική ικανότητα του εχθρού να διεξάγει επιχειρήσεις, διαμορφώνοντας ευνοϊκότερους όρους συνέχισης των επιχειρήσεων από ελληνικής πλευράς. Όπλα ωστόσο όπως το LORA καλό είναι να μην αντιμετωπίζονται ως πανάκεια. Κι αυτό διότι ο όγκος πυρός που δύναται να εξαπολυθεί από αυτά και από τα υπόλοιπα μέσα εκπομπής πυρός που διαθέτουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι πεπερασμένος και μάλλον περιορισμένος και δεν είναι δυνατόν να «γονατίσουν» έναν αντίπαλο όπως η Τουρκία. Προς επίρρωση του σχετικού ισχυρισμού παραθέτονται τόσο τα παραδείγματα του Ιράκ και της Γιουγκοσλαβίας όσο και πιο πρόσφατα της Ουκρανίας, που συνέχισαν να πολεμούν, αν και δέχθηκαν πολλαπλάσιο όγκο πυρομαχικών, ακριβείας και μη, που εξαπολύθηκε εναντίον τους σε σχέση με αυτόν που μπορούν να εκπέμψουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Επίσης, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέσων μεγιστοποιείται με την ύπαρξη ενός κατάλληλα δομημένου συστήματος ISTAR αποτελούμενου από στρατηγικά UAV, αεροσκάφη επιτήρησης εδάφους και δορυφορικά συστήματα. Τυχόν έλλειψη ή πλημμελή επένδυση επί αυτών, είναι ικανή να ελαχιστοποιήσει από μόνη της την όποια επένδυση γίνει σε όπλα όπως το LORA, χωρίς σε αυτό να υπολογίζονται τα μέσα ενεργητικής και παθητικής άμυνας που ενδέχεται να λάβει ο αντίπαλος.

Οργανωτικοί-επιχειρησιακοί φορείς αξιοποίησης του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Όπλα σαν το LORA προσφέρονται για υιοθέτηση από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Στον ΕΣ ο μόνος κατάλληλος φορέας αξιοποίησης του LORA είναι το Πυροβολικό Μάχης, του οποίου δύναται να επεκτείνει τον επιχειρησιακό ορίζοντα. Φρονούμε πως η απόκτηση LORA με προσανατολισμό χρήσης τόσο από την 1^η Στρατιά όσο και από την ΑΣΔΕΝ θα ήταν πολύ σημαντική κίνηση ώστε να αναβαθμιστούν οι δυνατότητες του Πυροβολικού Μάχης και να αποκτήσει η ελληνική αποτροπή ένα σχετικό βάθος, τουλάχιστον από πλευράς ΕΣ.

Αλλά και το ΠΝ μπορεί να επωφεληθεί από τα LORA. Επάκτιες συστοιχίες βλημάτων της αντιπλοϊκής έκδοσης του βλήματος, δύναται να καταστήσουν εφικτή την δημιουργία ζωνών Anti-Access/Area Denial (A2AD) δημιουργώντας χώρους απαγόρευσης/ καταστροφής του τουρκικού στόλου επιφανείας. Επίσης η πιστοποιημένη δυνατότητα τοποθέτησης του LORA πάνω σε πολεμικά ή και εμπορικά πλοία, αυξάνει τον βαθμό αβεβαιότητας του εχθρού, προσφέρει την δυνατότητα προσβολής στόχων από μη αναμενόμενη κατεύθυνση και αυξάνει συνολικά την ισχύ πυρός της φίλιας ναυτικής δύναμης. Ας σκεφτεί κανείς για λίγο την πιθανότητα προσβολής τουρκικών στόχων από «αθώα» εμπορικά πλοία που πλέουν ανυποψίαστα για τον αντίπαλο κατά μήκος των νότιων μικρασιατικών ακτών.

Αναμφίβολα για το κεφάλαιο που ανοίγεται όσον αφορά την είσοδο στο ελληνικό οπλοστάσιο συστημάτων όπως το LORA, θα μπορούσαν  να λεχθούν και να γραφούν περισσότερα. Εμείς επιχειρήσαμε μια όσο πιο συνοπτική περιγραφή των επιχειρησιακών παραμέτρων που τίθενται σε ο, τι έχει να κάνει με την χρήση του LORA από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και της πιθανής χρησιμότητας που μπορεί να έχει. Επιφυλασσόμεθα να επανέλθουμε σε πρώτη ευκαιρία, μόλις γίνουν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες γύρω από την πιθανότητα πρόσκτησης του συστήματος από ελληνικής πλευράς.

Το άρθρο Δυναμική προώθηση του βαλλιστικού πυραύλου LORA για τον Ελληνικό Στρατό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Κυριολεκτικά θεωρούμε και πιστεύουμε πως ο τίτλος του παρόντος άρθρου περιγράφει στο ακέραιο τη κατάσταση: «Κλειδί η διατήρηση των F-16 Block 50 και των F-16 Block 30 για τη διατήρηση των επιθυμητών οροφών μαχητικών συνδυαστικά με την απόκτηση νέων όπλων». Ως εκ τούτων, σε συνέχεια του άρθρου του Αναστάσιου Παπανδρέου θα επαναλάβουμε για μια ακόμη φορά πως η διατήρηση σε υπηρεσία τόσο των F-16 Block 50 και των F-16 Block 30 είναι μονόδρομος για την επίτευξη οροφών της τάξης των 200 μαχητικών από τη ΠΑ. Συνδυαστικά πάντα με την απόκτηση των ενδεδειγμένων όπλων τα μαχητικά μπορούν να αποτελέσουν μια ισχυρή δύναμη κρούσης παράλληλα με τα F-16 Viper της ΠΑ. Οι Ισραηλινοί ενδεχομένως και οι Ευρωπαίοι ή οι Αμερικανοί κάλλιστα μπορούν να προσφέρουν έξυπνες λύσεις για την ολοκλήρωση νέων όπλων κρούσης στα μαχητικά F-16 Block 50 και F-16 Block 30 της ΠΑ.

Τα ισραηλινά αερομεταφερόμενα όπλα που ήδη έχουν ενσωματωθεί στο F-16, καθιστούν το στόλο των ελληνικών μαχητικών του τύπου πολλαπλάσια αποτελεσματικό, ιδίως σε αποστολές αέρος – εδάφους και αέρος – επιφανείας, μεγάλων αποστάσεων. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, είναι κεφαλαιώδους σημασίας ο στόλος αυτός να εκσυγχρονιστεί στο σύνολό του (153 μονάδες). Υπάρχει όμως και ένας άλλος, εξίσου σημαντικός, λόγος που επιβάλλει τον εκσυγχρονισμό όχι μόνο των 38 παλιότερων Block 50, αλλά και των 32 Block 30. Που δεν είναι άλλος από το πως αντιμετωπίζουν οι ίδιοι οι Αμερικανοί το υπερπολύτιμο μονοκινητήριο μαχητικό. Τα αμερικανικά F-16 που θα παραμένουν σε υπηρεσία, είναι περισσότερα από 800 Block 40/42 και Block 50/52. Τα παλιότερα Block 25 θα αποσυρθούν. Κύριο χαρακτηριστικό της έκδοσης αυτής, το πρώτο αεροσκάφος της οποίας παραδόθηκε στην USAF το 1984, ήταν η αντικατάσταση του ραντάρ ΑΝ/APG-66 των παλαιότερων Block από το ΑΝ/ΑPG-68(V). Aξιοποιήθηκε αποκλειστικά και μόνο από την USAF και ήταν πανομοιότυπη με την έκδοση Block 30 που αποκτήθηκε από τις αεροπορικές δυνάμεις της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Νοτίου Κορέας και του Ναυτικού των ΗΠΑ (Aggressor Squadrons). H μόνη αναβάθμιση που έχουν υποστεί τα ελληνικά Block 30, ήταν η απόκτηση (μέσω ενσωμάτωσης λογισμικού) ικανότητας βολής του ΑΙΜ-120C AMRAAM στα τέλη της δεκαετίας του ‘90.

Ενώ τα αμερικανικά Block 25 είχαν αναβαθμιστεί δομικά στο παρελθόν στο πλαίσιο προγράμματος Falcon UP, προκειμένου να επιτευχθεί το αρχικά σχεδιαζόμενο όριο ζωής των 8000 ωρών πτήσης (διαπιστώθηκε ότι στην πραγματικότητα έφτανε με ασφαλείς προϋποθέσεις μόλις μέχρι τις 5500 ώρες πτήσης!), τα ελληνικά Block 30 πέρα από Falcon UP, υπέστησαν και δεύτερη δομική αναβάθμιση στο πλαίσιο προγράμματος Falcon STAR (STructural Augmentation Roadmap). Δομικά επομένως έχουν έρθει σε επίπεδο ανώτερο (από πλευράς διαμόρφωσης…) σε σχέση με τα F-16 Block 50. Τα οποία θα χρειαστεί να αναβαθμιστούν δομικά πριν εκσυγχρονιστούν. Το DefenceReview.gr ήταν ο πρώτος αμυντικός ιστοχώρος που ανέδειξε την αναγκαιότητα εκσυγχρονισμού και των 32 Block 30 μαζί με τα Block 50, μέσω της αξιοποίησης των συστημάτων που θα προέλθουν από τον εκσυγχρονισμό των 83 (πλέον…) F-16C/D Block 52+ και Block 52+ Advanced. Με βάση τα παρακάτω δεδομένα:

1. Τα μαχητικά αυτά βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση και στη δεκαετία του 2000 είχαν αναβαθμιστεί και οι κινητήρες τους (F110 της GE). Μέσω της ομογενοποίησης τους με τα Block 50 θα αυξηθεί και η διαθεσιμότητά τους, ώς ένας τύπος μαχητικού πλέον….

2. Μέσω του παράλληλου εκσυγχρονισμού επιτυγχάνεται ομοιογένεια στόλου (με τα Block 50) με τεράστιες οικονομίες κλίμακας. Παράλληλα θα εξοικονομηθούν σημαντικά κονδύλια για την κάλυψη των αναγκών και των άλλων δύο Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και ειδικά του ΕΣ.

3. Το επιχειρησιακό όφελος θα είναι επίσης πολύ μεγάλο για την Πολεμική Αεροπορία από τη στιγμή που θα βρεθεί με επαρκή αριθμό μαχητικών στη διάθεσή της για σκοπούς εκπαίδευσης σε σενάρια αέρος – αέρος και αέρος – εδάφους/επιφανείας και αστυνόμευσης του FΙR Αθηνών.

4. Εκμετάλλευση όλων των όπλων, ήδη διαθέσιμων (JSOW, JDAM, Enhanced Paveway II, CBU-87, BLU-109, AIM-120C, IRIS-T) και μελλοντικών (Rampage, SPICE καθώς και άλλων όπλων ισραηλινής προέλευσης) με ταυτόχρονη δυνατότητα ασφαλούς επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο και ανταλλαγής δεδομένων (LINK 16), τόσο με τα ΑΣΕΠΕ, όσο και με τα μαχητικά Rafale F3R, F-16V, τα εκσυγχρονισμένα Block 50 και τα εκσυγχρονισμένα P-3H και τις Belharra FDI του Πολεμικού Ναυτικού.

Από τη στιγμή που η USAF αντιμετωπίζει με απόλυτο σεβασμό το F-16 και βασίζεται σε αυτό για να ανταπεξέλθει επιχειρησιακά μέχρι το 2050 (!), η Ελλάδα απλά δεν έχει την πολυτέλεια να πράξει τo αντίθετο. Το κόστος της αντικατάστασης των 32 F-16 Block 30 με F-35A, με βάση τα στοιχεία του πρόσφατου ελληνικού προγράμματος, θα ανέλθει σε 4 δισεκατομμύρια δολάρια. Το αντίστοιχο κόστος του εκσυγχρονισμού των 32 Block 30, δεν θα ξεπεράσει τα μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, οπότε είναι μικρότερο από το κόστος πρόσκτησης ισάριθμων F-35A… Το ίδιο ισχύει και για τη περίπτωση των 38 F-16 Block 50 το οποίο κοστολογείται στα 900 εκατομμύρια ευρώ για εκσυγχρονισμό στο επίπεδο Viper. Δυστυχώς, παρά τα όσα δήλωνε η Lockheed Martin περί της αξιοποιήσης απαρτίων από τα F-16 που θα εκσυγχρονιστούν στο επίπεδο Viper (Block 70), εντούτοις αποδεικνύεται πως κάτι τέτοιο είναι τεχνικά αδύνατο ή τουλάχιστον δεν φαίνεται τέτοια προοπτική.

Δυστυχώς, αντί της εξασφάλισης του μέλλοντος των F-16 Block 50 και F-16 Block 30 προτιμήθηκε η προμήθεια των F-35. Με άλλα λόγια, 70 μαχητικά κινδυνεύουν να απαξιωθούν τη στιγμή που έχουν πολλά να προσφέρουν στην ελληνική αποτροπή, ειδικά αν λάβουν τα κατάλληλα όπλα σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς ή τους Αμερικανούς. Αντί της εξασφάλισης του μέλλοντος των F-16 Block 50 και F-16 Block 30 προτιμήθηκε η προμήθεια των F-35 (20 αεροσκάφη). Με άλλα λόγια, 70 μαχητικά κινδυνεύουν να απαξιωθούν τη στιγμή που έχουν πολλά να προσφέρουν στην ελληνική αποτροπή, ειδικά αν λάβουν τα κατάλληλα όπλα σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς ή τους Αμερικανούς. Για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται η άποψη που υποστηρίζει πως οπλικά συστήματα και πλατφόρμες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων οδηγούνται στην απαξίωση προκειμένου να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην απόκτηση νέων μέσων και οπλικών συστημάτων. Επαναλαμβάνουμε πως μια εναέρια πλατφόρμα εάν εξοπλίζεται με τα κατάλληλα όπλα κρούσης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στην ελληνική αποτροπή. Ειδικά εάν λάβουμε υπόψιν τα προγράμματα δομικής αναβάθμισης και την ικανότητα να υποστηρίζεται απρόσκοπτα. Το παράδειγμα της Ισραηλινής Αεροπορίας που αξιοποιεί F-16 με τα κατάλληλα όπλα είναι χαρακτηριστικό.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Κλειδί η διατήρηση των F-16 Block.50 και Block.30 για τη διατήρηση των επιθυμητών οροφών μαχητικών συνδυαστικά με την απόκτηση νέων όπλων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στάση αναμονής τηρεί το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας αναφορικά με τη προμήθεια του νέου συστήματος αυτοπροστασίας για τα F-16 Viper. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία της Πολεμικής Αεροπορίας έχει θέση ως βασικό προαπαιτούμενο το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας να είναι πλήρως δοκιμασμένο και πιστοποιημένο στα F-16 Viper. Επιπροσθέτως, οι επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας ζητούν πλήρη ικανότητα στον προγραμματισμό των απειλών εντός της βιβλιοθήκης απειλών του νέου συστήματος αυτοπροστασίας.

Είναι ευρέως γνωστό πως η βασική πρόκληση παραμένει η συνεργασία μεταξύ του ψηφιακού ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης και του αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου ASPIS II. Ως εκ τούτων, η Πολεμική Αεροπορία τηρεί στάση αναμονής έως ότου βρεθεί μια λύση δοκιμασμένη, αξιόπιστη και ολοκληρωμένη στα F-16 Viper. Στη κορυφή των προτιμήσεων του ΓΕΑ βρίσκεται το νέας γενιάς σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper τύπου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris καθώς και το σύστημα τύπου AN/ALQ-257 IVEWS προϊόν ανάπτυξης της Northrop Grumman επίσης για τα F-16 Viper.

Από πλευράς L3Harris προτείνεται το AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield. Το Viper Shield παρέχει προστασία από ηλεκτρονικές παρεμβολές, ενώ διαθέτει ικανότητα παραγωγής ηλεκτρονικών αντιμέτρων. Στο επίκεντρο του συστήματος βρίσκεται το σύστημα παρεμβολών DRFM (Digital Radio Frequency Memory : Ψηφιακή Μνήμη Ραδιοσυχνοτήτων). Στη βασικής του έκδοση το σύστημα είναι τοποθετημένο στην άτρακτο του αεροσκάφους και όχι σε κάποιο σταθμό ανάρτησης. Όπως αναφέρει η L3Harris το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους. Επίσης, σύμφωνα πάντα με την L3Harris, το Viper Shield λειτουργεί αρμόνικα και είναι απολύτως συμβατό με το ραντάρ AN/APG-83 SABR τεχνολογίας AESA των αεροσκαφών.

Μια ακόμη επιλογή από τη ΒAE Systems, είναι το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Storm EW (Electronic Warfare) για τα ελληνικά F-16 Viper. Σύμφωνα με την BAE Systems το Storm EW έχει σχεδιαστεί προκειμένου να παρέχει πλήρη κυριαρχία στο πεδίο μάχης. Το Storm EW συνδυάζει αμυντικές και επιθετικές τακτικές έτσι ώστε να παρέχει ολοκληρωμένες δυνατότητες προστασίας του φίλιου αεροσκάφους και προσβολής του εχθρικού. Στη βασική του δομή το σύστημα έχει μια ενιαία αρχιτεκτονική με δυνατότητα του χρήστη να το διαμορφώσει σύμφωνα με τις ανάγκες του.

Εκτός του ηλεκτρονικού πολέμου το Storm EW παρέχει και επίγνωση της τακτικής κατάστασης σε τόξο 360ο. Να σημειώσουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η BAE Systems ενημερώνει επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) για συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα ελληνικά F-16 Viper. Στις 11 Μαΐου είχε προχωρήσει στην παρουσίαση του της τεχνολογίας DIGAR (Digital GPS Anti-Jamming Receiver) για ασφαλείς εναέριους δέκτες GPS για τα F-16. Το DIGAR παρέχει προστασία των αεροσκαφών από παρεμβολές στο σήμα GPS. Έτσι, παραμένει απρόσκοπτη η χρήση πυρομαχικών που βασίζονται στο GPS.

Να τονιστεί επίσης ότι εκτός της λύσης Storm EW υπάρχει και η λύση του AN/ALQ-257 IVEWS (Integrated Viper Electronic Warfare Suite) της Northrop Grumman, το οποίο βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για δοκιμές πιστοποίησης (έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη του 2022). Το AN/ALQ-257 IVEWS είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ειδικά σχεδιασμένο για τα F-16 Viper. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Μάλιστα, στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021, δοκιμάστηκε με επιτυχία σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper και, όπως ανακοίνωσε, η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Αξίζει να τονιστεί πως η Τουρκική Αεροπορία έχει επιλέξει ως νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας το AN/ALQ-257 IVEWS. Για όλες τις παραπάνω επιλογές το κόστος δεν είναι αμελητέο αφού κυμαίνεται μεταξύ 800 εκατομμυρίων ευρώ και 1.5 δισ ευρώ. Είναι επίσης γνωστό πως κανένα εξ αυτών δεν είναι πλήρως δοκιμασμένο και ολοκληρωμένο από πλευράς ενσωμάτωσης στο F-16 Viper.

Προκειμένου να υπάρχει μια εκτίμηση κόστους το παράδειγμα της Ταιβάν είναι ενδεικτικό. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Ταιβάν ανακοίνωσε ότι ενέκρινε κονδύλι ύψους $ 1,33 δισεκατομμυρίων για την προμήθεια 66 ολοκληρωμένων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris. Τα 66 συστήματα θα εγκατασταθούν σε ισάριθμα F-16 Viper νέας κατασκευής που έχει αγοράσει η χώρα. Υπενθυμίζουμε ότι εκτός της προμήθειας των 66 νέων F-16 Viper, η Ταιβάν αναβαθμίζει και 140 εν υπηρεσία F-16A/B στο επίπεδο Viper. Αναμένεται επίσης σύμφωνα με πληροφορίες να υπάρξει δυνητική εξέλιξη και από πλευράς της Raytheon. Ειδικότερα, από πλευράς Raytheon εξετάζεται η ανάπτυξη μιας νέας γενιάς του ASPIS II με ψηφιακό σύστημα προκειμένου να είναι πλήρως λειτουργικό με το νέο ραντάρ ψηφιακής τεχνολογίας του F-16 Viper. Σε κάθε περίπτωση στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 της ΠΑ αναμένεται να υπάρξουν σημαντικές υπερβάσεις κόστους λόγω της ανάγκης εγκατάστασης νέου συστήματος αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Tι συμβαίνει με το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας των F-16 Viper; δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Είναι γνωστή τοις πάσοι η απειλή που συνιστά για την ελληνική πλευρά το πρόγραμμα ανάπτυξης και κατασκευής βαλλιστικών βλημάτων από πλευράς Τουρκίας. Η εμφάνιση προσφάτως του τουρκικού βαλλιστικού βλήματος TAYFUN έγινε αφορμή για την διατύπωση πολλών σχολίων, που κινούνται από την δραματοποίηση έως την εμφανή υποτίμηση της απειλής, αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά, πως στο ελληνικό περιβάλλον διαλόγου απουσιάζει η ψυχρή και αντικειμενική ανάγνωση της πραγματικότητας και αντιθέτως κυριαρχεί η αμετροέπεια.

Γράφουν οι Κωνσταντίνος Τόλιας (Konstantinos_Tolias@hotmail.com) και Αναστάσιος Παπανδρέου (anastasios_papandreou@hotmail.com)

Η δημόσια συζήτηση όσον αφορά τις δυνατότητες αντιμετώπισης της απειλής περιστράφηκε γύρω από την ικανότητα της ελληνικής αεράμυνας να αντιμετωπίσει την απειλή που συνιστούν τα τουρκικά βαλλιστικά βλήματα και τις αναγκαίες προσθήκες που πρέπει να γίνουν σε αυτήν, ώστε να καταστεί αυτή πιο αξιόπιστη. Ελάχιστη αντιθέτως προσοχή τράβηξε στην σφαίρα του δημοσίου διαλόγου, το τι κινήσεις πρέπει να λάβουν χώρα σε «επιθετικό» επίπεδο ώστε να αντισταθμιστεί η απειλή. Και εξηγούμαστε. Είναι γνωστό πως, σε κάθε τομέα της στρατιωτικής τέχνης και επιστήμης, δεν αρκούν τα αμυντικά μέσα αντιμετώπισης μιας δεδομένης απειλής, αλλά αυτά οφείλουν να συνδυάζονται, στην βάση ενός κατάλληλου και ισορροπημένου «μίγματος», με επιθετικά ανάλογα. Για να γίνουμε λίγο πιο γλαφυροί, από έναν πολεμιστή δεν γίνεται να απουσιάζει το «δόρυ» και αυτός να αρκείται στην «ασπίδα». Έτσι λοιπόν ο ελληνικός στρατιωτικός μηχανισμός δεν μπορεί να αρκείται σε αμυντικά μέσα αλλά να κατέχει και ικανό αριθμό επιθετικών αντιστοίχων. Τα τελευταία μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορα συστήματα. Αυτά διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες: τα βαλλιστικά βλήματα και τα βλήματα πλεύσης.

Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με τα πρώτα και θα αναπτύξουμε την πιθανότητα εξοπλισμού των ΕΕΔ με ένα όπλο της κατηγορίας, το ισραηλινό LORA. Όπως έχει παρουσιαστεί παλαιότερα, ο πύραυλος LORA πρωτοεμφανίσθηκε το 2003 σε έκθεση του Ισραηλινού Στρατού, κατασκευάστηκε από τις ΙΑΙ, MLM Division και IMI, ενώ πέραν του Ισραηλινού, τον χρησιμοποιεί και ο Αζερικός Στρατός. Σύμφωνα με την ΙΑΙ, ο LORA έχει διάμετρο 0,624 μέτρα, μήκος 5,2 μέτρα και βάρος εκτόξευσης περίπου 1.600 κιλά. Μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως 600 κιλά και να αναπτύξει μία μόνο κεφαλή (είτε συμβατική είτε πολλαπλών χρήσεων). Χρησιμοποιεί αδρανειακό σύστημα ναυσιπλοΐας INS, ενώ για τερματική καθοδήγηση πλοηγείται τηλεχειριζόμενα μέσω κάμερας. Ο πύραυλος έχει μέγιστη εμβέλεια 430 χιλιομέτρων, κινούμενος με υπερηχητικές ταχύτητες και ακρίβεια 10 μέτρων CEP με ικανότητα ελιγμών και αλλαγής δεδομένων πτήσης μέσω δορυφορικής υποβοήθησης GPS.

Το οπλικό σύστημα περιλαμβάνει κυρίως έναν βαλλιστικό πύραυλο και έναν εκτοξευτή μαζί με ένα σύστημα Διοίκησης-Ελέγχου, καθώς και ένα σύστημα επίγειας/θαλάσσιας υποστήριξης. Μπορεί να χτυπήσει με ακρίβεια μια σειρά στόχων, συμπεριλαμβανομένων τακτικών πυραύλων εδάφους-εδάφους (SSM), αεροπορικών βάσεων, πολλαπλών συστοιχιών πυροβολικού, μονάδων αεράμυνας και εχθρικών θέσεων Διοίκησης-Ελέγχου. Παρέχει βελτιωμένο χρόνο απόκρισης στην αλλαγή δεδομένων πτήσης αγνοώντας τους καιρικούς περιορισμούς. Το κόστος συντήρησης του πυραύλου είναι πολύ χαμηλό, καθώς στεγάζεται σε σφραγισμένο κάνιστρο. Μπορεί εύκολα να μεταφερθεί εύκολα καθώς απαιτεί πολύ μικρό χώρο καταστρώματος κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων δραστηριοτήτων του.

Επιχειρησιακές εφαρμογές του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Τυχόν εισαγωγή του LORA σε υπηρεσία με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα είχε ευεργετικές, σχεδόν στρατηγικής σημασίας, συνέπειες για την αποτρεπτική ισχύ της χώρας. Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια παρένθεση: πολλοί, στην προσπάθεια τους να υποστηρίξουν την αναγκαιότητα της εισόδου στο ελληνικό οπλοστάσιο παρόμοιας τεχνολογίας οπλικών συστημάτων, προβαίνουν σε ένα καίριο, δομικής σημασίας λάθος, επικαλούμενοι το δόγμα MAD (Mutual Assured Destruction) που επικράτησε μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Πρέπει όμως να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο δόγμα αναπτύχθηκε στο περιβάλλον της πυρηνικής αντιπαράθεσης και υπό τους όρους που αυτή επέβαλε. Η μηχανιστική μεταφορά του συγκεκριμένου υποδείγματος στο ελληνοτουρκικό σύστημα αντιπαράθεσης, ορισμένο με συμβατικά όπλα, αποτελεί στρατηγικό σφάλμα ανάλυσης και οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

Τυχόν απόκτηση του LORA από την Ελλάδα θα επέτρεπε στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να πλήξουν με μεγάλη ακρίβεια και να εξουδετερώσουν τα κέντρα βάρους της τουρκικής πολεμικής μηχανής. Ως τέτοια ορίζονται αεροδρόμια, στρατιωτικές βάσεις, ναύσταθμοι, κέντρα ανεφοδιασμού, συγκοινωνιακοί κόμβοι, σταθμοί έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, στρατηγεία, χώροι συγκέντρωσης χερσαίων δυνάμεων κ.α. Επίσης η ναυτική έκδοση του LORA προσφέρεται για την προσβολή στόχων όπως κύριες μονάδες μάχης και αποβατικές του αντιπάλου, οι οποίες στην παρούσα φάση, στερούνται μέτρων ισχυρής προστασίας έναντι παρόμοιων απειλών.

Τυχόν προσβολή αυτών των στόχων με ομοβροντίες (Salvo) LORA θα υποβάθμιζε καίρια την συνολική ικανότητα του εχθρού να διεξάγει επιχειρήσεις, διαμορφώνοντας ευνοϊκότερους όρους συνέχισης των επιχειρήσεων από ελληνικής πλευράς. Όπλα ωστόσο όπως το LORA καλό είναι να μην αντιμετωπίζονται ως πανάκεια. Κι αυτό διότι ο όγκος πυρός που δύναται να εξαπολυθεί από αυτά και από τα υπόλοιπα μέσα εκπομπής πυρός που διαθέτουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι πεπερασμένος και μάλλον περιορισμένος και δεν είναι δυνατόν να «γονατίσουν» έναν αντίπαλο όπως η Τουρκία. Προς επίρρωση του σχετικού ισχυρισμού παραθέτονται τόσο τα παραδείγματα του Ιράκ και της Γιουγκοσλαβίας όσο και πιο πρόσφατα της Ουκρανίας, που συνέχισαν να πολεμούν, αν και δέχθηκαν πολλαπλάσιο όγκο πυρομαχικών, ακριβείας και μη, που εξαπολύθηκε εναντίον τους σε σχέση με αυτόν που μπορούν να εκπέμψουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Επίσης, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέσων μεγιστοποιείται με την ύπαρξη ενός κατάλληλα δομημένου συστήματος ISTAR αποτελούμενου από στρατηγικά UAV, αεροσκάφη επιτήρησης εδάφους και δορυφορικά συστήματα. Τυχόν έλλειψη ή πλημμελή επένδυση επί αυτών, είναι ικανή να ελαχιστοποιήσει από μόνη της την όποια επένδυση γίνει σε όπλα όπως το LORA, χωρίς σε αυτό να υπολογίζονται τα μέσα ενεργητικής και παθητικής άμυνας που ενδέχεται να λάβει ο αντίπαλος.

Οργανωτικοί-επιχειρησιακοί φορείς αξιοποίησης του LORA σε ελληνική υπηρεσία

Όπλα σαν το LORA προσφέρονται για υιοθέτηση από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Στον ΕΣ ο μόνος κατάλληλος φορέας αξιοποίησης του LORA είναι το Πυροβολικό Μάχης, του οποίου δύναται να επεκτείνει τον επιχειρησιακό ορίζοντα. Φρονούμε πως η απόκτηση LORA με προσανατολισμό χρήσης τόσο από την 1^η Στρατιά όσο και από την ΑΣΔΕΝ θα ήταν πολύ σημαντική κίνηση ώστε να αναβαθμιστούν οι δυνατότητες του Πυροβολικού Μάχης και να αποκτήσει η ελληνική αποτροπή ένα σχετικό βάθος, τουλάχιστον από πλευράς ΕΣ.

Αλλά και το ΠΝ μπορεί να επωφεληθεί από τα LORA. Επάκτιες συστοιχίες βλημάτων της αντιπλοϊκής έκδοσης του βλήματος, δύναται να καταστήσουν εφικτή την δημιουργία ζωνών Anti-Access/Area Denial (A2AD) δημιουργώντας χώρους απαγόρευσης/ καταστροφής του τουρκικού στόλου επιφανείας. Επίσης η πιστοποιημένη δυνατότητα τοποθέτησης του LORA πάνω σε πολεμικά ή και εμπορικά πλοία, αυξάνει τον βαθμό αβεβαιότητας του εχθρού, προσφέρει την δυνατότητα προσβολής στόχων από μη αναμενόμενη κατεύθυνση και αυξάνει συνολικά την ισχύ πυρός της φίλιας ναυτικής δύναμης. Ας σκεφτεί κανείς για λίγο την πιθανότητα προσβολής τουρκικών στόχων από «αθώα» εμπορικά πλοία που πλέουν ανυποψίαστα για τον αντίπαλο κατά μήκος των νότιων μικρασιατικών ακτών.

Αναμφίβολα για το κεφάλαιο που ανοίγεται όσον αφορά την είσοδο στο ελληνικό οπλοστάσιο συστημάτων όπως το LORA, θα μπορούσαν  να λεχθούν και να γραφούν περισσότερα. Εμείς επιχειρήσαμε μια όσο πιο συνοπτική περιγραφή των επιχειρησιακών παραμέτρων που τίθενται σε ο, τι έχει να κάνει με την χρήση του LORA από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και της πιθανής χρησιμότητας που μπορεί να έχει. Επιφυλασσόμεθα να επανέλθουμε σε πρώτη ευκαιρία, μόλις γίνουν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες γύρω από την πιθανότητα πρόσκτησης του συστήματος από ελληνικής πλευράς.

Στη Eurosatory 2024, η MBDA παρουσίασε τον νέο πύραυλο κρουζ LCM (Land Cruise Missile). Ο LCM είναι μεγάλης εμβέλειας εκτοξευόμενος από εκτοξευτές εδάφους θέλοντας να καλύψει την ανάγκη για ένα τέτοιο όπλο που αναδύθηκε μέσα από την εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο LCM ανήκει στην οικογένεια του πυράυλου κρουζ Scalp EG αποτελώντας το τρίτο μέλος και βασίζεται στην έκδοση του πολύ επιτυχημένου Naval Cruise Missile ( MdCN) / Naval Cruise Misile (NCM) ο οποίος σε λίγα χρόνια θα επιχειρεί και από τις νέες φρεγάτες του Π.Ν., FDI HN.

O LCM έχει σχεδιαστεί για να ανταποκρίνεται στις σημερινές στρατηγικές ανάγκες του πεδίου μάχης, προσφέροντας μια κυρίαρχη και ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή λύση για χτυπήματα ακριβείας εξαιρετικά μεγάλης εμβέλειας. Τα χαρακτηριστικά του νέου πυραύλου είναι παρόμοια με του MdCN, αν και η έκδοση δεν προσδιορίζει το εύρος, το μέγεθος, το ωφέλιμο φορτίο ή τα συστήματα καθοδήγησής του. Ωστόσο, ο πύραυλος στον οποίο βασίζεται έχει μήκος περίπου 6,4 μέτρα μαζί με τον αποσπόμενο επιταχυντή (Booster), ζυγίζει 1,4 τόνους και φέρει κεφαλή 1.100 λιβρών, πετά με περίπου 500 mph και μπορεί να φτάσει στόχους περίπου 620 μίλια μακριά. Επίσης, ο Scalp Naval διαθέτει συνδυαστικό σύστημα καθοδήγησης αδρανειακής πλοήγησης (INS) με υποβοήθηση GPS, που του επιτρέπει να πετάει σε πολύ χαμηλά ύψη και να προσαρμόζει ανάλογα την πορεία του.

Ο LCM έχει ε σχεδιαστεί για να μπορεί να διεισδύει στα ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας του εχθρού, λόγω της «μειωμένης διατομής ραντάρ και της ικανότητας παρακολούθησης εδάφους», παρέχοντας άμεση και μόνιμη απειλή κατά στόχων υψηλής αξίας έως και πολύ μεγάλης εμβέλειας. Το γεγονός ότι είναι διαθέσιμοι και πύραυλοι που εκτοξεύονται από το έδαφος καθιστά επίσης δυνατό να μην τεθεί σε κίνδυνο τα αεροσκάφη σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί κυριαρχία του αέρα. Αυτή η ικανότητα να επηρεάζεις την επιθετική συμπεριφορά των αντιπάλων είναι ζωτικής σημασίας σε συμμετρικές εμπλοκές υψηλής έντασης. Τα δυνατά πλεονεκτήματά του περιλαμβάνουν πολύ υψηλή ακρίβεια σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, υψηλή επιβίωση χάρη στην χαμηλή υπογραφή ραντάρ, ικανότητα παρακολούθησης εδάφους και ικανότητα εξαπάτησης της άμυνας του εχθρού, καθώς και υψηλή καταστροφικότητα έναντι διαφόρων στόχων. Επιτρέπει επίσης συγχρονισμένα χτυπήματα υψηλής ακρίβειας χάρη στην ικανότητα «Συγχρονισμένης προσβολής στο στόχο» (STOT, Synchronized Time-On-Target), που αποδείχθηκε από τις επιτυχημένες δοκιμές με το Γαλλικό Ναυτικό στις 18 Απριλίου 2024.

Πύραυλοι Κρουζ στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις

Όπως προαναφέραμε, κατά την καθέλκυση της δεύτερης φρεγάτας FDI HN έγινε γνωστό ότι οι τρεις τελευταίες φρεγάτες θα είναι εξοπλισμένες με τους ναυτικούς πυραύλους κρούσης MdCN. Αποκτώντας και το Π.Ν. τη δυνατότητα στρατηγικής κρούσης, μετά την Π.Α. και τους αερομετεφερόμενους Scalp EG από τα γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη Mirage 2000-5 Mk2 και Rafale F3R. Μετά και την ολοκλήρωση της συμφωνίας για την τέταρτη φρεγάτα και την εγκατάσταση των εκτοξευτών Sylver Α70, οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με ανοικτές πηγές, θα διαθέτουν ένα σύνολο 90+ πυραύλων Scalp EG που αποκτήθηκαν μέσα από τρεις διαδοχικές παραγγελίες και τουλάχιστον 24 MdCN στις τρεις φρεγάτες FDI HN. Μια δύναμη πυρός ικανή να αποτελέσει πονοκέφαλο και όπλο ψυχολογίας απέναντυ στον αντίπαλο.

Μια πιθανή προσθήκη στο ελληνικό οπλοστάσιο την από ξηράς εκτοξευόμενη έκδοση θα είχε πολλαπλά οφέλη τόσο στρατηγικά όσο και τακτικά.

Στρατηγικά γιατί πολλαπλασιάζονται οι πλατφόρμες εκτόξευσης επομένως και τα όπλα που είναι έτοιμα για βολή. επιτρέποντας την προσβολή περισσότερων στόχων από διαφορετικές πλατφόρμες αυξάνοντας τη δυσκολία διαχείρισης αυτού του παράγοντα από τον αντίπαλο. Τακτικά, γιατί η εύρεση και η προσβολή των κινητών χερσαίων εκτοξευτών είναι μια πολύ δύσκολη αποστολή που απαιτεί τεράστιες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο σε μεγάλου εύρους και έντονα αμφισβητούμενες ή απαγορευμένες περιοχές από την αντίπαλη αεράμυνα. Επίσης γιατί θα μπορούσε να αποτραπεί η αγορά και εγκατάσταση των ναυτικών πυραύλων κρούσης MdCN στις φρεγάτες FDI HN από τη στιγμή που η MBDA έκανε γνωστό ότι οι κάθετοι εκτοξευτές δεν είναι πιστοποιήμενοι στην μεταφορά και εκτόξευση των Α/Α πυραύλων Aster 30 και μια τέτοια απαίτηση ενέχει κόστος και χρόνο που θα επωμιστεί το Π.Ν. Οπότε το φορτίο των Α/Α πυραύλων των τριών φρεγατών θα περιοριστεί στους 24 Aster 30, που θεωρείται μικρό για μια Αντιαεροπορική φρεγάτα. Συνυπολογίζοντας επίσης ότι οι εκτοξευτές Sylver δεν έχουν τη δυνατότητα Quad pack για πυραύλους μικρής-μέσης εμβέλειας ώστε να μπορεί να αυξηθεί το απόθεμα πυραύλων πάνω στο πλοίο.

Ο LCM μπορεί να δώσει την ευκαιρία στους έλληνες επιτελείς για μια ολιστική λύση που θα μπορεί να λειτουργεί χωρίς να δεσμεύει πλατφόρμες από τη στιγμή που ένας πύραυλος κρουζ είναι στρατηγικό όπλο και η χρήση του δεν θα είναι στην κρίση του τοπικού διοικητή/πτεράρχου/πλοιάρχου, αλλά θα είναι εντολή από τα ανώτερα κλιμάκια της ιεραρχίας που λαμβάνουν αποφάσεις σε στρατηγικό επίπεδο.

Το άρθρο Η ελληνική απάντηση στο τουρκικό βαλλιστικό οπλοστάσιο: Μονόδρομος η απόκτηση στρατηγικών και βαλλιστικών όπλων για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Εκτενή συνέντευξη στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων παραχώρησε ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης. Πρώτα ότι είμαι ιπτάμενος, οι βαθμοί δεν λένε τίποτα. Εμείς μπαίνουμε στη Σχολή για να πετάξουμε αεροπλάνο». Με τα συγκεκριμένα λόγια ο αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, Α/ΓΕΑ της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, μιας από τις κορυφαίες αεροπορίες στον κόσμο όπως μαρτυρούν οι επιδόσεις των στελεχών της σε πολλαπλές πολυεθνικές ασκήσεις, περιέγραψε την φιλοσοφία των πιλότων της ΠΑ της Ελλάδας. «Θα είμαστε σίγουρα πρωτοπόροι στην περιοχή με το F-35, σημασία έχει πως το πετάμε το αεροπλάνο. Το αεροπλάνο ποτέ δεν μπορεί να το γνωρίζει ένα αντίπαλος γιατί δεν ξέρει ποιος είναι μέσα. Πάντα είναι ο άνθρωπος. Στην εποχή αυτή που ζούμε και με το ΑΙ που έρχεται είναι πολύ δύσκολο να αντικαταστήσεις τον άνθρωπο. Στην τελική όλα αυτά άνθρωπος τα φτιάχνει» σημείωσε με έμφαση στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ ΜΠΕ «Πρακτορείο 104.9FM» o Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας. «Εμείς στην Ελλάδα έχουμε μια πολύ μεγάλη αεροπορική ιστορία. Αν αναλογιστεί κανείς πως το 1903 πέταξαν για πρώτη φορά οι αδελφοί Ράιτ και στην Ελλάδα το 1911 είχαμε Πολεμική Αεροπορία και μάλιστα στην δεύτερη πτήση πέταξε και ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Έχουμε μια μακρά ιστορία. Πολεμήσαμε, και στο πλευρό των συμμάχων στη Βόρεια Αφρική. Έχουμε ένα επετειακό αεροσκάφος, το Spitfire MJ755 το οποίο αναγεννήθηκε στη Βρετανία και πετάει στην Ελλάδα και όχι μόνο αποκλειστικά με την βοήθεια του Ιδρύματος «Ίκαρος» και αυτή τη στιγμή έχω ζητήσει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες προκειμένου το Harvard, το οποίο είναι ήδη στη Βρετανία, να πετάξει στην 28η Οκτωβρίου πάνω από την Θεσσαλονίκη», ανακοίνωσε για την επερχόμενη εθνική επέτειο αλλά και τους εορτασμούς στη Θεσσαλονίκη το πρώτο Γεράκι της ΠΑ.

Η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο

Ο Α/ΓΕΑ ανακοίνωσε και σημαντικά νέα για την Θεσσαλονίκη που θα είναι η καρδιά των εορτασμών της ΠΑ, την εορτή του Αρχαγγέλου. «Η γιορτή της Αεροπορίας, η γιορτή των Αρχαγγέλων φέτος, ένα μεγάλο κομμάτι της, το μεγαλύτερο ίσως, θα λάβει χώρα στη Θεσσαλονίκη. Θα έχουμε αεροπορικό σόου στην παραλία της Θεσσαλονίκης καθώς στις 10 Νοεμβρίου, ημέρα Κυριακή. Θα έχουμε στην πτήση των επετειακών αεροσκαφών, πτήση του «Ζεύς», του «Δαίδαλος» όπως και όλων των μαχητικών ενώ θα έχουμε και μερικά highlight ενώ θα κάνουμε και μια καλλιτεχνική εκδήλωση στην οποία θα καλέσουμε τον κόσμο που ελπίζουμε πως θα μας τιμήσει και θα ευχαριστηθεί μαζί μας, θα γιορτάσει μαζί μας. Θα είναι μια μεγάλη ημέρα και για εμένα είναι μια ιδιαίτερη στιγμή, είναι μια προσπάθεια που έχει αγκαλιάσει και ο δήμαρχος και ο περιφερειάρχης, οπότε προχωράμε. Ταυτόχρονα σκοπεύουμε να κάνουμε πράγματα και στον χώρο της ΔΕΘ, καθώς θα σκοπεύουμε να τοποθετήσουμε τέσσερις εξομοιωτές όπου θα έχουν την ευκαιρία νέοι και όχι μόνο να έρθουν και να πετάξουν με το F-16», αποκάλυψε ο Α/ΓΕΑ που μετέφερε και τις εντυπώσεις του από την παρουσία του κόσμου σε Διεθνείς Εκθέσεις της Θεσσαλονίκης. «Όταν τελειώνει η ΔΕΘ τα στελέχη φέρνουν πίσω ότι υπήρχε μια πάρα πολύ καλή επικοινωνία, ειδικά με τα νέα παιδιά, επιστρέφουν πραγματικά ενθουσιασμένοι όλοι και πάντα με ανεβασμένο το ηθικό και λένε ότι το μέλλον είναι μπροστά», σχολίασε ο Α/ΓΕΑ.

Τα προγράμματα της Πολεμικής Αεροπορίας

«Όλα τα προγράμματα προχωράνε με ρεαλισμό και με ορθολογισμό, βαδίζουμε δηλαδή με σωστά βήματα ώστε να ετοιμάσουμε την αεροπορία του Μέλλοντος. Και επειδή η ιστορία μας εμπνέει και το μέλλον μας ανήκει, θέλουμε να κάνουμε μια αεροπορία με σύγχρονα μαχητικά, με αεροσκάφη Viper, με αεροσκάφη Rafale, που μέχρι τα τέλη του χρόνου θα παραλάβουμε τα τελευταία έξι και θα συμπληρώσουμε τα 24, αλλά και βέβαια με τα 20 F-35 από τα οποία τα πρώτα οκτώ θα έρθουνε το 2030. Θα τα έχουμε παραλάβει το 2028 στις ΗΠΑ όπου εκεί θα εκπαιδευτούν και οι πρώτοι 16 Έλληνες Ιπτάμενοι αλλά κα οι τεχνικοί ώστε να έρθουν το 2030 στην Ελλάδα. Και μετά θα προχωρήσουμε στο option ακόμη 20 αεροσκαφών όπως το είπε και ο κ. υπουργός, να έχουμε 40 δηλαδή F-35», περιέγραψε ο Α/ΓΕΑ της Ελλάδας. Ειδικότερα σε ότι αφορά το κάθε πρόγραμμα ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας σημείωσε: «τα F-16 Viper πάμε καλά, η ΕΑΒ αποδίδει τα Viper στο χρόνο της, και σύντομα θα καλύψει το κενό που έχει προκύψει το οποίο είναι μικρό. Εκτιμώ δηλαδή ότι μέσα στον επόμενο χρόνο θα είμαστε τελείως back in track. Σχεδόν δύο μοίρες είναι έτοιμες και προχωράμε. Η εντύπωση για το Viper είναι φανταστική. Έχω πετάξει με το αεροσκάφος και επειδή έχω ιστορία με τα F-16, έχω πετάξει σχεδόν με όλα τα Block, το αεροπλάνο πραγματικά, σε ότι αφορά τα ηλεκτρονικά, το ραντάρ αλλά και στις πληροφορίες που δίνει στον Ιπτάμενο, μέσα από τις πληροφορίες που διαθέτει, είναι κάτι μοναδικό. Ένα άλλο «εργαλείο», δυνατό εργαλείο. Το δε Block 50 -είναι και αυτό που πετάω- είναι αυτό που θα αναβαθμιστεί σε Viper. Εντός του Σεπτεμβρίου περιμένουμε από τους Αμερικανούς την πρότασή τους, θα την επεξεργαστούμε και θα την προχωρήσουμε», είπε. ο Α/ΓΕΑ. Ο Αντιπτέραρχος Γρηγοριάδης επιβεβαίωσε ερωτηθείς πως οι παγκόσμιες εξελίξεις επηρεάζουν όλες τις ΕΔ. «Όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας, ειδικά ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχει οδηγήσει την αμυντική βιομηχανία στο να έχει τιμές δυσθεώρητες πλέον. Έχουμε αυξήσεις σε όλα τα ανταλακτικά παγκοσμίως της τάξης του 17% ετησίως, που είναι ένα πολύ μεγάλο νούμερο. Επίσης αυτό που κάνουν όλες οι Αεροπορίες και θα πω π.χ για το F-35, επειδή υπηρέτησα και στις ΗΠΑ, οι Αμερικανοί κάνουν το μισό πρόγραμμα πτήσεως στους εξομοιωτές. Εξομοιωτές οι οποίοι είναι υπερσύγχρονοι -εμείς θα πάρουμε τέσσερις- γιατί πραγματικά το αεροσκάφος έχει ένα κόστος συντήρησης ακριβό. Δεν είναι πάρα πολύ ακριβό, αλλά πραγματικά θέλει έναν εξορθολογισμό σε ότι αφορά την εκμετάλευσή του», ανέφερε.

«Το ελληνικό F-35 θα έχει επάνω ότι καινούργιο υπάρχει»

Σε ότι αφορά τώρα την έκδοση του μαχητικού που θα αποκτήσει η Ελλάδα, ο Α/ΓΕΑ σχολίασε απαντώντας για το εάν η ΠΑ θα παραλάβει την έκδοση Block 4/ TR3: «εκεί φαίνεται πως πάμε, έχουνε επιλύσει κάποια θέματα που είχανε, είναι θέμα software περισσότερο, και όπως άκουσα πάμε σε αυτόν τον τύπο. Το ελληνικό F-35 θα έχει επάνω ότι καινούργιο υπάρχει. Όποιος έχει πάρει προηγούμενη version μπορεί βέβαια να την αναβαθμίσει αλλά αυτό θα κοστίσει. Εμείς θα πάρουμε αυτό που έχουμε πληρώσει. Όταν είναι την κατάλληλη εποχή έτοιμο, το 2028, αυτό θα πάρουμε. Και θα είναι το πιο σύγχρονο. Προτιμώ τα δοκιμασμένα προϊόντα…», σημείωσε. Αναφερόμενος στα όπλα που θα φέρουν τα μαχητικά, ο Α/ΓΕΑ μίλησε για την ανάγκη ύπαρξης ενός ορθού σχεδιασμού. «Αρχικά να πούμε πως όπλα (σ.σ και για τα ελληνικά F-35) υπάρχουν. Όπλα για να καλύψουν ακόμη και το F-35 αυτή τη στιγμή στο οπλοστάσιό μας υπάρχουν. Το δε F-35 που θα πάρουμε θα μπορεί να φέρει και τον πύραυλο Meteor, αυτό έχει συμφωνηθεί. Από εκεί και ύστερα και εμείς δεν πληρώνουμε τίποτα για αυτή τη δυνατότητα. Υπάρχει λοιπόν σχεδιασμός για όπλα, περιμένουμε να δούμε λίγο τον χρόνο, τα χρήματα, που έχουνε δεσμευτεί», εξήγησε η Α/ΓΕΑ. Σε ότι αφορά τις δυνατότητες αγορών ο κ. Γρηγοριάδης εξήγησε: «μας έχουν δώσει (σ.σ την άδεια απόκτησης) για πολλά όπλα. Δεν είναι μόνο ο AMRAAAM – όπου εμείς ζητάμε να πάρουμε τον AMRAAAM AIM-120 Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile στην έκδοση 120D, που εκτιμώ πως θα αποδεσμευτεί του χρόνου, είναι πως μας έχουν ήδη αποδεσμεύσει το AGM-158 JASSM, που είναι ένα όπλο με εμβέλεια 1000χλμ, κάτι που ζητούσαμε πολλά χρόνια, και η αποδέσμευσή του από τους Αμερικανούς δείχνει και το επίπεδο που έχουμε πλέον. Όλα αυτά, και τα Harpoon, είναι μέσα στο πλάνο. Θα πάρουμε βέβαια και τα Rampage αλλά και τα SPICE του χρόνου», τόνισε ο Α/ΓΕΑ. Ο Α/ΓΕΑ σημείωσε ερωτηθείς για το εάν τα ελληνικά F-35 θα διαθέτουν ειδικά για την ΠΑ συστήματα πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, τόνισε όμως πως συστήματα που έχουν τοποθετήσει ειδικά για τα δικά τους F-35 οι Ισραηλινοί εάν η Ελλάδα το ζητήσει είναι στην σπάνια θέση να της εγκρίνεται η απόκτησή του: «αυτό που έχουν οι Ισραηλινοί, το δίνουν σε εμάς…», σημείωσε με έμφαση ο Αρχηγός της ΠΑ της Ελλάδας.

Νέα όπλα και νέες τεχνολογίες καινοτόμες

Σε ότι αφορά την απόκτηση νέων συστημάτων αυτοπροστασίας στα έως και 120+ ελληνικά Viper εφόσον ολοκληρωθεί και ένα νέο πρόγραμμα, ο Α/ΓΕΑ απάντησε: «θα έχουν. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τρεις προτάσεις, απλά το κόστος είναι πάρα πολύ μεγάλο γιατί (σ.σ κάθε ένα από τα προσφερόμενα συστήματα) κατασκευάζεται τώρα. Επειδή όμως το έχω συζητήσει με εταιρίες, εμείς θα πάρουμε σαν second users, χαμηλότερη τιμή. Δεν θα αναπτυχθεί δηλαδή για εμάς, αναπτύσσεται για τους Αμερικανούς. Εάν αποφασίσουμε -γιατί τα αξιολογούμε αυτά τα τρια συστήματα- (σ.σ θα τα πάρουμε) με τον προγραμματισμό του συστήματος. Τότε η τιμή θα είναι πραγματικά χαμηλότερη και τότε θα προχωρήσουμε. Θέλουμε να μπορούμε να παρεμβαίνουμε εμείς. Θα πάρουμε το licence από τους Αμερικανούς και από εκεί και πέρα (σ.σ αποφασίζουμε). Δεν θα είναι κάτι που θα φτιαχτεί ειδικά για εμάς. Θα πάρουμε ένα σύστημα που θα είναι δοκιμασμένο και θα το προγραμματίζουμε εμείς, κάτι που είναι η διαφορά. Μπορεί να το έχουν όλοι αυτό το σύστημα αλλά σημασία έχει οι παρεμβολές που θα βάλεις μέσα στο πρόγραμμα, που θα τις προγραμματίσεις εσύ, οι οποίες θα είναι δικές σου, θα έχεις τη δική σου βιβλιοθήκη. Οπότε αυτό ζητούμε», εξήγησε ο Α/ΓΕΑ. Ο Α/ΓΕΑ ερωτηθείς απάντησε και για αγορές έξυπνων συστημάτων όπως συστήματα ενεργών παρεμβολών που πλέον γίνονται μέρος του σύγχρονου αεροπορικού πολέμου (σ.σ active decoys). «Υπάρχει στο πλάνο. Κοιτάζουμε τι υπάρχει στην αγορά και μέσω μιας μελέτης η οποία μπορεί να είναι και διακλαδική -γιατί δεν είμαστε μόνοι μας- θα προχωρήσουμε σε ανάλογες ενέργειες». Σε ότι αφορά δε τη συνεργασία της ΠΑ με το ΕΛΚΑΚ ο Α/ΓΕΑ «εμείς έχουμε καταθέσει προτάσεις τις οποίες είχαμε ώριμες, που περιλαμβάνουν όλα αυτά. Από παρεμβολείς -μπορεί να είναι και GPS Jammers- μέχρι τα drone». Ο Αντιπτέραρχος Γρηγοριάδης ερωτηθείς δε στο πλαίσιο της προσπάθειας για την εξέλιξη ελληνικών Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων εάν θα υπάρχει στο μέλλον η δυνατότητα συνεργασίας τέτοιων «made in Greece» drone με τα ελληνικά F-35 απάντησε πως μια εταιρία κατασκευής μαχητικών θα κάνει «ότι της ζητήσεις» αρκεί να συμφωνηθεί η τιμή ενός αιτήματος: «Όλα αυτά τα βλέπουμε», σημείωσε.

Ο στόλος των Rafale

«Σε ότι αφορά τα Rafale, έχουμε 18, εντός του Σεπτεμβρίου έρχονται άλλα δύο και μέχρι τέλος του χρόνου αναμένουμε τα υπόλοιπα τέσσερα. Τα αεροπλάνα είναι πλήρως επιχειρησιακά, εκτελούν ήδη ετοιμότητες, εθνικές και νατοϊκές και είναι στο επίπεδο που πρέπει να είναι αυτή τη στιγμή για να αναλάβουν επιχειρήσεις. Στο wishlist είναι και άλλα έξι», ανέφερε ο Α/ΓΕΑ που ερωτηθείς για το εάν σε ενδεχόμενη απόκτηση άλλων έξι τα επιπλέον αεροσκάφη θα είναι της έκδοσης F4, εξήγησε πως το εάν ενδεχόμενα επιπλέον τεμάχια θα είναι κάτι παραπάνω» θα εξεταστεί. «Όλα είναι θέμα χρημάτων. Αν π.χ είναι να πρέπει να αγοράσουμε νέες συσκευές ελέγχου κ.ο.κ (σ.σ εφόσον αποκτηθούν έκδοσης F4 επιπλέον αεροσκάφη), να φτιάξουμε καινούργια συνεργεία κ.τ.λ, εκεί αυτό πρέπει να το δούμε», ανάφερε ο Έλληνας Α/ΓΕΑ. Το ζήτημα είναι να δούμε την ισορροπία (σ.σ κόστους/απόδοσης) πως πάει. Σίγουρα μας ενδιαφέρει ένα αεροπλάνο που μπορεί να κάνει την ίδια ακριβώς δουλειά, μπορεί να έχει και μερικές επιπλέον δυνατότητες που μπορεί να τις χρησιμοποιήσουμε ή στο μέλλον να μπορούμε να αναβαθμίσουμε τα παλαιότερα σε αυτό το επίπεδο, το συζητάμε με την εταρία», εξήγησε ο Α/ΓΕΑ. Σε ότι αφορά την αγορά αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού ο Αντιπτέραρχος Γρηγοριάδης εξήγησε πως μια τέτοια δυνατότητα ήταν πάντα στα «θέλω» της ΠΑ και αυτή τη στιγμή το αίτημα του ΓΕΑ είναι τέσσερα Boeing KC-135 Stratotanker από αυτά που αποδεσμεύσουν οι ΗΠΑ το 2025 με μια διαδικασία hot transfer, απευθείας δηλαδή μεταφορά σε πλήρη επιχειρησιακή κατάσταση στην ελληνική ΠΑ, «δεν θέλω να πάνε στην έρημο καθόλου…» σημείωσε ο Αρχηγός ΓΕΑ. «Τώρα στείλαμε αεροσκάφη στην Ινδία, κάναμε ανεφοδιασμό στον αέρα, εάν είχαμε αεροσκάφη tanker, θα πηγαίναμε έτσι», σχολίασε. Σε ότι αφορά τους Ιπταμένους και τον Ίκαρο της επόμενης γενιάς ο Α/ΓΕΑ εξήγησε πως η εποχή δεν φέρνει αλλαγές. «Δεν αλλάζει κάτι, η εποχή δεν αλλάζει αυτό που θέλουμε πέρα από το να είσαι κοντά στην τεχνολογία. Εμείς θέλουμε, να έχει ιδανικά, να το αγαπάει, να το θέλει πάρα πολύ (σ.σ το να είναι Ίκαρος), να το βάζει πάνω από όλα. Δεν είναι η δουλεία εύκολη. Σε αυτή τη δουλειά πρέπει να το θέλεις, να το αγαπάς πάρα πολύ και να κοιτάς μπροστά, το μέλλον και τους συναδέλφους σου. Δεν μπορεί να είμαστε έξω ως συνάδελφοι, όπως έξω βλέπουμε απομονωμένοι με τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας: εμείς θα πολεμήσουμε ο ένας δίπλα στο πλευρό του άλλου, δίπλα στο φτερό του άλλου. ‘Αρα πρέπει να έχουμε εξαιρετικές σχέσεις, να γνωρίζουμε το αεροπλάνο μας καλά, και να το αγαπάμε. Και είναι και σίγουρο πως όποιος γνωρίζει το αεροπλάνο καλά, δεν πρόκειται να έχει και ατύχημα. Το αεροπλάνο πρέπει να το σέβεσαι και να το αγαπάς. Και αυτό στο δίνει πίσω…».

Το άρθρο Ειδήσεις από τον Αρχηγό ΓΕΑ: Η λίστα με τα τα νέα όπλα που θα αποκτήσουν τα F-16 και F-35, επιπλέον Rafale, το κόστος για το νέο σύστημα αυτοπροστασίας των F-16 Viper δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σημαντική αύξηση κόστους αναμένεται να επέλθει στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας, απόρροια της ανάγκης εγκατάστασης νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας. Το πρόβλημα εστιάζεται μεταξύ της συνεργασίας του νέου ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) και του παλαιότερης γενιάς αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου ASPIS II. Ήδη η ηγεσία του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ) έχει εισηγηθεί στη πολιτική ηγεσία, την αναγκαιότητα απόκτησης νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας. Παρά το γεγονός πως από τη πρώτη στιγμή υπήρξαν ενστάσεις αναφορικά με την συνεργασία μεταξύ του ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) και του παλαιότερης γενιάς αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας, η Lockheed Martin, απαντούσε πως υπάρχει πλήρη συνεργασία και διαλειτουργικότητα. Κάτι τέτοιο τελικά δεν φαίνεται να ισχύει αφού οι επιτελείς του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας αναζητούν το τελευταίο διάστημα ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας. Το κόστος για το νέο σύστημα αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με το ΓΕΑ. Τελικώς σε απάντηση των Αμερικανών στο ΓΕΑ το κόστος όχι μόνον ξεπερνά τα 500 εκατομμύρια ευρώ αλλά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ βάση της Price and Availability που έλαβε το ΓΕΑ από τις ΗΠΑ. Εάν τελικά απαιτηθεί ένα δισεκατομμύριο ευρώ επιπρόσθετο κόστος για τον εκσυγχρονισμό 84 μαχητικών τότε το τελικό κόστος θα ανέλθει στα 2.5 δισ ευρώ και μάλιστα δίχως δαπάνες για νέα όπλα!

Το θέμα είχε απασχολήσει και τη Βουλή των Ελλήνων. Απαντώντας σε ερώτηση κοινοβουλευτικού ελέγχου (δείτε ΕΔΩ) με θέμα «Αύξηση κόστους αναβάθμισης των μαχητικών αεροσκαφών F-16 Viper», το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε πως «ήδη από το 2018 η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) ενημερώθηκε αρμοδίως σχετικά με τη συμβατότητα του νέου ψηφιακού τύπου Radar AESA με το Σύστημα Αυτοπροστασίας ASPIS II, καθώς και για τη δέσμευση των Αμερικανικών Αρχών να μεριμνήσουν για την προσφερόμενη λύση από τον αρχικό κατασκευαστή εντός της οικονομικής οροφής του συγκεκριμένου προγράμματος. Σε συνέχεια των παραπάνω επιτεύχθηκε τεχνική λύση που εξασφάλισε τη συμβατότητα των συστημάτων, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση του συμβατικού κόστους». Τελικώς και ο ΥΕΘΑ διαψεύστηκε δεδομένου ότι απαιτείται νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper και αυτό άλλωστε το επιβεβαιώνουν οι σχετικές εξελίξεις σε επίπεδο ΓΕΑ.

Στη κορυφή των προτιμήσεων του ΓΕΑ βρίσκεται το νέας γενιάς σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper τύπου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris καθώς και το σύστημα τύπου AN/ALQ-257 IVEWS προϊόν ανάπτυξης της Northrop Grumman επίσης για τα F-16 Viper. Σημειώνεται πως το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους, ενώ οι δοκιμές έχουν αποδείξει τη απόλυτη συμβατότητα με το ραντάρ ΑΝ/APG-83 SABR, τεχνολογίας AESA, των F-16 Viper.

Σύμφωνα με πληροφορίες αξιολογούνται και ισραηλινά συστήματα όπως της ELTA Systems. Στα τέλη Δεκεμβρίου του 2023 η αμερικανική L3Harris ανακοίνωσε ότι το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield των F-16 Viper ολοκλήρωσε με επιτυχία όλες τις διαδικασίες ολοκλήρωσης εργαστηρίου και πλέον είναι έτοιμο για την πρώτη του δοκιμαστική πτήση το πρώτο τρίμηνο του 2024. Στόχος της εταιρίας παραμένει το σύστημα να τεθεί σε παραγωγή το 2025. Στο εργαστήριο το Viper Shield ενσωματώθηκε στο F-16 και δοκιμάστηκαν πολλαπλά σενάρια, κυρίως ως προς τη λειτουργία του συστήματος με το ραντάρ AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR) του αεροσκάφους. Το Viper Shield παρέχει προστασία από ηλεκτρονικές παρεμβολές, ενώ διαθέτει ικανότητα παραγωγής ηλεκτρονικών αντιμέτρων. Στο επίκεντρο του συστήματος βρίσκεται το σύστημα παρεμβολών DRFM (Digital Radio Frequency Memory: Ψηφιακή Μνήμη Ραδιοσυχνοτήτων). Στη βασικής του έκδοση το σύστημα είναι τοποθετημένο στην άτρακτο του αεροσκάφους και όχι σε κάποιο σταθμό ανάρτησης. Όπως αναφέρει η L3Harris το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους, ενώ οι δοκιμές έχουν αποδείξει τη απόλυτη συμβατότητα με το ραντάρ ΑΝ/APG-83 SABR, τεχνολογίας AESA, των F-16 Viper.

Αξίζει να τονιστεί πως η Τουρκική Αεροπορία έχει επιλέξει ως νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας το AN/ALQ-257 IVEWS. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021 δοκιμάστηκε με επιτυχία το AN/ALQ-257 IVEWS σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper. Όπως ανακοίνωσε η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Στη διάρκεια των δοκιμών το AN/ALQ-257 IVEWS εντόπισε και αναγνώρισε με επιτυχία σειρά προηγμένων απειλών, τις οποίες αντιμετώπισε με παρεμβολές, ενώ το SABR εντόπισε με επιτυχία αεροπορικούς και στόχους εδάφους. Στις 8 Φεβρουαρίου 2024 κατά τη διάρκεια συνέντευξης του, ο James Conroy, Αντιπρόεδρος της Northrop Grumman με αρμοδιότητα τα συστήματα πλοήγησης, στόχευσης και επιβιωσιμότητας, επιβεβαίωσε την πώληση των ολοκληρωμένων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-257 Integrated Viper Electronic Warfare Suite (IVEWS) στην Τουρκία. Το IVEWS έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για χρήση από τα F-16. Όπως δήλωσε ο James Conroy «θα παραδώσουμε πάνω από 150 IVEWS στην Τουρκία για τα νέα και υπό αναβάθμιση F-16 της». Επίσης δήλωσε ότι η Τουρκία είναι μια από τις δύο χώρες που έχουν επιλέξει το IVEWS μέχρι στιγμής και ότι η εταιρία βρίσκεται σε συζητήσεις και με άλλες χώρες για πιθανές πωλήσεις. Υπενθυμίζουμε ότι στην πιθανή πώληση των F-16 στην Τουρκία, όπως κατατέθηκε στο Κογκρέσο για έγκριση, περιλαμβάνεται και η πιθανή πώληση 168 IVEWS εκ των οποίων 40 στα νέα F-16, 118 για F-16 υπό αναβάθμιση (79 για τα αεροσκάφη και 39 εφεδρικά) και 10 εφεδρικά. Το AN/ALQ-257 IVEWS είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ειδικά σχεδιασμένο για τα F-16 Viper. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021 δοκιμάστηκε με επιτυχία το AN/ALQ-257 IVEWS σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper. Όπως ανακοίνωσε η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Στη διάρκεια των δοκιμών το AN/ALQ-257 IVEWS εντόπισε και αναγνώρισε με επιτυχία σειρά προηγμένων απειλών, τις οποίες αντιμετώπισε με παρεμβολές, ενώ το SABR εντόπισε με επιτυχία αεροπορικούς και στόχους εδάφους.

Την ίδια στιγμή που εκκρεμεί το τελικό κόστος του νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας δεν έχει συμβασιοποιηθεί το σχετικό πρόγραμμα απόκτησης νέων όπλων για τα F-16 VIPER της Πολεμικής Αεροπορίας ενώ εκκρεμεί το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Block 50, τα οποία οδεύουν στην απαξίωση. Αγνοούνται επίσης τα νέας γενιάς αμερικανικά όπλα για τα F-16 και εύλογα μας δημιουργείται η απορία γιατί δεν στέλνει το ΓΕΑ και το ΥΠΕΘΑ μια επιστολή Price & Availability για τα κόστη και την αποδέσμευση των νέων όπλων για τα ελληνικά F-16.

Το άρθρο Υψηλό επιπρόσθετο κόστος στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας-Απαιτείται νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στο σημερινό άρθρο θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια αποτίμηση των δυνατοτήτων κρούσης και προσβολής στόχων εδάφους της Π.Α. και της ΤΗΚ. Όπως θα δούμε και παρακάτω από τις πληροφορίες που υπάρχουν σε ανοιχτές πηγές η κατάσταση είναι μάλλον καταθλιπτική για την ελληνική πλευρά λογω της πολυετούς αδράνειας και όχι μόνο.

Πριν όμως κάνουμε την αναφορά στο καθεαυτό οπλοστάσιο των όπλων που απαρτίζουν το οπλοστάσιο κρούσης της κάθε πλευράς, είναι επιβεβλημένο να δούμε ποιά είναι η αεροπορική ισχύς της κάθε πλευράς και πώς αυτή αναμένεται να διαμορφωθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι σήμερα.

Η Π.Α. έχει σήμερα στη δύναμή της περίπου περίπου 220 μαχητικά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων των τύπων F-16, Mirage 2000-5, Rafale και F-4E. Με τα όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι σήμερα, αναμένεται η απόσυρση όλων των λειτουργικών αλλά παλαιών F-4E στο άμεσο μέλλον ενώ μέχρι το τέλος του 2025 αναμένεται η ολοκλήρωση των παραδόσεων των 24 γαλλικών αεροσκαφών 4,5 γενιάς Rafale F3R. Παράλληλα συνεχίζεται, με ελαφρές καθυστερήσεις, η αναβάθμιση όλων των F-16C/D Block 52+/52+A στο επίπεδο Viper, η οποία αναμένεται να αποδώσει 83 αεροσκάφη. Τελευταία προσθήκη είναι τα 5^ης γενιάς αεροσκάφη F-35A, όπου η ελληνική πλευρά αποδέχθηκε τη LOA για την αγορά σε πρώτη φάση 20 αεροσκαφών του τύπου. Μια επιλογή που όμως δεν αναμένεται να αποδώσει κάποια αεροσκάφη πριν τις αρχές της δεκαετίας του 2030, λόγω των προβλημάτων ανάπτυξης της τελευταίας και πιο ολοκληρωμένης έκδοσης του αεροσκάφους, την οποία επιθυμεί να εντάξει στη φαρέτρα της η ελληνική πλευρά. Επίσης, το ΓΕΑ έχει εγκρίνει την αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50 στο επίπεδο Viper ώστε η πλειοψηφία των ελληνικών F-16 να ανήκουν στο τελευταίο και πιο σύγχρονο μοντέλο του αεροσκάφους με πλήρεις δικτυοκεντρικές ικανότητες και ραντάρ AESA, χώρις όμως να έχει υπογραφεί η αντίτοιχη σύμβαση μέχρι σήμερα.

Δυστυχώς, έχουν υπάρξει αναφορές από τα πλέον επίσημα χείλη για απόσυρση των F-16 Block30 και Mirage 2000-5 Mk2 τα επόμενα χρόνια στο όνομα της μείωσης της πολυτυπίας και του κόστους, και πώλησης αυτών σε τρίτες χώρες με την παράλληλη αγορά μερικών Rafale αλλά και των F-35. Μια κίνηση που αναμένεται να μειώσει εκτός της πολυτυπίας και την οροφή των αεροσκαφών με τις όποιες επιχειρησιακές συνέπειες μπορεί αυτή η κίνηση να επιφέρει.

Από την άλλη πλευρά του Αιγαίου η τουρκική Π.Α. διαθέτει σήμερα έναν στόλο από 254 μαχητικά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων των τύπων F-16 και F-4E. Οι τελευταίες κινήσεις είναι η υπογραφή του συμβολαίου για την απόκτηση 40 νέας κατασκευής F-16 Viper και την ταυτόχρονη αναβάθμιση άλλων 79 F-16C/D Block 50 και Block 52+A στο επίπεδο αυτό. Μία LOA ύψους 23 δις δολαρίων, που όπως θα δούμε και παρακάτω περιείχε εκατοντάδες όπλα για τα νέα αεροσκάφη, που όμως δεν είναι ακόμη γνωστό πόσα από τα όπλα αυτά συμπεριλαμβάνονται στο τελικό συμβόλαιο. Τα υπόλοιπα F-16 Block 40 και 50 έχουν ήδη αναβαθμιστεί στο επίπεδο CCIP.

Όπως έχει γίνει γνωστό τα εναπομείναντα F-16 Block 30/40/50 αναμένεται να αναβαθμιστούν στο επίπεδο Ozgur 2. Ένα τουρκίκης ανάπτυξης πρόγραμμα αναβάθμισης με κύριο συστατικό ένα επίσης τουρκικής ανάπτυξης ραντάρ AESA. Τέλος μετά την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα του F-35, υπό ανάπτυξη βρίσκεται το τουρκικό stealth αεροσκάφος KAAN το οποίο αναμένεται να μπει σε υπηρεσία τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα όμως η ΤΗΚ, διαθέτει και έναν συνεχώς αυξανόμενο στόλο οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών των τύπων Anka, Aksungur, Bayraktar και στο μέλλον Kizilema.

Επομένως, οι δύο αεροπορίες έχουν συγκρίσιμα επιχειρησιακά μεγέθη. Έχοντας αποτυπώσει παραπάνω τις τελευταίες εξελίξεις στον αεροπορικό στόλο των δύο αεροποριών μπορούμε να προχωρήσουμε και στη σύγκριση του οπλοστασίου τους.

Τα πιο σύγχρονα όπλα προσβολής που διαθέτει η Π.Α. είναι τα αμερικάνικα AGM-184A JSOW και οι γαλλικοί SCALP EG, περίπου 40 και 90 όπλα από το καθένα σύμφωνα με ανοιχτές πηγές. Ο AGM-184C JSOW είναι όπλο ανεμοπορίας υψηλής ακρίβειας με εμβέλεια 12-70 ν.μ. ανάλογα με το ύψος άφεσης, διαθέτει κεφαλή 500 λιβρών τύπου BROACH και καθοδήγηση GPS/INS με IIR στην τελική φάση πρόσκτησης του στόχου. Είναι το πιο πρόσφατο απόκτημα της Π.Α. και αποκτήθηκε το 2007 για τα νέα τότε F-16 Block 52+A. Ο SCALP EG είναι ένας πύραυλος πλεύσης έχει τα ίδια περίπου χαρακτηριστικά με τον JSOW αλλά η εμβέλεια είναι στα 300 χλμ λόγω ύπαρξης κινητήρα ώθησης. Αποκτήθηκαν σε δύο φάσεις το 2000 και 2003 και φέρονται από τα γαλλικά μαχητικά M-2000-5 και Rafale. Επίσης η Π.Α. διαθέτει μερικές δεκάδες όπλα του γαλλικού αντιπλοϊκού πυραύλου ΑΜ-39 Β2 οι οποίοι μετά την απόσυρση των Μ-2000 θα φέρονται από τα Rafale. Και κάπου εδώ τελειώνουν τα εξελιγμένα όπλα για τα ελληνικά γαλλικά μαχητικά.

Πέραν τούτων το οπλοστάσιο διαθέτει ακόμη τους πυραύλους anti-radar AGM-88B που φέρονται απο τα F-16 καθώς και 100 περίπου συλλογές JDAM για βόμβες γενικής χρήσης. Οι πιο σύγχρονες συλλογές καθοδήγησης λέιζερ είναι μερικές δεκάδες Paveway III και Enhanced Paveway II με διατρητικές βόμβες BLU-109 καθώς και μερικές δεκάδες πύραυλοι αέρος εδάφους Η/Ο-IIR καθοδήγησης AGM-65G. Όλα αυτά είναι όπλα επιχειρησιακής αξίας της δεκαετίας του 1990. Τέλος τα πιο σύγχρονα ατρακτίδια στοχοποίησης είναι τα Litening II τα οποία φέρονται από τα F-4E ΡΙ2000. Τα τελευταία χρόνια έχει εγκριθεί η αγορά νέων όπλων και ατρακτιδίων σε μικρούς όμως πάλι αριθμούς λόγω κόστους, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει συμβασιοποιηθεί καμία αγορά.

Από την άλλη πλευρά του Αιγαίου τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα. Εκτός των AGM-184 JSOW και των AGM-88B η τουρκική Π.Α. διαθέτει ακόμη τον AGM-184Η με εμβέλεια πέρι τα 270 χλμ ως αντιστάθμισμα των ελληνικών SCALP EG. Διαθέτει επίσης συλλογές JDAM και Paveway, πυραύλους Η/Ο καθοδήγησης AGM-65G και διατρητικές βόμβες BLU-109. Όμως το πιο σημαντικό πλεονέκτημα είναι η εγχώρια παραγωγή πλήθους πυραύλων και συλλογών που δημιουργούν αυτονομία και τακτικό πλεονέκτημα στην τουρκική πλευρά.

Σήμερα είναι σε υπηρεσία οι SOM, πύραυλοι κρουζ με εμβέλεια 250 χλμ και σύστημα καθοδήγησης GPS/INS/TRN και στοχοποίησης IIR, το κιτ ανεμοπορίας KGK αντίστοιχο του JDAM, το κιτ καθοδήγησης GPS/INS HGK/LHGK για βόμβες γενικής χρήσης και ο αντιαρματικός πύραυλος ΜΑΜ. Παράλληλα είναι υπό ανάπτυξη o μίνι κρουζ πύραυλος Kemankes για UCAV, μια αερομεταφερόμενη έκδοση του αντιπλοϊκού πυραύλου Atmaca, νέες εκδόσεις του πύραυλου SOM με διπλή κεφαλή/ διατρητική και κατά πλοίων επιφανείας, οι διατριτικές βόμβες NEB και ΜΚΕ και τέλος ο πύραυλος αντιραντάρ ΑΚΒΑΒΑ ο οποίος θα αντικαταστήσει στο μέλλον τους αμερικάνικης κατασκευής AGM-88B.

Στη φαραωνικού επιπέδου και ύψους 23 δις δολαρίων LOA για τα F-16 Viper υπάρχει πρόβλεψη για την αγορά 864 GBU-39/B SDB, 96 AGM-88B & 96 AGM-88E AARGM, 1334 JDAM και 16 ατρακτιδίων AN/AAQ-33 Sniper ATP τα οποία θα συμπληρώσουν τα 30 ατρακτίδια Sniper που αγοράστηκαν με την αγορά των F-16 Block 50+A.

Εν κατακλείδι, η Π.Α. αντιμετωπίζει σοβαρό θέμα με τα όπλα αέρος εδάφους, πρώτον γιατί τα περισσότερα είναι τεχνολογίας και φιλοσοφίας τουλάχιστον 30 ετών, δεύτερον λόγω του μικρού αριθμού και τρίτον λόγω έλλειψης νέων παραγγελιών που θα διευρύνουν το απόθεμα από τη μία αλλά και θα εντάξουν νέας τεχνολογίας όπλα από την άλλη. Στην άλλη πλευρά βλέπουμε την τουρκική Π.Α. να προχωράει με αργά και σταθερά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση δημιουργώντας το απόθεμα αλλά και την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης με τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής όπλων. Αυτό το τελευταίο είναι ακρογωνιαίος λίθος για την επίτευξη αυτάρκειας και μεγάλης χρονικής διάρκειας επιχειρήσεων.

Το άρθρο Π.Α vs THK: Το οπλοστάσιο αέρος-εδάφους των δύο αεροπορικών δυνάμεων και χρήσιμα συμπεράσματα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Όπως αναφέραμε σε πρόσφατη ανάρτηση μας, κατά τη διάρκεια της φετινής έκθεσης αμυντικού υλικού ILA 2024 στο Βερολίνο, η ισραηλινή εταιρία IAI παρουσίασε μια αερομεταφερόμενη έκδοση του γνωστού βαλλιστικού πυραύλου LORA. Πρόκειται για άλλο ένα όπλο πυροβολικού, όπως το Rampage, το οποίο τροποποιήθηκε κατάλληλα ώστε να μπορεί να μεταφερθεί και να βληθεί από αεροσκάφη. Όπως φαίνεται στο βίντεο προώθησης της εταιρίας το όπλο μπορεί να μεταφερθεί από μαχητικά αεροσκάφη τύπου F-16 και F-15 αλλά και αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας P-8A. Το F-16, το οποίο έχει και άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον, μπορεί να μεταφέρει δύο όπλα στα εσωτερικά σημεία ανάρτησης οπλισμού των πτερύγων.

Το νέο αυτό όπλο προσφέρει τη δυνατότητα προσβολής στόχων μεγάλης αξίας βαθιά μέσα στην εχθρική ενδοχώρα με υπερηχητική ταχύτητα, πράγμα το οποίο το κάνει δύσκολα ανασχέσιμο, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η επιβιωσιμότητα του αεροσκάφους φορέα. Το Air LORA μετά την άφεση από το αεροσκάφος παίρνει ύψος και ακολουθεί βαλλιστική τροχιά με αποτέλεσμα να προσβάλει τον στόχο με πολύ μεγάλη γωνία προσβολής 60-90 μοίρες και με υπερηχητική ταχύτητα.

Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία το Air LORA μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο ως stand-alone όπλο με τα στοιχεία πτήσης φορτωμένα από πριν όσο και πλήρως διασυνδεδεμένο στο σύστημα αποστολής, αυτό το κάνει συμβατό με αεροσκάφη τόσο δυτικής όσο και ανατολικής προέλευσης. Επίσης, όντας διασυνδεδεμένο με το σύστημα αποστολής του αεροσκάφους έχει τη δυνατότητα να εμπλέξει «στόχους ευκαιρίας», δηλαδή υπάρχει η δυνατότητα να φορτωθούν τα στοιχεία βολής κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Διαθέτει υψηλή ικανότητα επιβίωσης με προηγμένο σύστημα πλοήγησης INS/GNSS και ισχυρές δυνατότητες anti-Jamming, επιτρέποντας τη λειτουργία 24/7 σε ακραίες καιρικές συνθήκες και πεδία μάχης με μεγάλη απαγόρευση πρόσβασης και υψηλών παρεμβολών. Το AIR LORA προσδίδει νέες επιθετικές ικανότητες, επιτρέποντας στα αεροσκάφη να παραμένουν σε ασφαλείς αποστάσεις, μη εκτεθειμένα στην αεράμυνα του εχθρού, ενώ επιτυγχάνουν χτυπήματα υψηλής ακρίβειας. Η ικανότητά του να προσαρμόζεται στις μεταβαλλόμενες τοποθεσίες στόχων και τα προηγμένα συστήματα καθοδήγησής του το καθιστούν ζωτικό πλεονέκτημα στις σύγχρονες αποστολές εναέριας προσβολής. Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι το όπλο είναι fire & forget και έχει αύτονομη καθοδήγηση προς το στόχο, με αποτέλεσμα μετά την άφεση το αεροσκάφος φορέας να απεμπλέκεται και είτε να επικεντρώνει την προσοχή του σε άλλους στόχους είτε να επιστρέφει στην βάση του.

Σύμφωνα με στοιχεία από την έκδοση εδάφους-εδάφους, το όπλο έχει μήκος 5,2 μέτρα, διάμετρο 624 χιλοστά και συνολικό βάρος περί τα 1600 κιλά από τα οποία περίπου τα 600 κιλά είναι η πολεμική κεφαλή. Το βλήμα μπορεί να φέρει τρεις διαφορετικές κεφαλές, εκτόνωσης θραυσμάτων, γενικής χρήσης και διατρητική ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα στην κάθε αποστολή και είδος στόχου. Το κυκλικό σφάλμα CEP είναι της τάξης των 10 μέτρων. Ο πυραυλοκινητήρας είναι μονού σταδίου στερεάς κατάστασης και προσδίδει στην έκδοση εδάφους-εδάφους βεληνεκές των 430 χιλιομέτρων. Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία, η λογική λέει ότι λόγω του ύψους άφεσης και της ταχύτητας του αεροσκάφους φορέα, η αερομεταφερόμενη έκδοση θα επιτυγχάνει ακόμη μεγαλύτερη εμβέλεια.

Το οπλοστάσιο προσβολής στόχων εδάφους της Π.Α. και ειδικά των F-16 είναι παρωχημένο για σύγχρονες επιχειρήσεις, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Η ισραηλινή βιομηχανία προσφέρει λύσεις σε προσιτό κόστος που μπορούν να θεωρηθούν ως game changer στις αποστολές αέρος-εδάφους. Επίσης, τα προϊόντα αυτά έχουν το πλεονέκτημα ότι έχουν ήδη ενσωματωθεί στα αεροσκάφη της IAF που είναι αμερικάνικης κατασκευής, όπως τα F-16, τα F-15 και τα F-35.  Ήδη έχει εγκριθεί από τη Βουλή η αγορά των συλλογών spice και των βλημάτων Rampage κάτι που όμως μέχρι σήμερα δεν έχει μετουσιωθεί σε παραγγελία. Θεωρούμε ότι το επόμενο σοβαρό εξοπλιστικό βήμα της Π.Α. πρέπει να είναι η αναβάθμιση του οπλοστασίου των μαχητικών αεροσκαφών ώστε να συμβαδίζει με τις σύγχρονες επιχειρήσεις και τις σύγχρονες απειλές. Το Air LORA είναι ένα από τα όπλα που θα μπορούσαν να ενταχθούν στο ελληνικό οπλοστάσιο αναβαθμίζοντας κατακόρυφα τις ικανότητες βαθιάς προσβολής της ελληνικής Π.Α.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Θα αποκτηθούν επιτέλους σοβαρά όπλα κρούσης για τα F-16; Η περίπτωση του Ισραηλινού LORA-Ένα game changer βλήμα για την ελληνική αποτροπή δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ανοικτό είναι το ενδεχόμενο να ζητήσει η τουρκική πλευρά αλλαγές στη συμφωνία με τις ΗΠΑ για την αγορά νέων μαχητικών αεροσκαφών F16 και κιτ εκσυγχρονισμού για τον υφιστάμενο στόλο της τουρκικής Αεροπορίας, σύμφωνα με το CNN Turk. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάθιου Μίλερ, ανακοίνωσε χτες, Πέμπτη, ότι η Τουρκία υπέγραψε την επιστολή προσφοράς και αποδοχής για την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η πώληση αυτή αποτελεί επένδυση στην ικανότητα κοινών επιχειρήσεων με το ΝΑΤΟ και θα υποστηρίξει τα συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών, της Τουρκίας και της συμμαχίας του ΝΑΤΟ». Επίσημη αντίδραση από την πλευρά του τουρκικού υπουργείου ‘Αμυνας δεν υπήρξε, απλώς πηγές του υπουργείου ερωτηθείσες χθες σχετικά απάντησαν ότι «η διαδικασία προμήθειας των F-16 Block-70 και των κιτ εκσυγχρονισμού και άλλων υλικών, πυρομαχικών και εξοπλισμού που θα αγοραστούν σύμφωνα με τις ανάγκες των Αεροπορικών μας Δυνάμεων συνεχίζεται θετικά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχουμε ανακοινώσει προηγουμένως».

Από χθες, οι ΗΠΑ κάνουν δηλώσεις σχετικά με τη διαδικασία και η ‘Αγκυρα στέλνει πιο προσεκτικά μηνύματα. Σημερινό ρεπορτάζ του CNN Turk επικαλείται «πηγές στην ‘Αγκυρα» για να επιβεβαιώσει ότι η Τουρκία έχει υπογράψει τις επιστολές αποδοχής και προσφοράς, «αλλά το μήνυμα είναι ότι ‘η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί για εμάς’». Η ανταποκρίτρια του τηλεοπτικού δικτύου στην ‘Αγκυρα ανέφερε ότι «οι επιστολές αποδοχής και προσφοράς διαμορφώθηκαν με βάση τον κατάλογο που είχε εκπονηθεί πιο πριν και ότι αφού τεθεί σε ισχύ, ο κατάλογος αυτός μπορεί να περιοριστεί. Με άλλα λόγια, ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές στον κατάλογο του πακέτου που θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για ένα σχέδιο που εκτείνεται μέχρι το 2040 και από αυτή την άποψη, αναφέρεται ότι οι ανάγκες θα αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου». Οι ίδιες τουρκικές πηγές φέρεται να είπαν ότι η Τουρκία συνεχίζει τις εργασίες με στόχο την παραγωγή του δικού της εγχώριου μαχητικό αεροσκάφους KAAN μέχρι το 2028, ενώ παράλληλα έχει εκφράσει ενδιαφέρον και για την αγορά ευρωπαϊκών μαχητικών πέμπτης γενιάς Eurofighter. Εξάλλου, όπως σημειώνεται στο ρεπορτάζ του CNN Turk, η Τουρκία παράγει πλέον το επίσης εγχώριας κατασκευής ελαφρύ μαχητικό Hurjet.

«Για το λόγο αυτό, η Τουρκία μπορεί να αλλάξει τον κατάλογο στο υπογεγραμμένο πακέτο και μπορεί να προβεί σε μειώσεις. Επί του παρόντος, το υπογεγραμμένο πακέτο περιλαμβάνει την αγορά 79 κιτ εκσυγχρονισμού, πυρομαχικών και 40 F-16, αλλά όπως είπα, η λίστα μπορεί να αλλάξει» επισημαίνει η ανταποκρίτρια του CNN Turk. Ένα άλλο θέμα που θέτει η ‘Αγκυρα στην Ουάσινγκτον είναι το πού θα γίνει η παραγωγή των F-16, με την Τουρκία να ζητάει τη συμμετοχή της τουρκικής ΤΑΙ, ωστόσο υπάρχουν περιορισμοί λόγω των εντατικών εργασιών για το KAAN στην τουρκική αεροπορική βιομηχανία. «Αυτά είναι ακόμη μεταξύ των θεμάτων που συζητούνται, αλλά η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του μήνα και η Τουρκία αναμένεται να ξεκινήσει την αγορά καταθέτοντας την πρώτη δόση. Εκτιμάται ότι τα πρώτα F-16 θα μπορούσαν να φτάσουν το νωρίτερο το 2028. Φαίνεται ότι το υπουργείο ‘Αμυνας θα προβεί σε δήλωση και θα μοιραστεί τις λεπτομέρειες τις επόμενες ημέρες» καταλήγει το ρεπορτάζ του CNN Turk. Σε ανάρτησή του χτες στο Χ, ο Αμερικανός πρέσβης στην ‘Αγκυρα, Τζέφρι Φλέικ, ανακοίνωσε ότι έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα προόδου για την πώληση νέων F-16 στην Τουρκία, χωρίς να έχει ανακοινωθεί οτιδήποτε από την τουρκική πλευρά.

«Ένα σημαντικό βήμα προόδου έγινε σήμερα για την απόκτηση από την Τουρκία τελευταίας γενιάς μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 και τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου στόλου F-16. Αυτό είναι καλό για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας και τη διαλειτουργικότητα του ΝΑΤΟ» ανέφερε στην ανάρτησή του ο Αμερικανός πρέσβης. Παράλληλα, από το Γραφείο Πολιτικών – Στρατιωτικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έγινε η εξής ανάρτηση: «Οι ΗΠΑ είναι υπερήφανες που ανακοινώνουν σήμερα ένα σημαντικό βήμα προόδου στην αγορά από την Τουρκία νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 – τα πιο προηγμένα F-16 που κατασκευάστηκαν ποτέ, που διατίθενται μόνο στους στενότερους συμμάχους και εταίρους. Αυτό είναι απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα της διαρκούς δέσμευσης των ΗΠΑ για εταιρική σχέση ασφαλείας με την Τουρκία».

Το άρθρο Η Τουρκία υπέγραψε την αγορά νέων μαχητικών F-16 Viper καθώς και τον εκσυγχρονισμό άλλων 79 μαχητικών δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.