Στις 22 Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε από την Προεδρία των ΗΠΑ η πρόθεση για την κατασκευή αριθμού νέων θωρηκτών πλοίων για το US Navy. Η πρόθεση είναι η αρχική κατασκευή δύο πλοίων στην αρχή τα οποία μπορεί να φτάσουν τα δέκα ή και τα εικοσιπέντε σε βάθος χρόνου, με υπολογιζόμενο κόστος τα 9 δις δολάρια ανά πλοίο.

Το θωρηκτό ήταν το σύμβολο της ναυτικής δύναμης και κυριαρχίας από τις αρχές μέχρι τα μέσα του 20^ου αίωνα. Μία συνθήκη που σήμερα έχει περάσει στα αεροπλανοφόρα. Στον πρώτο και δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο τα θωρηκτά ήταν πλοία με τρομακτική ισχύ πυρός λόγω του μεγάλου διαμετρήματος κύριων πυροβόλων που έφεραν αλλα και του πλήθους των δευτερεύοντων πυροβόλων. Ήταν πλοία με μέγιστο εκτόπισμα τους 60.000 τόνους (Β’ ΠΠ) και πλήρωμα που ξεπερνούσε τα 2500 άτομα. Εκτός των πυροβόλων ένα άλλο στοιχείο τους ήταν η αυξημένη θωράκιση στα πλευρά, κυρίως κάτω από την ίσαλο γραμμή, και του κύριου καταστρώματος. Ήταν πλοία που διέθεταν εκτός της τρομακτικής ισχύος τους και αξιόλογη αμυντική ικανότητα απέναντι σε όλα τα είδη απειλών της εποχής. Οι πιο γνωστές κλάσεις Θωρηκτών ήταν η κλάση Bismarck του γερμανικού ναυτικού, η κλάση Yamato του ιαπωνικού αυτοκρατορικού ναυτικού, η κλάση Iowa του αμερικάνικου ναυτικού και η κλάση King George V του βρετανικού βασιλικού ναυτικού.

Οι ΗΠΑ έχουν μεγάλη ιστορία με τα θωρηκτά και μάλιστα τα τελευταία θωρηκτά τους αποσύρθηκαν από την ενεργό υπηρεσία πενήντα χρόνια μετά την κατασκευή τους, μετά τον πρώτο πόλεμο του κόλπου όπου και έλαβαν μέρος βάλλοντας κατά του ιρακινού στρατού υποστηρίζοντας τις επίγειες δυνάμεις των συμμάχων. Τα τελευταία θωρηκτά κλάσης Iowa είχαν δεχθεί κύριες παρεμβάσεις στον εξοπλισμό και τον οπλισμό τους ώστε να μπορούν να μάχονται στο σύγχρονο περιβάλλον του 1980-1990. Εκτός των τριών κύριων πυροβόλων με τα εννιά στο σύνολο πυροβόλα των 16 ιντσών στα πλοία είχαν προστεθεί 16 πύραυλοι RGM-84 Harpoon, 32 Tomahawk και τέσσερα αντιβληματικά συστήματα Mk15 Phalanx για την αυτοάμυνα απέναντι στις σύγχρονες απειλές. Το κάθε 16ιντσο πυροβόλο είχε την ικανότητα βολής ενός διατρητικού βλήματος βάρους 1,2 τόνων σε απόστασεις άνω των 40 χιλιομέτρων. Επίσης νέα ραντάρ και ηλεκτρονικά είχαν εγκατασταθεί στο πλοίο. Τα πλοία αυτά είχαν μήκος 887 πόδια (270,4μ) , πλάτος 108 πόδια (32,9μ) , βύθισμα 37 πόδια (11,3μ) και εκτόπισμα περίπου 60000 τόνων.

Η νέα κλάση θωρηκτών πλοίων που ανακοίνωσε ο αμερικανός πρόεδρος Trump θα είναι πλοία με μήκος 840-880 πόδια (256-268 μ), πλατος 105-115 πόδια (32-35μ), βύθισμα 24-30 πόδια (7-9μ) και εκτόπισμα γύρω στους 35000 τόνους. Σύμφωνα με τους ανθρώπους του US Navy η συγκεκριμένη κλάση πλοίων πρόκειται να αντικαταστήσει το πρόγραμμα DDG(X), τοποθετόντας στη θέση του ένα μεγαλύτερο και ικανότερο πλοίο με πολύ μεγαλύτερη ισχύ πυρός. Το πρώτο πλοίο της κλάσης BBG(X) θα ονομαστεί USS Defiant και η κατασκευή του αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Βέβαια το πρόγραμμα δεν έχει πάρει ακόμη έγκριση από το κογκρέσο και το υψηλό του κόστος μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο ή ακόμη και να υπάρξει καθυστέρηση εάν είναι αναγκαίο να χρηματοδοτηθούν άλλα πιο επείγοντα προγράμματα του ναυτικού.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές στο νέο πλοίο θα εγκατασταθούν συστήματα και οπλισμός που υπάρχει σήμερα διαθέσιμος όπως το ραντάρ SPY-6 και οι κάθετοι εκτοξευτές πυραύλων Mk41 (128 κελιά στο σύνολο προς αναπλήρωση των διαθέσιμων κελιών που έδιναν τα υπο απόσυρση Ticonderoga) με πύραυλους SM-2/3/6 και Tomahawk και δύο ναυτικά πυροβόλα Mk45 στην πλώρη. Το νέο στα πλοία αυτά είναι δύο πυροβόλα λέιζερ ισχύος μέχρι 600kW καθώς και ένα ηλεκτρομαγνητικό πυροβόλο ισχύος 32MJ. Για να δώσουμε μία τάξη μεγέθους της ισχύος του πυροβόλου αυτού, τα 32MJ είναι περίπου 8900kWh όση περίπου ισχύ χρειάζεται ένα τάνκερ των 100.000 τόνων για να πλεύσει με μια ταχύτητα 12-13 κόμβων. Επίσης θα μεταφέρει πύραυλους κρουζ με πυρηνική κεφαλή και 12 υπερθπερηχητικών πυραύλων (5+ Μαχ) για γρήγορη παγκόσμια κάλυψη. Πέραν αυτών το πλοίο πρόκειται να διαθέτει 2 RAM και 4 πυροβόλα των 30 χιλιοστών. Στην πρύμνη θα διαθέτει ελικοδρόμιο και διπλό υπόστεγο ελικοπτέρων ικανό να φιλοξενήσει μέχρι και αεροσκάφος κλείνοντος στροφίου V-22.

Η πρόωση θα γίνεται από συνδυασμό αεροστροβίλων και μηχανών ντίζελ και το πλοίο αναμένεται να επιτυγχάνει μέγιστη ταχύτητα άνω των 30 κόμβων. Το πλήρωμα αναμένεται να αποτελείται από 650-850 αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και ναύτες.

Το στοίχημα του αμερικανού προέδρου και τη ηγεσίας του αμερικάνικου ναυτικού είνα μεγάλο και η πρόσφατη ιστορία έχει δείξει ότι τόσο μεγαλόπνοα σχεδία όπως η κλάση αντιτορπιλικών Zumwalt όσο και η ακυρωθήσα Constellation δεν έχουν προχωρήσει όπως αναμενόταν. Με μεγάλες υπερβάσεις κόστους και δραστική μείωση ή ακύρωση των προγραμμάτων αυτών. Επίσης το νέο πρόγραμμα που πρόκειται να αντικαταστήσει το μελλοντικό DDG(X) φαίνεται εξαρχής ότι θα είναι ένα υψηλού κόστους πρόγραμμα ενώ δεν έχει λάβει ακόμη τη σχετική έγκριση από το κογκρέσο. Από την άλλη το φουτουριστικό ηλεκτρομαγνητικό όπλο είχε παρουσιάσει προβλήματα στην ανάπτυξη και είχε γίνει παύση του προγράμματος, ενώ τώρα θα πρέπει να επανενεργοποιηθεί εις χάριν του νέου πλοίου. Τέλος θεωρούμε ότι οι ανάγκες ενέργειας του όπλου αυτού μπορεί να διαφοροποιήσουν κατά πολύ το ανακοινωθέν σύστημα πρόωσης για να μπορέσουν να καλυφθούν.  

Το άρθρο BBG(X) USS «Defiant»: Η νέα κλάση θωρηκτών του Αμερικάνικου Ναυτικού δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Όπως φαίνεται η νέα προεδρία των ΗΠΑ αναμένεται να προβεί σε περικοπές σε εξοπλιστικά προγράμματα τα οποία έχουν υπερβεί το αρχικό κόστος ανάπτυξης και κατασκευής καθώς και τους χρόνους παράδοσης. Ένα από τα προγράμματα αυτά το οποίο είχε λάβει πολύ κριτική από το επιτελείο και τον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, είναι το πρόγραμμα των νέων φρεγατών του αμερικάνικου ναυτικού FFG-62 Constellation. Το πρόγραμμα αυτό σύμφωνα και με την τελευταία έκθεση προς το Κογκρέσο, φαίνεται ότι θα υπάρξει σοβαρή καθυστέρηση ως προς την παράδοση του πρώτου πλοίου της κλάσης καθώς και σημαντική υπέρβαση κόστους. Σε αυτό έρχεται τώρα να προστεθεί η μείωση στην διάθεση κονδυλίων μέσα στα επόμενα χρόνια ώστε να συγκρατηθεί ο προϋπολογισμός μέσα σε λογικά επίπεδα καθώς και η διάθεση κονδυλίων σε άλλα προγράμματα.

Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες που είδαν το φως τη δημοσιότητας, η κοινοβουλευτική ομάδα των Ρεπουμπλικανών της Βουλής σχεδιάζει να εγκρίνει ένα συνεχές ψήφισμα (CR, continuing resolution) αντί για έναν προϋπολογισμό για την κάλυψη του υπολοίπου του οικονομικού έτους, μια διαδικαστική επιλογή που διατηρεί τις ομοσπονδιακές δαπάνες σε σταθερά επίπεδα και αποφεύγει μια δύσκολη μάχη για τις προτεραιότητες δαπανών. Συνολικά, το προτεινόμενο CR θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες κατά 6 δισεκατομμύρια δολάρια από έτος σε έτος, περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια κάτω από το ποσό που απαιτείται για να συμβαδίσει με τα τρέχοντα επίπεδα πληθωρισμού.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αντιπαθούσε ιστορικά τα (CR) επειδή διακόπτουν τα μακροπρόθεσμα σχέδια ναυπήγησης και συντήρησης πλοίων, τα οποία βασίζονται σε μια σταθερή αύξηση των επιπέδων χρηματοδότησης. Αυτό είναι διαφορετικό: προσαρμόζει επίσης πολλά σημαντικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένης μιας προφανούς περικοπής στη χρηματοδότηση για το καθυστερημένο πρόγραμμα της νέας φρεγάτας Constellation. Το προτεινόμενο (CR) ορίζει έναν προϋπολογισμό 233 εκατομμυρίων δολαρίων για τις Constellation για το οικονομικό έτος FY2025, ένα κλάσμα των 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων που ζήτησε το αμερικάνικο Πολεμικό Ναυτικό για φέτος. Επίσης, περιλαμβάνει πέντε προσαρμογές κόστους για τη φρεγάτα συνολικού ύψους 400 εκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες θα καλύψουν τις αυξήσεις του κόστους ναυπήγησης προηγούμενων ετών FY2020-24. Στον αντίποδα, το νέο ψήφισμα προκρίνει την ενίσχυση της χρηματοδότησης κατά 1,5 δισεκατομύριο δολάρια για την κατασκευή επιπλέον αντιτορπιλικών κλάσης Arleigh Burke.

Το πρόγραμμα FFG-62 παρουσιάζει πολλά πιθανά ζητήματα επίβλεψης για το Κογκρέσο, συμπεριλαμβανομένων των εξής:

1. την εκτιμώμενη 36μηνη καθυστέρηση στην προγραμματισμένη παράδοση της πρώης FFG-62, η οποία αναφέρθηκε δημόσια από το Πολεμικό Ναυτικό τον Απρίλιο του 2024. Η καθυστέρηση αυτή προέρχεται από δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος είναι η σοβαρή έλλειψη εξειδικευμένων εργατών στο ναυπηγείο της Fincantieri Marinette Marine το οποίο καθυστερεί την εκτέλεση των εργασιών και ο δεύτερος, η διαδικασία κατασκευής που έχει επιλεχθεί. Όπως είναι γνωστό οι φρεγάτες FFG-62 βασίζονται στο σχέδιο των ιταλο-γαλλικών φρεγατών FREMM. Όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα οι αρχικές προβλέψεις ήταν ότι οι δύο κλάσεις θα είχαν ομοιότητα 85%. Σήμερα με τις αλλαγές που έχουν γίνει, ήδη το ποσοστό αυτό έχει πέσει σε μόλις 15%, το οποίο καταρρίπτει και τους λόγους επιλογής μιας υπάρχουσας σχεδίασης. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, λόγω και των σχετικά μικρών επεμβάσεων είχε αποφασισθεί η ταυτόχρονη κατασκευή με την υλοποίηση των σχεδιαστικών αλλαγών. Αυτό όμως στην πορεία του προγράμματος με τις εκτεταμένες αλλαγές είναι υπεύθυνο για μεγάλες καθυστερήσεις στην κατασκευή του πρώτου σκάφους.

2. Η δυνατότητα αύξησης του κόστους στο πρόγραμμα FFG-62, ιδιαίτερα μετά τα 10 πρώτα πλοία του προγράμματος. Το 2020 με την υπογραφή του συμβολαίου για 1+9 σκάφη το μέσο σταθερό κόστος ήταν λίγο κάτω από τα 1,2 δισεκατομύρια δολάρια ανά σκάφος με το πρώτο σκάφος της κλάσης το κόστος να είναι στα 1,4 δισεκατομύρια δολάρια λόγω ότι περιλαμβάνει αρχικά μην επαναλαμβανόμενα κόστη. Παρ’ όλ’ αυτά σύμφωνα με εκθέσεις CRS και CBO το κόστος για τα αρχικά 10 σκάφη αναμένεται να είναι κατά 40% πιο υψηλό σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις του ναυτικού και το όλο πρόγραμμα σε βάθος 30ετίας αναμένεται να είναι συνολικά 10-20% πιο ακριβό.

3. εάν και πότε θα εισαχθεί ένα δεύτερο ναυπηγείο στο πρόγραμμα FFG-62.

4. τον αριθμό των κελιών πυραύλων συστήματος κατακόρυφης εκτόξευσης (VLS) στο σχέδιο FFG 62. Υπάρχουν φωνές που επισημένουν ότι ο αριθμώς των κάθετων κελιών που φέρει το σκάφος για το εκτόπισμά του είναι μικρό και ότι με αύξηση στα 48 κελιά, με μικρή αύξηση του κόστους ανά πλοίο, θα μπορούσε το ναυτικό να έχει ένα φθηνό υποκατάστατο των πολύ ακριβών αντιτορπιλικών με 50% της ισχύος πυρός τους.

5. τεχνικός κίνδυνος στο πρόγραμμα FFG-62. Όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν η επιλογή μιας υπάρχουσας σχεδίασης, όταν πρόκειται να γίνουν εκτεταμένες αλλαγές, φέρνει στην επιφάνεια πολλά τεχνικά προβλήματα τα οποία βαρύνουν την νέα κλάση πλοίων και δυσχεραίνουν τη δυνατότητα μελλοντικής αναβάθμισης των πλοίων αυτών, όπως αναλύουμε παρακάτω.

Η πλάνη της χρήσης ενός μητρικού σχεδίου: «Το σχέδιο είναι ώριμο» (The Fallacy of Using a Parent Design: “The design is mature”, SNAME 2013)

Η συγκεκριμένη μελέτη παρουσιάστηκε στο «ναυτικό συμπόσιο» του SNAME (Society of Naval Architects and Marine Engineers) στην Ουάσιγκτον το 2013 και αναδικνύει με εμφατικό τρόπο ότι η επιλογή μιας υπάρχουσας σχεδίασης για την ανάπτυξη μιας νέας κλάσης μπορεί να είναι παραπλανητική και να οδηγήσει σε «καταστροφικά» αποτελέσματα. Οι υπέρμαχοι αυτής της μεθόδου υποστηρίζουν ότι αυτή η επιλογή (η οποία έχει ακολουθηθεί και με τις φρεγάτες constellation) μπορεί να αποδώσει γρήγορα πλοία με χαμηλό ρίσκο και κόστος. Όμως όπως αναλύεται μέσα στη μελέτη η ιστορία σε προγράμματα του ναυτικού των ΗΠΑ που έχουν ακολουθήσει αυτή την πρακτική έχει αποδώσει πλοία με βασικά προβλήματα στην αρχική επανασχεδίαση του πλοίου και πλοία με πολλούς περιορισμούς. Η μελέτη αναφέρεται στις κλάσεις LSD 41, CG-49 και LCS1 & 2.

Τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών με τη ενός υπάρχοντος σχεδίου ως μητρικού σχεδίου είναι μια ελκυστική επιλογή ότι είναι πολλά:

1. Αποφυγή των εκτεταμένων ελέγχων και μείωση της γραφειοκρατίας, από το υπουργείο άμυνας, που απαιτεί μία νέα σχεδίαση πλοίου – επομένως μείωση του χρόνου έναρξης κατασκευής.
2. Το κόστος σχεδιασμού και κατασκευής θα είναι μικρότερο ενώ η σχεδίαση θα μπορεί να βελτιωθεί για οικονομικά προσιτή τιμή
3. Η κατασκευή μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα – Η παραγωγή και η ανάπτυξη μπορεί να είναι ταυτόχρονα
4.  Το χρονοδιάγραμμα θα είναι πιο συμπαγές από την πρότερη εμπειρία.
5. Από τεχνικής άποψης Τα βάρη είναι γνωστά και δεν θα αυξηθούν όπως συνήθως.
6. Παράκαμψη των πρόσθετων απαιτήσεων που επιβάλλουν οι τεχνικές αρχές του Πολεμικού Ναυτικού
7. Προώθηση του προγράμματος πιο εύκολα, υποσχόμενοι μειωμένους τεχνικούς κινδύνους τροποποιώντας μόνο έναν επιτυχημένο σχεδιασμό.

Όμως η εμπειρία με τα προαναφερθέντα σκάφη και όπως φαίνεται και με την κλάση Constellation, έχει δείξει ακριβώς το αντίθετο. Στην πραγματικότητα η χρήση ενός υπάρχοντος σχεδίου με εκτεταμένες αλλαγές μπορεί να οδηγήσει στα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Η πράξη έχει δείξει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις έχουμε:

1. Κίνδυνο λανθάνουσας αστοχίας που κρύβεται στον υπάρχοντα σχεδιασμό
2. Αύξηση εκτοπίσματος. Αναποτελεσματική χρήση ενέργειας
3. Αύξηση της πυκνότητας του πλοίου και του χρόνου για σταθεροποίηση του σχεδιασμού
4. Περιορισμοί σχετικά με την επαρκή άνωση και το δυνατότητες της σχεδίασης κατά τη διάρκεια ζωής (SLA, Service-Life Allowance)
5. Η επέκταση των υπαρχόντων σχεδίων έχει ωθήσει τις δομικές αποτυχίες

Μερικά από τα πιο βασικά ζητήματα που ανακύπτουν σε αυτού του είδους τις επεμβάσεις είναι ότι η αύξηση του μήκους οδηγεί σε αύξηση του εκτοπίσματος το οποίο σε συνάρτηση με την αλλαγή των βαρών πάνω στο πλοίο, λόγω των διαφορετικών συστημάτων, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή μετατόπιση του κέντρου βάρους στο άνω επιτρεπόμενο όριο της σχεδίασης. Πράγμα το οποίο επηρρεάζει άμεσα την ευστάθεια του πλοίου. Τούτο οδηγεί σε δύο πιθανές λύσεις. Είτε θα πρέπει να γίνει λεπτομερής αναδιανομή των βαρών πάνω στο πλοίο με πιθανή εγατάσταση ακόμη και μόνιμου έρματος χαμηλά, είτε το πλοίο θα απολέσει τη δυνατότητα μελλοντικής προσθήκης συστημάτων (SLA, Service-Life Allowance). Αυτά είναι κάτι τα οποία συνέβηκαν στα πυραυλοφόρα καταδρομικά CG-49 κατά τη διάρκεια μετατροπής των αντιτορπιλικών DD-963 στη νέα κλάση αντιτορπιλικών αντιαεροπορικού πολέμου. Τα CG-49 βρέθηκαν να περιορίζονται στο σκάφος των DD-963 με παράλληλη αύξηση του εκτοπίσματος κατά 1400 τόνους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τη μετατόπιση του κέντρου βάρους ψηλά. Τόσο το αυξημένο εκτόπισμα όσο και η άνοδος του κέντρου βάρους έφερε την αρχική σχεδίαση στα όρια της. Μέχρι την παράδοση του πρώτου πλοίου έγιναν εκτεταμένες αλλαγές με λεπτομερή μετατόπιση βαρών έτσι ώστε το σκάφος να θεωρείται αξιόπλοο και ασφαλές.

Παρ’ όλες τις προσπάθειες, με την τοποθέτηση των συστημάτων VLS η κλάση δεν μπορούσε να δεχθεί άλλες μελλοντικές προσθήκες ενώ η μεταλλική κατασκευή αντιμετώπισε δομικά ζητήματα. Αντίστοιχα και τα αποβατικά πλοία LSD41 τα οποία προέρχονται από τα παλαιότερα LSD36 χρειάστηκε να υποστούν δύσκολες σχεδιαστικές και μηχανολογικές αλλαγές ώστε να μπορέσει να αντιμετωπιστεί η ελεύθερη επιφάνεια του νερού (free surface effect) που δημιουργήθηκε από τη νέα μεγάλη δεξαμενή. Τέλος όσον αφορά τα LCS1 & LSC2, η μελέτη αναφέρεται στο γεγονός ότι πρόκειται για πλοία τα οποία τα μητρικά τους σκάφη δεν ήταν καν πολεμικά πλοία αλλά βασίζονται σε επιβατηγά πλοία υψηλών ταχυτήτων. Η στρατικοποίηση των σκαφών επέφερε πολλές αλλαγές αλλά και συμβιβασμούς όπως είναι το χαμηλότερο επίπεδο επιβιωσιμότητας σε σύγκριση με τις κύριες μονάδες του ναυτικού αλλά κυρίως με τις φρεγάτες FFG-7 που επρόκειτο να αντικαταστήσουν. Πέραν αυτών έγιναν πολλές δομικές επεμβάσεις μετά την παράδοση των πρώτων σκαφών λόγω δομικών προβλημάτων που αντιμετώπισαν.

Η κλάση φρεγατών Constellation όπως αναλύσαμε και παραπάνω ακολούθησε τη οδό του μητρικού σκάφους το οποίο σε σύγκριση με προηγούμενη εμπειρία δέχθηκε πολύ περισσότερες επεμβάσεις. Αυτό μαζί με άλλα προβλήματα οδήγησε στην αύξηση του κόστους αλλά και του χρόνου παράδοσης του πρώτου σκάφους κατά 36 μήνες. Η διαφαινόμενη αλλαγή προτεραιοτήτων της νέας κυβέρνησης των ΗΠΑ ίσως επιφέρει επιπλέον καθυστερήσεις στο πρόγραμμα. Οι αξιωματικοί του πολεμικού ναυτικού που παρακολουθούν τις εξελίξεις προφανώς και γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τις πραγματικές προοπτικές του προγράμματος και κατά πόσον θα μπορούσε το ελληνικό Π.Ν. να προσβλέπει στην απόκτηση ενός αριθμού σκαφών μέσα στην επόμενη δεκαετία. Σε ποια διαμόρφωση και σε ποιο κόστος θα μπορούσε να γίνει αυτό εφικτό. Όμως όπως όλα δείχνουν το αμερικανικό πρόγραμμα αντιμετωπίζει ήδη αρκετά προβλήματα και μια πιθανή υποχρηματοδότηση ίσως σημάνει την ταφόπλακα στο πρόγραμμα αυτό.

FFG-62 Constellation – Τεχνική περιγραφή

Το πλοίο είναι ουσιαστικά μια επιμηκυμένη έκδοση της ιταλικής φρεγάτας Bergamini. Οι βασικές διαστάσεις του σκάφους είναι: ολικό μήκος 151,2 μέτρα, ολικό πλάτος 19,7 μέτρα, βύθισμα 5,49 μέτρα και βάθος κύτους μέχρι το πρώτο κατάστρωμα στα 11,28 μέτρα. Το πλοίο έχει πλήρες εκτόπισμα 7408 τόνους. Σε σύγκριση με το ιταλικό σκάφος, η FFG-62 ουσιαστικά επιμηκύνθηκε κατά 7,2 μέτρα και εκτοπίζει 500 τόνους περίπου περισσότερο. Παράλληλα έγινε αλλαγή και στο πρωραίο τμήμα της γάστρας με απάλειψη του βολβού που περιείχε το σόναρ γάστρας καθώς και του περίκλειστου καταστρώματος της πλώρης. Όσον αφορά την υπερκατασκευή του πλοίου, έχει γίνει διαφορετική διαρρύθμιση ώστε να μπορέσουν να ενσωματωθούν τα αμερικάνικης κατασκευής ηλεκτρονικά και όπλα. Στην πρύμνη του πλοίου βρίσκεται το ελικοδρόμιο και το υπόστεγο του ελικοπτέρου που είναι ικανό να φιλοξενήσει ένα ναυτικό ελικόπτερο MH-60R και ένα UAV MQ-8C. Το πλήρωμα του πλοίου αποτελείται από 140 άτομα προσωπικό αλλά έχει δυνατότητα φιλοξενίας 200 ατόμων, 24 σε καμπίνες αξιωματικών και 176 σε καμπίνες ναυτών.

Το σύστημα πρόωσης είναι τύπου CODLAG (Combination Diesel Electric And Gas Turbine) ίδιας διαμόρφωσης με της ιταλικής αλλά με διαφορετικές πιο ισχυρές ηλεκτρομηχανές. Η αμερικάνικη φρεγάτα θα έχει τέσσερις ντηζελομηχανές MTU 20V 4000 M53B ισχύος 3015kW έκαστη που κινούν δύο ηλεκτροκινητήρες συνολικής ισχύος 6000 kW για ταχύτητες μέχρι 16 κόμβους και έναν αεροστρόβιλο General Electric LM2500+G4 απόδοσης 36300 kW για υψηλές ταχύτητες πάνω από τους 26 κόμβους. Η ηλεκτροπρόωση βοηθάει το πλοίο στην επίτευξη πολύ χαμηλής ακουστικής υπογραφής που είναι το άλφα και το ωμέγα για τις ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις. Το προωστήριο σκεύος κινεί δύο προπέλες σταθερού βήματος για την επίτευξη χαμηλότερου θορύβου.

Επίσης υπάρχει ένας ανασυρόμενος βοηθητικός ηλεκτρικός προωστήρας στην πλώρη, στο ένα τέταρτο περίπου του μήκους του πλοίου, ισχύος 1MW της Thrustmaster, που παίρνει ισχύ από την βοηθητική μονάδα ισχύος του πλοίου. Η διάταξη αυτή βοηθάει τόσο στην ευελιξία του πλοίου σε περιορισμένα ύδατα αλλά κυρίως στην επιστροφή του πλοίου στον ναύσταθμο με ιδία μέσα σε περίπτωση απώλειας της κύριας πρόωσης λόγω βλάβης του προωστήριου σκεύους ή πλήγματος. Παρόμοια διάταξη υπάρχει στις FFG-7, στις LCS και στις Bergamini.

Σύμφωνα με το DOT&E για τις προδιαγραφές της FFG-62 που καθορίζουν τις απαιτήσεις για τα χαρακτηριστικά επιβίωσης που ενσωματώθηκαν στο πλοίο. Περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται προς, τα ακόλουθα:

– Αντοχή σε κραδασμούς σε υποβρύχιες εκρήξεις για επιλεγμένα συστήματα.

– Θωράκιση και βαλλιστική προστασία σε καθορισμένες περιοχές του πλοίου.

– Ανθεκτικότητα της κατασκευής σε εκρήξεις και πυρκαγιά σε καθορισμένους χώρους.

– Χαρακτηριστικά μείωσης ευπάθειας για ζωτικής σημασίας μέρη του κύτους, για μηχανικά, και για ηλεκτρικά συστήματα που περιλαμβάνουν πλεονασμό, διαχωρισμό, και απομόνωση ζημιών.

– Ύπαρξη συστήματος ΡΒΧΠ.

– Μείωση υπογραφής του πλοίου στο ακουστικό, υπέρυθρο και ηλεκτρομαγνητικό φάσμα (π.χ. διατομή ραντάρ (RCS), υπέρυθρες (IR), υποβρύχια ηλεκτρομαγνητικά)

Με τον οπλισμό και τα ηλεκτρονικά συστήματα που φέρει, η FFG-62 θα μπορεί να διεξάγει όλο το φάσμα των ναυτικών επιχειρήσεων, αντιαεροπορικό πόλεμο (AW), ανθυποβρυχιακό πόλεμο (ASW), πόλεμο επιφανείας (SuW), ηλεκτρονικό πόλεμο (EW) καθώς και αποστολές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR).

Η καρδία του πλοίου είναι το σύστημα AEGIS Baseline 10 στο οποίο είναι ενσωματωμένοι όλοι οι αισθητήρες του πλοίου και τα όπλα. Το κύριο ραντάρ της FFG-62 είναι το AN/SPY-6(V)3 EASR με τρεις επίπεδες κεραίες AESA Νιτριδίου του Γαλίου ( GaN) και εκπέμπει στη μπάντα S, η μία καλύπτει τον μπροστινό τομέα και δύο στο πίσω μέρος της πρόσθιας υπερκατασκευής εκατέρωθεν καλύπτοντας όλες από ένα τόξο 120 μοιρών. Η έκδοση αυτή είναι μια μικρότερη έκδοση του ραντάρ των αντιτορπιλικών για να μπορεί να τοποθετηθεί σε μικρότερου μεγέθους μονάδες των 9 RMA αλλά είναι σχεδιασμένη να έχει τις ίδιες επιδόσεις με το παλαιότερο AN/SPY-1D(V). To AN/SPY-6 είναι κατασκευασμένο με μεμονωμένα «δομικά στοιχεία» που ονομάζονται αρθρωτά συγκροτήματα ραντάρ. Κάθε RMA είναι μια αυτόνομη κεραία ραντάρ σε κυτίο 2’x2’x2′. Τα RMA στοιβάζονται για να ταιριάζουν στις απαιτήσεις αποστολής οποιουδήποτε πλοίου – ένα χαρακτηριστικό που καθιστά το SPY-6 το πρώτο πραγματικά επεκτάσιμο ραντάρ του Πολεμικού Ναυτικού.

Για τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο οι φρεγάτες είναι εξοπλισμένες με το σύστημα AN/SQQ-89Α(V)15. Το σύστημα μάχης AN/SQQ-89(V) παρέχει ολοκληρωμένη διαχείριση μάχης Υποθαλάσσιου Πολέμου (USW), έλεγχο πυρός, διοίκηση και έλεγχο και εκπαίδευση επί του σκάφους για να επιτρέψει στα πλοία επιφανείας να υποστηρίξουν εμπλοκή στόχων USW τόσο σε περιβάλλον ανοιχτού ωκεανού όσο και σε παραθαλάσσια περιβάλλοντα. Το AN/SQQ-89(V) παρέχει στα πολεμικά πλοία επιφανείας μια απρόσκοπτα ενσωματωμένη ικανότητα ανίχνευσης, εντοπισμού, ταξινόμησης και στόχευσης USW/ASW. Το σύστημα παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ακουστικής τακτικής κατάστασης λαμβάνοντας, συνδυάζοντας και επεξεργαζόμενο ενεργητικά και παθητικά δεδομένα αισθητήρων σόναρ από μια ποικιλία συστοιχιών τοποθετημένων στο κύτος, ρυμουλκούμενων συστοιχιών και ηχοσημαντήρων. Εκτός από την ενεργητική και παθητική ανίχνευση, το σύστημα παρέχει ένα πλήρες φάσμα λειτουργιών USW και ενσωμάτωση με το Light Airborne Multi-Purpose System (LAMPS MK III και Block II) για επεξεργασία σήματος ηχοσημαντήρων του οργανικού ελικοπτέρου. Το σύστημα αποτελείται από:

-Ακουστικοί αισθητήρες, συστοιχία τοποθετημένη στο κύτος, πολλαπλών λειτουργιών ρυμουλκούμενη συστοιχία (MFTA) TB-37 με ρυμουλκούμενο ακουστικό στοιχείο αναχαίτισης, βαθμονομημένα υδρόφωνα αναφοράς και ηχοσημαντήρες που αναπτύσσονται από ελικόπτερο ή πλοίο.

– SONAR μεταβλητού βάθους τύπου CAPTAS 4.

– Λειτουργικά τμήματα που χρησιμοποιούνται για επεξεργασία και εμφάνιση ενεργητικά, παθητικά και περιβαλλοντικά δεδομένα.

– Διεπαφές με το Aegis Combat System για MK 46 και Δίωξη τορπιλών MK 54 με χρήση τορπίλης σκάφους επιφανείας σωλήνες, Vertical Launch Anti-Submarine Rocket ή MH 60R ελικόπτερα.

Επίσης το πλοίο θα διαθέτει το σύστημα Mk48 GWS ως σύστημα διεύθυνσης βολής του κύριου πυροβόλου που μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα ή ενσωματωμένο στο σύστημα μάχης του πλοίου. Επίσης διαθέτει σύστημα αναγνώρισης φίλου ή εχθρού UPX-29IFF, ραδιοζεύξεις Link 11,16,22, πλήρες πακέτο ασυρμάτων όλων των συχνοτήτων, SATCOM, ραντάρ επιφανείας AN/SPS-73(V)18 με δυνατότητα ARPA και EO system iStalker με κάλυψη 360 μοιρών.

Το πλοίο θα είναι εξοπλισμένο με τέσσερις εκτοξευτές MK41 (32 κελιά) για βλήματα ESSM II σε τετράδες ανά κελί και βλήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς SM-2 Block IIIC, έναν εκτοξευτή CIWS RAM Mk-49 με 21 βλήματα RIM-116 Block 2A/2B για άμυνα σημείου, 16 βλήματα κατά πλοίων NSM της νορβηγικής Kongsberg και ένα ναυτικό πυροβόλο Μκ110 των 57 χιλιοστών. Είναι απορίας άξιο το γεγονός ότι σε ένα πλοίο 7400 τόνων ικανό να φέρει ένα κύριο πυροβόλο 127 χιλιοστών όπως το MK45 Mod 4 της Bae Systems, επιλέχθηκε ένα τόσο αδύναμο πυροβόλο αφαιρώντας τη δυνατότητα προβολής ισχύος στην ξηρά μέσω ναυτικού βομβαρδισμού καθώς και την χρήση πυρομαχικών εκτεταμένης εμβέλειας όπως το Vulcano. Είναι αυτονόητο ότι σε όποια ελληνική έκδοση το πλοίο θα φέρει είτε πυροβόλο 76 χιλιοστών είτε 127 χιλιοστών.

Για αυτοπροστασία το πλοίο εκτός του εκτοξευτή RAM Mk-49 για αυτοάμυνα κατά επερχόμενων πυραύλων και UAV/ loitering munitions διαθέτει επίσης, ρυμουλκούμενα δολώματα κατά τορπιλών AN/SQL-25 Nixie, 4 εκτοξευτές MK 53 MOD 9 DLS NULKA με δολώματα κατά επερχόμενων πυραύλων και σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου AN-SLQ-32(V)6 CM (SEWIP) BLK II.

Το κόστος του αρχικού πλοίου της κλάσης ανέρχεται στα 1,28 δις δολάρια από τα οποία τα 795 εκατομμύρια δολάρια ήταν το κόστος κατασκευής και τα υπόλοιπα κυβερνητικά ελεγχόμενος εξοπλισμός. Σήμερα το μέσο κόστος ναυπήγησης έχει πέσει στα 1,05 δις δολάρια.

Το άρθρο Πρόγραμμα φρεγατών Constellation: Ανησυχητικές εξελίξεις και προοπτικές για το Πολεμικό Ναυτικό-Αυξημένο τεχνικό ρίσκο και υπερβάσεις χρονοδιαγράμματος δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Σοβαρό περιστατικό φαίνεται πως εξελίχθηκε τις χθεσινές βραδινές ώρες στον Κόλπο του Άντε στην Ερυθρά Θάλασσα, όταν το αμερικανικό αντιτορπιλικό USS Carney κλάσης Arleigh Burke αναχαίτησε επιτυχώς άγνωστο αριθμό πυραύλων που βλήθηκαν από τους Χούθι (Houthis) ένοπλη παραστρατιωτική ομάδα (τρομοκρατική οργάνωση) που υποστηρίζεται από το Ιράν και δραστηριοποιείται στην Υεμένη. Δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως εάν η πυραυλική επίθεση των Χούθι ήταν κατά του αμερικανικού πλοίου ή άλλου στόχου. Επίσης άγνωστο παραμένει το οπλικό σύστημα το οποίο και χρησιμοποίησαν οι Χούθι αν και εκτιμάται πως πρόκειται για κάποιο αντιπλοϊκό πύραυλο ιρανικής προέλευσης.

Το άρθρο To USS Carney αναχαίτισε πυραυλική επίθεση ενώ έπλεε στον Κόλπο του Άντεν δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Ξεκινώντας από τον Οκτώβριο του 1990, ο Αμερικανικός Στρατός μέσω αναλύσεων του Πενταγώνου ξεκίνησε μία αρκετά φιλόδοξη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του συνόλου του Στρατεύματος, αξιοποιώντας τεχνολογίες που προκύπτουν από την 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Στόχος ήταν η εισαγωγή ενός μεγάλου μέρους των Ενόπλων Δυνάμεων στο Περιβάλλον Μάχης του Δικτυοκεντρικών Επιχειρήσεων και των συνεργατικών εμπλοκών μεταξύ επανδρωμένων πλατφορμών μάχης και ρομπότ/πυραύλων. Σαν αποκύημα της παραπάνω φιλοσοφίας αναδιάπλασης της Αμερικανικής Στρατιωτικοβιομηχανικής Μηχανής ήρθε η αλλάγη του ρόλου ορισμένων πλατφορμών μάχης μέσω εισαγωγής λογισμικών τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης στα Συστήματα Διοίκησης Μάχης ορισμένων παλαιών πλατφορμών. Το C-130 όπως θα αναλυθεί παρακάτω αποτελεί μία εκ των σημαντικότερων πλατφορμών που υφίστανται αυτόν τον εκσυγχρονισμό και την αλλαγή του ρόλου τους στα πεδία μάχης του μέλλοντος.

Εκτόξευση »παλετοποιημένων» πυρομαχικών μέσω C-130

Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχή δοκιμή εκτόξευσης »παλετοποιημένων πυρομαχικών» (palletized munitions) αέρος-επιφανείας, εν ονόματι Rapid Dragon. Η δοκιμή επετεύχθη μέσω εκτόξευσης των βλημάτων από όχημα MC-130J Commando II το οποίο αποδέσμευσε έναν απροσδιόριστο πύραυλο cruise o oποίος έβαλε με επιτυχία έναντι κινούμενου στόχου στον Κόλπο του Μεξικού. Το Εργαστήριο Έρευνας της Πολεμικής Αεροπορίας (AFRL), το οποίο ηγείται του προγράμματος Rapid Dragon μέσω του γραφείου Στρατηγικού Σχεδιασμού και Πειραμάτων Ανάπτυξης (SDPE), ανακοίνωσε την ολοκλήρωση αυτής της δοκιμής αλλά και την επιτυχημένη οπλοποίηση τεχνολογιών Μηχανικής Μάθησης που χρησιμοποιήθηκαν για την συνεργατική εμπλοκή.

Η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας (AFSOC), το Standoff Munitions Application Center της Πολεμικής Αεροπορίας και το Naval Surface Warfare Center-Dahlgren Division του Ναυτικού των ΗΠΑ (NSWC-Dahlgren), καθώς και οι εταιρείες Lockheed Martin, Systima Technologies, Safran Electronics and Defense, Parachutes USA και R4 Integration, Inc., συμμετείχαν επίσης σε αυτή την επίδειξη. Στην επίδειξη αυτή παρουσιάστηκε ένα μελλοντικό μοντέλο στρατιωτικών επιχειρήσεων δικτυοκεντρικής συνεργίας μεταξύ παλαιών εκσυγχρονισμένων πλατφορμών μάχης σε συνεργασία με εξελιγμένους αλγορίθμους μάχης και έξυπνα πυρομαχικά.

«Κατά τη διάρκεια της δοκιμής του Δεκεμβρίου, ένα MC-130J που επιχειρούσε υπό το πλήρωμα της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας, έλαβε νέα δεδομένα στοχοποίησης κατά την πτήση, τα οποία στη συνέχεια μεταδόθηκαν στον πύραυλο cruise (FTV)», δήλωσε εκπρόσωπος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ. «Η παραλαβή εν πτήση και η αποστολή των νέων δεδομένων στοχοποίησης στο βλήμα FTV του συστήματος διαχείρισης μάχης αεροσκαφών ήταν ένα επίτευγμα που φέραμε εις πέρας για πρώτη φορά στην ιστορία».

Σχολιασμός Επιχείρησης

Ο γράφον τυγχάνει να παρακολουθεί εδώ και ένα τρίμηνο το προαναφερθέν πρόγραμμα αξιοποίησης των C-130 μέσω οπλοποίησης τεχνολογιών αιχμής και φόρτου υποστρατηγικών βλημάτων. Σύμφωνα με προηγούμενες δοκιμές βλημάτων με παρόμοιες δυνατότητες το βλήμα φαίνεται να προσομοιάζει παραλλαγές της οικογένειας AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM), που περιλαμβάνει τον AGM-158C Long Range Anti-Ship Missile (LRASM), καθώς και ένα νέο μοντέλο που ονομάζεται ως »Cargo Launch Expendable Air Vehicles with Extended Range» ή CLEAVER. Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ δεν έδωσε επιμέρους λεπτομέρειες, αλλά η Lockheed Martin το περιέγραψε ως «σκάφος».

Σύμφωνα με τον αμυντικό αναλυτή Joseph Trevithick, η βασική ιδέα πίσω από την δημιουργία του Rapid Dragon είναι η ανάπτυξη ενός πακέτου roll-on/roll-off για τη μετατροπή διαφόρων τύπων οχημάτων αερομεταφορών σε πρόσθετες πλατφόρμες κρούσης, όπως απαιτείται δεδομένων των γεωστρατηγικών συνθηκών. Αυτό θα έδινε στην Πολεμική Αεροπορία έναν δυνητικά πιο αποδοτικό και ευέλικτο τρόπο για να αυξήσει γρήγορα τη συνολική ικανότητα κρούσης, ειδικά κατά τη διάρκεια μιας μελλοντικής σύγκρουσης σε ναυτικό περιβάλλον μάχης.

Γνώμη του γράφοντος λαμβάνοντας υπόψιν την γενικότερη τάση οπλοποίησης τεχνολογιών αιχμής από τις ΗΠΑ, είναι πως ο εκτοξευτής εντός παλέτας θα μπορούσε επίσης να διαμορφωθεί έτσι ώστε να μεταφέρει και άλλους τύπους πυρομαχικών ή ωφέλιμων φορτίων, όπως σμήνη drones στα οποία έχουμε ξανά-αναφερθεί εκτενώς. Κατά την αμερικανική αντίληψη, τα Σμήνη Drone έχουν ικανότητες αδρανοποίησης το εχθρού αντίστοιχες με αυτές των πυρηνικών.

«Αυτές οι χρήσεις Rapid Dragon αντιπροσωπεύουν την πρώτη επίδειξη μιας αποστολής κρούσης με παλέτες, από την φόρτωση πυραύλων εντός παλέτας σε ένα αεροσκάφος έως την απελευθέρωσή τους κατά την πτήση», δήλωσε ο Scott Callaway, διευθυντής Προηγμένων Προγραμμάτων της Lockheed Martin. «Αποτελούν ένα μεγάλο βήμα προς την επίδειξη της ιδέας των παλετοποιημένων πυρομαχικών και της ικανότητας των μεταφορικών αεροσκαφών να αυξήσουν τις ικανότητες κρούσης τους». Ως εκ τούτου, αυτή η ικανότητα καθιστά ένα C-27J, ή ένα C-130 ή ένα C-17 ως φορέα υποστρατηγικών πυραύλων cruise με ελάχιστο κόστος τροποποιήσεων.

Το C-130 ως μέσο αποδέσμευσης Drone Swarm

Το Αμερικανικό Πεντάγωνο στα μέσα Νοέμβρη ανακοίνωσε ότι ένα από τα γραφεία του ολοκλήρωσε τις προγραμματισμένες εργασίες έρευνας και ανάπτυξης σε μια σειρά από τεχνολογίες μη επανδρωμένων σμήνων drone και τώρα τις έχει παραδώσει στην Πολεμική Αεροπορία, τον Στρατό, το Ναυτικό και το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ για την υποστήριξη διαφόρων προγραμμάτων. Τα εν λόγω συστήματα είναι η έκδοση Block 3 του μη επανδρωμένου αεροσκάφους Coyote της Raytheon, ένας σύνδεσμος δεδομένων που εξειδικεύεται στην επιβίωση σε κορεσμένο ηλεκτρομαγνητικά περιβάλλον μάχης και ένα πακέτο λογισμικού που επιτρέπει στα προαναφερθέντα drones να λειτουργούν ως αυτόνομο σμήνος.

Όλες αυτές οι τεχνολογίες αναπτύχθηκαν υπό την αιγίδα του προγράμματος Low-Cost Cruise Missile (LCCM), υπό την ηγεσία του γραφείου Joint Capability Technology Demonstration (JCTD) του Πενταγώνου. Το Ερευνητικό Εργαστήριο Πολεμικής Αεροπορίας (AFRL) και το Γραφείο Ναυτικής Έρευνας (ONR) συμμετείχαν επίσης άμεσα στο έργο, το οποίο χρονολογείται τουλάχιστον από το 2017. Η περιγραφή του Πενταγώνου για το έργο LCCM εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με την πιθανή σχέση του με το πείραμα «Super Swarm».

Πέρυσι, το γραφείο του Πολεμικού Ναυτικού αποκάλυψε ότι είχε πραγματοποιήσει μια «προσπάθεια ρεκόρ όπου εκτόξευσε ταυτόχρονα 1.000 μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα από ένα C-130 και επέδειξε συμπεριφορές κρίσιμες για τη μελλοντική χρήση ενός υπερσμήνους» γνωστό ως «Close-in Covert Autonomous». Ως επιχειρησιακό αποτύπωμα της παραπάνω προσπάθειας, έμεινε η ανάπτυξη του Coyote Block 3, το οποίο σε συνδυασμό με τις άλλες τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του LCCM θα μπορούσε να αποτελέσει το κύριο μέσω διεξαγωγής επιχειρήσεων μέσω Σμήνων για το Αμερικανικό Στράτευμα γενικότερα.

Σε γενικές γραμμές η τακτική, η επιχειρησιακή και η στρατηγική χρήση των Σμηνών ποικίλει ανάλογα με την αποστολή και ανάλογα το Δόγμα Πολέμου της εκάστοτε χώρας. Κατά την αντίληψη του Naval Postgraduate School των ΗΠΑ, το Πολεμικό Ναυτικό δημιουργεί πάνω από 6 διαφορετικά μοντέλα μάχης Σμήνους drone τα οποία θα εστιάζουν αποκλειστικά και μόνο στην πρόκληση κορεσμού της εχθρικής αεράμυνας των μονάδων επιφανείας (θάλασσας και ξηράς) του αντιπάλου. Εντός των Σμηνών, θα υπάρχουν μονάδες που θα διεξάγουν αποκλειστικά και μόνο επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου, επί μέρους μονάδες που θα κουβαλούν μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών υλών, μονάδες που θα φέρουν αισθητήρες αναγνώρισης-ιχνηλάτησης-στοχοποίησης απειλών αλλά και μονάδες μεταφοράς και επεξεργασίας δεδομένων μάχης.

Δεν αποτελεί μυστικό ότι ο στρατός των ΗΠΑ, στο σύνολό του, ενδιαφέρεται ολοένα και περισσότερο για μη επανδρωμένες δυνατότητες μέσω σμηνών διαφόρων ειδών. Τα σμήνη, στα οποία επίσης επενδύουν πάνω από 36 Στρατεύματα σε όλο τον κόσμο, έχουν εγγενώς την ικανότητα να προκαλούν κορεσμό, να αποπροσανατολίζουν και να αδρανοποιούν τους αντιπάλους. Θυμίζουμε το ρητό του Σουν Τζου »Όλοι οι πόλεμοι βασίζονται στην παραπλάνηση». Αυτή η δυνατότητα καθιστά τα σμήνη drones ιδανικά για επιχειρήσεις έναντι δικτύων αεράμυνας και μονάδων επιφανείας επαυξημένου Κέντρου Βάρους εντός μίας δικτυοκεντρικής στρατιωτικής δομ΄ής. Τα σμήνη παρουσιάζουν επίσης καινοτόμους τρόπους δυνητικής μείωσης του οικονομικού κόστους των επιχειρήσεων.

Ορισμένες πλατφόρμες μπορεί να είναι εξοπλισμένες με πακέτα αισθητήρων για τον εντοπισμό στόχων, ενώ άλλες θα μπορούσαν να μεταφέρουν σουίτες ηλεκτρονικού πολέμου ή κεφαλές υψηλής εκρηκτικότητας, για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απειλές. Οι προηγμένες αυτόνομες δυνατότητες, που υποστηρίζονται από τις εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση, θα επέτρεπαν στα διάφορα στοιχεία ενός σμήνους να εφαρμόσουν τις ατομικές τους δυνατότητες με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο και να μετατοπίσουν γρήγορα την εστίασή τους έτσι ώστε να ανταποκριθούν σε αναδυόμενες απειλές και άλλες αλλαγές στον χώρο μάχης.

Πως η DARPA μετατρέπει τα C-130 σε μονάδες υποστρατηγικής κρούσης

Η Defense Advanced Research Projects Agency, η κορυφαία ερευνητική υπηρεσία του αμερικανικού στρατού, σημείωσε μία επιτυχία ορόσημο για τα παγκόσμια δεδομένα μέσω του προγράμματος Gremlin. Κατά την διάρκεια δοκιμής, ένα C-130 αποδέσμευσε εσωτερικό φορτίο 5 πυραύλων (αγνώστου ονόματος μέχρι στιγμής) η οποία εμφάνισαν στοιχειώδη χαρακτηριστικά συνεργατικής πτήσης σε μορφή σμήνους, ανταλλάσσοντας μεταξύ τους δεδομένα πτήσης, τοποθεσίας, εικόνας μάχης και στοχοποίησης εχθρικών απειλών. Σύμφωνα με δελτίο τύπου της DARPA το πρόγραμμα Gremlin στοχεύει αποκλειστικά και μόνο για χρήση έναντι εξελιγμένων τεχνολογικά απειλών όπως της Ρωσίας και της Κίνας ενώ παράλληλα επαναπροσδιορίζει τον ρόλο ενός φαινομενικά »απαρχαιωμένου» μεταγωγικού.

Η δεύτερη φάση της δοκιμής του Οκτωβρίου ξεκίνησε με δύο X-61 Gremlins τα οποία πετούσαν σε σχηματισμό, πλησίασαν αργά κάτω από το C-130 και αγκιστρώθηκαν σε ένα καλώδιο με σκοπό να ανακτηθούν στο μητρικό σκάφος. Στη συνέχεια, το drone τραβήχτηκε μέσα στο C-130, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά όπου ανακτήθηκε με επιτυχία ένα μη επανδρωμένο όχημα εντός ενός C-130.

Επιπρόσθετα το όχημα Gremlin μέχρι στιγμής φαίνεται να είναι ικανό για μεταφορά αισθητήρων, jammers και πυραύλων AGM-114 Hellfire. Σχεδιάζεται να λειτουργεί συνεργατικά με C-130, AC-130, B-52, MC-130 Commando II και F-35 Lighting II.

Συμπεράσματα

Μελετώντας τις τάσεις στην μεθοδολογία του πολέμου στην σύγχρονη εποχή βλέπουμε πως αδιαμφισβήτητα οι βασικοί προμηθευτές οπλικών συστημάτων της χώρας μας (ΗΠΑ, Γαλλία), κινούνται σε επίπεδο άνω του 90% στην ανάπτυξη οπλικών συστημάτων και πλατφορμών μάχης που λειτουργούν σε περιβάλλον δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων. Είτε μας αρέσει είτε όχι, η χώρα μας οφείλει να κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση, να εκμεταλλευτεί παλαιές πλατφόρμες μάχης και να τις εντάξει στα πεδία μάχης του μέλλοντος μέσω οπλοποίησης ορισμένων τεχνολογιών αιχμής που παράγονται και από ελληνικές εταιρείες. Η δημιουργία εγχώριων οικοσυστημάτων επιχειρήσεων που ασχολούνται έστω με οπλοποίηση συστημάτων λογισμικού A.I. και ψηφιακών βιβλιοθηκών Big Data μπορεί από μόνη της να οδηγήσει τεράστιες μεταλλάξεις σε τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο.

Το άρθρο Μετατρέποντας τα C-130 σε φορείς εξελιγμένων οπλικών συστημάτων: Αξιοποιήσημα διδάγματα και για την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Εν έτη 2021,η σύγχρονη μορφή κρατικών συγκρούσεων έχει εισέλθει στην εποχή του »Πολέμου της Πέμπτης Γενιάς», ο οποίος συνεπάγεται με συνδυασμό στρατιωτικών και μη στρατιωτικών/συμβατικών μέσων, δεδομένης της οπλοποίησης των πληροφοριών αλλά και του ελέγχου της κοινής γνώμης, με σκοπό την επίτευξη στρατηγικά υψηλών στόχων.

Αυτή η αντίληψη/θεωρία γέννησε στην Δύση τον όρο του »Υβριδικού Πολέμου» σύμφωνα με τον πρώην Διοικητή των της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Πληροφοριών (DIA) των ΗΠΑ Vincent R. Stewart. Οι ρωσικές επιχειρήσεις στην εκστρατεία της Κριμαίας το 2014 αποτελούν ένα τυπικό παράδειγμα επιτυχημένων Υβριδικών Επιχειρήσεων, στο οποίο η συνδυασμένη χρήση μη συμβατικών μεθόδων (οπλοποίηση των fakenews και κυβερνοεπιθέσεων) αλλά και συμβατικών δυνάμεων εφαρμόστηκε για την επίτευξη γεωπολιτικών στρατηγικών στόχων.

Παρόμοια πλαίσια ανταγωνισμού με αυτό της Ρωσίας-Ουκρανίας υπάρχουν και σε άλλα γεωγραφικά συμπλέγματα στον πλανήτη, όπως στο σύμπλεγμα του Αιγαίου (Ελλάδα – Φιλοτουρκικός Άξονας) αλλά και στην Νότιο-Σινική Θάλασσα μεταξύ Ταϊβάν και Κίνας. Για παράδειγμα, σε Wargame που αναλύθηκε από κλιμάκια του Στρατού των ΗΠΑ το 2018, εξετάσθηκε το σενάριο κατά το οποίο η κυβέρνηση της Ταϊβάν δημιουργεί ένα πολιτικό σχήμα στο οποίο συνεργάζεται και με φιλο-κινεζικούς αξιωματούχους της αντιπολίτευσης.

Μετά τον σχηματισμό της προαναφερθείσας κυβέρνησης, το Wargame αναφέρει πως μία στρατιά διαδικτυακών bots με την επίσημη υποστήριξη του κινεζικού κράτους αλλά και του μισού κυβερνητικού σχήματος της Ταϊβάν, υποστηρίζει πως ο λαός της Ταϊβάν δεν είναι διατεθειμένος να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση με την Κίνα προκειμένου να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των ΗΠΑ στην περιοχή. Η ανακοίνωση, ανεξαρτήτως της νομιμότητάς της, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντική αναταραχή, ακόμη και να μειώσει την βούληση του στρατού να πολεμήσει.

Με τη συνεργασία ορισμένων μέσων ενημέρωσης, η προσωρινή κυβέρνηση θα μπορούσε να ανακοινώσει στους κατοίκους της περιοχής ότι έχει τον έλεγχο ολόκληρης της χώρας, δηλώνοντας στη διεθνή κοινότητα ότι δεν είναι διατεθειμένη να εμπλακεί σε μακροχρόνια σύγκρουση αλλά προτιμάει μία λύση »αμοιβαίων υποχωρήσεων» και »συμβιβασμού». Ξεκάθαρο αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι ο διχασμός του λαού αλλά και του νεοσύστατου κυβερνητικού σχήματος.

Ως επιμέρους αντίδραση έρχεται η ξεκάθαρη σχετικοποίηση των συμμαχιών που έχει η Ταϊβάν ως ενιαία πολιτική οντότητα. Η σχετικοποίηση/διχασμός των φορέων εξουσίας δεν δίνουν άμεση ισχύ/νομιμότητα σε φίλιες χώρες (ΗΠΑ) να συμμετάσχουν σε τυχόν ένοπλη σύγκρουση με την Κίνα. Σε ένα τέτοιο σενάριο, τα ΜΜΕ – και όχι οι στρατιωτικές δυνάμεις – είναι πιθανό να γίνουν ο τελικός παράγοντας καθορισμού του μεγαλύτερου μέρους της διένεξης που θα έχει μία σύγκρουση, δημιουργώντας ένα κλίμα ενδογενούς πολιτικής αστάθειας στην Ταϊβάν, όπου πλέον το τι είναι αληθές και το τι ψευδές δεν φιλτράτεραι από καμία επίσημη αρχή.

Το αν ο υφιστάμενος μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων της Ταϊβάν είναι σε θέση να αποκαταστήσει τις λειτουργίες των μέσων ενημέρωσης και να διαχειριστεί ολόκληρη των χαοτική κατάσταση που επικρατεί διασφαλίζοντας τη νομιμότητα της τρέχουσας κυβέρνησης, μένει να το δούμε στην πράξη. Τα εμπειρικά δεδομένα δείχνουν πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, παρά μόνο από καθαρά δικτατορικά καθεστώτα. Σύμφωνα με έναν εκ των κορυφαίων πρώην αναλυτών πληροφοριών της KGB, τον Yuri Bezmenov, τέτοιες καταστάσεις σε Δυτικά »Δημοκρατικά» μοντέλα διακυβέρνησης είναι μη διαχειρίσιμες. »Αυτό είναι το κόστος της Δημοκρατίας».

Προς διευκρίνηση για αποφυγή τυχόν παρεξηγήσεων: Η επιλογή ενός κυβερνητικού σχήματος από μεριάς Ταϊβάν εντός του οποίου θα συνεργάζονται δύο ετεροπροσδιοριζόμενα πολιτικά σχήματα δεν πρέπει να μας παραξενεύει ως πολιτικά σκεπτόμενοι άνθρωποι διότι ακόμα και η χώρα μας έχει αντιμετωπίσει παρόμοια κυβερνητικά φαινόμενα. Τα αποτελέσματα της οπλοποίησης των πληροφοριών είτε μέσω της τηλεόρασης είτε μέσω των social media δεν θα πρέπει να μας εντυπωσιάζουν καθώς την νύχτα των Ιμίων, ακρογωνιαίος λίθος του τουρκικού επιχειρησιακού σχεδίου ήταν η οπλοποίηση των πληροφοριακών μέσων επιρροής της κοινής γνώμης (τότε τηλεόραση) και η δημιουργία ανασφάλειας στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Τα φαινόμενα αυτά λοιπόν δεν είναι ούτε παρατραβηγμένα ούτε υπερβολικά.

Δεν συμβαίνουν μονάχα στην χώρα μας. Αποτελούν τμήμα της γενικότερης φύσης των συγκρούσεων του 21ου αιώνα και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολεμικής διαδικασίας η οποία πλέον δεν έχει απόλυτο και ξεκάθαρο χαρακτήρα. Το κορυφαίο ρεαλιστικό παράδειγμα επαλήθευσης αυτής της άποψης αφορά άμεσα την χώρα μας. Το καλοκαίρι του 2020 η Ελλάδα δεν βρισκόταν σε κατάσταση »ειρήνης» με την Τουρκία (και τον Φιλοτουρκικό άξονα εντός και εκτός εδαφών). Βρισκόμαστε σε μία κατάσταση όπου κατά την Ρωσική αντίληψη περιγράφεται ως »Γκρίζα Ζώνη», ενώ κατά την Αμερικανική ως »State Of War». Ένα εκ των προβλημάτων είναι πως η χώρα μας, σε επίσημο επίπεδο, φαίνεται να μην έχει μάθει ούτε να αντιμετωπίζει παρόμοιες επιχειρήσεις αλλά ούτε και να διεξάγει έναντι εχθρικά κινούμενων γειτόνων. Τα σημερινά social media που είναι πολύ πιο χαοτικά και επιδραστικά από την τηλεόραση όντας ικανά να οδηγήσουν σε αδιόρθωτα πολιτικά ατοπήματα την εκάστοτε κυβέρνηση.

Θυμίζουμε ενδεικτικά το εκ τας Ανατολάς ψεύτικο σενάριο (fake news) περί κατάληψης ελληνικού εδάφους στον Έβρο από τουρκικές δυνάμεις και το τρομακτικά ζημιογόνο ατόπημα των πρώην και νυν ΥΠΕΞ όπου αμφότεροι δεν είχαν πλήρη εικόνα της κατάστασης και μετέδιδαν αυτοαναιρούμενες πληροφορίες τόσο στο twitter όσο και στην τηλεόραση. Η πληροφορία στην εποχή των Social Media είναι Δύναμη. Δεν είναι τυχαίο πως ο κυβερνοχώρος εντάσσεται στα Πέντε Πεδία Μάχης των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων (γη, αέρας, στεριά, θάλασσα, κυβερνοχώρος, διάστημα). Πρέπει να το κατανοήσουμε και να κινηθούμε αναλόγως σε όλους τους τομείς αλλά κυρίως σε αυτούς της εσωτερικής ασφαλείας.

Μέσα Διεξαγωγής Υβριδικών Επιχειρήσεων

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021 μια Μονάδα Υποβρύχιων Καταστροφών του Κινεζικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) πραγματοποίησε πρόσφατα σειρά θαλάσσιων ασκήσεων κατάληψης εδαφών κατά τις οποίες τα στρατεύματα χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά συμβατικά πλοία »γραμμής» για μεταφορά Ειδικών Δυνάμεων και στρατιωτικών οχημάτων. Πάνω από δώδεκα τύποι οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων αυτοκινούμενων howitzers και αμφίβιων τεθωρακισμένων φορτώθηκαν στο πλοίο Bohai Pearl, ανέφερε το δίκτυο CCTV, σημειώνοντας ότι οι ασκήσεις προσομοίωναν επιθέσεις έναντι εχθρικών σμηνών μη επανδρωμένων αλλά και έναντι δορυφορικών δικτύων δημιουργώντας περιβάλλον »low technological intesnity conflict» (LTIC).  

Συγκρούσεις τύπου LTIC αποτελούν μία εκ των χειροτέρων πιθανών διαστάσεων που μπορεί να πάρει ένα ψυχροπολεμικό περιβάλλον δυνητικής μάχης στην Νότια Κίνα. Οι ΗΠΑ για προσδιορισμό δεδομένων στοχοποίησης χερσαίων, εναέριων αλλά και ναυτικών στόχων χρησιμοποιούν δεδομένα από συμβατικά συστήματα GPS. Το δίκτυο δορυφόρων που διαμορφώνει την αρχιτεκτονική λήψης/άρσης πληροφορίας του GPS αποτελείται από 24-30 δορυφόρους σε τροχιά ανάλογα την εποχή ενώ το σύνολό τους ανέρχεται στους 77. Σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης έστω και σε 5 εξ αυτών, το δίκτυο απειλείται με μερική/ολική αδρανοποίηση και ως αποτέλεσμα τα δεδομένα γενικότερης τοποθεσίας που χρειάζονται οι Ναυτικές Μονάδες Αεροπλανοφόρων αλλά και τα βλήματά τους θα είναι δύσκολο να ληφθούν. 

Συνεχίζοντας, στο πλαίσιο των Κινεζικών Υβριδικών Επιχειρήσεων στην Νότιο-Σινική Θάλασσα, το κινεζικό κράτος φορτώνει εδώ και 3 έτη πυρηνικά και χημικά απόβλητα (σε υγρή μορφή) από τα εργοστάσια της Κίνας εντός πλοίων μεταφοράς, με σκοπό να τα αποδεσμεύσει πέριξ των θαλάσσιων συνόρων με τις Φιλιππίνες αλλά και πλησίον των Στενών της Ταϊβάν. Σύμφωνα με άρθρο του GeopoliticalFutures, τα πυρηνικά απόβλητα έχουν καταστρέψει ένα τεράστιο μέρος της πανίδας/χλωρίδας στην περιοχή και έχουν μειώσει την ετήσια αλιεία των Φιλιππινέζων ψαράδων κατά 21%. Εντός του προαναφερθέντος πλαισίου Υβριδικών Επιχειρήσεων από μεριάς Κίνας, αξίζει να σημειωθεί πως το Κ.Κ.Κ. χρησιμοποιεί την τακτική »No Man’s Land» ή αλλιώς »ΟΧΙ πλοία ΟΧΙ στρατιώτες ΟΧΙ σημαίες» επί των συνόρων, διαμορφώνοντας έτσι μία γεωγραφική ζώνη της οποίας η κυριότητα είναι περισσότερο ζημιογόνα απ’ ότι ωφέλιμη.

Ξεκάθαρος στόχος είναι η μακροχρόνια κυριαρχία της επί των προαναφερθέντων ζωνών μέσω γεωοικονομικής εξάπλωσης.  Στο πλαίσιο της γεωοικονομικής εξάπλωσης εντάσσεται και η χρήση μη συμβατικών μέσων για μερικό έλεγχο της Ταϊβάν μέσω τροποποιημένων αλιευτικών καϊκιών εντός των οποίων έχουν εφαρμοστεί τεχνολογίες για διεξαγωγή επιχειρήσεων έρευνας, ιχνηλάτησης και στοχοποίησης εχθρικών σκαφών. Τα προαναφερθέντα καΐκια κινούνται κατά εκατοντάδες πέριξ των συνόρων με την Ταϊβάν και μέσω χρήσης ραντάρ/σόναρ κρατικής κατασκευής ερευνούν, χαρτογραφούν και ανιχνεύουν κινήσεις εχθρικών μονάδων επιφανείας λαμβάνοντας εντός των ψηφιακών βιβλιοθηκών τους ηχητικά και οπτικά δεδομένα στόχων.

Τα δεδομένα αυτά συγκεντρώνονται σε κέντρα Big Data του PLA με σκοπό την επεξεργασία και την προώθησή τους σε υπολογιστικά συστήματα που βρίσκονται εντός των πυραυλικών δομών του Κινεζικού Στρατού. Μέσω αυτών των δεδομένων, ο εκάστοτε πύραυλος (αυτόνομος-ημιαυτόνομος) βελτιώνει τις πιθανότητες εύρεσης του εχθρικού στόχου αλλά και τις πιθανότητες επιτυχημένης κρούσης. Η συνεργατική λειτουργία που προαναφέρθηκε (Big Data, αντιληπτικής τεχνητής νοημοσύνης και ramjet κινητήρων) είναι αυτή η οποία θα διαμορφώσει τα αυτόνομα πολυχωρικά βλήματα του μέλλοντος.

Οι Αμερικανοί ε.α. Ναύαρχοι James Stavridis και Andrew Erickson, σε μία σοκαριστική (για το αμερικανικό στράτευμα) ανάλυσή τους στο περιοδικό »US Naval Institute journal Proceedings», αναφερόμενοι στην Ναυτική Στρατηγική της Κίνας στην Νότια Σινική Θάλασσα, τόνισαν πως μιλάμε πλέον για την δημιουργία »Little Blue Men» (παραφράζοντας την έκφραση του Putin) από μεριάς Κίνας. Άποψη του γράφοντος είναι πως η σημειολογία της ορολογίας αυτής σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου τακτικού επιπέδου μελέτης των Ναυτικών Επιχειρήσεων. Το επίπεδο αυτό πιθανότατα θα αφορά τους τρόπους αντιμετώπισης και διεξαγωγής Υβριδικών Επιχειρήσεων αποκλειστικά σε Ναυτικό Περιβάλλον μάχης. 

Προς γνώσιν ορισμένων πρακτικών τακτικών που εφαρμόζουν τα καΐκια της Κίνας, αξίζει να αναφερθεί πως παραβιάζουν χιλιάδες φορές ετησίως τα σύνορα με Φιλιππίνες, Ταϊβάν και Βιετνάμ σχετικοποιόντας πλήρως την έννοια της εθνικής κυριαρχίας των κρατών επί των συνόρων τους με την Κίνα. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου κινεζικά καΐκια έχουν παρενοχλήσει ακόμα και Ναυτικές Μονάδες Μάχης της Ιαπωνίας αλλά και της Ταϊβάν. Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021, τα καΐκια επιχείρησαν παράλληλα με 19 μαχητικά αεροσκάφη του PLA πλησίον των συνόρων με την Ταϊβάν (Y-8 ASW, 4xH-6, 10xJ-16 και 4xSU-30) αποδεικνύοντας ξανά πρωτίστως την ρευστότητα της σύγχρονης έννοιας των »απαραβίαστων συνόρων» και δευτερευόντως την τρομακτική αποτελεσματικότητα των Υβριδικών Επιχειρήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί πως ως δυνητικός τρόπος αντιμετώπισης των καϊκιών είναι η δημιουργία σμήνους μη επανδρωμένων ταχύπλοων επιφανείας τα οποία δύναται να μεταφέρουν ακόμα και μη φονικά όπλα. Η τακτική αυτή θα λειτουργούσε ακόμα και σε μερικό περιορισμό του λαθρομεταναστευτικού δια της θαλάσσης. Σκοπός της παρουσίασης των Κινεζικών δυνατοτήτων δεν είναι η δημιουργία μίας εικόνας όπου η Κίνα λειτουργεί ως ένας εν δυνάμει κυρίαρχος και ακατανίκητος ναυτικός στόλος.

Σκοπός είναι να γίνει αντιληπτό πως η Υβριδική Στρατηγική της Κίνας σε θαλασσοχερσαίο περιβάλλον υιοθετείται και αντιγράφεται από την Τουρκία με μεγάλη συνέπεια και ακρίβεια (ίσως και αποτελεσματικότητα). Κατά την περίοδο του καλοκαιριού του 2020, ολόκληρος στόλος από εκατοντάδες τουρκικά και μη καΐκια περιφερόταν συνεχώς πέριξ των ελληνικών ναυτικών μονάδων επιφανείας αλλά και εντός εθνικών χωρικών υδάτων. Δεν έχει δοθεί καμία διευκρίνηση περί του εξοπλισμού που φέρουν τα καΐκια (που κινούνται εντός ζώνης εθνικής κυριαρχίας) αλλά και δεν έχει δοθεί καμία σαφής εικόνα αντιμετώπισής του από μονάδες του λιμενικού. Ορμώμενη και πάλι από την κινεζική ναυτική στρατηγική, η Τουρκία έχει δημιουργήσει εμμέσως πλην σαφώς μία ακτοφυλακή η οποία λειτουργεί ως δεύτερο Πολεμικό Ναυτικό.

Πάνω σε αυτήν την ακτοφυλακή στηρίζεται και ένα μέρος των διεκδικήσεων δικαιωμάτων έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο πολιτικοποιώντας έτσι ένα μέρος της στρατιωτικής ισχίος της. Η μεταφορά στρατιωτικής τεχνογνωσίας αλλά και κοινής αντίληψης περί κρατικών συγκρούσεων άνευ μάχης σε θαλασσοχερσαίο περιβάλλον μεταξύ Τουρκίας-Κίνας είναι προϊόν του »Επίπεδου Κόσμου» (κατά Freidman) στον οποίο ζούμε. Ως επιπλέον αποτέλεσμα αυτού του κόσμου έρχεται και η συμπεριφορά των πολυδιαφημιζόμενων Διεθνών Δικαστηρίων, τα οποία μέχρι στιγμής έχουν βγάλει πάνω από 2 σκληρές αποφάσεις έναντι των Κινεζικών διεκδικήσεων καταδικάζοντας στεγνά το καθεστώς Xi Jinping.

Οι αποφάσεις αυτές έχουν κυριολεκτικά μηδενική ουσιαστική βαρύτητα στις μέρες μας καθώς η Κίνα τις παραβιάζει συνεχώς και δεν έχει λάβει ουδεμία ουσιαστική κύρωση από κανέναν διεθνή δρώντα/δικαστήριο. Διαμορφώνεται έτσι ένα ουσιαστικό ερώτημα περί του λόγου για τον οποίον είναι διατεθειμένη η Τουρκία να ακολουθήσει τα κελεύσματα των αποφάσεων ενός Διεθνούς Δικαστηρίου το οποίο (υποθετικά μιλώντας) έχει ταχθεί κατά 95% υπέρ των ελληνικών θέσεων σε μία διαδικασία παραπομπής/επίλυσης ζητημάτων υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Παρακολουθώντας τα διεθνή δεδομένα της επικαιρότητας σχετικά με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ευρασία αλλά και στην ρευστή πλέον έννοια του διεθνούς δικαίου εξάγουμε ένα πολύ απλό συμπέρασμα. Η συζήτηση περί παραπομπής των Ελληνοτουρκικών διαφορών εντός ενός Διεθνούς Δικαστηρίου είναι μία συζήτηση που έχουμε ανοίξει μόνοι μας με τους εαυτούς μας. Οι πολυφασματικές και αποτελεσματικές διαστάσεις των Υβριδικών Επιχειρήσεων διεθνώς δεν μας δίνουν την πολυτέλεια για επίλυση σύγχρονων προβλημάτων με παλαιά και αναποτελεσματικά μέσα της δεκαετίας του 90′. 

Συμπεράσματα

Το συμπεράσματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την αποτελεσματικότητα των Υβριδικών Επιχειρήσεων σε Αιγαίο, Έβρο και Νότια Κίνα ξεφεύγουν ποσοτικά από το περιορισμένο πλαίσιο μίας ανάλυσης. Η αρχή διαμόρφωσης μίας νέας εκσυγχρονισμένης κουλτούρας ασφαλείας και άμυνας πηγάζει αρχικά από την κατανόηση μίας γενικής πραγματικότητας που ισχύει αναντίρρητα στο Παγκόσμιο Διεθνές Σύστημα. Η αρχή αυτή είναι πως ο κόσμος πλέον λειτουργεί σαν μία ενιαία οντότητα (Επίπεδος Κόσμος). Η ανακατανομή της ισχύος στην Μαύρη Θάλασσα, η υβριδική διείσδυση του Πακιστάν στο Κασμίρ αλλά και οι εξελίξεις στην Νότια Κίνα μας αφορούν άμεσα και οφείλουμε ως κράτος όχι μόνο να έχουμε »άποψη» αλλά έμμεση πλην σαφή συμμετοχή στα τεκταινόμενα.

Ένα εκ των ασφαλέστερων και σημαντικότερων συμπερασμάτων που μπορούμε να διαμορφώσουμε είναι αυτό της σημασίας που έχει ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Θα χρησίμευε τόσο στο κομμάτι πρόληψης, διαχείρισης αλλά και επίλυσης υβριδικών επιθέσεων έναντι της χώρας όσο και στο κομμάτι διαμόρφωσης μίας μακροχρόνιας εθνικής στρατηγικής την οποία οφείλει να ακολουθήσει η Ελλάδα στον χαοτικό και πολυπαραγοντικό κόσμο στον οποίο ζούμε.

Το Συμβούλιο δύναται να λειτουργεί συνεργατικά μαζί με όλα τα επιμέρους Υπουργεία που αποτελούν τον πυρήνα του κράτους σε περίπτωση πρόκλησης υβριδικής επιθέσεως με οποιοδήποτε μέσο (κυβερνοεπιχείρηση, πυρκαγιές πλησίον στρατηγικών υποδομών, οργανωμένη εισβολή λαθρομεταναστών σε Έβρο και Αιγαίο). Σκοπός είναι η αξιολόγηση, κατανόηση, διαχείριση και επίλυση της κρίσεως με συντονισμένο τρόπο και ορθή πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση. Ο χαρακτήρας του προαναφερθέντος οργάνου είναι δια-υπουργικός και δεν επηρεάζεται από μικροκομματικές πολιτικές ανακατατάξεις.

Τέλος καλό θα ήταν να αντιληφθούμε πως δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθούν/λυθούν σύγχρονα διακρατικά προβλήματα (ελληνοτουρκικά) με μέσα της δεκαετίας του 90′ και μία μικροπολιτική κουλτούρα άμυνας/ασφάλειας που πηγάζει από την δεκαετία του 80′. Ήρθε ο καιρός όπου πρέπει να γίνει άμεσα αντιληπτό πως η χώρα μας έχει τις δυνατότητες να λειτουργήσει ως αυτόβουλος, αυτοπροσδιοριζόμενος και ανεξάρτητος πόλος ισχύος εντός του Διεθνούς Συστήματος.

Το άρθρο Yβριδικές Επιχειρήσεις και Πληροφοριοκεντρικός Πόλεμος σε Αιγαίο και Νότια Κίνα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.

Εν έτει 2021, η General Atomics αναζητά νέους πελάτες για το SeaGuardian, ιδιαίτερα μετά τις εξαγωγικές επιτυχίες του SkyGuardian σε Βέλγιο και Μεγάλη Βρετανία. Τον Δεκέμβριο του 2019, το MQ-9B SeaGuardian πραγματοποίησε μια σειρά πτήσεων στο Αιγαίο, σε συνεργασία με την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία και την Ελληνική Ακτοφυλακή. Για άλλη μια φορά, η διπλή ικανότητα του αεροσκάφους να λειτουργεί πάνω από την ανοικτή θάλασσα και την ξηρά μπορεί να ταιριάξει απόλυτα στις ανάγκες του Ελληνικού Κράτους στην περιοχή του Αιγαίου καθώς και της Ανατολικής Μεσογείου.

Σκοπός της παρακάτω ανάλυσης δεν είναι μόνο η παρουσίαση της στρατιωτικής εκδοχής του MQ-9B SeaGuardian, αλλά και η κατάδειξη των επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας που είναι ικανό να φέρει εις πέρας.

MQ-9B SeaGuardian

To MQ-9B SeaGuardian είναι ένα UAV της κατηγορίας Mέσου Υψομέτρου Υψηλής Αντοχής (MALE), σχεδιασμένο για να διεξάγει πολυχωρικές επιχειρήσεις τύπου ISR (Intelligence, surveillance and reconnaissance) σε αποστάσεις έως και 5.500 ναυτικών μιλίων. Λόγω της διαμόρφωσής του είναι ικανό πόλεμο επιφανείας, ανθυποβρυχιακό πόλεμο, έρευνα και επιτήρηση θαλάσσιου περιβάλλοντος καθώς και για διεξαγωγή αποστολών έρευνας και διάσωσης.

Στους φορείς/αναρτήσεις μπορεί να φέρει μια ολόκληρη γκάμα ναυτικών αισθητήρων, όπως το ραντάρ συνθετικού ανοίγματος Lynx της General Atomics, το ραντάρ θαλάσσιας παρακολούθησης SeaVue XMC που σχεδιάστηκε από την Raytheon, ενσωματώνοντας ένα Shine Micro AIS με σύστημα ηλεκτροπτικής/θερμικής αναγνώρισης υψηλής ευκρίνειας της Raytheon. Η General-Atomics πρόσθεσε το pod Sage 750 της Leonardo το οποίο επιτρέπει στο SeaGuardian να αναζητά, να αναγνωρίζει και να παρακολουθεί εχθρικά ραντάρ που προέρχονται τόσο από χερσαίους όσο και από θαλάσσιους στόχους.

Έχει σχεδιαστεί και παραχθεί έχοντας μήκος 11.7 μέτρα, άνοιγμα φτερών 24 μέτρα, πλοηγείται μέσω κινητήρα Honeywell TPE331-10 Turboprop, έχοντας ως μέγιστο βάρος απογείωσης τα 5.670 κιλά με δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου 2.177 κιλών, το οποίο διανέμεται μεταξύ 8 φορέων/αναρτήσεων επί των πτερυγίων και ενός φορέα επί του κεντρικού πυλώνα.

Το MQ-9B SeaGuardian όταν διεξάγει αποστολές σε αποστάσεις εντός της γραμμής του ορίζοντα επικοινωνεί με τα Κέντρο Διοίκησης-Ελέγχου μέσω ραδιοσυχνοτήτων C-Band, ενώ όταν διεξάγει υπερπόντιες αποστολές πέραν της γραμμής του ορίζοντα (Beyond Visual Range BVR) χρησιμοποιεί ραδιοσυχνότητες Χ, Κu, Ka Band. H επικοινωνία του με τις υπόλοιπες πλατφόρμες που συμμετέχουν στην πολεμική διαδικασία γίνεται μέσω Link-11 και Link-16.

Για ανθυποβρυχιακές αποστολές, το SeaGuardian μπορεί να μεταφέρει δύο έως τέσσερις συσκευές διανομής ηχοσημαντήρων (sonobuoys) κάτω από τα φτερά του. Κάθε συσκευή μπορεί να κάνει αποδεσμεύσει είτε 40 ηχοσημαντήρες »Α Size» είτε 80 ηχοσημαντήρες »G Size». Το αεροσκάφος μεταφέρει εσωτερικά δέκτη και επεξεργαστή ηχοσημαντήρων, καθώς και το Sunoboy Management and Control System. Σύμφωνα με την General-Atomics, το SeaGuardian μελλοντικά θα εφοδιαστεί και με εκτοξευόμενα βλήματα έναντι υποβρυχίων, διευρύνοντας σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο του μέσα στην μάχη.

Για την λειτουργία του σε δυσχερή γεωκλιματικά περιβάλλοντα, το MQ-9B SeaGuardian έχει τοποθετημένο σύστημα αποπαγοποίησης, σύστημα IFF για ταυτοποίηση εχθρικών/φίλιων στόχων, ενώ παράλληλα έχει προγραμματιστεί για να αποφεύγει συγκρούσεις με φίλια εναέρια μέσα, μέσω τεχνολογίας TCAS (Traffic Collision Avoidance System). Αξίζει να σημειωθεί πως εφόσον φέρει πλήρη οπλισμό για ανθυποβρυχιακές αποστολές, συμπεριλαμβανομένων και των αισθητήρων το SeaGuardian ίπταται για 18 ώρες στα 40.000 πόδια, με συνολικό κόστος τα 5.000$ ανά ώρα έναντι ενός συμβατικού αεροσκάφους AEW που χρειάζεται 35.000$ ανά ώρα.

Διαμορφωμένο για αποστολές θαλάσσιας επιτήρησης, και παρακολούθησης, είναι ικανό να πετάξει έως και 40 ώρες, με μέγιστο ύψος πτήσης τα 40.000 πόδια, όντας ικανό να αντέξει έως και 40.000 ώρες λειτουργίας.

To MQ-9B SEAGUARDIAN ως μέσο Πολιτικής Προστασίας

Η οικονομική, ενεργειακή και πολιτική σημασία των θαλασσοχερσαίων γεωγραφικών συμπλόκων, απαιτούν εξειδικευμένα πλέγματα επιτήρησης, ιχνηλάτησης και αναγνώριση απειλών (ISR) με σκοπό να υποστηριχθούν οι κρατικές δραστηριότητες στην συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.

Οι αποστολές ISR και η μετάδοση δεδομένων εικόνας επιφανείας σε πραγματικό χρόνο είναι κρίσιμη για τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, ειδικά όταν πέριξ των συνόρων υπάρχει έντονη μεταναστευτική κινητικότητα, παράνομες δραστηριότητες, επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και φυσικές καταστροφές. Η General Atomics Aeronautical Systems Inc. (GA-ASI) παρέχει ένα ευπροσάρμοστο και οικονομικά αποδοτικό σύστημα ISR μέσω του MQ-9B SeaGuardian Unman Craft System (UAS), με σκοπό να καλυφθούν οι προαναφερθείσες δραστηριότητες.

Η διεξαγωγή αποστολών ISR για σκοπούς πολιτικής προστασίας μέσω των MQ-9B SeaGuardian Unman Craft System (UAS) δεν αποτελεί κάποιο νέο περιστατικό, καθώς τα MQ-9B SeaGuardian χρησιμοποιούνται εκτενώς από τις Ιαπωνικές αρχές για έλεγχο θαλασσίων συνόρων, για επιχειρήσεις έγκαιρης προειδοποίησης σε περίπτωση φυσικών καταστροφών (τσουνάμι) αλλά και για παρακολούθηση παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων.

Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί κρατικοί φορείς των ΗΠΑ κατέδειξαν την κοινωνικοπολιτική αξία της σειράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων Predator B/MQ-9 Series, κυρίως σε επιχειρήσεις έρευνας αστικού ιστού. Στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικό, τα αμερικανικά τελωνεία και οι υπηρεσίες ασφαλείας φαίνεται να χρησιμοποιούν εκτενώς το προαναφερθέν όχημα για την διεξαγωγή ερευνών παράνομων δραστηριοτήτων πέριξ των συνόρων (κυρίως εμπόριο ναρκωτικών).

Η NASA έχει επίσης χρησιμοποιεί τα MQ-9 με σκοπό να βοηθήσει στην καταπολέμηση των πυρκαγιών πέριξ των αεροδιαστημικών εγκαταστάσεων. Επιπλέον, τα RPA (Κέντρο Διοίκησης Ελέγχου του MQ-9B SeaGuardian), που ανήκουν στην Εταιρεία MQ-9 RPA, έχουν χρησιμοποιηθεί για τις προσπάθειες έρευνας και διάσωσης μετά από τυφώνες και φονικές πλημμύρες στο έδαφος των ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια αυτών των αποστολών της Πολιτικής Υποστήριξης, τα MQ-9 RPA παρείχαν εικόνες υψηλής ευκρίνειας, σε πραγματικό χρόνο μέσω ηλεκτροπτικών και υπέρυθρων καμερών.

Χρησιμοποιήθηκαν εικόνες από ραντάρ συνθετικού διαφράγματος και υποστήριξης επικοινωνίας στις μονάδες επί του εδάφους. Η απεικόνιση της επιχειρησιακής κατάστασης σε πραγματικό χρόνο, παρείχαν ζωτικές πληροφορίες στα κέντρα λήψης αποφάσεων οι οποίες είναι απαραίτητες για την εξοικονόμηση ζωτικών πόρων και για την επίλυση σύνθετων καταστάσεων.

Το MQ-9B SeaGuardian και η χρήση του από τις Ιαπωνικές αρχές

Η Ιαπωνία λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των σύνθετων γεωπολιτικών δεδομένων στην περιοχή, έχει αναγνωρίσει την ανάγκη για μια οικονομικά προσιτή μη επανδρωμένη πλατφόρμα με δυνατότητες διεξαγωγής μακρών αερομεταφερόμενων επιχειρήσεων ISR στον τομέα της ναυτιλίας. Το SeaGuardian είναι ένα μοναδικό σύστημα που ικανοποιεί αυτή την ανάγκη – προσφέροντας παράλληλα και ικανότητες στρατιωτικής εφαρμογής.

Η General Atomics Aeronautical Systems, Inc. (GA-ASI) ξεκίνησε μια σειρά δοκιμαστικών πτήσεων στις 15 Οκτωβρίου για την Japan Coast Guard (JCG) στο Hachinohe, της Ιαπωνίας. Η GA-ASI συνεργάστηκε στενά με την Asia Air Survey (AAS) στην Ιαπωνία για τη διεξαγωγή των δοκιμών, σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας. «Εκτιμούμε την υποστήριξη της Asia Air Survey στην απόδειξη του τρόπου με τον οποίο το MQ-9B SeaGuardian RPAS μπορεί να προσφέρει προσιτή, μακροχρόνια αερομεταφερόμενη παρακολούθηση του θαλάσσιου τομέα της Ιαπωνίας », δήλωσε ο Linden Blue. 

Η SeaGuardian System παρουσίασε στις Ιαπωνικές αρχές ένα ραντάρ έρευνας επιφάνειας πολλαπλών λειτουργιών συνθετικού ανοίγματος (ISAR) και ένα αυτόματο δέκτη συστήματος αναγνώρισης (AIS). Το χαρακτηριστικό σύστημα των ραντάρ Raytheon Seevue παρείχε αυτόματη παρακολούθηση των θαλάσσιων στόχων και συσχέτιση των πομπών AIS με τις διαδρομές του ραντάρ. Το προαναφερθέν ραντάρ αποτελεί παραλλαγή του ραντάρ που χρησιμοποιείται στο P-8A Poseidon.

Στους φορείς/αναρτήσεις του MQ-9B παρουσιάστηκε η δυνατότητα τοποθέτησης μίας ολόκληρης γκάμας ναυτικών αισθητήρων, όπως το ραντάρ συνθετικού ανοίγματος Lynx της General Atomics, το Shine Micro AIS με σύστημα ηλεκτροπτικής/θερμικής αναγνώρισης υψηλής ευκρίνειας της Raytheon και το ραντάρ θαλάσσιας παρακολούθησης SeaVue XMC που σχεδιάστηκε από την Raytheon. Σύμφωνα με κρατικά πρακτορεία ειδήσεων της Ιαπωνίας, μέσω των αισθητήρων καλύπτονται στο μέγιστο οι επιχειρησιακές/τεχνικές απαιτήσεις που χρειάζονται για διεξαγωγή επιχειρήσεων επιτήρησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Ο γεωγραφικός χώρος στον οποίο εδόθη μεγάλη σημασία, βρίσκεται μεταξύ των λιμένων στο στενό Tsugaru και τη θαλάσσια διαδρομή προς τα ανατολικά του στενού Tsugaru, η οποία είναι μία από τις σημαντικές διαδρομές που συνδέουν την Ασία και τη Βόρεια Αμερική. Πέραν των προαναφερθέντων »συμβατικών» επιχειρήσεων, εμγάλη σημασία εδόθη και στις επιχειρήσεις παρακολούθησης θαλάσσιας ρύπανσης στο στενό.

Το SeaGuardian λειτούργησε σε σύνθετο εναέριο χώρο μέσω του Γραφείου Πολιτικής Αεροπορίας της Ιαπωνίας, καθώς ξεπέρασε σε βεληνεκές πτήσης τα 1.500 ναυτικά μίλια από την κεντρική βάση. Μέσω του συστήματος IFF, του ραντάρ έρευνας αέρος, αλλά και του συστήματος αυτόματης αποφυγής συγκρούσεων, το SeaGuardian διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο για τον συντονισμό της εναέριας πρόσβασης πολιτικών αεροσκαφών στον Ιαπωνικό εναέριο χώρο.

Αξιωματούχοι της Πολιτικής Αεροπορίας της Ιαπωνίας ανέφεραν πως λόγω του μη επανδρωμένου οχήματος, εξοικονομήθηκαν αρκετοί πόροι ανθρωπίνου δυναμικού, οι οποίοι θα στελεχώσουν λοιπές θέσεις που χρήζουν εξειδικευμένων τεχνικών. Ο σκοπός συγγραφής της παραπάνω ανάλυσης είναι διττός. Αφενός μεν είναι σημαντικό να καταδεικνύεται η στρατιωτική χρήση ενός UAV, οι ικανότητες επιτήρησης πεδίου μάχης και συμμετοχής σε επιχειρήσεις ανθυποβρυχιακού πολέμου, αλλά αφετέρου είναι σημαντικό να καταδειχθεί η γενικότερη αξιοποίηση του οχήματος από τους κρατικούς φορείς. Η τιμή του MQ-9B SeaGuardian μπορεί να φαντάζει αρκετά υψηλή, αλλά το εύρος και η αποτελεσματικότητα του προαναφερθέντος μέσου (την συγκεκριμένη χρονική περίοδο) είναι μοναδική.

Το άρθρο Ένα πραγματικό πολυεργαλείο: Η διττή επιχειρησιακή σημασία του MQ-9B SeaGuardian δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο Defence Review.