Η Πολεμική Αεροπορία παρέλαβε σήμερα το 50ό μαχητικό αεροσκάφος F- 16V, στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού που υλοποιεί η Lockheed Martin σε συνεργασία με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ).

Η παράδοση αυτή επιβεβαιώνει την πρόοδο ενός από τα πλέον φιλόδοξα προγράμματα αναβάθμισης μαχητικών αεροσκαφών στην Ευρώπη. Η μετάβαση στην έκδοση Viper ενισχύει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας, επιτρέποντας στους χειριστές να εντοπίζουν, να παρακολουθούν και να αντιδρούν σε απειλές με μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια.

Οι δυνατότητες αυτές επιβεβαιώθηκαν πρόσφατα υπό πραγματικές συνθήκες κατά τη διεξαγωγή της άσκησης ΗΝΙΟΧΟΣ 2026 – μιας επιχείρησης σε περιβάλλον υψηλής έντασης με συμμετοχή πολλαπλών αεροσκαφών, όπου οι προηγμένοι αισθητήρες και τα συστήματα αποστολής υποστήριξαν την εκτέλεση σύνθετων αποστολών σε πλήρη συνεργασία με τις συμμαχικές δυνάμεις.

«Η παράδοση του 50ού F-16 Viper επιβεβαιώνει ότι μια προσπάθεια με ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις εξελίσσεται πλέον με σταθερό και επιταχυνόμενο ρυθμό, προσφέροντας ουσιαστικά οφέλη στις επιχειρησιακές δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας. Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στην ολοκλήρωση του προγράμματος με συνέπεια και υπευθυνότητα», δήλωσε ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της ΕΑΒ, Αλέξανδρος Διακόπουλος.

Το άρθρο Παραδόθηκε το 50ο εκσυγχρονισμένο F-16 Viper στη Πολεμική Αεροπορία δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική για τον σχεδιασμό της Πολεμικής Αεροπορίας, υπήρξε η ομιλία του Αρχηγού ΓΕΑ  Αντιπτέραρχου (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη στα πλαίσια της τελετής του εορτασμού του Αρχαγγέλου Μιχαήλ η οποία πραγματοποιήθηκε στη Σχολή Ικάρων. Ιδιαίτερα αποκαλυπτική για τον σχεδιασμό της Πολεμικής Αεροπορίας, υπήρξε η ομιλία του Αρχηγού ΓΕΑ Αντιπτέραρχου (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη στα πλαίσια της τελετής του εορτασμού του Αρχαγγέλου Μιχαήλ η οποία πραγματοποιήθηκε στη Σχολή Ικάρων. Σύμφωνα με τον Αρχηγό ΓΕΑ Αντιπτέραρχο (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη οι προτεραιότητες της Πολεμικής Αεροπορίας αφορούν τον εκσυγχρονισμό των F-16 Block 50 στο επίπεδο VIPER, τη διερεύνηση η πρόσκτησης νέων μεταγωγικών αεροσκαφών και νέων ελικοπτέρων έρευνας – διάσωσης, τη μαζική εγκατάσταση LINK 16, τη προμήθεια νέων ραντάρ αεράμυνας καθώς και της μαζικότερης ανανέωσης του οπλοστασίου της από συστάσεως της.

Παρατίθεται η Ημερήσια Διαταγή του Αρχηγού ΓΕΑ  Αντιπτέραρχου (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη

Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί, Μαθητές των Παραγωγικών Σχολών, Σμηνίτες και Πολιτικό Προσωπικό, Με σεβασμό και μεγάλη χαρά, τιμούμε σήμερα τον Ταξιάρχη και προστάτη μας, Αρχάγγελο Μιχαήλ, μια ημέρα γιορτής για την Πολεμική Αεροπορία και όλους εμάς που υπηρετούμε σε αυτή, μία ημέρα που αποτελεί ύμνο στο φρόνημα, στο καθήκον και στην αφοσίωση, που διαχρονικά χαρακτηρίζουν όλους εκείνους που φόρεσαν και φορούν την τιμημένη στολή του Αεροπόρου. Από τους πρωτοπόρους των φτερών του Αιγαίου, έως τα πληρώματα των σύγχρονων μαχητικών, η Πολεμική Αεροπορία στέκεται φύλακας του ουρανού, εγγυητής της ειρήνης και της εθνικής κυριαρχίας, προασπιστής των αξιών και των ιδανικών της Πατρίδας. Ταυτόχρονα όμως, η σημερινή ημέρα, αποτελεί και ημέρα μνήμης και τιμής για όλους όσοι θυσιάστηκαν υπέρ πατρίδας, κατά την εκτέλεση του καθήκοντος. Μας εμπνέουν, τους τιμούμε, δεν τους ξεχνάμε. Είναι η δική τους θυσία που μας επιτρέπει σήμερα να στεκόμαστε εδώ και να γιορτάζουμε ελεύθερα. Δυστυχώς, το δέντρο της ελευθερίας και της ασφάλειας της πατρίδας ποτίζεται και θρέφεται από το αίμα των ηρώων της.

Ζούμε σε μια ασταθή και ταραγμένη περιοχή όπου οι εξελίξεις είναι τέτοιες που δεν επιτρέπουν τον εφησυχασμό. Η παρουσία υβριδικών απειλών, αλλά και απειλών που αναφύονται από τη χρήση νέων τεχνολογιών, έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο, εντός του οποίου καλούμαστε να προσαρμοστούμε, να εξελιχθούμε, να αλλάξουμε και να αναλάβουμε δράση για να βαδίσουμε προς τη νέα εποχή, διατηρώντας πάντοτε αξιόμαχη την Πολεμική μας Αεροπορία. Για να γίνουν αυτά πραγματικότητα, απαιτούνται γενναίες τομές, με τόλμη, που θα λαμβάνουν υπόψη τις νέες παραμέτρους σε όλους τους τομείς, με ρεαλισμό και ορθολογισμό. Δρώντας σε ένα απολύτως ρευστό περιβάλλον, σχεδιάζουμε, προγραμματίζουμε, και υλοποιούμε στόχους, με απώτερο σκοπό να είμαστε πρωταγωνιστές και όχι απλά παρατηρητές των γεγονότων και των καταστάσεων.

Η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται σήμερα σε πορεία ανανέωσης και μετασχηματισμού, προσαρμοζόμενη στις απαιτήσεις του συνεχώς μεταβαλλόμενου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Στην παρούσα φάση σε εξέλιξη βρίσκεται ένα άνευ προηγουμένου πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, αναβάθμισης και ομογενοποίησης του στόλου των μαχητικών μας Α/Φ με ιδιαίτερα γοργούς ρυθμούς ώστε να υποστηρίζουμε, ότι ίσως ζούμε την περίοδο με τη μαζικότερη ανανέωση του οπλοστασίου της από συστάσεως της. Ταυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια, αποτελεί στρατηγική επιλογή η επένδυση στην καινοτομία. Εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που μας παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία και το ικανότατο προσωπικό μας έχουμε επιτύχει πολλά με τις δικές μας δυνατότητες και πόρους.

Η προμήθεια των Α/Φ RAFALE και το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Α/Φ F-16BLK52+/ADV, αλλά και προσεχώς των F16BLK50 στην έκδοση VIPER, είναι μόνο η αρχή. H συμμετοχή στο πρόγραμμα των Α/Φ F-35 αποτελεί καθοριστικό ορόσημο, που μεταβάλλει το επιχειρησιακό και γεωπολιτικό τοπίο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η έλευση του νέου αυτού μαχητικού το 2030 θα αποτελέσει πραγματικό άλμα στο μέλλον και αναμένεται να συμβάλλει και στη γενικότερη αλλαγή φιλοσοφίας στην Πολεμική Αεροπορία. Πρόκειται για ένα απόκτημα που θα αναβαθμίσει την αποτρεπτική μας ισχύ, θα ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου συμμάχου και σταθεροποιητικού παράγοντα και θα ανοίξει δρόμους για συνεργασίες υψηλής τεχνολογίας και κοινές επιχειρησιακές δομές με φίλιες και συμμαχικές δυνάμεις. Επιπρόσθετα, οι δυνατότητες στον τομέα της καινοτομίας και της έρευνας πολλαπλασιάζονται.

Η Πολεμική Αεροπορία θα είναι σε θέση να αναγνωρίζει και να ενσωματώνει σύγχρονες αρχιτεκτονικές μάχης που αλλάζουν τον τρόπο διεξαγωγής επιχειρήσεων όπως αυτή της Collaborative Combat Aircraft (CCA) και Loyal Wingman Concept, όπου πολλαπλές πλατφόρμες — manned and unmanned — λειτουργούν συντονισμένα ως ενιαίο, διασυνδεδεμένο σύστημα μάχης, γεγονός που δεικνύει ότι η Πολεμική Αεροπορία θα συνεχίσει να επενδύει συστηματικά στην καινοτομία ως μοχλό επιχειρησιακής υπεροχής. Οι νέες αυτές αρχιτεκτονικές, με πολλαπλά οφέλη στην αποτελεσματικότητα της αποστολής και την επιβιωσιμότητα των φίλιων δυνάμεων, θα αναδείξουν τον Αεροπόρο του μέλλοντος ως ηγέτη ενός δικτυωμένου, έξυπνου και δυναμικού επιχειρησιακού συστήματος.

Ωστόσο η αλλαγή της Πολεμικής Αεροπορίας δεν εξαντλείται στα μαχητικά αεροσκάφη και μόνον. Η ανανέωση των μέσων μας είναι συνολική. Με κριτήριο την επαύξηση των επιχειρησιακών μας δυνατοτήτων στον τομέα των τακτικών μεταφορών και την περιστολή του λειτουργικού κόστους, αποτελεί καθημερινή προσπάθεια η αύξηση της διαθεσιμότητας των μεταφορικών Α/Φ, ενώ παράλληλα διερευνάται η πρόσκτηση νέων Α/Φ ώστε να καλύψουν τις ανάγκες της ΠΑ. Παράλληλα εξετάζεται και η ανανέωση των εναέριων μέσων έρευνας και διάσωσης, σ΄ έναν τομέα ιδιαίτερα ευαίσθητο για τα εθνικά μας συμφέροντα στον χώρο του Αιγαίου Πελάγους.

Η ενσωμάτωση LINK-16 στο σύνολο των μέσων της ΠΑ, καθώς και η αναβάθμιση των ασύρματων επικοινωνιών με την ενσωμάτωση νέων κρυπτοσυσκευών, είναι αναμφίβολα στις προτεραιότητές μας, όπως και η αντικατάσταση του συνόλου των παλαιών ασυρμάτων που χρησιμοποιούν το παρωχημένο Νατοϊκό πρότυπο HQ II, με αντίστοιχους που θα λειτουργούν με το νέο πρότυπο SATURN. Παράλληλα η σχεδίαση και κατασκευή, από το ΕΤΗΜ, ενός σύγχρονου Μεταφερόμενου Σταθμού Επικοινωνιών, που υποστηρίζει, πέραν των συνηθισμένων δικτύων Διοίκησης και Ελέγχου, διασύνδεση σε δίκτυο Link16 και στο δίκτυο Αεράμυνας καθώς και σύγχρονους ασύρματους UHF, προσφέρει μεγάλη ευελιξία και επιβιωσιμότητα στην περίοδο των επιχειρήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της αεράμυνας απέναντι σε σύγχρονες απειλές, έχει δρομολογηθεί η προμήθεια νέων RADAR έγκαιρης προειδοποίησης. Με την υπόψη προμήθεια θα αναβαθμιστούν οι δυνατότητες για έγκαιρη αποκάλυψη εναέριων απειλών με χαμηλό RCS, καθώς και βαλλιστικών πυραύλων. Οι δυνατότητες αεράμυνας θα αναβαθμιστούν περαιτέρω, εάν συνυπολογίσουμε τον σχεδιασμό για τη μελλοντική προμήθεια επιπλέον αντιαεροπορικών/αντιπυραυλικών συστημάτων στο πλαίσιο του Ενοποιημένου Συστήματος Αεράμυνας.

Η όποια όμως ενέργεια αναβάθμισης και ανανέωσης των μέσων μας θα παραμείνει γράμμα κενό, εάν δεν επενδύσουμε και δεν αναβαθμίσουμε τις υποδομές, τις διαδικασίες και τα προγράμματα εκπαίδευσης που διαθέτουμε. Ως εκ τούτου αναβάθμιση συντελείται στην εκπαίδευση στις Παραγωγικές μας Σχολές, τους χώρους όπου διαπλάθονται και εκπαιδεύονται τα νέα στελέχη και οι μελλοντικοί ηγήτορες της Πολεμικής Αεροπορίας. Παράλληλα, έχοντας πλήρη επίγνωση του μεγέθους των θυσιών που κάνει και θα συνεχίσει να κάνει ο Ελληνικός λαός για να υλοποιηθεί όλο αυτό το φιλόδοξο, μα τόσο αναγκαίο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, επενδύσαμε ουσιαστικά στην ανάπτυξη και στην καινοτομία.

Τρανταχτά παραδείγματα αποτελούν το Διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο στην 120ΠΕΑ το οποίο έχει λάβει την πιστοποίηση ως Νατοϊκού κέντρου εκπαίδευσης στο πλαίσιο του NATO Flight Training Europe (NFTE) και η εξέλιξη της Μοίρας Επιχειρησιακής Συνθετικής Εκπαίδευσης (ΜΕΣΕ). Το Διεθνές Κέντρο, έχει γίνει αποδέκτης πληθώρας αιτημάτων ενδιαφέροντος χωρών για την πτητική εκπαίδευση. Τα εν λόγω αιτήματα εξετάζονται στο πλαίσιο των υφιστάμενων δυνατοτήτων και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι εκτός από τους Ιταλούς, Γερμανούς και έναν Κροάτη πιλότο, σύντομα θα εκπαιδεύσουμε χειριστές και από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σερβία και τη Φινλανδία. Τέτοιου τύπου συνεργασίες, θα αποφέρουν ένα πολύ σημαντικό οικονομικό όφελος για τη χώρα και θα συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη του Κέντρου.

Παράλληλα στοχεύουμε στην ολοκλήρωση ενός δικτύου προσομοιωτών εικονικής πραγματικότητας στις πτέρυγες Μάχης, με φορέα τη ΜΕΣΕ, η οποία συνδυαστικά με την ανάπτυξη δικτύου συνθετικής εκπαίδευσης και διασύνδεσης με το δίκτυο Αεράμυνας θα διασφαλίζει τη διαρκή προσαρμογή στις σύγχρονες απαιτήσεις εκπαίδευσης και θα διευκολύνει την απομακρυσμένη συνεργασία, μειώνοντας δραστικά το κόστος εκπαίδευσης και την ανάγκη μετακίνησης.

Την ίδια στιγμή όμως εργαζόμαστε για μια Αεροπορία εξωστρεφή και πρωταγωνίστρια σε διεθνές επίπεδο, η οποία καθιερώνεται στη συνείδηση φίλων και συμμάχων ως ένας αξιόπιστος και σταθερός εταίρος. Η εξωστρέφεια απευθύνεται και στο εσωτερικό της χώρας προγραμματίζοντας δράσεις που απώτερο σκοπό έχουν να μας φέρουν κοντά στο κοινωνικό σύνολο, που σιωπηρά υπηρετούμε για να μας γνωρίσουν καλύτερα οι Έλληνες πολίτες και ιδιαίτερα οι νέοι μας. Στο πλαίσιο αυτών των δράσεων, υλοποιείται πρόγραμμα επισκέψεων σε διάφορους δήμους της χώρας μας, όπου η νεολαία μας έχει την ευκαιρία να ζήσει την εμπειρία της πτήσης σε προσομοιωτές και να ενημερωθεί για το έργο μας στοχεύοντας έτσι στην καλλιέργεια της αεροπορικής ιδέας και συνεπακόλουθα στην προσέλκυσή τους στις παραγωγικές μας σχολές. Παράλληλα υλοποιούνται πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην ανάδειξη των συμμαχικών σχέσεων αλλά και στην αναβίωση Ιστορικών γεγονότων όπως είναι η εκδήλωση που έλαβε χώρα πρόσφατα για την «Κοινή πορεία στους Ουρανούς της Ερήμου – Τιμώντας την Ελληνική και Βρετανική Πολεμική Αεροπορία».

Ο Αεροπόρος δεν είναι μόνο φρουρός του ουρανού, είναι παρών δίπλα στον συνάνθρωπο, σε κάθε στιγμή κρίσης και ελπίδας. Με συνέπεια και διακριτικότητα, συνδράμει όπου υπάρχει ανάγκη: στην αεροδιακομιδή ασθενών, στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, στη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας, στην έρευνα και διάσωση, στην αεροπυρόσβεση αλλά και σε δράσεις αλληλεγγύης, εκπαίδευσης και πολιτισμού με μετρήσιμα αποτελέσματα σχετικά με την ανθρώπινη ζωή. Το μέγεθος του ζήλου και της αυταπάρνησης που επιδεικνύουν τα στελέχη μας κατά την εκτέλεση των αποστολών προς όφελος του κοινωνικού συνόλου, ξεπερνώντας πολλές φορές και το όριο του ανθρωπίνως δυνατού, αποδεικνύεται από τον φόρο αίματος που έχουμε πληρώσει, από τη θυσία πολλών νέων και γενναίων, στον αέρα και στο έδαφος. Όλοι αυτοί αξίζουν τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη μας.

Όμως, όλα όσα προαναφέρθηκαν δεν θα είχαν επιτευχθεί χωρίς την καταλυτική συμβολή των στελεχών μας, κάθε ειδικότητας, που εργάζονται άοκνα, πολλές φορές υπό δύσκολες συνθήκες, με προσωπικές θυσίες και
στερήσεις. Κάθε πτήση, κάθε υπηρεσία, κάθε επιτυχής αποστολή αποτελεί συνέχεια της ίδιας αλυσίδας τιμής και θυσίας που σφυρηλάτησαν οι πρωτοπόροι του παρελθόντος, έως τους σύγχρονους φρουρούς των αιθέρων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε για να ανταποδώσουμε την προσφορά του προσωπικού μας είναι να σχεδιάσουμε δράσεις και πρωτοβουλίες υπέρ της μέριμνας αυτού.

Πρωταρχικό μας στόχο αποτελεί η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Ξεκινώντας από τις εγκαταστάσεις των Παραγωγικών Σχολών και πέραν του οικιστικού προγράμματος που έχει καταρτιστεί από το ΥΠΕΘΑ, έχει ξεκινήσει ένα φιλόδοξο σχέδιο στο επίπεδο της Πολεμικής Αεροπορίας από τον προϋπολογισμό της, για την ανακούφιση και άμβλυνση του στεγαστικού προβλήματος, με την κατασκευή νέων οικημάτων ανά την Ελλάδα και τη βελτίωση των υπαρχόντων υποδομών. Στο ίδιο πλαίσιο σε εξέλιξη βρίσκεται ένα σημαντικό πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών και του εξοπλισμού του 251ΓΝΑ, που περιλαμβάνει την προμήθεια ιατρικών μηχανημάτων τελευταίας τεχνολογίας.

Η ένταξη σύγχρονων πλατφορμών, η ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, η υιοθέτηση συνεργατικών αρχιτεκτονικών μάχης και η ισχυρή κοινωνική παρουσία αποτελούν πολύπλευρη στρατηγική. Με όραμα, ευθύνη και ομαδικό πνεύμα, προετοιμάζουμε την Πολεμική Αεροπορία για τις προκλήσεις του μέλλοντος, διασφαλίζοντας ότι ο οργανισμός μας αποτελεί από τις πλέον ισχυρές και αναγνωρίσιμες Αεροπορίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Εξοχότατε Πρόεδρε,

Η Πολεμική Αεροπορία αποτελεί μια σταθερή και καταλυτική συνιστώσα της εθνικής μας ισχύος, ικανή να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του ελληνικού λαού και στις προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η πατρίδα μας. Σας διαβεβαιώνω για το αξιόμαχο, το υψηλό φρόνημα και την ετοιμότητα των στελεχών μας, το οποίο εργάζεται καθημερινά με φιλότιμο, αυταπάρνηση και αφοσίωση. Οποτεδήποτε απαιτηθεί, σε οποιαδήποτε περίσταση ή πρόκληση ανακύψει είμαστε καθόλα έτοιμοι να ανταπεξέλθουμε, προκειμένου να προασπίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και τα εθνικά μας συμφέροντα.

Άνδρες και γυναίκες της Πολεμικής Αεροπορίας

«Η Πολεμική Αεροπορία γράφει Ιστορία με τις επιδόσεις και τη Μαχητική της Ισχύ». Η ισχύς της αυτή δεν μετριέται μόνο με αεροσκάφη ή συστήματα, αλλά κυρίως με το φρόνημα, την εκπαίδευση και την ψυχή σας.
Σε εσάς, τους άνδρες και τις γυναίκες που υπηρετείτε με ευσυνειδησία και αίσθημα αποστολής, ανήκει κάθε δόξα, κάθε επιτυχία, κάθε προοπτική του αύριο.

Σας συγχαίρω και σας ευχαριστώ για το έργο, τις προσπάθειές σας, τις θυσίες που κάνετε καθημερινά εσείς και οι οικογένειές σας και την έως τώρα προσφορά σας και σας καλώ να συνεχίσετε να εργάζεστε όλοι μαζί με τον ίδιο ζήλο και αίσθημα ευθύνης, ως ομάδα. Να θυμάστε πάντα ότι βασιζόμαστε στις γερές βάσεις και τα διδάγματα του παρελθόντος και οραματιζόμαστε ένα λαμπρό μέλλον, για μια Πολεμική Αεροπορία σύγχρονη, καινοτόμο και ισχυρή.

Με τα βλέμματα στραμμένα ψηλά, εκεί όπου κυματίζει η γαλανόλευκη, ας θυμόμαστε πάντα ότι: Η Πολεμική Αεροπορία δεν είναι απλώς όπλο – είναι Ιδέα, είναι Χρέος, είναι Ελλάδα.

ΖΗΤΩ ΤΟ ΕΘΝΟΣ!
ΖΗΤΩ Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ!
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!

Το άρθρο Ο εξοπλιστικός σχεδιασμός της Πολεμικής Αεροπορίας στο επίκεντρο: Μαζική χρήση Link-16, νέα ραντάρ αεράμυνας και πολλά ακόμη, η αποκαλυπτική ομιλία του Αρχηγού ΓΕΑ δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Θετικές είναι οι εξελίξεις που καταγράφονται αναφορικά με την ενίσχυση του οπλοστασίου των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας με νέα όπλα κρούσης. Στη κατεύθυνση αυτή η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) Νίκος Δένδιας αποφάσισε στα πλαίσια της στρατιωτικής παρέλασης της 28^ης Οκτωβρίου, τη προβολή των ισραηλινών όπλων SPICE 1000 και 2000 της ισραηλινής Rafael καθώς και των πυραύλων αέρος – εδάφους μεγάλου βεληνεκούς Rampage της ισραηλινής IAI. Πρόκειται φυσικά για μια απόφαση με σκοπό να αναδειχθούν οι νέες δυνατότητες κρούσης (αέρος – εδάφους) των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας και κυρίως των F-16 Viper. Από την άλλη μεριά οφείλουμε να επισημάνουμε πως πρόκειται για ένα πρόγραμμα πιστοποίησης και ολοκλήρωσης των όπλων στα μαχητικά που βρίσκεται πρώιμο στάδιο.

Τη διαδικασία πιστοποίησης και ολοκλήρωσης των όπλων έχει αναλάβει το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων (ΕΤΗΜ) το οποίο διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς. Ακολούθως οι σχετικές διαδικασίες πιστοποίησης θα περατωθούν με τελικό στάδιο την Εθνική Στρατιωτική Αρχή Αξιοπλοΐας ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Οι σχετικές συμβάσεις προμήθειας των ισραηλινών όπλων κρούσης (αέρος – εδάφους) των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας υπογράφτηκαν το 2022 μέσα σε συνθήκες απόλυτης μυστικότητας. Είχε προηγηθεί η έγκριση των προγραμμάτων από την αρμόδια επιτροπή εξοπλιστικών συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων τον Οκτώβριο του 2021 και το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας. Η απόφαση για την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων κρούσης των F-16 κρίθηκε ως αδήριτη ανάγκη μετά την ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Δίχως καμία αμφιβολία τα νέα ισραηλινής προέλευσης οπλικά συστήματα προσδίδουν σημαντικές ικανότητες στον τομέα της κρούσης δεδομένου ότι θα διαθέτουν όπλα (το προσεχές χρονικό διάστημα) με δυνατότητες άφεσης από ασφαλείς αποστάσεις και με μεγάλη ακρίβεια.

Στη κατεύθυνση αυτή οφείλουν να δρομολογηθούν άμεσα εξελίξεις και προς τη κατεύθυνση σύγχρονων ατρακτιδίων στόχευσης και ναυτιλίας με γνώμονα πως τα υφιστάμενα Lantirn είναι παρωχημένα συστήματα. Το ατρακτίδιο LANTIRN είναι αμερικανικής προέλευσης και αποτελείται από το ατρακτίδιο ναυτιλίας AN/AAQ-13 και το ατρακτίδιο στοχεύσεως AN/AAQ-14. Δεδομένης της παλαιότητας των αμερικανικών ατρακτιδίων, επιβάλλεται η άμεση απόκτηση σύγχρονων ατρακτιδίων στόχευσης και ναυτιλίας με επικρατέστερη επιλογή το Sniper ATP.

Η απόφαση να προβληθούν τα νέας γενιάς όπλα των F-16 στη στρατιωτική παρέλαση της 28^ης Οκτωβρίου (έστω και ως ομοιώματα ή ως «αδρανή» όπως αναφέρονται από τους Ιπταμένους της ΠΑ) είναι προς τη σωστή κατεύθυνση καθότι με εξαίρεση τη 335 Μοίρα των F-16 Block 52+ Advanced και τα όπλα AGM-154 JSOW και GBU-31 JDAM, ο υπόλοιπος στόλος των F-16 (Block 52+, Block 50 & Block 30) διέθετε παρωχημένες ικανότητες κρούσης από ασφαλείς αποστάσεις και με ακρίβεια (πρωταρχικά χερσαίας κρούσης και δευτερευόντως ναυτικής). Η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι του Έλληνα πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2020 σε ένα F-16 Block 52+ εξοπλισμένο με βλήματα AGM-65G Maverick…

Η εν εξελίξει προμήθεια των ισραηλινής προέλευσης όπλων κρούσης δεν απαλείφει την ανάγκη περαιτέρω διεύρυνσης του οπλοστασίου της ΠΑ και με αμερικανικής προέλευσης σύγχρονα όπλα κρούσης τόσο για τον στόλο των F-16 όσο και για τον στόλο των F-35. Ειδικά για τα τελευταία ήταν μεγάλο λάθος που στη σχετική LoA (Letter Of Acceptance) την οποία υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση δεν τέθηκε το θέμα των νέων όπλων και αποφασίστηκε η προμήθεια τους σε δεύτερο χρόνο. Συνεπώς, είναι μονόδρομος η αποστολή ενός επίσημου αιτήματος (LoR, Letter Of Request) προς την αμερικανική κυβέρνηση προκειμένου να αναφερθούν τιμές και διαθεσιμότητες των αμερικανικής προέλευσης όπλων κρούσης που ζητά το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας. Και τούτο διότι η εκάστοτε πλατφόρμα μεγιστοποιεί τα επιχειρησιακή οφέλη και την αποτροπή συνολικά μόνον όταν συνοδεύεται από τα κατάλληλα όπλα. Δεν είναι τυχαία η εμμονή της Τουρκικής Αεροπορίας στη προμήθεια των Eurofighter που εξοπλίζονται με τους πυραύλους Meteor ούτε η επιμονή της Τουρκικής Αεροπορίας στον εξοπλισμό των τουρκικών μαχητικών με εγχώριας ανάπτυξης όπλα κρούσης.

SPICE 1000 & SPICE 2000

Εδώ και 20 περίπου χρόνια παγιώθηκε η ιδέα της τοποθέτησης μηχανισμού πτερύγων και συστημάτων καθοδήγησης INS/GPS σε συμβατικές βόμβες προκειμένου να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσβάλουν σταθερούς στόχους, ανεμοπορώντας σε σαφώς μεγαλύτερες αποστάσεις σε σχέση με τις βόμβες κατεύθυνσης λέιζερ και κατόπιν και αυτές που αξιοποιούν καθοδήγηση INS/GPS (JDAM) και που κατάργησαν την ανάγκη κατάδειξης του στόχου. Το σημαντικότερο μειονέκτημα αυτών των καθοδηγούμενων βομβών, όπως και των συμβατικών που αντικατέστησαν, είναι ότι η οριζόντια απόσταση που διανύουν μετά την άφεση τους, είναι ανάλογη του ύψους που πετά το αεροπλάνο που τις μεταφέρει. Είναι μειονέκτημα γιατί το εκθέτει στην εχθρική αντιαεροπορική άμυνα. Η ακτίνα μίας JDAM για παράδειγμα, μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 28 χιλιόμετρα, υπό την προϋπόθεση ότι η άφεσή της θα πρέπει να γίνει από ύψος πολύ μεγαλύτερο των 30.000 ποδών.  

Μία απόπειρα που έγινε για την αναβάθμιση του κιτ JDAM, έτσι ώστε να φέρει και πτυσσόμενες πτέρυγες προκειμένου να δώσει σε συμβατικές βόμβες χαρακτηριστικά ανεμοπορούντος όπλου (JDAM-ER/ Extended Range)), τελικά δεν προχώρησε. Μόνο η κυβέρνηση της Αυστραλίας, που μάλιστα συμμετείχε στο πρόγραμμα ανάπτυξης του εν λόγω κιτ, το αγόρασε. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν αγόρασαν ποτέ το κιτ JDAM-ER γιατί μπορούσε να προσαρμοστεί μόνο σε βόμβες των 500 λιβρών, αυξάνοντας την ακτίνα τους μέχρι τα 65 χιλιόμετρα. Και γιατί μπορούσε να πλήξει μόνο σταθερούς στόχους. Σημαντικότερος εκπρόσωπος των ανεμοπορούντων κατευθυνόμενων βομβών ακριβείας, είναι το ισραηλινό κιτ SPICE (Smart, Precise Impact, Cost-Effective). Αυτό επιβεβαιώνεται και από το ότι έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία σε σχέση με όλα τα αντίστοιχα δυτικά όπλα, περιλαμβανομένων και των αμερικανικών JDAM, παρά τη χαμηλότερη τιμή τους.

Το κιτ αυτό μετατρέπει τις απλές βόμβες 1000 (450 κιλά) και 2000 λιβρών (900 κιλά), σε όπλα stant-off με ακτίνα 60 τουλάχιστον χιλιομέτρων και ακρίβεια τριών μέτρων (CEP) για το SPICE 2000 (βόμβες MK-84, BLU-109, RAP-2000). Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ακτίνα για το κιτ SPICE 1000 (περί τα 120 χιλιόμετρα) που περιλαμβάνει και πτέρυγες και μπορεί να τοποθετηθεί σε συμβατικές βόμβες (MK-83, MPR1000, BLU-110, RAP-1000). To κιτ SPICE 2000 βάρους 150 κιλών σχεδόν διπλασιάζει το μήκος της βόμβας Mk.84 σε 4,2 μέτρα. Στο ρύγχος βρίσκονται τέσσερα σταθερά πτερύγια, εκτεπάσματος 60 εκατοστών.

Στο ουραίο τμήμα βρίσκονται τέσσερα τραπεζοειδή πτερύγια εκπετάσματος 1,2 μέτρων και πίσω τους υπάρχουν άλλα τέσσερα κινούμενα πτερύγια ελέγχου με εκπέτασμα 70 εκατοστών. Το SPICE 2000 πετά στη μέγιστη ακτίνα του με άφεση από μεγάλο ύψος (42.000 πόδια) και υψηλή υποηχητική ταχύτητα. Στο μικρότερο SPICE 1000, τα πτερύγια ρύγχους δεν υπάρχουν. Αντιθέτως έχουν τοποθετηθεί πτέρυγες που εκτείνονται επιτρέποντας μικρότερη γωνία κατολίσθησης και άρα μεγαλύτερη οριζόντια απόσταση από το σημείο άφεσης.

Το συγκρότημα ρύγχους του SPICE περιέχει μονάδα καθοδήγησης GPS/INS και ηλεκτροπτικό ερευνητή διπλής διαμόρφωσης, CCD και υπέρυθρης απεικόνισης (ΙR), αποδίδοντας ικανότητα προσβολής όλο το εικοσιτετράωρο. Το σύστημα καθοδήγησης επίσης χρησιμοποιεί αντιπαραβολή εικόνας (scene-matching guidance) για Αυτόνομη Πρόσκτηση Στόχου (ΑΤΑ). Στο πίσω τμήμα του όπλου υπάρχει υποδοχή (slot) για εισαγωγή εμπορικής κάρτας μνήμης (64ΜΒ), ίδια με αυτή που χρησιμοποιείται σε κοινές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές.

Το ουραίο συγκρότημα περιέχει τα ηλεκτρονικά καθοδήγησης, ελέγχου πτήσης και διασύνδεσης με το αεροσκάφος, την παροχή ισχύος, τους μηχανισμούς ενεργοποίησης πτερυγίων και την προαιρετική ζεύξη δεδομένων. Μετά την άφεση από το αεροσκάφος, το SPICE χρησιμοποιεί καθοδήγηση GPS/INS. Περί τα 17 χιλιόμετρα από τον στόχο ενεργοποιούνται οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες που αναζητούν τα τοπογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής του στόχου.

Η προαιρετική ψηφιακή ζεύξη δεδομένων επιτρέπει την παρέμβαση του πληρώματος στη στοχοποίηση. Στην περίπτωση αυτή όμως, απαιτείται η μεταφορά ατρακτιδίου ζεύξης δεδομένων στο μαχητικό-πλατφόρμα. Η συμβολογία καθοδήγησης του όπλου από τον χειριστή, παρουσιάζεται στο HUD. Για όλους αυτούς του λόγους η οικογένεια των κιτ SPICE έχει επιτύχει σημαντική εμπορική επιτυχία. Σημειώνεται πως η ΠΑ επιδιώκει από το 2010 τη προμήθεια των SPICE 1000 & SPICE 2000.

Πύραυλοι Rampage για τη Πολεμική Αεροπορία

To Rampage είναι πύραυλος αέρος – εδάφους. Πρόκειται για ρουκέτα πυροβολικού για την ακρίβεια που έχει τροποποιηθεί με ελάχιστες παρεμβάσεις, σε αερομεταφερόμενο πύραυλο. Ώς όπλο προέρχεται από τη ρουκέτα πυροβολικού που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος EXTRA (Extended Range Artillery). Η ρουκέτα αυτή μπορεί να εκτοξευτεί από διάφορους εκτοξευτές, έχει ακτίνα 150 χιλιομέτρων, πολεμική κεφαλή βάρους 120 κιλών και ακρίβεια προσβολής (CEP) 10 μέτρων. 

Εντάχθηκε σε υπηρεσία το 2016 και η κατασκευάστρια ΙΜΙ (Israel Military Industries), ανέπτυξε και μία αερομεταφερόμενη έκδοση του όπλου, αρχικά γνωστή ως MARS (Multi purpose Air launced Rocket system). Αφορμή για την ανάπτυξη του όπλου, στάθηκε η κατάρριψη ενός ισραηλινού F-16 από πύραυλο συστήματος ΑΑ τύπου S-200 της αεράμυνας της Συρίας τον Φεβρουάριο του 2018. Σε δεύτερο χρόνο στη διαδικασία ενεπλάκει και η Elbit Systems που έχει αναλάβει και την εμπορική προώθηση του ώς Rampage. 

H ακτίνα του Rampage εικάζεται ότι υπερβαίνει τα 150 χιλιόμετρα της ακτίνας της ρουκέτας του συστήματος EXTRA, αφού είναι αερομεταφερόμενο. Από την πλευρά της Elbit systems βέβαια, κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται. Πρόκειται για πύραυλο χαμηλού κόστους (για αυτό και πολλές πηγές επιμένουν να το κατατάσσουν στην κατηγορία των ρουκετών) με συστήματα καθοδήγησης INS (IMU – Inertial Measurement Unit) τεχνολογίας μικροηλεκτρομηχανικής (MEMS – Micrto Electro Mechanical Systems) και GPS με ενσωματωμένο σύστημα ADA εναντίον παρεμβολών. 

Η βασική φιλοσοφία επιχειρησιακής χρήσης του Rampage είναι καταστροφή της αεράμυνας ή στόχων του εχθρού, με τα μαχητικά που το εξαπολύουν να παραμένουν εκτός της ακτίνας των αντιαεροπορικών του πυραύλων. Πριν από την άφεση του Rampage, ο χειριστής του μαχητικού που το μεταφέρει, διοχετεύει τις συντεταγμένες του στόχου από τον υπολογιστή αποστολής, στο σύστημα καθοδήγησης του. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ΙΤΑ (Initial Transfer Alignment) και απαιτεί ελάχιστο χρόνο, συνήθως μικρότερο το ενός λεπτού. 

Αμέσως μετά την άφεση, ή την εκτόξευσή του από το μαχητικό, το Rampage που ανήκει στα όπλα φιλοσοφίας fire & forget, κατευθύνεται προς το στόχο. Η τροχιά του διαμορφώνεται ανάλογα με τη γωνία και την ταχύτητα με την θα πλήξει το στόχο. Επειδή δεν είναι βαλλιστικός πύραυλος και άρα η τροχιά του δεν είναι παραβολική, είναι δύσκολο, σε συνδυασμό με την υπερηχητική ταχύτητα πτήσης του, να εγκλωβιστεί και να καταστραφεί στον αέρα. Ακόμη και από σύγχρονα αντιπυραυλικά συστήματα. Η τακτική άφεσης – εκτόξευσης του Rampage, είναι σχεδόν ίδια με αυτές της εκτόξευσης πυραύλων αέρος – αέρος μέσης και μεγάλης ακτίνας (BVR). 

Όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα και το ύψος εκτόξευσης, τόσο μεγαλύτερη είναι και η απόσταση που θα καλύψει το Rampage. To μαχητικό που το μεταφέρει, μπαίνει σε ελαφρά άνοδο με πορεία προς το στόχο, με σκοπό να δώσει στο όπλο τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις βολής. Το Rampage έχει σχεδιαστεί για την καταστροφή σταθερών στόχων όπως εγκαταστάσεων αεροπορικών βάσεων (πύργος ελέγχου, καταφύγια αεροσκαφών και κέντρα επιχειρήσεων πολεμικών μοιρών), αποθηκών πυρομαχικών, αντιαεροπορικών συστοιχιών, κέντρων επικοινωνιών, μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος κ.ο.κ.

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης και της επιχειρησιακής του αξιολόγησης, το Rampage χρησιμοποιήθηκε και σε αποστολές καταστροφής επίγειων στόχων στη Συρία τον Απρίλιο του 2019, σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί από τους Ισραηλινούς. Η πληροφορία αυτή, μαζί με φωτογραφίες, δημοσιεύθηκε στο “Τhe Aviationist” (https://theaviationist.com/2019/04/24/lets-talk-about-the-israeli-rampage-stand-off-weapon-reportedly-used-in-combat-in-syria-for-the-first-time/).  

Υπό την προϋπόθεση ότι το πρόγραμμα θα εξελιχθεί κανονικά και χωρίς ιδιαίτερες καθυστερήσεις, η Πολεμική Αεροπορία θα είναι η πρώτη αεροπορική δύναμη που θα εντάξει στο οπλοστάσιό της το Rampage μετά την ισραηλινή. Η απόκτηση των όπλων ακριβείας κρούσης από ασφαλείς αποστάσεις και με μεγάλη ακρίβεια (SPICE και RAMPAGE) αποτελεί μια σημαντική ενίσχυση για τον αμυντικό σχεδιασμό. Διευρύνει το οπλοστάσιο των F-16 και το βελτιώνει καταλυτικά στις αποστολές κρούσης – βομβαρδισμού. Άλλωστε το αεροπορικό ισοζύγιο δεν διαμορφώνεται μόνον από τη ψυχρή αντιπαράθεση αριθμών και αεροσκαφών αλλά και από τα όπλα και τις δυνατότητες που φέρουν.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Τα νέα Ισραηλινά όπλα κρούσης των F-16-Σε εξέλιξη η διαδικασία και η διαμόρφωση των νέων επιχειρησιακών δεδομένων στο Αεροπορικό Ισοζύγιο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Κυριολεκτικά θεωρούμε και πιστεύουμε πως ο τίτλος του παρόντος άρθρου περιγράφει στο ακέραιο τη κατάσταση: «Κλειδί η διατήρηση των F-16 Block 50 και των F-16 Block 30 για τη διατήρηση των επιθυμητών οροφών μαχητικών συνδυαστικά με την απόκτηση νέων όπλων». Ως εκ τούτων, σε συνέχεια του άρθρου του Αναστάσιου Παπανδρέου θα επαναλάβουμε για μια ακόμη φορά πως η διατήρηση σε υπηρεσία τόσο των F-16 Block 50 και των F-16 Block 30 είναι μονόδρομος για την επίτευξη οροφών της τάξης των 200 μαχητικών από τη ΠΑ. Συνδυαστικά πάντα με την απόκτηση των ενδεδειγμένων όπλων τα μαχητικά μπορούν να αποτελέσουν μια ισχυρή δύναμη κρούσης παράλληλα με τα F-16 Viper της ΠΑ. Οι Ισραηλινοί ενδεχομένως και οι Ευρωπαίοι ή οι Αμερικανοί κάλλιστα μπορούν να προσφέρουν έξυπνες λύσεις για την ολοκλήρωση νέων όπλων κρούσης στα μαχητικά F-16 Block 50 και F-16 Block 30 της ΠΑ.

Τα ισραηλινά αερομεταφερόμενα όπλα που ήδη έχουν ενσωματωθεί στο F-16, καθιστούν το στόλο των ελληνικών μαχητικών του τύπου πολλαπλάσια αποτελεσματικό, ιδίως σε αποστολές αέρος – εδάφους και αέρος – επιφανείας, μεγάλων αποστάσεων. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, είναι κεφαλαιώδους σημασίας ο στόλος αυτός να εκσυγχρονιστεί στο σύνολό του (153 μονάδες). Υπάρχει όμως και ένας άλλος, εξίσου σημαντικός, λόγος που επιβάλλει τον εκσυγχρονισμό όχι μόνο των 38 παλιότερων Block 50, αλλά και των 32 Block 30. Που δεν είναι άλλος από το πως αντιμετωπίζουν οι ίδιοι οι Αμερικανοί το υπερπολύτιμο μονοκινητήριο μαχητικό. Τα αμερικανικά F-16 που θα παραμένουν σε υπηρεσία, είναι περισσότερα από 800 Block 40/42 και Block 50/52. Τα παλιότερα Block 25 θα αποσυρθούν. Κύριο χαρακτηριστικό της έκδοσης αυτής, το πρώτο αεροσκάφος της οποίας παραδόθηκε στην USAF το 1984, ήταν η αντικατάσταση του ραντάρ ΑΝ/APG-66 των παλαιότερων Block από το ΑΝ/ΑPG-68(V). Aξιοποιήθηκε αποκλειστικά και μόνο από την USAF και ήταν πανομοιότυπη με την έκδοση Block 30 που αποκτήθηκε από τις αεροπορικές δυνάμεις της Ελλάδας, του Ισραήλ, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Νοτίου Κορέας και του Ναυτικού των ΗΠΑ (Aggressor Squadrons). H μόνη αναβάθμιση που έχουν υποστεί τα ελληνικά Block 30, ήταν η απόκτηση (μέσω ενσωμάτωσης λογισμικού) ικανότητας βολής του ΑΙΜ-120C AMRAAM στα τέλη της δεκαετίας του ‘90.

Ενώ τα αμερικανικά Block 25 είχαν αναβαθμιστεί δομικά στο παρελθόν στο πλαίσιο προγράμματος Falcon UP, προκειμένου να επιτευχθεί το αρχικά σχεδιαζόμενο όριο ζωής των 8000 ωρών πτήσης (διαπιστώθηκε ότι στην πραγματικότητα έφτανε με ασφαλείς προϋποθέσεις μόλις μέχρι τις 5500 ώρες πτήσης!), τα ελληνικά Block 30 πέρα από Falcon UP, υπέστησαν και δεύτερη δομική αναβάθμιση στο πλαίσιο προγράμματος Falcon STAR (STructural Augmentation Roadmap). Δομικά επομένως έχουν έρθει σε επίπεδο ανώτερο (από πλευράς διαμόρφωσης…) σε σχέση με τα F-16 Block 50. Τα οποία θα χρειαστεί να αναβαθμιστούν δομικά πριν εκσυγχρονιστούν. Το DefenceReview.gr ήταν ο πρώτος αμυντικός ιστοχώρος που ανέδειξε την αναγκαιότητα εκσυγχρονισμού και των 32 Block 30 μαζί με τα Block 50, μέσω της αξιοποίησης των συστημάτων που θα προέλθουν από τον εκσυγχρονισμό των 83 (πλέον…) F-16C/D Block 52+ και Block 52+ Advanced. Με βάση τα παρακάτω δεδομένα:

1. Τα μαχητικά αυτά βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση και στη δεκαετία του 2000 είχαν αναβαθμιστεί και οι κινητήρες τους (F110 της GE). Μέσω της ομογενοποίησης τους με τα Block 50 θα αυξηθεί και η διαθεσιμότητά τους, ώς ένας τύπος μαχητικού πλέον….

2. Μέσω του παράλληλου εκσυγχρονισμού επιτυγχάνεται ομοιογένεια στόλου (με τα Block 50) με τεράστιες οικονομίες κλίμακας. Παράλληλα θα εξοικονομηθούν σημαντικά κονδύλια για την κάλυψη των αναγκών και των άλλων δύο Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και ειδικά του ΕΣ.

3. Το επιχειρησιακό όφελος θα είναι επίσης πολύ μεγάλο για την Πολεμική Αεροπορία από τη στιγμή που θα βρεθεί με επαρκή αριθμό μαχητικών στη διάθεσή της για σκοπούς εκπαίδευσης σε σενάρια αέρος – αέρος και αέρος – εδάφους/επιφανείας και αστυνόμευσης του FΙR Αθηνών.

4. Εκμετάλλευση όλων των όπλων, ήδη διαθέσιμων (JSOW, JDAM, Enhanced Paveway II, CBU-87, BLU-109, AIM-120C, IRIS-T) και μελλοντικών (Rampage, SPICE καθώς και άλλων όπλων ισραηλινής προέλευσης) με ταυτόχρονη δυνατότητα ασφαλούς επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο και ανταλλαγής δεδομένων (LINK 16), τόσο με τα ΑΣΕΠΕ, όσο και με τα μαχητικά Rafale F3R, F-16V, τα εκσυγχρονισμένα Block 50 και τα εκσυγχρονισμένα P-3H και τις Belharra FDI του Πολεμικού Ναυτικού.

Από τη στιγμή που η USAF αντιμετωπίζει με απόλυτο σεβασμό το F-16 και βασίζεται σε αυτό για να ανταπεξέλθει επιχειρησιακά μέχρι το 2050 (!), η Ελλάδα απλά δεν έχει την πολυτέλεια να πράξει τo αντίθετο. Το κόστος της αντικατάστασης των 32 F-16 Block 30 με F-35A, με βάση τα στοιχεία του πρόσφατου ελληνικού προγράμματος, θα ανέλθει σε 4 δισεκατομμύρια δολάρια. Το αντίστοιχο κόστος του εκσυγχρονισμού των 32 Block 30, δεν θα ξεπεράσει τα μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, οπότε είναι μικρότερο από το κόστος πρόσκτησης ισάριθμων F-35A… Το ίδιο ισχύει και για τη περίπτωση των 38 F-16 Block 50 το οποίο κοστολογείται στα 900 εκατομμύρια ευρώ για εκσυγχρονισμό στο επίπεδο Viper. Δυστυχώς, παρά τα όσα δήλωνε η Lockheed Martin περί της αξιοποιήσης απαρτίων από τα F-16 που θα εκσυγχρονιστούν στο επίπεδο Viper (Block 70), εντούτοις αποδεικνύεται πως κάτι τέτοιο είναι τεχνικά αδύνατο ή τουλάχιστον δεν φαίνεται τέτοια προοπτική.

Δυστυχώς, αντί της εξασφάλισης του μέλλοντος των F-16 Block 50 και F-16 Block 30 προτιμήθηκε η προμήθεια των F-35. Με άλλα λόγια, 70 μαχητικά κινδυνεύουν να απαξιωθούν τη στιγμή που έχουν πολλά να προσφέρουν στην ελληνική αποτροπή, ειδικά αν λάβουν τα κατάλληλα όπλα σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς ή τους Αμερικανούς. Αντί της εξασφάλισης του μέλλοντος των F-16 Block 50 και F-16 Block 30 προτιμήθηκε η προμήθεια των F-35 (20 αεροσκάφη). Με άλλα λόγια, 70 μαχητικά κινδυνεύουν να απαξιωθούν τη στιγμή που έχουν πολλά να προσφέρουν στην ελληνική αποτροπή, ειδικά αν λάβουν τα κατάλληλα όπλα σε συνεργασία με τους Ισραηλινούς ή τους Αμερικανούς. Για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται η άποψη που υποστηρίζει πως οπλικά συστήματα και πλατφόρμες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων οδηγούνται στην απαξίωση προκειμένου να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην απόκτηση νέων μέσων και οπλικών συστημάτων. Επαναλαμβάνουμε πως μια εναέρια πλατφόρμα εάν εξοπλίζεται με τα κατάλληλα όπλα κρούσης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στην ελληνική αποτροπή. Ειδικά εάν λάβουμε υπόψιν τα προγράμματα δομικής αναβάθμισης και την ικανότητα να υποστηρίζεται απρόσκοπτα. Το παράδειγμα της Ισραηλινής Αεροπορίας που αξιοποιεί F-16 με τα κατάλληλα όπλα είναι χαρακτηριστικό.

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Κλειδί η διατήρηση των F-16 Block.50 και Block.30 για τη διατήρηση των επιθυμητών οροφών μαχητικών συνδυαστικά με την απόκτηση νέων όπλων δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Στάση αναμονής τηρεί το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας αναφορικά με τη προμήθεια του νέου συστήματος αυτοπροστασίας για τα F-16 Viper. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ηγεσία της Πολεμικής Αεροπορίας έχει θέση ως βασικό προαπαιτούμενο το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας να είναι πλήρως δοκιμασμένο και πιστοποιημένο στα F-16 Viper. Επιπροσθέτως, οι επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας ζητούν πλήρη ικανότητα στον προγραμματισμό των απειλών εντός της βιβλιοθήκης απειλών του νέου συστήματος αυτοπροστασίας.

Είναι ευρέως γνωστό πως η βασική πρόκληση παραμένει η συνεργασία μεταξύ του ψηφιακού ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης και του αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου ASPIS II. Ως εκ τούτων, η Πολεμική Αεροπορία τηρεί στάση αναμονής έως ότου βρεθεί μια λύση δοκιμασμένη, αξιόπιστη και ολοκληρωμένη στα F-16 Viper. Στη κορυφή των προτιμήσεων του ΓΕΑ βρίσκεται το νέας γενιάς σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper τύπου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris καθώς και το σύστημα τύπου AN/ALQ-257 IVEWS προϊόν ανάπτυξης της Northrop Grumman επίσης για τα F-16 Viper.

Από πλευράς L3Harris προτείνεται το AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield. Το Viper Shield παρέχει προστασία από ηλεκτρονικές παρεμβολές, ενώ διαθέτει ικανότητα παραγωγής ηλεκτρονικών αντιμέτρων. Στο επίκεντρο του συστήματος βρίσκεται το σύστημα παρεμβολών DRFM (Digital Radio Frequency Memory : Ψηφιακή Μνήμη Ραδιοσυχνοτήτων). Στη βασικής του έκδοση το σύστημα είναι τοποθετημένο στην άτρακτο του αεροσκάφους και όχι σε κάποιο σταθμό ανάρτησης. Όπως αναφέρει η L3Harris το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους. Επίσης, σύμφωνα πάντα με την L3Harris, το Viper Shield λειτουργεί αρμόνικα και είναι απολύτως συμβατό με το ραντάρ AN/APG-83 SABR τεχνολογίας AESA των αεροσκαφών.

Μια ακόμη επιλογή από τη ΒAE Systems, είναι το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Storm EW (Electronic Warfare) για τα ελληνικά F-16 Viper. Σύμφωνα με την BAE Systems το Storm EW έχει σχεδιαστεί προκειμένου να παρέχει πλήρη κυριαρχία στο πεδίο μάχης. Το Storm EW συνδυάζει αμυντικές και επιθετικές τακτικές έτσι ώστε να παρέχει ολοκληρωμένες δυνατότητες προστασίας του φίλιου αεροσκάφους και προσβολής του εχθρικού. Στη βασική του δομή το σύστημα έχει μια ενιαία αρχιτεκτονική με δυνατότητα του χρήστη να το διαμορφώσει σύμφωνα με τις ανάγκες του.

Εκτός του ηλεκτρονικού πολέμου το Storm EW παρέχει και επίγνωση της τακτικής κατάστασης σε τόξο 360ο. Να σημειώσουμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η BAE Systems ενημερώνει επιτελείς της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) για συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα ελληνικά F-16 Viper. Στις 11 Μαΐου είχε προχωρήσει στην παρουσίαση του της τεχνολογίας DIGAR (Digital GPS Anti-Jamming Receiver) για ασφαλείς εναέριους δέκτες GPS για τα F-16. Το DIGAR παρέχει προστασία των αεροσκαφών από παρεμβολές στο σήμα GPS. Έτσι, παραμένει απρόσκοπτη η χρήση πυρομαχικών που βασίζονται στο GPS.

Να τονιστεί επίσης ότι εκτός της λύσης Storm EW υπάρχει και η λύση του AN/ALQ-257 IVEWS (Integrated Viper Electronic Warfare Suite) της Northrop Grumman, το οποίο βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για δοκιμές πιστοποίησης (έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη του 2022). Το AN/ALQ-257 IVEWS είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ειδικά σχεδιασμένο για τα F-16 Viper. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Μάλιστα, στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021, δοκιμάστηκε με επιτυχία σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper και, όπως ανακοίνωσε, η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Αξίζει να τονιστεί πως η Τουρκική Αεροπορία έχει επιλέξει ως νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας το AN/ALQ-257 IVEWS. Για όλες τις παραπάνω επιλογές το κόστος δεν είναι αμελητέο αφού κυμαίνεται μεταξύ 800 εκατομμυρίων ευρώ και 1.5 δισ ευρώ. Είναι επίσης γνωστό πως κανένα εξ αυτών δεν είναι πλήρως δοκιμασμένο και ολοκληρωμένο από πλευράς ενσωμάτωσης στο F-16 Viper.

Προκειμένου να υπάρχει μια εκτίμηση κόστους το παράδειγμα της Ταιβάν είναι ενδεικτικό. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Ταιβάν ανακοίνωσε ότι ενέκρινε κονδύλι ύψους $ 1,33 δισεκατομμυρίων για την προμήθεια 66 ολοκληρωμένων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris. Τα 66 συστήματα θα εγκατασταθούν σε ισάριθμα F-16 Viper νέας κατασκευής που έχει αγοράσει η χώρα. Υπενθυμίζουμε ότι εκτός της προμήθειας των 66 νέων F-16 Viper, η Ταιβάν αναβαθμίζει και 140 εν υπηρεσία F-16A/B στο επίπεδο Viper. Αναμένεται επίσης σύμφωνα με πληροφορίες να υπάρξει δυνητική εξέλιξη και από πλευράς της Raytheon. Ειδικότερα, από πλευράς Raytheon εξετάζεται η ανάπτυξη μιας νέας γενιάς του ASPIS II με ψηφιακό σύστημα προκειμένου να είναι πλήρως λειτουργικό με το νέο ραντάρ ψηφιακής τεχνολογίας του F-16 Viper. Σε κάθε περίπτωση στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 της ΠΑ αναμένεται να υπάρξουν σημαντικές υπερβάσεις κόστους λόγω της ανάγκης εγκατάστασης νέου συστήματος αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου.

Το άρθρο Αποκλειστικό: Tι συμβαίνει με το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας των F-16 Viper; δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σημαντική αύξηση κόστους αναμένεται να επέλθει στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας, απόρροια της ανάγκης εγκατάστασης νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας. Το πρόβλημα εστιάζεται μεταξύ της συνεργασίας του νέου ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) και του παλαιότερης γενιάς αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου ASPIS II. Ήδη η ηγεσία του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ) έχει εισηγηθεί στη πολιτική ηγεσία, την αναγκαιότητα απόκτησης νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας. Παρά το γεγονός πως από τη πρώτη στιγμή υπήρξαν ενστάσεις αναφορικά με την συνεργασία μεταξύ του ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) και του παλαιότερης γενιάς αναλογικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας, η Lockheed Martin, απαντούσε πως υπάρχει πλήρη συνεργασία και διαλειτουργικότητα. Κάτι τέτοιο τελικά δεν φαίνεται να ισχύει αφού οι επιτελείς του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας αναζητούν το τελευταίο διάστημα ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας. Το κόστος για το νέο σύστημα αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με το ΓΕΑ. Τελικώς σε απάντηση των Αμερικανών στο ΓΕΑ το κόστος όχι μόνον ξεπερνά τα 500 εκατομμύρια ευρώ αλλά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ βάση της Price and Availability που έλαβε το ΓΕΑ από τις ΗΠΑ. Εάν τελικά απαιτηθεί ένα δισεκατομμύριο ευρώ επιπρόσθετο κόστος για τον εκσυγχρονισμό 84 μαχητικών τότε το τελικό κόστος θα ανέλθει στα 2.5 δισ ευρώ και μάλιστα δίχως δαπάνες για νέα όπλα!

Το θέμα είχε απασχολήσει και τη Βουλή των Ελλήνων. Απαντώντας σε ερώτηση κοινοβουλευτικού ελέγχου (δείτε ΕΔΩ) με θέμα «Αύξηση κόστους αναβάθμισης των μαχητικών αεροσκαφών F-16 Viper», το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε πως «ήδη από το 2018 η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) ενημερώθηκε αρμοδίως σχετικά με τη συμβατότητα του νέου ψηφιακού τύπου Radar AESA με το Σύστημα Αυτοπροστασίας ASPIS II, καθώς και για τη δέσμευση των Αμερικανικών Αρχών να μεριμνήσουν για την προσφερόμενη λύση από τον αρχικό κατασκευαστή εντός της οικονομικής οροφής του συγκεκριμένου προγράμματος. Σε συνέχεια των παραπάνω επιτεύχθηκε τεχνική λύση που εξασφάλισε τη συμβατότητα των συστημάτων, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση του συμβατικού κόστους». Τελικώς και ο ΥΕΘΑ διαψεύστηκε δεδομένου ότι απαιτείται νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper και αυτό άλλωστε το επιβεβαιώνουν οι σχετικές εξελίξεις σε επίπεδο ΓΕΑ.

Στη κορυφή των προτιμήσεων του ΓΕΑ βρίσκεται το νέας γενιάς σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας για τα μαχητικά F-16 Viper τύπου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield της L3Harris καθώς και το σύστημα τύπου AN/ALQ-257 IVEWS προϊόν ανάπτυξης της Northrop Grumman επίσης για τα F-16 Viper. Σημειώνεται πως το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους, ενώ οι δοκιμές έχουν αποδείξει τη απόλυτη συμβατότητα με το ραντάρ ΑΝ/APG-83 SABR, τεχνολογίας AESA, των F-16 Viper.

Σύμφωνα με πληροφορίες αξιολογούνται και ισραηλινά συστήματα όπως της ELTA Systems. Στα τέλη Δεκεμβρίου του 2023 η αμερικανική L3Harris ανακοίνωσε ότι το νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield των F-16 Viper ολοκλήρωσε με επιτυχία όλες τις διαδικασίες ολοκλήρωσης εργαστηρίου και πλέον είναι έτοιμο για την πρώτη του δοκιμαστική πτήση το πρώτο τρίμηνο του 2024. Στόχος της εταιρίας παραμένει το σύστημα να τεθεί σε παραγωγή το 2025. Στο εργαστήριο το Viper Shield ενσωματώθηκε στο F-16 και δοκιμάστηκαν πολλαπλά σενάρια, κυρίως ως προς τη λειτουργία του συστήματος με το ραντάρ AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR) του αεροσκάφους. Το Viper Shield παρέχει προστασία από ηλεκτρονικές παρεμβολές, ενώ διαθέτει ικανότητα παραγωγής ηλεκτρονικών αντιμέτρων. Στο επίκεντρο του συστήματος βρίσκεται το σύστημα παρεμβολών DRFM (Digital Radio Frequency Memory: Ψηφιακή Μνήμη Ραδιοσυχνοτήτων). Στη βασικής του έκδοση το σύστημα είναι τοποθετημένο στην άτρακτο του αεροσκάφους και όχι σε κάποιο σταθμό ανάρτησης. Όπως αναφέρει η L3Harris το Viper Shield σχεδιάστηκε εξ αρχής για τα F-16 Viper, έχοντας κατά νου την εσωτερική και εξωτερική εργονομία-σχεδίαση του αεροσκάφους, ενώ οι δοκιμές έχουν αποδείξει τη απόλυτη συμβατότητα με το ραντάρ ΑΝ/APG-83 SABR, τεχνολογίας AESA, των F-16 Viper.

Αξίζει να τονιστεί πως η Τουρκική Αεροπορία έχει επιλέξει ως νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας το AN/ALQ-257 IVEWS. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021 δοκιμάστηκε με επιτυχία το AN/ALQ-257 IVEWS σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper. Όπως ανακοίνωσε η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Στη διάρκεια των δοκιμών το AN/ALQ-257 IVEWS εντόπισε και αναγνώρισε με επιτυχία σειρά προηγμένων απειλών, τις οποίες αντιμετώπισε με παρεμβολές, ενώ το SABR εντόπισε με επιτυχία αεροπορικούς και στόχους εδάφους. Στις 8 Φεβρουαρίου 2024 κατά τη διάρκεια συνέντευξης του, ο James Conroy, Αντιπρόεδρος της Northrop Grumman με αρμοδιότητα τα συστήματα πλοήγησης, στόχευσης και επιβιωσιμότητας, επιβεβαίωσε την πώληση των ολοκληρωμένων συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου AN/ALQ-257 Integrated Viper Electronic Warfare Suite (IVEWS) στην Τουρκία. Το IVEWS έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για χρήση από τα F-16. Όπως δήλωσε ο James Conroy «θα παραδώσουμε πάνω από 150 IVEWS στην Τουρκία για τα νέα και υπό αναβάθμιση F-16 της». Επίσης δήλωσε ότι η Τουρκία είναι μια από τις δύο χώρες που έχουν επιλέξει το IVEWS μέχρι στιγμής και ότι η εταιρία βρίσκεται σε συζητήσεις και με άλλες χώρες για πιθανές πωλήσεις. Υπενθυμίζουμε ότι στην πιθανή πώληση των F-16 στην Τουρκία, όπως κατατέθηκε στο Κογκρέσο για έγκριση, περιλαμβάνεται και η πιθανή πώληση 168 IVEWS εκ των οποίων 40 στα νέα F-16, 118 για F-16 υπό αναβάθμιση (79 για τα αεροσκάφη και 39 εφεδρικά) και 10 εφεδρικά. Το AN/ALQ-257 IVEWS είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ειδικά σχεδιασμένο για τα F-16 Viper. Παρέχει προειδοποίηση ραντάρ σ’ ολόκληρο το τόξο των 360ο, αναγνώριση της απειλής και χρήση αντιμέτρων. Στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2021 δοκιμάστηκε με επιτυχία το AN/ALQ-257 IVEWS σε συνεργασία με το ραντάρ AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar) των F-16 Viper. Όπως ανακοίνωσε η Northrop Grumman τα δύο συστήματα συνεργάστηκαν αρμονικά σε πραγματικές συνθήκες και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Στη διάρκεια των δοκιμών το AN/ALQ-257 IVEWS εντόπισε και αναγνώρισε με επιτυχία σειρά προηγμένων απειλών, τις οποίες αντιμετώπισε με παρεμβολές, ενώ το SABR εντόπισε με επιτυχία αεροπορικούς και στόχους εδάφους.

Την ίδια στιγμή που εκκρεμεί το τελικό κόστος του νέου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και αυτοπροστασίας δεν έχει συμβασιοποιηθεί το σχετικό πρόγραμμα απόκτησης νέων όπλων για τα F-16 VIPER της Πολεμικής Αεροπορίας ενώ εκκρεμεί το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Block 50, τα οποία οδεύουν στην απαξίωση. Αγνοούνται επίσης τα νέας γενιάς αμερικανικά όπλα για τα F-16 και εύλογα μας δημιουργείται η απορία γιατί δεν στέλνει το ΓΕΑ και το ΥΠΕΘΑ μια επιστολή Price & Availability για τα κόστη και την αποδέσμευση των νέων όπλων για τα ελληνικά F-16.

Το άρθρο Υψηλό επιπρόσθετο κόστος στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Viper της Πολεμικής Αεροπορίας-Απαιτείται νέο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Παραδόθηκε σήμερα στη Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) το 20^ο εκσυγχρονισμένο μαχητικό F-16 Viper. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα αντιμετωπίζει σοβαρές χρονικές καθυστερήσεις ενώ την ίδια στιγμή η Πολεμική Αεροπορία βρίσκεται σε αναζήτηση νέου συστήματος αυτοπροστασίας όπως αποδεικνύουν οι διαρκείς παρουσιάσεις από τις εταιρίες νέων συστημάτων αυτοπροστασίας σε επίπεδο Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας. Σημειώνεται, πως εγείρονται ερωτηματικά σχετικώς με τη πλήρη και άρτια συνεργασία μεταξύ του ψηφιακού ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης και του υφιστάμενου συστήματος αυτοπροστασίας τύπου (ΑSPIS II).

Έχουν περάσει 30 ολόκληρα χρόνια από την εποχή που υπογράφηκε η σύμβαση για την προμήθεια των 40 μαχητικών F-16C/D Block 30 και περισσότερα από την υπογραφή της αντίστοιχης για τα Mirage 2000EG/BG. Για πρώτη φορά, διαβάζαμε στον ειδικό περιοδικό Τύπο της εποχής, ιδίως μετά το 1985, για μαχητικά 3^ης γενιάς και τους νεοτερισμούς που εισήγαγαν στην εναέρια μάχη. Χειριστήρια φιλοσοφίας HOTAS, ραντάρ πολλαπλών λειτουργικών διαμορφώσεων, Fly-By-Wire, Glass cockpit, ήταν μερικοί μόνο από αυτούς τους νεοτερισμούς που εισήγαγαν νέα δεδομένα για πολλές αεροπορικές δυνάμεις ανά τον κόσμο. Για τα συστήματα αυτοπροστασίας-Η/Π (μπορείτε να ανατρέξετε στα αφιερώματα που έχουμε κάνει σχετικά με το τι ακριβώς κάνουν και γιατί είναι αναγκαία) που αποτελούσαν άλλο ένα βασικό συστατικό του εξοπλισμού αποστολής των νέων μαχητικών, άλλον ένα νεοτερισμό και μάλιστα σημαντικό, άρχισε να γίνεται λόγος αρκετά αργότερα. Τουλάχιστον κατά μία πενταετία. Ενώ οι παραδόσεις των F-16 είχαν ολοκληρωθεί με τη σύμβαση των Mirage 2000 να αντιμετωπίζει προβλήματα και τις παραδόσεις να έχουν ανασταλεί λόγω σημαντικών αποκλίσεων στην απόδοση ορισμένων λειτουργικών διαμορφώσεων του ραντάρ RDM-3, για πρώτη φορά άρχισαν να εμφανίζονται αναφορές σχετικές με την ανάγκη εξοπλισμού των νέων μαχητικών με συστήματα αυτοπροστασίας.

Μέσω της σύμβασης ΤΑΛΩΣ που υπογράφηκε στις 21 Φεβρουαρίου του 1992, οι Γάλλοι αναλάμβαναν την αποκατάσταση των προβλημάτων του RDM-3 με δική τους επιβάρυνση, ενώ η ελληνική πλευρά θα προμηθεύονταν, καταβάλλοντας το ποσό των δύο δισεκατομμυρίων γαλλικών φράγκων, συστήματα αυτοπροστασίας-Η/Π τύπου ICMS 2000Mk.1 για το σύνολο των Mirage 2000EG/BG, πυραύλους μέσης ακτίνας (BVR) Matra Super 530D και μονάδες συνεχούς καταύγασης (Continuous Wave Illumination-CWI) για την καθοδήγηση τους από το ραντάρ RDM-3, καθώς και 100 πρόσθετους μικρής ακτίνας R550 Magic II με κεφαλή αναζήτησης υπερύθρων.

Το πρώτο αερομεταφερόμενο ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας-Η/Π που εντάχθηκε σε υπηρεσία στο ελληνικό οπλοστάσιο ήταν λοιπόν το ICMS 2000Mk.1 (1996). Ακριβώς ένα χρόνο μετά την υπογραφή της σύμβασης TΑΛΩΣ, στις 17 Φεβρουαρίου του 1993, η τότε ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιλογή του ASPIS I της Litton για τον εξοπλισμό των F-16C/D Block 30. To ύψος της σύμβασης είχε αναφερθεί σε 191,7 εκατομμύρια δολάρια και σε αυτή ενεπλάκησαν οι Raytheon που παρέδωσε στη Litton 33 παρεμβολείς AN/ALQ-187 κόστους 48,7 εκατομμυρίων δολαρίων και Tracor που αντίστοιχα παρέδωσε 80 συστήματα αυτόματης εκτόξευσης θερμοβολίδων-αερόφυλλων τύπου AN/ALE-147 αξίας 18 εκατομμυρίων δολαρίων.

Advanced Self Protection Integrated Suite (ASPIS)-Η προϊστορία

Τελικά η σύμβαση προμήθειας του ASPIS I υπογράφηκε στις 16 Ιουνίου του 1993 και το ύψος διαμορφώθηκε σύμφωνα με άλλες πηγές στα 122 εκατομμύρια δολάρια. Ενάμιση σχεδόν χρόνο αργότερα, το Μάρτιο του 1995, η Lockheed Martin ξεκίνησε εργασίες ενσωμάτωσης του ASPIS I επάνω στο πρώτο F-16C Block 50 της ΠΑ (αριθμός ουράς 045), καθώς η σύμβαση για την προμήθεια των μαχητικών του τύπου είχε υπογραφεί τον Απρίλιο του 1993 (Peace Xenia II). Στόχος ήταν φυσικά να εξοικονομηθεί χρόνος και χρήματα μέσω της κίνησης αυτής. Καθυστερήσεις όμως υπήρξαν… Οι πτητικές δοκιμές αποδοχής του συστήματος (AFT-Acceptance Flight Tests) άρχισαν τον Φεβρουάριο του 1997 για να διακοπούν λιγότερο από δύο μήνες μετά, τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου, λόγω προβλημάτων στο λογισμικό του RWR τύπου AN/ALR-66(VH)1. Οι πτητικές δοκιμές επαναλήφθηκαν τον Φεβρουάριο του 1998 για να ολοκληρωθούν αυτή τη φορά με επιτυχία το Μάιο του ίδιου χρόνου. Χρειάστηκε δηλαδή να περάσουν πέντε ολόκληρα χρόνια από την ημέρα της ανακοίνωσης και της υπογραφής της σύμβασης, μέχρι το πρωτότυπο να κριθεί πλήρως λειτουργικό και να δοθεί έτσι το πράσινο φώς για την εγκατάσταση στα αεροσκάφη!

Η πρώτη αυτή σύμβαση για την προμήθεια του ASPIS I κάλυψε το στόλο των F-16C/D Block 30 και -50 από πλευράς εξοπλισμού με RWR και εκτοξευτών αναλωσίμων (AN/ALE-47). Όχι όμως και από πλευράς παρεμβολέων οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε ορισμένα μόνο αεροσκάφη. Το F-16C Block 50 (045) που παρέμεινε στις ΗΠΑ για την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης, των πτητικών δοκιμών και της πιστοποίησης του ASPIS I, δεν παραδόθηκε καθώς χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια για την πιστοποίηση των συστημάτων που θα έφεραν τα F-16C/D Block 52+ παραγωγής. Η σύμβαση για την προμήθεια των οποίων (50 αρχικά με προαίρεση για 10 ακόμα) υπογράφηκε το Μάρτιο του 2000.

ASPIS II-Από τη σύμβαση του 2003 μέχρι σήμερα…

Επόμενη σημαντική εξέλιξη στην ιστορία του ASPIS, ήταν η υπογραφή σύμβασης ύψους 242 εκατομμυρίων δολαρίων τον Απρίλιο του 2003 για την προμήθεια 60 ολοκληρωμένων συστημάτων ASPIS II (παρεμβολέας AN/ALQ-187H, RWR τύπου AN/ALR-93(V) και εκτοξευτές αναλωσίμων ΑΝ/ALE-47), που θα εξόπλιζαν τα Block 52+, 29 παρεμβολέων AN/ALQ-187H με ενσωματωμένη ψηφιακή μονάδα καταγραφής και αποθήκευσης συχνοτήτων (DRFM-Digital Radio Frequency Memory) και την αναβάθμιση των αναλογικών παρεμβολέων του ίδιου τύπου που ήδη είχαν εγκατασταθεί στα Βlock 30 και -50. Είναι γεγονός και αλήθεια ότι παρά το γεγονός ότι εξετάστηκαν και άλλα ανταγωνιστικά συστήματα, με προτροπή και επιμονή του ΑΑΣ (Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο) από ότι λέγεται –χωρίς να μπορούμε να το επιβαβαιώσουμε- επιλέχθηκε το ASPIS II για λόγους ομοιοτυπίας και δημιουργίας κοινού συστήματος υποστήριξης και συντήρησης.

Η επιλογή επομένως ήταν λογική από κάθε πλευρά. Στη σύμβαση προβλεπόταν η συμμετοχή πέντε ελληνικών εταιριών στο πρόγραμμα (INTRAKOM, EAB, SONAK, MilTech Hellas και ISI), οι οποίες ανέλαβαν υποκατασκευαστικό έργο. Προέβλεπε επίσης έναρξη εγκατάστασης των συστημάτων στα Block 52+ κατά τον 31^ο μήνα από την ενεργοποίηση της σύμβασης και ολοκλήρωση της διαδικασίας κατά τον 45^ο μήνα. Δεδομένου ότι η σύμβαση ενεργοποιήθηκε με την προκαταβολή από ελληνικής πλευράς ποσού ύψους 64,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον Οκτώβριο του 2003, η έναρξη των εργασιών έπρεπε να γίνει τον Απρίλιο του 2006 και η ολοκλήρωσή τους τον Σεπτέμβριο του 2008. Είναι επίσης αλήθεια ότι τίποτα από αυτά δεν έγινε…

Σε ανακοίνωση Τύπου της Raytheon με ημερομηνία 1^η Αυγούστου του 2006 διαβάζουμε ότι στο πλαίσιο της Φάσης 1 του προγράμματος, το ελληνικό υπουργείο άμυνας υπέγραψε συμβόλαιο ύψους 96 εκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια 33 συστημάτων ASPIS II μαζί με πλήρη εξοπλισμό υποστήριξης και υπηρεσίες εκπαίδευσης. Τέλος είναι αλήθεια ότι τα F-16C/D Block 52+ Adv. παραδόθηκαν με το σύστημα ASPIS II πλήρως εγκατεστημένο και λειτουργικό. Οι δοκιμές του ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την παράδοση των πρώτων αεροσκαφών και πολύ σύντομα το ASPIS II κηρύχτηκε επιχειρησιακό στην 335 Μοίρα.

Είναι μύθος ότι το σύστημα αυτό-καθεαυτό δεν πληροί τις επιχειρησιακές προδιαγραφές της Πολεμικής Αεροπορίας. Οι επιδόσεις του είναι κορυφαίες και η απόδοσή του πολύ καλύτερη του αναμενόμενου. Ιπτάμενοι της 335 Μοίρας αναφέρουν ότι σε όλα τα σενάρια που εκτελέστηκαν στον αέρα, με την συμμετοχή αεροσκαφών του ίδιου τύπου (F-16 Block 52+ Adv. εναντίον F-16 Block 52+ Adv) ή και με την συμμετοχή άλλων τύπων (Mirage 2000-5Mk.2, F-4E AUP, Block 52+) σε όλες τις διασταυρώσεις τα Block 52+ Adv παρέμεναν κυριολεκτικά αθέατα, ακόμη και σε σενάρια που κάλυπταν αποστάσεις μεγαλύτερες των 20-25 μιλίων. Δεν μιλάμε για απλό «θόρυβο» ή «σπάσιμο» του εγκλωβισμού, αλλά για μαχητικά που ήταν σαν να μην υπάρχουν…  Ενδεικτικό των δυνατοτήτων του συστήματος είναι το γεγονός ότι ακόμη και σε Stand By Μode εμποδίζει τον εγκλωβισμό από μικρές αποστάσεις. Οι ιπτάμενοι της 335 Μοίρας στην απογείωση αποπειράθηκαν επανηλλειμένα να λοκάρουν τα προπορευόμενα Block 52+ Adv. που είχαν το ASPIS II σε STAND BY λειτουργία, χωρίς ποτέ να τα καταφέρουν!

Το άρθρο Πολεμική Αεροπορία: Παραδόθηκε το 20ο εκσυγχρονισμό F-16 Viper, καθυστερήσεις στο πρόγραμμα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ανοικτό είναι το ενδεχόμενο να ζητήσει η τουρκική πλευρά αλλαγές στη συμφωνία με τις ΗΠΑ για την αγορά νέων μαχητικών αεροσκαφών F16 και κιτ εκσυγχρονισμού για τον υφιστάμενο στόλο της τουρκικής Αεροπορίας, σύμφωνα με το CNN Turk. Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάθιου Μίλερ, ανακοίνωσε χτες, Πέμπτη, ότι η Τουρκία υπέγραψε την επιστολή προσφοράς και αποδοχής για την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η πώληση αυτή αποτελεί επένδυση στην ικανότητα κοινών επιχειρήσεων με το ΝΑΤΟ και θα υποστηρίξει τα συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών, της Τουρκίας και της συμμαχίας του ΝΑΤΟ». Επίσημη αντίδραση από την πλευρά του τουρκικού υπουργείου ‘Αμυνας δεν υπήρξε, απλώς πηγές του υπουργείου ερωτηθείσες χθες σχετικά απάντησαν ότι «η διαδικασία προμήθειας των F-16 Block-70 και των κιτ εκσυγχρονισμού και άλλων υλικών, πυρομαχικών και εξοπλισμού που θα αγοραστούν σύμφωνα με τις ανάγκες των Αεροπορικών μας Δυνάμεων συνεχίζεται θετικά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχουμε ανακοινώσει προηγουμένως».

Από χθες, οι ΗΠΑ κάνουν δηλώσεις σχετικά με τη διαδικασία και η ‘Αγκυρα στέλνει πιο προσεκτικά μηνύματα. Σημερινό ρεπορτάζ του CNN Turk επικαλείται «πηγές στην ‘Αγκυρα» για να επιβεβαιώσει ότι η Τουρκία έχει υπογράψει τις επιστολές αποδοχής και προσφοράς, «αλλά το μήνυμα είναι ότι ‘η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί για εμάς’». Η ανταποκρίτρια του τηλεοπτικού δικτύου στην ‘Αγκυρα ανέφερε ότι «οι επιστολές αποδοχής και προσφοράς διαμορφώθηκαν με βάση τον κατάλογο που είχε εκπονηθεί πιο πριν και ότι αφού τεθεί σε ισχύ, ο κατάλογος αυτός μπορεί να περιοριστεί. Με άλλα λόγια, ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές στον κατάλογο του πακέτου που θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για ένα σχέδιο που εκτείνεται μέχρι το 2040 και από αυτή την άποψη, αναφέρεται ότι οι ανάγκες θα αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου». Οι ίδιες τουρκικές πηγές φέρεται να είπαν ότι η Τουρκία συνεχίζει τις εργασίες με στόχο την παραγωγή του δικού της εγχώριου μαχητικό αεροσκάφους KAAN μέχρι το 2028, ενώ παράλληλα έχει εκφράσει ενδιαφέρον και για την αγορά ευρωπαϊκών μαχητικών πέμπτης γενιάς Eurofighter. Εξάλλου, όπως σημειώνεται στο ρεπορτάζ του CNN Turk, η Τουρκία παράγει πλέον το επίσης εγχώριας κατασκευής ελαφρύ μαχητικό Hurjet.

«Για το λόγο αυτό, η Τουρκία μπορεί να αλλάξει τον κατάλογο στο υπογεγραμμένο πακέτο και μπορεί να προβεί σε μειώσεις. Επί του παρόντος, το υπογεγραμμένο πακέτο περιλαμβάνει την αγορά 79 κιτ εκσυγχρονισμού, πυρομαχικών και 40 F-16, αλλά όπως είπα, η λίστα μπορεί να αλλάξει» επισημαίνει η ανταποκρίτρια του CNN Turk. Ένα άλλο θέμα που θέτει η ‘Αγκυρα στην Ουάσινγκτον είναι το πού θα γίνει η παραγωγή των F-16, με την Τουρκία να ζητάει τη συμμετοχή της τουρκικής ΤΑΙ, ωστόσο υπάρχουν περιορισμοί λόγω των εντατικών εργασιών για το KAAN στην τουρκική αεροπορική βιομηχανία. «Αυτά είναι ακόμη μεταξύ των θεμάτων που συζητούνται, αλλά η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του μήνα και η Τουρκία αναμένεται να ξεκινήσει την αγορά καταθέτοντας την πρώτη δόση. Εκτιμάται ότι τα πρώτα F-16 θα μπορούσαν να φτάσουν το νωρίτερο το 2028. Φαίνεται ότι το υπουργείο ‘Αμυνας θα προβεί σε δήλωση και θα μοιραστεί τις λεπτομέρειες τις επόμενες ημέρες» καταλήγει το ρεπορτάζ του CNN Turk. Σε ανάρτησή του χτες στο Χ, ο Αμερικανός πρέσβης στην ‘Αγκυρα, Τζέφρι Φλέικ, ανακοίνωσε ότι έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα προόδου για την πώληση νέων F-16 στην Τουρκία, χωρίς να έχει ανακοινωθεί οτιδήποτε από την τουρκική πλευρά.

«Ένα σημαντικό βήμα προόδου έγινε σήμερα για την απόκτηση από την Τουρκία τελευταίας γενιάς μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 και τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου στόλου F-16. Αυτό είναι καλό για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας και τη διαλειτουργικότητα του ΝΑΤΟ» ανέφερε στην ανάρτησή του ο Αμερικανός πρέσβης. Παράλληλα, από το Γραφείο Πολιτικών – Στρατιωτικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έγινε η εξής ανάρτηση: «Οι ΗΠΑ είναι υπερήφανες που ανακοινώνουν σήμερα ένα σημαντικό βήμα προόδου στην αγορά από την Τουρκία νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 70 – τα πιο προηγμένα F-16 που κατασκευάστηκαν ποτέ, που διατίθενται μόνο στους στενότερους συμμάχους και εταίρους. Αυτό είναι απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα της διαρκούς δέσμευσης των ΗΠΑ για εταιρική σχέση ασφαλείας με την Τουρκία».

Το άρθρο Η Τουρκία υπέγραψε την αγορά νέων μαχητικών F-16 Viper καθώς και τον εκσυγχρονισμό άλλων 79 μαχητικών δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ταυτόχρονα με την έγκριση απόκτησης των F-35 για τη Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ), το Αμερικανικό Κογκρέσο ενέκρινε και το τουρκικό πρόγραμμα πρόσκτησης νέων μαχητικών F-16 Viper (40 στον αριθμό) και παράλληλα της προμήθειας επιπλέον 80 συλλογών εκσυγχρονισμού μέρους των υφιστάμενων μαχητικών F-16 της Τουρκικής Αεροπορίας στο επίπεδο Viper.

Το εντυπωσιακό και άκρως ενδιαφέρον στοιχείο είναι ο μεγάλος όγκος όπλων που αναμένεται να πάρει η Τουρκική Αεροπορία προκειμένου να εξοπλίσει τα συνολικά 120 F-16 Viper. Το δυνητικό κόστος συνολικά του τουρκικού προγράμματος ανέρχεται σε 23 δισεκατομμύρια δολάρια. Είχε προηγηθεί το πράσινο φως της Άγκυρας για την είσοδο της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Σημειώνεται ότι το τουρκικό απόθεμα όπλων που δύναται να αποκτηθεί από τη Τουρκική Αεροπορία περιλαμβάνει σύγχρονα ατρακτίδια AN/AAQ-33 Sniper Advanced (16 στον αριθμό) ενώ το συνολικό πακέτο όπλων διαμορφώνεται ως εξής:

952 πύραυλοι AMRAAM AIM-120C-8

401 κατευθυνόμενα βλήματα AIM-9X Block II Sidewinder

96 πύραυλοι αντί- ραντάρ AGM-88B

96 πύραυλοι νέας γενιάς αντί-ραντάρ AGM-88E AARGM

864 βόμβες GBU-39/B Small Diameter Bombs

850 συλλογές Joint Direct Attack Munition (JDAM)

Αναλυτικά:

The Republic of Türkiye has requested to buy 40 new F-16 aircraft and to modernize 79 existing F-16 aircraft to V-Configuration. The request includes: thirty-two (32) F-16 C Block 70 aircraft; eight (8) F-16 D Block 70 aircraft; forty-eight (48) F110-GE-129D engines (40 installed, 8 spares); one hundred forty-nine (149) Improved Programmable Display Generators (iPDG) (40 installed, 10 spares, 99 for modernization program (79 installed, 20 spares)); one hundred forty-nine (149) AN/APG-83 Active Electronically Scanned Array (AESA) Scalable Agile Beam Radars (SABR) (40 installed, 10 spares, 99 for modernization program (79 installed, 20 spares)); one hundred sixty-nine (169) Modular Mission Computers (MMC) 7000AHC (or available mission computer) (40 installed, 10 spares, 119 for modernization program (79 installed, 40 spares)); one hundred fifty nine (159) Embedded Global Positioning System (GPS) Inertial Navigation Systems (INS) (EGI) with Selective Availability Anti-Spoofing Module (SAASM) or M-Code capability and Precise Positioning Service (PPS) (40 installed, 8 spares, 111 for modernization program (79 installed, 32 spares)); one hundred sixty-eight (168) Integrated Viper Electronic Warfare Suite (IVEWS) or equivalent Electronic Warfare (EW) systems (40 installed, 10 spares, 118 for modernization program (79 installed, 39 spares)); eight hundred fifty-eight (858) LAU-129 guided missile launchers; forty-four (44) M61 Vulcan cannons (40 installed, 4 spares); sixteen (16) AN/AAQ-33 Sniper Advanced Targeting Pods (ATP); one hundred fifty-one (151) Multifunctional Information Distribution System-Joint Tactical Radio Systems (MIDS-JTRS) (40 installed and 4 ground terminals, 8 spares, and 99 for modernization program (79 installed and 4 ground terminals, 16 spares)); nine hundred fifty-two (952) Advanced Medium Range Air-to-Air Missiles (AMRAAM) AIM-120C-8 or equivalent missiles; ninety six (96) AMRAAM guidance sections; eight hundred sixty-four (864) GBU-39/B Small Diameter Bombs Increment 1 (SDB-1); two (2) GBU-39(T-1)/B SDB-1 guided test vehicles; two (2) GBU-39(T-1)/B SDB-1 practice bombs; ninety-six (96) AGM-88B High-Speed Anti-Radiation Missiles (HARM); ninety-six (96) AGM-88E Advanced Anti-Radiation Guided Missiles (AARGM); ten (10) AARGM Captive Air Training Missiles (CATM); eleven (11) AARGM control sections; twelve (12) AARGM guidance sections; four hundred one (401) AIM-9X Block II Sidewinder missiles; twelve (12) AIM-9X Block II Sidewinder Captive Air Training Missiles (CATMs); forty (40) AIM-9X Block II Sidewinder tactical guidance units; twelve (12) AIM-9X Block II Sidewinder CATM guidance units; twelve (12) MK82 Inert Filled general purpose bombs; eight hundred fifty (850) Joint Direct Attack Munition (JDAM) KMU-556 tail kits for GBU-31; two hundred (200) JDAM KMU-557 tail kits for GBU-31v3; three hundred eighty-four (384) JDAM KMU-559 tail kits for GBU-32; three (3) JDAM KMU-572 tail kits for GBU-38 or Laser JDAM GBU-54; one thousand fifty (1,050) FMU-152 fuzes. Also included are AMRAAM CATMs; AIM-9X Sidewinder training missiles and Active Optical Target Detectors (AOTD); HARM control sections, rocket motors, and warhead spares; FMU-139 Joint Programmable Fuzes; DSU-38 Laser Guidance Sets for GBU-54; missile containers; AN/ARC-238 radios; AN/APX-127 or equivalent Advanced Identification Friend or Foe (AIFF) Combined Interrogator Transponders (CIT) with mode 5; Joint Helmet Mounted Cueing Systems (JHMCS) II or Scorpion Hybrid Optical-based Inertial Tracker (HObIT) helmet mounted displays; Infrared Search and Track (IRST) pods; AN/ALE-47 Countermeasure Dispenser Systems (CMDS); KY-58 and KIV-78 cryptographic devices; Simple Key Loaders (SKLs); additional secure communications, precision navigation, and cryptographic equipment; Flight Mission Planning Systems (FMPS); Remote Operated Video Enhanced Receivers (ROVER) 6i/6Sis; Tactical Network ROVER kits, and STINGER Multi Bi-Directional (MBI) antennas; SNIPER pod pylons; impulse cartridges, chaff, flares, and ammunition; bomb components and Common Munitions Built-in-Test Reprogramming Equipment (CMBRE); Rackmount Improved Avionics Intermediate Shop (RIAIS); Cartridge Actuated Devices/Propellant Actuated Devices (CAD/PAD); Triple Missile Launcher Adapters (TMLA); aircraft, avionics, and weapons integration, test support, and equipment; major modernization upgrade kits for F-16 Block 40 and Block 50+ aircraft and Service Life Extension Program (SLEP) modifications; aircraft and engine repair and refurbishment after maintenance; engine and aircraft spare and repair parts, consumables, and accessories and repair and return support; aircraft, engine, ground, and pilot support equipment; Classified/Unclassified Computer Program Identification Number (CPIN) systems; electronic warfare database support; pylons, launcher adaptors, weapon interfaces, bomb and ejection racks, conformal fuel tanks, and travel pods; precision measurement equipment laboratory and calibration support; Classified/Unclassified software and software support; Classified/Unclassified publications, manuals, and technical documentation; maps and mapping data; facilities and construction support; simulators and training devices; personnel training and training equipment; U.S. Government and contractor engineering, technical and logistics support services, studies and surveys; and other related elements of logistical and program support. The estimated total cost is $23.0 billion.

Υπενθυμίζεται, πως κατά πάγια τουρκική τακτική ο αριθμός των όπλων που ζητείται από τις ΗΠΑ είναι υψηλός, πλην όμως ο τελικός αριθμός ενδεχομένως να είναι μικρότερος. Σε κάθε περίπτωση τονίζουμε πως πρόκειται για ένα μεγάλο απόθεμα όπλων.

Το άρθρο Τουρκική Αεροπορία: Με μεγάλο απόθεμα όπλων η αμερικανική έγκριση απόκτησης F-16 Viper και του πακέτου εκσυγχρονισμού δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Η απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών πρέπει να συνοδεύεται πάντα από την απόκτηση των απαραίτητων όπλων για αυτά, τα οποία εξασφαλίζουν και μεγιστοποιούν τις ικανότητες των μαχητικών αεροσκαφών σε όλες τις πτυχές ενός αεροπορικού πολέμου. Η απόκτηση αεροσκαφών υψηλού κόστους  χωρίς τον αναγκαίο οπλισμό τους, αποτελεί καθαρή σπατάλη δυνατοτήτων και οδηγεί αναπόφευκτα σε μειωμένη αποτελεσματικότητα και επιβιωσιμότητα κατά τη διάρκεια πραγματικών αεροπορικών επιχειρήσεων.

Η ΠΑ και η ΤΑ διαθέτουν μεγάλο αριθμό αεροσκαφών F-16 αμερικανικής κατασκευής για τα οποία έχουν κατά βάση και τους ίδιους τύπους αμερικανικών πυρομαχικών. Η μόνη σημαντική διαφοροποίηση στον οπλισμό των F-16 είναι η ύπαρξη βλημάτων AGM-84Κ SLAM-ER από την πλευρά της ΤΑ. Οι αποδεσμεύσεις και πωλήσεις αεροπορικών πυρομαχικών για τα F-16 των δύο Αεροποριών, συμβαίνουν σχεδόν ταυτόχρονα από τις ΗΠΑ, κάτι που είναι συμβατό με την αμερικανική πολιτική των ίσων αποστάσεων και την προσπάθεια διατήρησης της στρατιωτικής ισορροπίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας πάνω από το Αιγαίο.

Η έλλειψη πυραυλικών όπλων μακρού πλήγματος (cruise) και ασφαλούς εμβέλειας (stand-off) για τα ελληνικά F-16, είναι μακροχρόνια και εκτείνεται σε διάρκεια δεκαετιών. Τα μόνα όπλα με κάποια σημαντική εμβέλεια είναι τα 84 βλήματα αντί ραντάρ AGM-88B HARM που αποκτήθηκαν μετά τον Α’ Πόλεμο του Κόλπου και το πολύ περιορισμένο απόθεμα των 40 βλημάτων AGM-154C JSOW, που όλα αποκτήθηκαν ταυτόχρονα με την ΤΑ.

Η ζοφερή εικόνα όπου ελληνικά F-16 ήταν έτοιμα για αποστολές ναυτικής κρούσης με μοναδικό φορτίο πυραύλους AGM-65G περιορισμένου βεληνεκούς, δεν ταιριάζουν σε μια σύγχρονη Αεροπορία και προβληματίζουν ιδιαίτερα επιχειρησιακά και πολιτικά. Πόσο μάλλον, όταν για τα γαλλικής προέλευσης μαχητικά Rafale/M-2000-5, η ΠΑ έσπευσε παρόλο τον σχετικά μικρό αριθμό των αεροσκαφών, να αποκτήσει τα στρατηγικής σημασίας όπλα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν (AM-39 Exocet και SCALP EG).

Για το παράδοξο αυτό, έχουν ακουστεί πολλές δικαιολογίες, καμία όμως από αυτές δεν δίνει λογική και επαρκή εξήγηση για το φαινόμενο της ύπαρξης στρατηγικής σημασίας όπλων για τον μικρό αριθμό γαλλικών μαχητικών και όχι για τον μεγάλο αριθμό αμερικανικών μαχητικών. Η μόνη λογική και επαρκής εξήγηση είναι η πολιτική εξήγηση, όπου η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν επιθυμεί την διατάραξη της αεροπορικής ισορροπίας μεταξύ των δύο Αεροποριών. Το πιο πιθανό είναι ότι η αμερικανική πλευρά έχει ανεπίσημα εκδηλώσει αυτήν την επιθυμία προς την ελληνική πλευρά, πράγμα που εξηγεί την για τόσα πολλά χρόνια απουσία ενός επίσημου αιτήματος προς τις ΗΠΑ για την προμήθεια τέτοιων σύγχρονων όπλων. Ένα αίτημα που εάν απορριπτόταν επίσημα, σίγουρα θα έφερνε σε δύσκολη θέση πολιτικά τις κυβερνήσεις και των δύο χωρών. Ως αποτέλεσμα, η ζοφερή αυτή κατάσταση στον κατάλογο οπλισμού των ελληνικών F-16 διαιωνίζεται.

Τον τελευταίο καιρό, υπήρχε η ελπίδα ότι λόγω της πολιτικής απόστασης που χωρίζει την αμερικανική με την τουρκική κυβέρνηση σε διάφορα θέματα, η Ελλάδα θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την κατάσταση, ώστε να κάμψει τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ και η ΠΑ να προμηθευτεί τελικά τα όπλα που χρειάζεται για τα ελληνικά F-16. Μέχρι στιγμής, όχι μόνο δεν έχει συμβεί αυτό, αλλά υπάρχουν πληροφορίες ότι η αμερικανική κυβέρνηση κωλυσιεργεί σκοπίμως για την απάντηση στο ελληνικό αίτημα για τα F-35 έτσι ώστε να μην προκληθεί η Τουρκία. Προφανώς, αυτό είναι ενδεικτικό και για την τύχη οποιουδήποτε ανάλογου αιτήματος για την απόκτηση όπλων για τα F-16.

Ασφαλώς, κάτι τέτοιο είναι απαράδεκτο πολιτικά και επιχειρησιακά, εφόσον η Ελλάδα και η ΠΑ δεν μπορούν να καθίστανται όμηροι των σκοπιμοτήτων της αμερικανικής πολιτικής, καθώς και των διαθέσεων της Τουρκίας και του Ερντογάν. Παράλληλα, άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι η Τουρκία, στα πλαίσια των προγραμμάτων OZGUR 1 και 2, εξασφάλισε πηγαίους κώδικες όχι μόνο για τα F-16 Block 30, αλλά και για αυτά των Block 40/50. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η ΤΑ μπορεί να πιστοποιήσει πλήρως, οποιοδήποτε όπλο τουρκικής σχεδίασης επιθυμεί στα F-16 που διαθέτει! Δηλαδή όπλα όπως τα SOM, ATMACA, KUZGUN κτλ. και για τα οποία δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στο οπλοστάσιο των F-16 της ΠΑ. Μια τέτοια εξέλιξη, ασφαλώς δεν μπορεί καν να θεωρηθεί πολιτική των ίσων αποστάσεων, αλλά μάλλον πολιτική των άνισων αποστάσεων υπέρ της Τουρκίας!

Στο παρόν κείμενο θα εξεταστεί ο λόγος για τον οποίο χρειάζονται τα όπλα ασφαλούς εμβέλειας και μακρού πλήγματος, ποια αμερικανικά όπλα ενδιαφέρουν την ΠΑ και ποιες μπορεί να είναι οι εναλλακτικές της σε περίπτωση οριστικής άρνησης για την παροχή τέτοιων όπλων από την πλευρά των ΗΠΑ.

Καταρχάς, σκοπός των όπλων αυτών δεν είναι η πλήρης καταστροφή του αντιπάλου και ο εξαναγκασμός του σε συνθηκολόγηση. Κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο και ουτοπικό και σίγουρα θα ήταν και αντιοικονομικό εφόσον θα απαιτούνταν ένας εξωπραγματικός αριθμός τέτοιων όπλων για να υπάρξει αυτό το αποτέλεσμα. Ο σκοπός των βλημάτων αυτών είναι να αδυνατήσουν ή να καταστρέψουν κατά τις πρώτες ώρες και ημέρες ενός αεροπορικού πολέμου, τα συστήματα αεροπορικού ελέγχου, αεράμυνας, διοίκησης και επικοινωνιών του αντιπάλου, καθώς και βασικές υποδομές συγκοινωνιών και παραγωγής. Δηλαδή να προκαλέσουν χάος και αποδιοργάνωση στις τάξεις του αντιπάλου, μειώνοντας την ικανότητα του να απαντήσει αποτελεσματικά.

Συστήματα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, πύργοι ελέγχου αεροδρομίων, αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, στρατηγεία, κέντρα επικοινωνιών, γέφυρες στρατηγικής σημασίας, κέντρα παροχής ενέργειας, εργοστάσια παραγωγής οπλισμού, είναι κάποιοι ενδεικτικοί στόχοι. Επίσης, στρατηγικής σημασίας συστήματα των τουρκικών ΕΔ στους χώρους αποθήκευσης τους. Δεν υπάρχει κανένα νόημα να χρησιμοποιήσεις ένα βλήμα cruise για να καταστρέψεις ένα F-16 στο θωρακισμένο υπόστεγο του. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε σπατάλη καθώς θα είχε ασήμαντη  επίπτωση σε στρατηγικό επίπεδο. Αντιθέτως όμως, η προσβολή ενός E-7T της ΤΑ στο υπόστεγο του ή στον διάδρομο, θα μείωνε αισθητά την ικανότητα της ΤΑ να διεξάγει αεροπορικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η χρήση τέτοιων βλημάτων, επιτρέπει στα μαχητικά αεροσκάφη να παραμείνουν εκτός βεληνεκούς της αντίπαλης αεράμυνας μικρού και μεσαίου βεληνεκούς και στην περίπτωση των πυραύλων cruise ακόμα και των συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς. Αυτό  αυξάνει κατακόρυφα την επιβιωσιμότητα των φίλιων αεροσκαφών και ελαχιστοποιεί τις απώλειες σε αεροσκάφη και πληρώματα, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια μικρή πληθυσμιακά χώρα που αντιμετωπίζει έναν αριθμητικά υπέρτερο αντίπαλο. Αφού τα όπλα αυτά αδυνατίσουν τα δίκτυα και την διάταξη του αντιπάλου, τα φίλια μαχητικά αεροσκάφη μπορούν να εισέλθουν στην μάχη χρησιμοποιώντας πολυπληθέστερα και φθηνότερα όπλα μικρότερης εμβέλειας (πχ JDAM, Maverick, LGB) για να καταστρέψουν πλήρως τις δυνάμεις του αντιπάλου. Σε αντίθετη περίπτωση, η χρήση όπλων μικρού βεληνεκούς χωρίς την προηγούμενη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς, ενέχει υπερβολικά μεγάλο επιχειρησιακό ρίσκο και σίγουρα αυξημένες απώλειες σε αεροσκάφη και πληρώματα.

Όσον αφορά τους τύπους αμερικανικής κατασκευής όπλων που ενδιαφέρουν την ΠΑ, οι πληροφορίες αναφέρουν τρεις τύπους όπλων:

– Βλήματα αντι-ραντάρ AGM-88 AARGM, μάλλον της αρχικής έκδοσης E και όχι της έκδοσης AARGM-ΕR.

– Βλήματα κατά πλοίων AGM-84L Harpoon.

– Βλήματα cruise AGM-158 JASSM, πιθανότατα της αρχικής έκδοσης A και όχι της έκδοσης JASSM-ΕR.

Η χρήση και των τριών τύπων βλημάτων είναι προφανής και συγκεκριμένη. Στην περίπτωση των βλημάτων AARGM, στόχος είναι η καταστροφή των συστημάτων ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και των ραντάρ των ΑΑ συστημάτων των τουρκικών ΕΔ, με τα ραντάρ των S400 να είναι ο πρώτος στόχος. Στην περίπτωση των Harpoon, στόχος είναι η καταστροφή των πλοίων επιφανείας του ΤΝ και ιδιαίτερα το ελικοπτεροφόρο αποβατικό Anadolu και οι φρεγάτες του ΤΝ. Τέλος, στην περίπτωση των JASSM, στόχος είναι οι σημαντικότερες εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας των τουρκικών ΕΔ, όπως αναλύθηκαν πιο πάνω.

Απορία προκαλεί η έλλειψη ενδιαφέροντος για βλήματα ασφαλούς εμβέλειας AGM-154C-1 JSOW, που έχουν τη δυνατότητα εμπλοκής κινουμένων ναυτικών στόχων και που υπάρχουν ήδη στο οπλοστάσιο της ΠΑ σε προηγούμενη έκδοση, καθώς και βλημάτων μακρού πλήγματος AGM-84K SLAM-ER διπλής χρήσης, εφόσον υπάρχει ήδη ενδιαφέρον για την ναυτική έκδοση AGM-84L. Επίσης, αν και η ΠΑ φέρεται να αποκτά περιορισμένο αριθμό όπλων ανεμοπορίας SDB I, μέσω αντίστοιχου νατοϊκού προγράμματος, το ενδιαφέρον δεν φαίνεται να επεκτείνεται και στην σαφώς ανώτερη έκδοση SDB II Stormbreaker που μπορεί να προσβάλει κινούμενους χερσαίους και θαλάσσιους στόχους.

Ποιες είναι όμως οι εναλλακτικές λύσεις για την ΠΑ σε περίπτωση που οι ΗΠΑ αρνηθούν τελικά να παρέχουν τους ζητούμενους τύπους αεροπορικών όπλων για τα F-16; Αυτές μπορούν να αφορούν κινήσεις σε δύο επίπεδα, τόσο σχετικές με τα γαλλικής κατασκευής Rafale/M-2000-5, όσο και με τα αμερικανικής κατασκευής F-16.

Στην περίπτωση των γαλλικών μαχητικών, η προφανής κίνηση θα ήταν η προμήθεια επιπλέον αριθμού βλημάτων από τους υπάρχοντες τύπους, δηλαδή επιπλέον αριθμός AM-39 Exocet και SCALP EG. Αυτά μπορούν να συνοδευτούν και από την απόκτηση επιπλέον τύπων όπλων, όπως τα κατευθυνόμενα βλήματα AASM της Safran και τα όπλα ανεμοπορίας SmartGlider (Light/Heavy) της MBDA, που μπορούν να χτυπήσουν κινούμενους ναυτικούς και χερσαίους στόχους. Υπενθυμίζεται και η μελλοντική προοπτική των FC/ASW που θα εξοπλίσουν τα Rafale σε δύο εκδόσεις: μια υπερηχητική έκδοση για ναυτική χρήση και μια υποηχητική έκδοση κατηγορίας cruise για χρήση κατά στόχων εδάφους.

Στην περίπτωση των F-16, οποιαδήποτε αναζήτηση λύσης από άλλη χώρα, προϋποθέτει ασφαλώς την συνεργασία της κατασκευάστριας των F-16 που είναι η LM και την πολιτική ανοχή των ΗΠΑ. Αυτά ασφαλώς δεν είναι εξασφαλισμένα και μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα εμπορικών και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Στην περίπτωση αυτή όμως, θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση και η ΠΑ να καταστήσουν σαφές ότι δεν μπορεί να γίνει εμπορικά και πολιτικά αποδεκτό κάτι τέτοιο. Όλες αυτές τις δεκαετίες η LM έχει προνομιακή πρόσβαση στις παραγγελίες οπλισμού από τις ΕΔ, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση έχει κάθε δικαίωμα να αρνείται την πώληση αμερικανικής προέλευσης όπλων, αλλά όχι και την πιστοποίηση άλλων όπλων που προέρχονται από άλλες συμμαχικές χώρες.

Σε διαφορετική περίπτωση, θα μιλάμε για καθαρή ομηρία της ΠΑ, όπου ούτε αμερικανικής προέλευσης όπλα  αποδεσμεύονται αλλά ούτε και επιτρέπεται η πιστοποίηση όπλων άλλων χωρών για τον πολυπληθή στόλο των F-16. Κάτι τέτοιο ασφαλώς, εάν προκύψει, θα πρέπει να μας οδηγήσει σε πλήρη επαναπροσδιορισμό των κριτηρίων επιλογής μαχητικών αεροσκαφών και της προέλευσης αυτών.

Θεωρώντας ότι δεν θα υπάρξει κάποιο εμπόδιο στην πιστοποίηση όπλων, υπάρχει μια προφανής διέξοδος προς τα ισραηλινής προέλευσης SPICE 1000/2000 και Rampage. Παρόλα αυτά, τα όπλα αυτά έχουν διαφορετικό σκοπό και χρήση σε σχέση με τα τρία όπλα αμερικανικής προέλευσης που ενδιαφέρουν την ΠΑ. Οι SPICE είναι όπλα ασφαλούς εμβέλειας και μεγίστης ακριβείας (CEP 3m) για στόχους σημείου και οι Rampage είναι όπλα ακριβείας (CEP 10m) για την προσβολή στόχων περιοχής (εγκαταστάσεων), χρησιμοποιώντας μαζική εκτόξευση βλημάτων (salvo). Αν και απαραίτητα στην ΠΑ ως έξυπνα όπλα γενικής χρήσης, η χρήση τους είναι συμπληρωματική και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τα βλήματα αντι-ραντάρ, κατά πλοίων και πλεύσης που μας ενδιαφέρουν.

Ποιες είναι οι άλλες εναλλακτικές από την διεθνή αγορά βλημάτων που θα μπορούσαν να πιστοποιηθούν στα ελληνικά F-16 και θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν πλήρως τα τρία συγκεκριμένα αμερικανικά βλήματα;

Δυστυχώς, στην περίπτωση του βλήματος αντι-ραντάρ AARGM, δεν υπάρχει άλλο αντίστοιχο βλήμα στην δυτική αγορά αεροπορικών όπλων. Η Βρετανική Αεροπορία σκοπεύει να χρησιμοποιήσει σε αυτές τις αποστολές, τον συνδυασμό βλημάτων SPEAR και SPEAR EW. Το βλήμα SPEAR EW, δεν στοχεύει στην καταστροφή του αντιπάλου ραντάρ, αλλά στην προσωρινή εξουδετέρωση του μέσω παρεμβολών ή στην εξαπάτηση του μέσω δημιουργίας decoys. Κάτι παρόμοιο ισχύει και για την Γαλλική Αεροπορία που σχεδιάζει την ανάπτυξη εξειδικευμένης έκδοσης του Rafale που θα κάνει χρήση βλημάτων AASM, ενώ και τα όπλα ανεμοπορίας SmartSlider είναι μια ακόμα εναλλακτική.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η χρήση εξειδικευμένων βλημάτων αντί-ραντάρ που χρησιμοποιούν παθητικό αισθητήρα ραδιοσυχνοτήτων, μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί από την διαθέσιμη τεχνολογία, όπως πχ με την χρήση συστημάτων που δημιουργούν πολλαπλούς ηλεκτρονικούς ψευδοστόχους που μιμούνται τις πραγματικές εκπομπές ραντάρ. Σε αυτήν την περίπτωση, ο παθητικός ερευνητής ραντάρ πέφτει θύμα εξαπάτησης, με τελικό αποτέλεσμα την αστοχία του πυραύλου. Είναι προφανές ότι στην περίπτωση των AARGM δεν μπορεί να γίνει αντικατάσταση, αλλά απαιτείται αλλαγή της επιχειρησιακής τακτικής με την χρήση όπλων τα οποία να προσφέρουν μεγάλο βεληνεκές, δυνατότητα προσβολής χερσαίων κινουμένων στόχων και με πρόσθετη δυνατότητα χρήσης τεχνικής καθοδήγησης man-in-the-loop, η οποία εξασφαλίζει την σωστή αναγνώριση και προσβολή του στόχου, ακόμα και εάν αυτός έχει μετακινηθεί.

Τέτοια βλήματα είναι τα ισραηλινά SPICE 250 και 250ER και τα βλήματα SmartGlider Light που προαναφέρθηκαν για την περίπτωση των Rafale. Τα μεν πρώτα μπορούν να συνδυαστούν με τις εκδόσεις SPICE 1000/2000 που θα αποκτηθούν, ενώ τα δεύτερα μπορούν να συνδυαστούν με μια πιθανή επιλογή τους και για τον εξοπλισμό των Rafale της ΠΑ.

Μια συμπληρωματική λύση για αποστολές καταστροφής της αντίπαλης Αεράμυνας, θα ήταν η χρήση εξειδικευμένων περιφερόμενων πυρομαχικών μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς όπως τα ισραηλινά Harpy και Harop.

Για τα βλήματα JASSM, υπάρχουν αρκετές κατάλληλες και ανάλογες λύσεις: τα ευρωπαϊκά βλήματα cruise KEPD-350 Taurus και Storm Shadow και τα ισραηλινά βλήματα IceBreaker. Τα μεν πρώτα έχουν πιστοποιηθεί στα F-15K της Αεροπορίας της Ν. Κορέας, όταν αυτή συνάντησε την άρνηση αποδέσμευσης των JASSM από πλευράς των ΗΠΑ, ώστε να μην προκληθεί η Β. Κορέα (ενδιαφέρουσες ομοιότητες με την ελληνοτουρκική περίπτωση), επομένως υπάρχει ήδη εμπειρία πιστοποίησης σε αμερικανικά μαχητικά, τα μεν δεύτερα πέρα από τα EF-2000, έχουν πιστοποιηθεί μερικώς ακόμα και σε Su-24 της Ουκρανικής Αεροπορίας, πράγμα που δείχνει ότι μπορεί εύκολα να βρεθεί μια τεχνική λύση πιστοποίησης και στα πλήρως συμβατά με τα νατοϊκά πρότυπα ελληνικά Viper. Τα δε ισραηλινά βλήματα χρησιμοποιούν τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν για την οικογένεια όπλων SPICE και είναι λογικό να υποθέσουμε ότι χρησιμοποιούν την ίδια τεχνική λύση πιστοποίησης στα F-16 όπως και οι SPICE.

Για την περίπτωση των Harpoon, η καλύτερη τεχνικά και επιχειρησιακά λύση θα ήταν η πιστοποίηση βλημάτων NSM της νορβηγικής Kongsberg. Το μεγάλο βεληνεκές του βλήματος,  τα χαρακτηριστικά σχεδίασης stealth που καθυστερούν τον εντοπισμό από τα εχθρικά ραντάρ και η παθητική καθοδήγηση με ερευνητή IIR που θεωρείται πιο κατάλληλος για το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου, είναι σημεία που καθιστούν τον NSF όχι μόνο την καταλληλότερη εναλλακτική, αλλά κατά την άποψη του γράφοντος, ανώτερη επιχειρησιακά και τεχνολογικά λύση έναντι των Harpoon για τoυς οποίους ενδιαφερόμαστε.

Η είσοδος των NSM σε υπηρεσία με την ΠΑ, θα άνοιγε τον δρόμο για την πιστοποίηση του βλήματος και στα MH-60R του ΠΝ, που στερούνται ενός πραγματικού ναυτικού βλήματος προσβολής, καθώς και στην προοπτική επιλογής του και στις εκδόσεις επιφανείας και επάκτιας χρήσης. Το μόνο ερωτηματικό είναι εάν η εμπλοκή της Raytheon στο πρόγραμμα των NSM, απαιτεί και την αμερικανική άδεια για την απόκτηση του. Σε αυτήν την περίπτωση, θα μπορούσαν να εξεταστούν λύσεις από την Ευρώπη και το Ισραήλ, όπως τα Marte ER και SeaBreaker.

Αν και το παρόν κείμενο εξετάζει τα όπλα προσβολής των F-16, ασφαλώς κάτι ανάλογο θα πρέπει να πράξουμε και σε περίπτωση άρνησης αποδέσμευσης των AIM-120D για τα Viper της ΠΑ. Θα πρέπει να εκκινήσουμε, σε συνεργασία με την MBDA, διαδικασία πιστοποίησης των Meteor σε αυτά. Μπορεί το ραντάρ των Viper να μην είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί πλήρως το βεληνεκές των Meteor, αλλά το συγκεκριμένο βλήμα δίνει θεαματικά υψηλότερες πιθανότητες επιτυχίας σε μέσες αποστάσεις από ότι τα βλήματα AMRAAM που διαθέτουν η ΠΑ και η ΤΑ. Είναι παράλογο να γίνεται μια τόσο μεγάλη επένδυση σε ραντάρ AESA για τα μαχητικά και αυτά να εξοπλίζονται με εκδόσεις βλημάτων που πηγαίνουν πολλά χρόνια πίσω.

Καταλήγοντας, οι ανάγκες τις ΠΑ για βλήματα ασφαλούς εμβέλειας και πολύ μακρού πλήγματος είναι αδιαμφισβήτητη, άλλωστε η προμήθεια τέτοιων όπλων από τις περισσότερες Αεροπορίες του πλανήτη, το πιστοποιεί. Σε περίπτωση όμως που η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να κωλυσιεργεί και να μην δίνει την έγκριση της για την απόκτηση αμερικανικών βλημάτων, θα πρέπει να δείξουμε αποφασιστικότητα και θέληση ώστε να βρούμε κάποια εναλλακτική λύση και τα ελληνικά μαχητικά να εξοπλιστούν κατάλληλα και όπως απαιτούν οι σύγχρονες αεροπορικές επιχειρήσεις.

Αυτό απαιτεί πολιτική θέληση να ξοδέψουμε για βλήματα και πιστοποιήσεις και για να αντιμετωπίσουμε ενδεχόμενα εμπόδια από την αμερικανική πλευρά. Τα τουρκικά F-16 θα πιστοποιηθούν πλήρως για βλήματα SOM, ATMACA, KUZGUN και άλλα, τα ελληνικά F-16 και Viper θα εξακολουθούμε να τα βλέπουμε για πολύ καιρό ακόμα μόνο με Maverick και LGB; Και αυτό το ερώτημα απευθύνεται εξίσου στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία που τα τελευταία χρόνια συνεχώς διακηρύσσουν την στρατηγική εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ. Η τελευταία όμως θα πρέπει να επιβεβαιωθεί και στην πράξη και ένας από τους τρόπους για να συμβεί αυτό είναι η άμεση και πλήρης αποδέσμευση όλων των ζητούμενων αεροπορικών όπλων για τα F-16 της ΠΑ.

Το άρθρο Νέα όπλα προσβολής για τα ελληνικά F-16: οι λόγοι της αναγκαιότητας απόκτησης τους, το ενδιαφέρον της ΠΑ για συγκεκριμένους αμερικανικούς τύπους όπλων και οι πιθανές εναλλακτικές σε περίπτωση μη αποδέσμευσης τους από την Κυβέρνηση των ΗΠΑ δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.